Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngập Lụt Tại Quận 1, Thành Phố Hồ Chí Minh

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến ngập lụt tại quận 1, thành phố Hồ Chí Minh, cung cấp cái nhìn sâu sắc về vấn đề này.

• Tác giả: Châu Thanh Hải
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Ngọc Anh
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
• Chuyên ngành: Thủy văn học
• Đề tài: Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Của Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngập Lụt Khu Vực Quận I – Thành Phố Hồ Chí Minh
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Khoa Học
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
• 1.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ DỮ LIỆU
• 3. CHƯƠNG 3: ỨNG DỤNG BỘ MÔ HÌNH MIKE VÀO NGHIÊN CỨU BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU ĐẾN NGẬP LỤT
• 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngập Lụt Quận 1

Quận 1, TP. Hồ Chí Minh, là một trong những khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề từ biến đổi khí hậu. Sự gia tăng nhiệt độ toàn cầu và hiện tượng nước biển dâng đã làm gia tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của các trận ngập lụt. Nghiên cứu này nhằm phân tích các yếu tố tác động và đưa ra giải pháp ứng phó hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Tự Nhiên Của Quận 1

Quận 1 có địa hình thấp, với nhiều khu vực nằm dưới mực nước biển. Đặc điểm này khiến cho khu vực này dễ bị ngập lụt trong mùa mưa. Hệ thống thoát nước hiện tại chưa đáp ứng đủ nhu cầu, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.

1.2. Tình Hình Ngập Lụt Tại Quận 1

Ngập lụt tại Quận 1 thường xảy ra vào mùa mưa, đặc biệt là từ tháng 6 đến tháng 11. Các trận mưa lớn kết hợp với triều cường đã gây ra nhiều thiệt hại cho cơ sở hạ tầng và đời sống người dân. Theo số liệu thống kê, số điểm ngập lụt đã tăng lên đáng kể trong những năm gần đây.

II. Vấn Đề Ngập Lụt Tại Quận 1 Dưới Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu

Ngập lụt tại Quận 1 không chỉ là vấn đề môi trường mà còn là thách thức lớn đối với phát triển kinh tế và xã hội. Biến đổi khí hậu đã làm gia tăng tần suất và cường độ của các trận mưa, dẫn đến tình trạng ngập lụt nghiêm trọng hơn.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ngập Lụt

Nguyên nhân chính gây ngập lụt tại Quận 1 bao gồm sự gia tăng lượng mưa, nước biển dâng và hệ thống thoát nước không đủ khả năng xử lý. Các yếu tố này kết hợp lại đã tạo ra tình trạng ngập lụt kéo dài và nghiêm trọng.

2.2. Tác Động Đến Đời Sống Người Dân

Ngập lụt ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, gây ra thiệt hại về tài sản và sức khỏe. Nhiều khu vực bị ngập lụt thường xuyên, làm giảm chất lượng cuộc sống và ảnh hưởng đến hoạt động kinh tế.

III. Phương Pháp Nghiên Cứu Ảnh Hưởng Biến Đổi Khí Hậu Đến Ngập Lụt

Nghiên cứu sử dụng các phương pháp mô hình hóa để dự đoán tình hình ngập lụt trong tương lai. Các mô hình như MIKE URBAN được áp dụng để phân tích và dự báo tình hình ngập lụt dưới tác động của biến đổi khí hậu.

3.1. Mô Hình MIKE URBAN

Mô hình MIKE URBAN được sử dụng để mô phỏng tình hình ngập lụt tại Quận 1. Mô hình này giúp phân tích các kịch bản khác nhau về lượng mưa và nước biển dâng, từ đó đưa ra dự báo chính xác hơn về tình hình ngập lụt.

3.2. Phân Tích Dữ Liệu Thời Tiết

Dữ liệu thời tiết được thu thập từ các trạm quan trắc để phân tích xu hướng biến đổi khí hậu. Việc này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến ngập lụt và đưa ra các giải pháp ứng phó kịp thời.

IV. Giải Pháp Ứng Phó Với Ngập Lụt Tại Quận 1

Để giảm thiểu tác động của ngập lụt, cần có các giải pháp đồng bộ từ quy hoạch đô thị đến cải thiện hệ thống thoát nước. Các biện pháp này không chỉ giúp giảm thiểu ngập lụt mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

4.1. Cải Thiện Hệ Thống Thoát Nước

Cải thiện hệ thống thoát nước là một trong những giải pháp quan trọng. Cần đầu tư nâng cấp và mở rộng hệ thống thoát nước hiện tại để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng do biến đổi khí hậu.

4.2. Quy Hoạch Đô Thị Bền Vững

Quy hoạch đô thị bền vững cần được thực hiện để giảm thiểu tác động của ngập lụt. Việc xây dựng các công trình xanh và không gian mở sẽ giúp tăng khả năng hấp thụ nước mưa và giảm thiểu ngập lụt.

V. Kết Quả Nghiên Cứu Và Ứng Dụng Thực Tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng tình hình ngập lụt tại Quận 1 sẽ tiếp tục gia tăng nếu không có các biện pháp ứng phó kịp thời. Các bản đồ ngập lụt được xây dựng sẽ là công cụ hữu ích cho việc quy hoạch và quản lý đô thị.

5.1. Bản Đồ Ngập Lụt Dưới Các Kịch Bản Khác Nhau

Bản đồ ngập lụt được xây dựng dựa trên các kịch bản biến đổi khí hậu khác nhau, giúp các nhà quản lý có cái nhìn tổng quan về tình hình ngập lụt trong tương lai.

5.2. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu

Kết quả nghiên cứu sẽ được ứng dụng trong việc lập kế hoạch và quản lý hệ thống thoát nước, từ đó giảm thiểu thiệt hại do ngập lụt gây ra cho người dân và cơ sở hạ tầng.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Nghiên Cứu

Nghiên cứu về ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến ngập lụt tại Quận 1 là rất cần thiết. Các giải pháp đề xuất không chỉ giúp giảm thiểu ngập lụt mà còn nâng cao khả năng thích ứng của cộng đồng trước những thách thức trong tương lai.

6.1. Tương Lai Của Quận 1 Dưới Tác Động Của Biến Đổi Khí Hậu

Tương lai của Quận 1 sẽ phụ thuộc vào khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu. Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để xây dựng một môi trường sống an toàn và bền vững.

6.2. Đề Xuất Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã được đề xuất, từ đó điều chỉnh và hoàn thiện các chính sách quản lý ngập lụt tại Quận 1.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan khu vực nghiên cứu. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và cơ sở dữ liệu Chương 3: Ứng dụng bộ mô hình MIKE vào nghiên cứu BĐKH đến ngập lụt. Kết luận – Kiến nghị 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN CÁC VấN Đề NGHIÊN CỨU 1.1 ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN VÀ ĐIỀU KIỆN KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC NGHIÊN CỨU 1.

Đặc điểm vị trí và điều kiện tự nhiên Thành phố HCM nằm trong toạ độ địa lý khoảng 10010’ – 10038’ vĩ độ bắc và 1060 22’ – 106054’ kinh độ đông nằm ở trung tâm vùng Nam bộ, Bắc giáp Bình Dƣơng, Tây Bắc giáp Tây Ninh, Đông và Đông Bắc giáp Đồng Nai, Đông Nam giáp Bà Rịa- Vũng Tàu, Tây và Tây Nam giáp Long An, Tiền Giang, Nam giáp biển Đông với đƣờng bờ biển dài 15km, tổng diện tích tự nhiên 2.095,58 km2 , bao gồm 24 quận huyện, với 317 phƣờng, xã. Khu nội thành gồm 19 quận là 1; 3; 4; 5; 6; 8; 10; 11; Phú Nhuận; Bình Thạnh; Gò Vấp; Tân Bình; Tân Phú (nội thành cũ) và các quận 2; 7; 9; 12; Thủ Đức và Bình Tân (nội thành mở rộng), với diện tích là 493,96 km2, bao gồm 254 phƣờng. Khu vực ngoại thành gồm 5 huyện là Củ Chi; Hóc Môn; Bình Chánh; Nhà Bè; Cần Giờ với diện tích là 1.601,28 km2, bao gồm 63 xã. HCM cách thủ đô Hà Nội gần 1.730 km đƣờng bộ, nằm ở ngã tƣ quốc tế giữa các con đƣờng hàng hải từ Bắc xuống Nam, từ Ðông sang Tây, là tâm điểm của khu vực Đông Nam Á.

Trung tâm thành phố cách bờ biển Đông 50 km đƣờng chim bay. Đây là đầu mối giao thông nối liền các tỉnh trong vùng và là cửa ngõ quốc tế. Khu vực nghiên cứu Quận 1 là trung tâm của TP. HCM, đƣợc xem là nơi nhộn nhịp, sầm uất, có mức sống cao nhất của thành phố về mọi phƣơng diện.

Nơi đây, tập trung các cơ quan chính quyền và các lãnh sự quán các nƣớc, những ngôi nhà cao tầng, trung tâm thƣơng mại sang trọng đều tập trung tại đây. Phía Bắc quận 1 giáp rạch Thị Nghè ngăn cách với quận Bình Thạnh. Phía Đông giáp sông Sài Gòn ngăn cách với quận 2 là hầm Thủ Thiêm và cầu Sài Gòn bắc qua. Đông Nam giáp kênh Bến Nghé, kết nối với quận 4 là cầu Khánh Hội.

Phía Tây Nam quận 1 giáp với quận 5, ranh giới là đƣờng Nguyễn Văn Cừ. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Bản đồ thành phố HCM Hình 1. Bản đồ hành chính Quận 1 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Phía Tây giáp quận 3 có ranh giới là đƣờng Nguyễn Thị Minh Khai và đƣờng Hai Bà Trƣng. Tây Bắc giáp quận Phú Nhuận, ranh giới là rạch Thị Nghè, có cầu Kiệu bắc qua trên đƣờng Hai Bà Trƣng.

Quận 1 có diện tích 7,71 km2, bằng 0,35 % diện tích thành phố, trong đó diện tích sông rạch chiếm 8,1 % và diện tích xây dựng hơn 20 %. Đặc điểm địa hình Thành phố HCM nằm trong vùng chuyển tiếp giữa miền Ðông Nam bộ và đồng bằng sông Cửu Long. Ðịa hình tổng quát có dạng thấp dần từ Bắc xuống Nam và từ Ðông sang Tây. Quận 1 là vùng đất tƣơng đối thấp nằm ở trung tâm TP.

HCM, với địa hình cao hơn mặt nƣớc biển từ 2 – 6 m. Cao độ địa hình biến thiên từ +30 m (vùng phía Bắc) đến +0.5 m (phía Nam quận 7, huyện Nhà Bè) và xuống dƣới +0. Độ dốc địa hình thấp dần từ Bắc – Đông Bắc đến Tây – Tây Nam. 65% diện tích có cao trình thấp hơn +1.50 m, 75% diện tích có cao trình thấp hơn +2.00 m Khu vực quận 1 ít chịu ảnh hƣởng bởi ngập do triều cƣờng, nếu có là những khu vực địa hình thấp ven sông Sài Gòn, kênh Bến Nghé, Nhiêu Lộc – Thị Nghè.

Khu vực có địa hình cao nhất của Quận 1 là phƣờng Bến Nghé và một phần phƣờng Đa Kao và Bến Thành, với địa hình cao tới 10m. Khu vực phƣờng Cầu Kho, Cô Giang, Cầu Ông Lãnh, phƣờng Tân Định và khu vực ven sông, kênh thuộc phƣờng Đa Kao và Bến Nghé có địa hình thấp từ 1,5 - 3m. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bản đồ số độ cao Quận 1 1.

Đặc điểm kinh tế - xã hội 1.1 Kinh tế Quận 1 có hệ thống giao thông thủy bộ thuận tiện cho việc mở mang, giao lƣu, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Nằm bên bờ sông Sài Gòn, quận 1 tiếp cận các đầu mối giao thông đƣờng thủy thông qua các cảng Sài Gòn, Khánh Hội. Hệ thống kênh rạch Bến Nghé - Thị Nghè tạo điều kiện dễ dàng cho việc vận chuyển hàng hóa, hành khách từ trung tâm thành phố đi các nơi và ngƣợc lại. Dọc bờ sông, kênh, rạch của quận 1 có cảng nhỏ, cầu tàu, công xƣởng sửa chữa, đóng tàu, xà lan.

tạo thành những yếu tố mở mang giao thƣơng, dịch vụ. Mạng lƣới đƣờng bộ của quận 1 khá hoàn chỉnh, 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] không những đảm bảo sự thông thoáng cho lƣu thông nội thị mà còn có các trục đƣờng chính đi đến sân bay, nhà ga, hải cảng và các cửa ngõ của thành phố để đi khắp các tỉnh, thành trong cả nƣớc. Từ ngày hình thành cho đến nay, quận 1 luôn luôn giữ đƣợc vị trí trung tâm của thành phố. Qua hơn 300 năm xây dựng, tôn tạo và phát triển, ngày nay Quận 1 đã trở thành trung tâm hành chính, văn hóa, dịch vụ, thƣơng mại, xuất nhập khẩu, đầu tƣ và sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp của TP.

Doanh thu dịch vụ - thƣơng mại của quận trong năm 2000 đạt trên 325,7 tỷ đồng, giá trị xuất khẩu có năm đạt trên 33 triệu USD.2 Dân cư Quận 1 có dân số tính đến năm 2013 là 198. Với mật độ dân số 25.654 ngƣời /km2. Trên địa bàn quận 1 có nhiều dân tộc sinh sống trong đó ngƣời Kinh chiếm tuyệt đại đa số với hơn 88,4% dân số, ngƣời Hoa có 23.465 ngƣời, chiếm 10,3% dân số, các dân tộc khác gồm ngƣời Chăm, Khơme, Tày, Nùng, Mƣờng, Thái, Dao, Gia-rai tổng cộng có 294 ngƣời, chiếm 2,3% dân số. 49,51% dân số Quận 1 theo các tôn giáo khác nhau, trong đó bao gồm: - Theo Phật giáo: 83.

- Theo Thiên Chúa giáo: 18. - Theo đạo Tin Lành: 1. - Theo đạo Cao Đài: 700 ngƣời. - Theo đạo Hồi: 650 ngƣời.

- Theo đạo Hòa Hảo: 100 ngƣời. - Theo các tôn giáo khác là 245 ngƣời và 121.665 ngƣời không tín ngƣỡng.450 doanh nghiệp nhà nƣớc và tƣ nhân, bộ phận dân cƣ còn lại là tiểu thƣơng trong 11.560 hộ kinh doanh cá thể, có gần 10% dân số có trình độ đại học và sau đại học. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.3 Cơ sở hạ tầng Cơ sở hạ tầng Quận 1 tƣơng đối là hiện đại và phát triển nhanh chóng nhƣ Hầm Thủ Thiêm xuyên sông Sài Gòn nối liền quận 1 và quận 2, hiện đang thi công tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên. Những năm qua nhiểu cao ốc và trung tâm thƣơng mại to lớn hiện đại hình thành và đều tọa lạc tại đây, có thể kể đến nhƣ tòa nhà Bitexco, trung tâm thƣơng mại Saigon Centre.

Hệ thống đƣờng giao thông và nhà ở dày đặc cùng với các công trình kiến trúc nhƣ: Nhà hát Thành Phố, bƣu điện Thành Phố, dinh Độc Lập… Các công viên lớn nhƣ công viên Tao Đàn, thảo cầm viên, công viên 23 – 9. Các công trình tôn giáo đã xây dựng trên đất Quận 1 là 58 công trình thờ tự (nhà thờ, chùa, thánh đƣờng, thánh thất), ngoài ra còn có hàng chục đình, đền, miếu mạo thờ tự theo tín ngƣỡng dân gian. Nhiều công trình thờ tự có giá trị kiến trúc và lịch sử văn hóa nhƣ Nhà thờ Đức Bà, Đền Trần Hƣng Đạo, chùa Phƣớc Hải, chùa Thiên Hậu. Giao thông: - Nằm bên sông Sài Gòn, tiếp cận đầu mối giao thông đƣờng thủy thông qua hai cảng: Sài Gòn và Khánh Hội, thuận lợi cho việc thông thƣơng với các nƣớc trên thế giới bằng đƣờng biển.

- Hệ thống kinh rạch Bến Nghé, Thị Nghè thuận lợi về vận tải hàng hóa giữa trung tâm thành phố và đồng bằng sông Cửu Long. - Hệ thống đƣờng bộ: + Nối liền Chợ Lớn với trung tâm thành phố bằng đƣờng Trần Hƣng Đạo. + Đi miền Đông, miền Tây bằng trục lộ chính là đƣờng Nguyễn Thị Minh Khai. + Đi Tây Ninh và Campuchia và nối với Quốc lộ 1 bằng trục lộ chính là đƣờng Cách Mạng Tháng Tám.

+ Đi sân bay Tân Sơn Nhất có đƣờng chính là Nam Kỳ Khởi Nghĩa. + Đi ga Sài Gòn bằng trục lộ chính là đƣờng Cách Mạng Tháng Tám. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Bản đồ giao thông và khu dân cư quận 1.4 Diện tích các phường Quận 1 có diện tích 7,71km2, bằng 0,35% diện tích thành phố, trong đó diện tích sông rạch chiếm 8,1% và diện tích xây dựng hơn 20%.

Dân số Quận 1 vào năm 2000 là 227.184 ngƣời, mật độ 29.467 ngƣời/km2. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Diện tích các phường trên quận 1 STT Tên phƣờng Diện tích (km2) 1 Phƣờng Cầu Kho 0,34 2 Phƣờng Cô Giang 0,36 3 Phƣờng Nguyễn Cƣ Trinh 0,76 4 Phƣờng Nguyễn Thái Bình 0,50 5 Phƣờng Phạm Ngũ Lão 0,50 6 Phƣờng Bến Thành 0,93 7 Phƣờng Bến Nghé 2,46 8 Phƣờng Đa Kao 0,99 9 Phƣờng Tân Định 0,63 10 Phƣờng Cầu Ông Lãnh 0,23 Tổng 7,71 1. Đặc điểm khí hậu Thành phố HCM nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa cận xích đạo có nhiệt độ cao đều trong năm với nhiệt độ không khí trung bình là 270C và có hai mùa mƣa -khô. Mùa mƣa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau, lƣợng mƣa trung bình/năm là 1.1 Các yếu khí tượng Lƣợng bức xạ trung bình khoảng 140 Kcal/cm2/năm.

Nhiệt độ không khí trung bình 27oC. Nhiệt độ cao tuyệt đối 40oC, nhiệt độ thấp tuyệt đối 13,8oC. Tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là Tháng Tƣ (28,8oC), tháng có nhiệt độ trung bình thấp nhất là khoảng giữa Tháng Mƣời Hai và Tháng Giêng (25,7oC) [] 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thống kê số giờ nắng trung bình tháng và nhiệt độ không khí trung bình, lớn nhất và thấp nhất tháng tại trạm Tân Sơn Hoà.2: Số giờ nắng trung bình tại trạm Tân Sơn Hoà (giờ) Bình Tháng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 quân năm Năm 141. Biểu đồ nhiệt độ không khí trung bình tại trạm Tân Sơn Hoà Độ ẩm tƣơng đối của không khí bình quân /năm khoảng 78%, các tháng mùa mƣa độ ẩm cao hơn mùa khô.