Nâng Cao Vai Trò Của Phụ Nữ Nông Thôn Trong Phát Triển Kinh Tế Hộ Gia Đình Tại Huyện Nghi Lộc, ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueb nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình trên địa bàn huyện, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Văn Kiều
• Người hướng dẫn: PGS. Ngô Quang Minh
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Nâng Cao Vai Trò Của Phụ Nữ Nông Thôn Trong Phát Triển Kinh Tế Hộ Gia Đình Trên Địa Bàn Huyện Nghi Lộc, Nghệ An
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH
• 1.1. Cơ sở lý luận về vai trò của phụ nữ nông thôn
• 1.2. Một số khái niệm liên quan
• 1.3. Vị trí, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình
• 1.4. Đặc điểm phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình
• 1.5. Nội dung nghiên cứu vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình
• 1.6. Những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình
• 1.7. Cơ sở thực tiễn
• 1.8. Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại một số huyện liền kề
• 1.9. Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu
• 2.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 2.5. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích
• 2.6. Địa điểm nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH HUYỆN NGHI LỘC – NGHỆ AN
• 3.1. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội
• 3.2. Đặc điểm điều kiện tự nhiên
• 3.3. Đặc điểm thời tiết khí hậu, sông ngòi
• 3.4. Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai
• 3.5. Khả năng phát triển làng nghề truyền thống
• 3.6. Thực trạng vai trò phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình trên huyện Nghi Lộc
• 3.7. Khái quát về thực trạng vai trò của phụ nữ trên địa bàn huyện
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ GIÚP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN NGHI LỘC
• 4.1. Quan điểm về nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình
• 4.2. Một số giải pháp giúp nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại huyện Nghi Lộc – Nghệ An
• 4.3. Đẩy mạnh thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong đó có phụ nữ
• 4.4. Tăng khả năng tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực
• 4.5. Thực hiện cách thức làm việc mang tính nhạy cảm giới và đạt được bình đẳng giới trong các hoạt động nghiên cứu, cung cấp dịch vụ công tác đào tạo
• 4.6. Giải pháp hoạt động khuyến nông và thông tin nông nghiệp đối với phụ nữ nông thôn
• 4.7. Thực hiện các mô hình làng nghề sản xuất
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Vai Trò Của Phụ Nữ Nông Thôn Trong Kinh Tế Hộ Gia Đình

Phụ nữ nông thôn đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại Nghi Lộc, Nghệ An. Họ không chỉ là người sản xuất mà còn là người duy trì và phát triển các giá trị văn hóa, xã hội. Sự tham gia của họ trong các hoạt động kinh tế giúp nâng cao chất lượng cuộc sống và góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

1.1. Đặc Điểm Của Phụ Nữ Nông Thôn Tại Nghi Lộc

Phụ nữ nông thôn tại Nghi Lộc thường có trình độ học vấn thấp và ít có cơ hội tiếp cận các nguồn lực phát triển. Họ là lực lượng lao động chủ yếu trong sản xuất nông nghiệp và đóng góp lớn vào kinh tế hộ gia đình.

1.2. Vai Trò Của Phụ Nữ Trong Gia Đình

Phụ nữ không chỉ tham gia vào sản xuất mà còn đảm nhận vai trò nội trợ, chăm sóc con cái và quản lý tài chính gia đình. Họ là trụ cột trong việc duy trì sự ổn định và phát triển của hộ gia đình.

II. Thách Thức Đối Với Phụ Nữ Nông Thôn Trong Phát Triển Kinh Tế Hộ Gia Đình

Mặc dù có vai trò quan trọng, phụ nữ nông thôn vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức. Các phong tục tập quán lạc hậu và sự phân biệt giới tính vẫn tồn tại, ảnh hưởng đến khả năng tham gia của họ trong các hoạt động kinh tế.

2.1. Phân Biệt Giới Tính Trong Kinh Tế

Phụ nữ thường bị hạn chế trong việc tiếp cận các nguồn lực kinh tế do các định kiến xã hội. Điều này dẫn đến việc họ không thể phát huy hết tiềm năng của mình trong phát triển kinh tế hộ gia đình.

2.2. Thiếu Cơ Hội Đào Tạo Và Hỗ Trợ

Nhiều phụ nữ nông thôn không có cơ hội tham gia các chương trình đào tạo nghề, dẫn đến việc họ thiếu kỹ năng cần thiết để nâng cao năng lực sản xuất và quản lý kinh tế.

III. Phương Pháp Nâng Cao Vai Trò Của Phụ Nữ Nông Thôn Trong Kinh Tế Hộ Gia Đình

Để nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn, cần có các giải pháp đồng bộ từ chính sách đến thực tiễn. Việc tạo điều kiện cho phụ nữ tiếp cận các nguồn lực và đào tạo là rất cần thiết.

3.1. Đào Tạo Nghề Cho Phụ Nữ

Các chương trình đào tạo nghề cần được triển khai rộng rãi để giúp phụ nữ nông thôn nâng cao kỹ năng và khả năng cạnh tranh trong thị trường lao động.

3.2. Tăng Cường Hỗ Trợ Từ Chính Sách

Chính sách hỗ trợ phụ nữ nông thôn cần được cải thiện, bao gồm việc cung cấp tín dụng, thông tin và các dịch vụ hỗ trợ khác để họ có thể phát triển kinh tế hộ gia đình.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Nghi Lộc

Nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn đã mang lại nhiều kết quả tích cực trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Các mô hình hợp tác xã và nhóm phụ nữ đã giúp họ chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

4.1. Mô Hình Hợp Tác Xã

Mô hình hợp tác xã đã giúp phụ nữ nông thôn tăng cường khả năng tiếp cận thị trường và nâng cao thu nhập. Họ có thể cùng nhau sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, từ đó tạo ra giá trị kinh tế cao hơn.

4.2. Kết Quả Từ Các Chương Trình Đào Tạo

Các chương trình đào tạo đã giúp phụ nữ nông thôn nâng cao kỹ năng sản xuất và quản lý, từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống và tăng cường vai trò của họ trong gia đình và xã hội.

V. Kết Luận Về Vai Trò Của Phụ Nữ Nông Thôn Trong Kinh Tế Hộ Gia Đình

Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình là rất quan trọng. Cần có những chính sách và giải pháp cụ thể để hỗ trợ họ, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng.

5.1. Tương Lai Của Phụ Nữ Nông Thôn

Với sự hỗ trợ từ chính sách và cộng đồng, phụ nữ nông thôn có thể phát huy hết tiềm năng của mình, đóng góp tích cực vào phát triển kinh tế hộ gia đình và xã hội.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ

Cần xây dựng các chính sách hỗ trợ cụ thể cho phụ nữ nông thôn, bao gồm đào tạo nghề, tiếp cận tín dụng và các dịch vụ hỗ trợ khác để họ có thể phát triển kinh tế hộ gia đình một cách bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ----------o0o--------- NGUYỄN VĂN KIỀU N¢NG CAO VAI TRß CñA PHô N÷ N¤NG TH¤N TRONG PH¸T TRIÓN KINH TÕ Hé GIA §×NH TR£N §ÞA BµN HUYÖN NGHI LéC, NGHÖ AN CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ Mà SỐ: 60340410 LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG THỰC HÀNH NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGÔ QUANG MINH XÁC NHẬN XÁC NHẬN CỦA CHỦ TỊCH HỘI ĐỒNG CỦA GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN PGS.TS Lê Danh Tốn PGS.TS Ngô Quang Minh HÀ NỘI – 2015 LỜI CẢM ƠN Tác giả xin trân trọng cảm ơn PGS. Ngô Quang Minh các thầy cô giáo Trường đại học kinh tế, đại học Quốc gia Hà Nội đã hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, truyền đạt những kiến thức quan trọng trong quá trình giảng dạy; Các cơ quan liên quan đã tạo điều kiện cung cấp thông tin, tài liệu và gia đình đã tạo điều kiện giúp đỡ để tác giả hoàn thành luận văn này. Mặc dù với sự nỗ lực của bản thân, song do kinh nghiệm của bản thân và thời gian có hạn, nguồn tài liệu để nghiên cứu còn hạn chế. nên luận văn không tránh khỏi những khiếm khuyết. Tác giả mong được sự chỉ dẫn, giúp đỡ của các Thầy Cô giáo và những người quan tâm đến đề tài. i CAM KẾT Tác giả xin cam đoan Luận văn này hoàn toàn do tác giả thực hiện. Các trích dẫn và số liệu sử dụng trong luận văn đều được dẫn nguồn và có độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của tác giả. ii MỤC LỤC DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT. v DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.vii MỞ ĐẦU. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH. Cơ sở lý luận về vai trò của phụ nữ nông thôn.Một số khái niệm liên quan. Vị trí, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Đặc điểm phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ. Nội dung nghiên cứu vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế HGĐ. Những yếu tố ảnh hưởng đến vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Cơ sở thực tiến. Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ tại một số Huyện liền kề. Vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ tại Việt Nam. 20 CHƢƠNG 2: PHƢƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu phân tích. Địa điểm nghiên cứu. 26 CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG VAI TRÒ CỦA PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH HUYỆN NGHI LỘC – NGHỆ AN. Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội. Ðặc điểm điều kiện tự nhiên. Đặc điểm thời tiết khí hậu, sông ngòi. Tình hình phân bổ và sử dụng đất đai. Khả năng phát triển làng nghề truyền thống. Thực trạng vai trò phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ trên huyện Nghi Lộc. Khái quát về thực trạng vai trò của phụ nữ trên địa bàn huyện. 30 CHƢƠNG 4: GIẢI PHÁP VÀ MỘT SỐ KIẾN NGHỊ GIÚP NÂNG CAO VAI TRÒ CỦA NGƢỜI PHỤ NỮ NÔNG THÔN TRONG PHÁT TRIỂN KINH TẾ HỘ GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN NGHI LỘC.Quan điểm về nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ. Một số giải pháp giúp nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế HGĐ tại huyện Nghi Lộc – Nghệ An. Đẩy mạnh thực hiện chương trình đào tạo nghề cho lao động nông thôn trong đó có phụ nữ. Tăng khả năng tiếp cận và kiểm soát các nguồn lực. Thực hiện cách thức làm việc mang tính nhạy cảm giới và đạt được bình đẳng giới trong các hoạt động nghiên cứu, cung cấp dịch vụ công tác đào tạo. Giải pháp hoạt động khuyến nông và thông tin nông nghiệp đối với phụ nữ nông thôn. Thực hiện các mô hình làng nghề sản xuất. 83 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 85 iv DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TT Chữ viết tắt Ý nghĩa 1 ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á 2 BCH Ban chấp hành 3 BTCB Bí thư chi bộ 4 BVTV Bảo vệ thực vật 5 CBCC Cán bộ công chức 6 HĐND Hội đồng nhân dân 7 HGĐ Hộ gia đình 8 HTKT Hệ thống kĩ thuật 9 KHCN Kho học công nghệ 10 KHKT Khoa hoạc kĩ thuật 11 LĐ – TBXH Lao động – Thương Binh xã hội 12 LĐLĐ Liên đoàn Lao động 13 LHPN Liên hiệp phụ nữ 14 LLLĐ Lực lượng lao động 15 MTTQ Mặt trận tổ quốc 16 NN&PTNT Nông nghiệp & Phát triển nông thôn 17 SCL Sữa chữa lớn v TT Chữ viết tắt Ý nghĩa 18 SL Số lượng 19 TCCN Trung cấp chuyên nghiệp 20 TDND Tín dụng nhân dân 21 THPT Trung học phổ thông 22 TN Thanh niên 23 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 24 Tp Thành Phố 25 UBND Ủy ban nhân dân vi DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.Địa điểm và số lượng mẫu điều tra.1: Cơ cấu dân số theo nhóm tuổi huyện Nghi Lộc.2: Cơ cấu lao động theo giới tính theo độ tuổi và khu vực huyện Nghi Lộc.3: Thực trạng phụ nữ tham gia quyết định sản xuất và quản lý hộ.4: Phân công lao động trong hoạt động trồng trọt.5: Phân công lao động trong hoạt động chăn nuôi.6: Phân công lao động trong hoạt động sản xuất thương mại – dịch vụ.7: Nguồn tiếp cận thông tin của phụ nữ.8: Nguồn vốn đi vay và sử dụng nguồn vốn đi vay.9: Quyết định sử dụng nguồn lực của HGĐ.10: Trình độ văn hóa của phụ nữ nông thôn.11: Thời gian của phụ nữ trong việc dậy con, cháu học hành.12: Thời gian của phụ nữ trong công việc gia đình.13: Cơ cấu sử dụng quỹ thời gian của phụ nữ trong ngày.14: Thực trạng phụ nữ tham gia các lớp tập huấn.2: So sánh quỹ thời gian hàng ngày của phụ nữ tại 3 xã.69 vii MỞ ĐẦU 1.Lí do lựa chọn đề tài. Phụ nữ có vai trò quan trọng trong đội ngũ đông đảo những người lao động trong xã hội. Bằng lao động sáng tạo của mình, họ đã góp phần làm giàu cho xã hội, làm phong phú cuộc sống con người. Phụ nữ luôn thể hiện vai trò của mình trong các lĩnh vực đời sống xã hội, cụ thể là trong lĩnh vực hoạt động vật chất, phụ nữ là một lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải để nuôi sống con người. Không chỉ sản xuất ra của cải vật chất, phụ nữ còn tái sản xuất ra con người để duy trì và phát triển xã hội. Trong lĩnh vực hoạt động tinh thần, phụ nữ có vai trò sáng tạo nền văn hoá nhân loại. Nền văn hoá dân gian của bất cứ nước nào, dân tộc nào cũng có sự tham gia bằng nhiều hình thức của đông đảo phụ nữ. Ở Việt Nam, phụ nữ chiếm trên 50% dân số cả nước, họ tham gia vào tất cả các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hoá, xã hội, an ninh quốc phòng và càng ngày càng thể hiện vị trí và vai trò của mình trong xã hội. Trong suốt chặng đường đấu tranh dựng nước, giữ nước và xây dựng đất nước, lịch sử Việt Nam đã ghi nhận những cống hiến to lớn của phụ nữ. Trong công cuộc đổi mới đất nước của Đảng, họ luôn giữ gìn, phát huy và nêu cao tinh thần yêu nước, đoàn kết, năng động, sáng tạo, khắc phục mọi khó khăn để vươn lên trong học tập, lao động, phấn đấu đạt những thành tích xuất sắc trên mọi lĩnh vực. Thế nhưng trong giai đoạn hiện nay khi chúng ta đang chủ trương thực hiện bình đẳng giới vẫn có không ít phụ nữ bị đối xử bất công, chịu ảnh hưởng của phong tục tập quán lạc hậu “trọng nam khinh nữ” bị ràng buộc không có điều kiện tham gia các hoạt động của phụ nữ đặc biệt là tham gia sản xuất và nắm trụ cột kinh tế trong gia đình. Tình trạng này xẩy ra khá phổ biến tại các vùng nông thôn và vùng đồng bào dân tộc ít người. 1 Kinh tế hộ gia đình ( HGĐ) là một bộ phận quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Kể từ khi được thừa nhận là đơn vị kinh tế tự chủ ( năm 1988), sự phát triển kinh tế hộ gia đình nông thôn đã có sự chuyển biển tích cực cả về quy mô, tốc độ và cơ cấu. Đến nay, nhiều hộ gia đình đã đứng vững được rong nền kinh tế thị trường, có tác động lớn đến sự nghiệp xóa đói giảm nghèo của địa phương cũng như cả nước. Tuy vậy, dưới góc nhìn phát triển bền vững, sự phát triển của kinh tế hộ vẫn còn nhiều hạn chế. Nghi Lộc là một huyện đồng bằng thuộc tỉnh Nghệ An, cách trung tâm Thành phố Vinh 10 km. Với tổng dân số khoảng 180.950 người vẫn đang trên đà phát triển chính vì vậy vẫn còn tồn tại làng quê đan xen với đô thị hóa chính vì vậy tư tưởng trọng nam khinh nữ tại đây vẫn còn tồn tại khá nhiều, người phụ nữ đôi khi không được tham gia nhiều công tác xã hôi, thậm chí rất ít được tham gia sử dụng các nguồn lực trong phát triển kinh tế hộ gia đình. Với mong muốn tìm ra các giải pháp trên cơ sở nghiên cứu thực trạng về vai trò của phụ nữ tại khu vực nông thôn huyện Nghi Lộc giúp nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế HGĐ tôi quyết định lựa chọn đề tài “Nâng cao vai trò của phụ nữ nông thôn trong phát triển kinh tế hộ gia đình trên địa bàn huyện Nghi Lộc – Nghệ An ” để nghiên cứu làm luận văn thạc sĩ của mình. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Đánh giá thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại nông thôn, tìm ra các nhân tố ảnh hưởng từ đó đưa ra giải pháp nhằm nâng cao vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình tại huyện Nghi Lộc . Nhiệm vụ nghiên cứu. - Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò của phụ nữ 2 trong phát triển kinh tế hộ nông thôn. - Phân tích và đánh giá được thực trạng vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ gia đình nông thôn tại huyện Nghi Lộc . - Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến khả năng đóng góp, vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế hộ nông thôn. Qua đó, đề xuất các giải pháp chủ yếu nhằm phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế HGĐ trên địa bàn huyện Nghi Lộc. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3.