Nghiên Cứu Quy Luật Biến Động Dòng Chảy Ở Một Số Lưu Vực Điển Hình Của Việt Nam

Nghiên cứu quy luật biến động dòng chảy tại các lưu vực điển hình ở Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về tài nguyên nước và quản lý môi trường.

• Tác giả: Nguyễn Văn Đoàn
• Người hướng dẫn: TS. Trần Quang Bảo
• Trường học: Trường Đại Học Lâm Nghiệp
• Chuyên ngành: Quản Lý Bảo Vệ Tài Nguyên Rừng
• Đề tài: Nghiên Cứu Biến Động Dòng Chảy Tại Các Lưu Vực Điển Hình Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Nghiên Cứu Biến Động Dòng Chảy Tại Việt Nam

Nghiên cứu biến động dòng chảy tại các lưu vực điển hình ở Việt Nam là vấn đề cấp thiết. Lũ lụt và hạn hán gây ra nhiều thiệt hại kinh tế - xã hội. Việt Nam, với địa hình đồi núi chiếm phần lớn và khí hậu nhiệt đới mưa mùa, là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Do đó, việc hiểu rõ quy luật dòng chảy sông và các yếu tố ảnh hưởng là vô cùng quan trọng. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cơ sở khoa học cho công tác quản lý nước, dự báo thiên tai và phát triển bền vững. Các nghiên cứu trước đây còn hạn chế, do đó cần có những nghiên cứu sâu rộng hơn để đưa ra các giải pháp hiệu quả.

1.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu đặc trưng dòng chảy

Nghiên cứu đặc trưng dòng chảy như hệ số biến động dòng chảy, tốc độ tăng lũ, thời gian trễ lũ, rất quan trọng. Chúng liên quan đến đặc điểm lưu vực như lớp phủ thực vật, độ dốc, diện tích. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng của các yếu tố này khác nhau. Nghiên cứu này giúp xác định các yếu tố then chốt, tạo cơ sở cho quản lý tài nguyên nước hiệu quả.

1.2. Mục tiêu và phạm vi nghiên cứu thủy văn

Mục tiêu của nghiên cứu là xây dựng cơ sở lý luận cho các giải pháp quản lý lưu vực, đặc biệt là phòng tránh và giảm nhẹ thiên tai. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào quy luật biến động dòng chảy tại một số lưu vực điển hình ở Việt Nam, bao gồm phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất các giải pháp quản lý nước bền vững.

II. Thách Thức Quản Lý Dòng Chảy Do Biến Đổi Khí Hậu

Biến đổi khí hậu gây ra những thay đổi khó lường cho chế độ dòng chảy. Tần suất và cường độ của lũ lụt và hạn hán ngày càng gia tăng. Điều này đe dọa đến an ninh nguồn nước, sản xuất nông nghiệp và đời sống của người dân. Việc dự báo dòng chảy trở nên khó khăn hơn do tính bất định của biến đổi khí hậu. Các hệ thống thủy văn hiện tại cần được nâng cấp và hoàn thiện để đáp ứng với những thách thức mới.

2.1. Tác động của biến đổi khí hậu lên lưu vực sông

Biến đổi khí hậu ảnh hưởng trực tiếp đến lưu vực sông thông qua sự thay đổi lượng mưa, nhiệt độ và bốc hơi. Điều này dẫn đến sự thay đổi chế độ dòng chảy, gây ra các vấn đề như hạn hán kéo dài, lũ lụt đột ngột và xói lở bờ sông. Cần có các biện pháp thích ứng và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu lên tài nguyên nước.

2.2. Yêu cầu cấp thiết về dự báo và cảnh báo lũ lụt hạn hán

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu, công tác dự báo dòng chảy, cảnh báo lũ lụt và hạn hán trở nên vô cùng quan trọng. Các hệ thống dự báo cần được cải thiện về độ chính xác và thời gian dự báo. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để ứng phó kịp thời với các tình huống khẩn cấp.

2.3. Ảnh hưởng của sử dụng đất đến dòng chảy

Thay đổi trong sử dụng đất, như phá rừng, đô thị hóa, và phát triển nông nghiệp, có thể tác động đáng kể đến dòng chảy. Rừng giúp điều hòa dòng chảy, giảm xói mòn, và tăng khả năng thấm nước. Mất rừng có thể dẫn đến tăng dòng chảy mặt, lũ quét, và giảm dòng chảy vào mùa khô. Quản lý sử dụng đất bền vững là cần thiết để bảo vệ tài nguyên nước.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Biến Động Dòng Chảy Hiệu Quả

Nghiên cứu biến động dòng chảy cần kết hợp nhiều phương pháp khác nhau. Thu thập và phân tích số liệu thủy văn là bước quan trọng đầu tiên. Sử dụng các mô hình thủy văn để mô phỏng và dự báo dòng chảy. Đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và các hoạt động của con người lên dòng chảy. Phân tích mối quan hệ giữa đặc điểm lưu vực và chế độ dòng chảy. Kết hợp các phương pháp định lượng và định tính để có cái nhìn toàn diện.

3.1. Thu thập và xử lý số liệu thủy văn chi tiết

Việc thu thập và xử lý số liệu thủy văn chi tiết là nền tảng của mọi nghiên cứu về dòng chảy. Cần có hệ thống quan trắc thủy văn đầy đủ và chính xác. Số liệu cần được kiểm tra, hiệu chỉnh và lưu trữ cẩn thận. Sử dụng các phương pháp thống kê và phân tích để tìm ra các quy luật biến động dòng chảy.

3.2. Xây dựng và hiệu chỉnh mô hình thủy văn phù hợp

Các mô hình thủy văn là công cụ quan trọng để mô phỏng và dự báo dòng chảy. Cần lựa chọn mô hình phù hợp với đặc điểm của từng lưu vực. Mô hình cần được hiệu chỉnh và kiểm định bằng số liệu thực tế. Sử dụng mô hình để đánh giá ảnh hưởng của biến đổi khí hậu và các hoạt động của con người.

3.3. Phân tích đặc điểm lưu vực và chế độ mưa

Phân tích đặc điểm lưu vực (diện tích, độ dốc, lớp phủ thực vật) và chế độ mưa là quan trọng để hiểu biến động dòng chảy. Kích thước lưu vực ảnh hưởng đến thời gian tập trung nước, độ dốc ảnh hưởng tốc độ dòng chảy, và lớp phủ ảnh hưởng thấm nước. Chế độ mưa (lượng mưa, cường độ) quyết định lượng nước cung cấp cho lưu vực. Mối quan hệ giữa các yếu tố này cần được phân tích để quản lý tốt tài nguyên nước.

IV. Đánh Giá Chi Tiết Biến Động Dòng Chảy Sông Hồng Mekong

Nghiên cứu tập trung vào đánh giá dòng chảy tại các lưu vực lớn như sông Hồng và sông Mekong. Các lưu vực này có vai trò quan trọng đối với kinh tế, xã hội và môi trường. Phân tích chế độ dòng chảy hàng năm, sự thay đổi theo mùa và các yếu tố ảnh hưởng. So sánh đặc điểm dòng chảy giữa các lưu vực và tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt. Từ đó, đề xuất các giải pháp quản lý nước phù hợp cho từng lưu vực.

4.1. Phân tích đặc điểm dòng chảy sông Hồng chi tiết

Sông Hồng là một trong những con sông lớn nhất ở Việt Nam. Phân tích chế độ dòng chảy của sông Hồng bao gồm lưu lượng trung bình, lưu lượng cực đại, lưu lượng cực tiểu và sự phân bố theo mùa. Đánh giá tác động của các công trình thủy điện, khai thác cát và biến đổi khí hậu lên dòng chảy sông.

4.2. Nghiên cứu biến động dòng chảy sông Mekong

Sông Mekong là một con sông quốc tế có vai trò quan trọng đối với nhiều quốc gia trong khu vực. Nghiên cứu biến động dòng chảy của sông Mekong bao gồm phân tích lưu lượng nước, chất lượng nước và ảnh hưởng của các hoạt động phát triển kinh tế xã hội của các nước có chung dòng sông.

4.3. So sánh đặc điểm dòng chảy giữa sông Hồng và Mekong

So sánh đặc điểm dòng chảy giữa sông Hồng và sông Mekong để tìm ra những điểm tương đồng và khác biệt. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến chế độ dòng chảy của hai con sông này. Đề xuất các giải pháp quản lý nước hiệu quả cho cả hai lưu vực.

V. Giải Pháp Quản Lý Biến Động Dòng Chảy Bền Vững

Để quản lý biến động dòng chảy một cách bền vững, cần có sự kết hợp giữa các giải pháp công trình và phi công trình. Xây dựng các công trình điều tiết nước, như hồ chứa, đập dâng. Thực hiện các biện pháp quản lý lưu vực tổng hợp, như trồng rừng, bảo vệ đất. Nâng cao năng lực dự báo và cảnh báo thiên tai. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng vào công tác quản lý nước.

5.1. Các giải pháp công trình điều tiết dòng chảy

Các giải pháp công trình điều tiết dòng chảy bao gồm xây dựng hồ chứa, đập dâng, kênh mương và các công trình khác. Các công trình này giúp điều hòa dòng chảy, giảm thiểu lũ lụt và cung cấp nước cho sinh hoạt và sản xuất. Cần có sự đánh giá kỹ lưỡng về tác động môi trường và xã hội của các công trình.

5.2. Biện pháp quản lý lưu vực tổng hợp hiệu quả

Quản lý lưu vực tổng hợp bao gồm các biện pháp như trồng rừng, bảo vệ đất, kiểm soát xói mòn và quản lý sử dụng đất. Các biện pháp này giúp cải thiện khả năng thấm nước của đất, giảm thiểu dòng chảy mặt và bảo vệ tài nguyên nước. Cần có sự tham gia của nhiều bên liên quan để đảm bảo hiệu quả của các biện pháp.

5.3. Ứng dụng công nghệ giám sát dòng chảy tiên tiến

Giám sát dòng chảy là yếu tố quan trọng để quản lý tài nguyên nước hiệu quả. Ứng dụng công nghệ tiên tiến, như hệ thống quan trắc tự động, ảnh vệ tinh và mô hình hóa, giúp theo dõi dòng chảy liên tục và chính xác. Dữ liệu giám sát được sử dụng để dự báo, cảnh báo và đưa ra các quyết định quản lý kịp thời.

VI. Kết Luận Hướng Nghiên Cứu Biến Động Dòng Chảy Tương Lai

Nghiên cứu biến động dòng chảy tại các lưu vực điển hình ở Việt Nam là một quá trình liên tục và cần được tiếp tục phát triển. Các nghiên cứu trong tương lai cần tập trung vào đánh giá tác động của biến đổi khí hậu đến tài nguyên nước. Phát triển các mô hình thủy văn tiên tiến hơn. Đề xuất các giải pháp quản lý nước sáng tạo và hiệu quả. Tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thủy văn.

6.1. Các hướng nghiên cứu thủy văn ưu tiên trong tương lai

Các hướng nghiên cứu thủy văn ưu tiên trong tương lai bao gồm: (1) Nghiên cứu tác động của biến đổi khí hậu đến dòng chảy; (2) Phát triển các mô hình thủy văn có độ chính xác cao; (3) Nghiên cứu các giải pháp quản lý nước thích ứng với biến đổi khí hậu; (4) Đánh giá hiệu quả của các công trình điều tiết dòng chảy; (5) Xây dựng hệ thống thông tin tài nguyên nước toàn diện.

6.2. Tầm quan trọng của hợp tác quốc tế về quản lý nước

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý nước là vô cùng quan trọng, đặc biệt đối với các lưu vực sông xuyên biên giới. Hợp tác giúp chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và nguồn lực để quản lý tài nguyên nước một cách bền vững và công bằng. Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các quốc gia láng giềng và các tổ chức quốc tế để giải quyết các vấn đề liên quan đến tài nguyên nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Bản chất của nghiên cứu quy luật biến đổi dòng chảy trên các lưu vực là nghiên cứu quá trình thủy văn của lưu vực. Hiện nay nghiên cứu vấn đề này thường được tập trung vào một số nội dung sau: 1. Trên thế giới 1. Nghiên cứu ảnh hưởng của rừng tới dòng chảy 1.

Quan điểm về khả năng giữ nước của rừng Vai trò giữ nước của rừng được hiểu là khả năng lưu giữ và tích luỹ nước ở bất kỳ dạng nào - làm tăng lượng nước trong đất, giảm bốc thoát hơi nước, tăng mực nước ngầm, giảm dòng chảy bề mặt, hạn chế xói mòn đất, qua đó làm tăng và ổn định dòng chảy sông suối, cũng như làm sạch nước (Mon-tra- nop, 1960, 1973 - dẫn theo Vương Văn Quỳnh, 1999 [29]; Khanbecop, 1984 [14]; Bonell M, 1993 [45]). Khả năng giữ nước của rừng có thể được phản ánh thông qua các tiêu chí như giảm tỷ lệ dòng chảy mặt, tăng lượng nước ngầm, giảm cường độ và tần xuất xuất hiện lũ trên các sông suối, ổn định dòng chảy giữa các mùa trong năm. Tuy nhiên khả năng giữ nước của rừng có giới hạn, nó phụ thuộc nhiều vào đặc điểm cấu trúc rừng và đặc điểm của đất rừng như (độ xốp, cấu tượng đất, tốc độ thấm nước, hàm lượng mùn, độ dày tầng đất). Những đặc điểm về cấu trúc lớp phủ thực vật, đất và địa hình quyết định dung tích chứa nước của rừng và đất rừng (Vu Chí Dân và Vương Lễ Tiên, 2001 [2]).

Phương pháp nghiên cứu download by : [e-mail] 4 Theo Thomas Dunne (1992) [71], Menachem Agassi (1996) [63], C.Agus và cộng sự (1998) [51], có hai phương pháp cơ bản để nghiên cứu khả năng giữ nước của rừng: Một là, nghiên cứu lưu vực: Khả năng giữ nước của rừng được đánh giá thông qua theo dõi sự thay đổi lưu lượng nước hoặc biến đổi tốc độ dòng chảy của sông suối trước và sau khi mưa, hoặc giữa mùa mưa và mùa khô, và lượng vật chất xói mòn được vận chuyển tại đầu ra của lưu vực. Với phương pháp này người ta chỉ có thể thấy được tác động tổng hợp của các trạng thái rừng mà không định lượng được khẳ năng giữ nước của từng trại thái riêng biệt. Hai là, nghiên cứu quá trình thuỷ văn trên sườn dốc: Nghiên cứu này được thực hiện bằng cách bố trí các ô mẫu nghiên cứu và tiến hành đo đạc chi tiết trên các ô đó nhiều lần. Phương pháp này cho kết quả nghiên cứu chính xác hơn, đặc biệt là ảnh hưởng của từng kiểu rừng đến quá trình thủy văn rừng như: lượng nước được giữ lại trên tán, tỷ lệ dòng chảy mặt, tỷ lệ dòng chảy ngầm, sói mòn đất….

Tuy nhiên phương pháp này đòi hỏi phải có sự đầu tư lớn và phức tạp hơn phương pháp đầu. Đặc điểm thuỷ văn rừng được biểu hiện thông qua vòng tuần hoàn nước (John D. Hewlett, 1982 [57]) hay tuần hoàn thuỷ văn (G. Quá trình tuần hoàn thuỷ văn rừng là một quá trình bắt đầu từ khi nước mưa đi vào hệ sinh thái rừng, đến quá trình nước thấm xuống đất, hình thành dòng chảy mặt và dòng chảy ngầm, hình thành dòng chảy sông suối, bốc hơi nước vật lý và sinh lý và trở về khí quyển.

Nghiên cứu thủy văn rừng cần xem xét một cách tổng hợp của nhiều yếu tố như: Chế độ khí hậu, thời tiết, độ dốc, độ cao của lưu vực, hình dạng của lưu vực, đặc điểm đất và đặc điểm lớp thảm thực vật của lưu vực đó (Phạm Văn Điển, 2006 [10]). download by : skknchat@gmail. Những kết quả nghiên cứu điển hình Nghiên cứu về thủy văn rừng trên thế giới đã thu được những thành quả quan trọng, các nghiên cứu đi từ định tính đến định lượng đặc biệt là đã một phần định lượng được các thành phần cân bằng nước trong hệ sinh thái rừng và xác định, dự báo xói mòn đất. Có thể kể ra một vài công trình nghiên cứu điển hình sau: a.

Lượng nước mưa giữ lại trên tán rừng Lượng nước mưa giữ lại trên tán là một trong những chỉ tiêu quan trọng phản ánh khả năng giữ nước của rừng. Lượng nước mưa được giữ lại trên tán càng nhiều có thể tạo điều kiện để cho nước ngấm vào đất càng lớn, do đó làm giảm tỷ lệ dòng chảy mặt, giảm nguy cơ sói mòn đất, đặc biệt là trên các vùng đất dốc. Theo Bruijnzeel (1990b) [46], nhiều công trình nghiên cứu về lượng nước chảy men thân trên thế giới đều cho kết quả từ 1 - 3% so với tổng lượng mưa. Các công trình nghiên cứu khả năng giữ nước của tán rừng lá kim ôn đới cho kết quả lượng nước mưa được giữ lại trên tán giao động từ 20 - 40% tổng lượng nước mưa (Gash và cộng sự, 1980; Rutter và cộng sự, 1971; Teklehaimanot, 1991 - dẫn theo Vương Lễ Tiên và cộng sự, 1991 [34]).

Tại Trung Quốc nghiên cứu khả năng ngăn giữu nước mưa của tán rừng ở các đới khí hậu khác nhau cho kết quả tán rừng có thể ngăn giữ 11,4 - 34,3% tổng lượng nước mưa, hệ số biến động 6,68 - 55,05%. Trong đó tỷ lệ nước mưa đươ ̣c giữ lại trên tán của rừng lá kim thường xanh á nhiệt đới, trên núi cao ở miền Tây là lớn nhất, rừng hỗn giao cây lá rộng thường xanh với cây lá rộng rụng lá á nhiệt đới, miền núi là nhỏ nhất (Vu Chí Dân - Christoph Peisert - Dư Tân Hiểu (2001) [1]. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng, lượng nước được giữ lại trên tán rừng tùy thuộc vào lượng mưa, cường độ mưa, đặc điểm cấu trúc rừng.nam download by : [e-mail] 6 nay việc mô phỏng lượng nước mưa bị giữ lại trên tán rừng, người ta thường sử dụng mô hình Rutter và mô hình giải tích Gash (M. Tỷ lệ phần trăm của lượng nước mưa lọt tán so với tổng lượng mưa của các loại rừng thường đạt từ 75% trở lên và tỷ lê ̣ này phụ thuộc vào cấu trúc tán lá, chỉ số diện tích lá, đặc điểm mưa và nhân tố gió; Năng lượng của lượng nước mưa lọt tán ở rừng cây gỗ một tầng thường lớn hơn năng lượng của mưa ngoài nơi trống (Jordan và C.

Lượng nước hút giữ bởi vật rơi rụng trong rừng Lớp thảm mục có một ý nghĩa to lớn đối với đời sống của các sinh vật rừng và quá trình thủy văn rừng. Lớp thảm mục không chỉ có tác dụng thấm nước, là lớp ma sát ngăn cản dòng chảy, mà khi chúng phân hủy sẽ tạo cho đất rừng tơi xốp hơn, do vậy làm tăng dung tích chứa nước của đất. Kết quả nghiên cứu ở vùng hồ Mật Vân - Trung Quốc ghi nhận rằng, khối lượng nước lưu giữ trong lớp thảm mục có thể đạt tới 2 - 4 lần khối lượng khô của bản thân nó, tỷ lệ khối lượng nước được giữ lại trong lớp thảm mục tối đa bình quân là 309,54% (Vu Chí Dân & Vương Lễ Tiên, 2001) [2]. Những nghiên cứu về lượng nước hút giữ của lớp thảm mục trong rừng trồng phòng hộ trên cao nguyên Hoàng Thổ của Trương Hồng Giang (1989) [11], cho thấy rằng, tỷ lệ này hơn 191%.

Lượng nước chảy trên bề mặt đất và nước ngầm Nhìn chung, đất rừng tự nhiên có khả năng thấm nước rất cao và ít khi xuất hiện dòng chảy bề mặt (Douglass, 1977 [49]; Pritchett, 1979 [65]). Tuy nhiên, khi rừng bị chặt hạ và trở nên thưa thớt và độ dốc mặt đất lớn, có thể tạo ra dòng chảy mặt (Ruxton, 1967 [66]; Imeson, A. Nói chung, đất rừng có tốc độ thấm nước lớn hơn so với các loại hình sử dụng đất khác, tốc độ thấm nước ổn định của đất rừng có thể đạt 80 luan.nam download by : [e-mail] 7 mm/giờ trở lên (Dunne, 1978) [50]. Kết quả nghiên cứu của Trần Huệ Tuyền (1994) [41] cho thấy, đất rừng có độ hổng ngoài mao quản lớn, thì tốc độ thấm nước và lượng nước thấm của đất rừng sẽ tăng lên.

Theo kết quả nghiên cứu, mỗi hecta đất rừng có thể tích giữ được lượng nước 641 - 679 tấn/năm (Vu Chí Dân và Vương Lễ Tiên, 2001) [2]. Những kết quả nghiên cứu thủy văn và nghiên cứu môi trường sử dụng chất đồng vị phóng xạ cho thấy, trong một số trường hợp, dòng chảy mạch nước ngầm chính là nguồn gốc chủ yếu của lũ lưu vực; Quá trình lũ chủ yếu là do “nước cũ” (Old water) bị "nước mới" thay thế đẩy ra ngoài tạo nên (Skash và cộng sự, 1986, dẫn theo Phạm Văn Điển, 2006 [10]). Nghiên cứu ảnh hưởng của đặc điểm lưu vực đến dòng chảy Đặc điểm của lưu vực như kích thước, độ dốc, hình dạng, lớp thảm thực vật và chế độ khí hậu (lượng mưa, thời gian mưa và mùa mưa) là những nhân tố rất quan trọng ảnh hưởng đến đặc điểm của dòng chảy trên mỗi lưu vực như sản lượng nước của lưu vực, đỉnh lũ, độ muộn lũ. Lĩnh vực nghiên cứu này đã được tiến hành rộng dãi trên thế giới để phát hiện ra mối liên hệ giữa đặc điểm dòng chảy với đặc điểm của lưu vực (Hewlett và cộng sự, 1984, 1977 [55] và [54]; Wolock, 1995 [72]; Singh, 1997 [67]; Bruijnzeel, 2004 [47]; Andreassian, 2004 [42]).

Có rất nhiều yếu tố của lưu vực mà khi thay đổi sẽ làm thay đổi đặc điểm dòng chảy. Nghiên cứu ảnh hưởng của kích thước lưu vực đến quá trình thủy văn đã được thực hiện bởi Pilgrim và cộng sự (1982) [64]. Nhóm tác giả này đã kết luận rằng “kích thước của lưu vực có thể ảnh hưởng rõ rệt không chỉ đến đặc điểm của dòng chảy trung bình mà còn ảnh hưởng đến biến động dòng chảy. Khi kích thước lưu vực nhỏ, mức độ thay đổi của dòng chảy sông suối phụ thuộc rõ rệt vào lượng mưa và sự biến thiên của giòng lũ luan.nam download by : [e-mail] 8 có xu hướng tăng lên khi lượng mưa tăng và ngược lại” (Wood và cộng sự, 1988 [73]).

Tại Quebec, Lajoie và cộng sự (2007) [59] đã phân tích đặc điểm dòng chảy theo từng tháng giữa các giòng sông tự nhiên, các giòng sông có kiểm soát và kết luận rằng kích thước của lưu vực có mức độ ảnh hưởng toàn bộ đến sự thay đổi của quá trình thủy văn và mức độ thay đổi theo mùa của dòng chảy. Với hình dạng lưu vực, Tabios và cộng sự (1988) [70] đã phát hiện ra rằng ở những lưu vực có hình dạng dài ảnh hưởng rõ rệt đến sự biến đổi của dòng chảy hơn là các lưu vực hình tròn. Sự trì hoãn dòng chảy ở những lưu vực tập trung (hình tròn) có hiệu quả hơn các lưu vực có hình dạng dài (Goff và cộng sự, 2006 [53]).