Luận văn thạc sĩ ussh áp dụng mô hình chuyển giao công nghệ của australia nhằm nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh hải dương

Luận văn thạc sĩ ussh nghiên cứu mô hình chuyển giao công nghệ Australia, nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hải Dương.

• Tác giả: Thạch Thị Hoàng Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Đào Thanh Trường
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Khoa học quản lý
• Đề tài: Nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương qua mô hình chuyển giao công nghệ Australia
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.3. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.6. Giả thuyết nghiên cứu
• 1.7. Phương pháp nghiên cứu
• 1.8. Kết cấu luận văn
• 2. PHẦN NỘI DUNG
• 2.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐỔI MỚI TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA
• 2.1.1. Chuyển giao công nghệ
• 2.1.2. Năng lực đổi mới
• 2.1.3. Doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.4. Hoạt động chuyển giao công nghệ làm nâng cao năng lực đổi mới của doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.5. Phương thức chuyển giao công nghệ vào doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.5.1. Phương thức CGCN trong DNNVV bao gồm:
• 2.1.5.2. Chuyển giao công nghệ thúc đẩy năng lực đổi mới của doanh nghiệp
• 2.1.5.3. Chuyển giao công nghệ tác động đến năng lực đổi mới trong doanh nghiệp nhỏ và vừa
• 2.1.6. Tiểu kết Chương 1
• 3. THỰC TRẠNG CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI TỈNH HẢI DƢƠNG
• 3.1. Tổng quan về các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Hải Dương
• 3.2. Tình hình phát triển của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương. Những đóng góp chủ yếu của các doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương
• 3.3. Hạn chế của doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương
• 3.4. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3.5. Thực trạng hoạt động chuyển giao công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Hải Dương
• 3.6. Đánh giá hoạt động chuyển giao công nghệ trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn tỉnh Hải Dương
• 3.7. Thách thức
• 3.8. Tiểu kết chương 2
• 4. ÁP DỤNG MÔ HÌNH CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ CỦA AUSTRALIA NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐỔI MỚI TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA TẠI TỈNH HẢI DƢƠNG
• 4.1. Một số điểm nổi bật về mô hình tổ chức và hoạt động chuyển giao công nghệ của Australia
• 4.2. Chuyển giao công nghệ thông qua ươm tạo công nghệ
• 4.3. Chuyển giao công nghệ thông qua doanh nghiệp khởi nghiệp (Start-up) và doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off)
• 4.4. Chuyển giao công nghệ thông qua các tổ chức hỗ trợ chuyển giao công nghệ
• 4.5. Chuyển giao công nghệ thông qua liên minh quốc tế về chuyển giao công nghệ
• 4.6. Áp dụng linh hoạt các mô hình chuyển giao công nghệ của Australia nhằm nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương
• 4.6.1. Hình thành các cụm công nghiệp tập trung
• 4.6.2. Phát triển các doanh nghiệp khởi nguồn, khởi nghiệp
• 4.6.3. Thiết lập mô hình liên kết nhà trường – doanh nghiệp
• 4.6.4. Hình thành, phát triển các tổ chức trung gian hỗ trợ chuyển giao công nghệ
• 4.6.5. Khả năng nhân rộng mô hình chuyển giao công nghệ của Australia tại Việt Nam
• 4.6.6. Thực hiện ươm tạo doanh nghiệp công nghệ
• 4.6.7. Thành lập doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp khởi nguồn
• 4.6.8. Phát triển tổ chức hỗ trợ chuyển giao công nghệ
• 4.6.9. Nhà nước khuyến khích chuyển giao công nghệ
• 4.6.10. Đẩy mạnh hoạt động hợp tác chuyển giao công nghệ Australia - Việt Nam
• 4.7. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Nâng cao năng lực đổi mới cho doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) là một trong những yếu tố quan trọng giúp các doanh nghiệp này tồn tại và phát triển trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Tỉnh Hải Dương, với nhiều lợi thế về vị trí địa lý và nguồn nhân lực, đang nỗ lực thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo trong DNNVV. Mô hình chuyển giao công nghệ từ Australia được xem là một giải pháp hiệu quả để nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp tại đây.

1.1. Định nghĩa và vai trò của năng lực đổi mới trong DNNVV

Năng lực đổi mới trong DNNVV không chỉ là khả năng phát triển sản phẩm mới mà còn bao gồm khả năng cải tiến quy trình sản xuất và quản lý. Điều này giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh chóng với thay đổi của thị trường và nhu cầu khách hàng.

1.2. Tình hình hiện tại của DNNVV tại tỉnh Hải Dương

DNNVV tại Hải Dương đang đối mặt với nhiều thách thức như công nghệ lạc hậu và thiếu vốn đầu tư. Tuy nhiên, sự phát triển của các mô hình hỗ trợ và chuyển giao công nghệ có thể giúp cải thiện tình hình này.

II. Thách thức trong việc nâng cao năng lực đổi mới cho DNNVV tại Hải Dương

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng DNNVV tại Hải Dương vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc nâng cao năng lực đổi mới. Các vấn đề như thiếu nguồn lực tài chính, công nghệ lạc hậu và năng lực quản lý yếu kém đang cản trở sự phát triển của các doanh nghiệp này.

2.1. Thiếu nguồn lực tài chính và đầu tư

Nhiều DNNVV không có đủ vốn để đầu tư vào công nghệ mới hoặc cải tiến quy trình sản xuất. Điều này dẫn đến việc họ không thể cạnh tranh với các doanh nghiệp lớn hơn.

2.2. Công nghệ lạc hậu và thiếu đổi mới sáng tạo

Công nghệ lạc hậu khiến DNNVV không thể tối ưu hóa quy trình sản xuất, dẫn đến chi phí cao và chất lượng sản phẩm không đạt yêu cầu.

III. Phương pháp chuyển giao công nghệ từ Australia cho DNNVV Hải Dương

Mô hình chuyển giao công nghệ từ Australia đã được áp dụng thành công tại nhiều quốc gia và có thể mang lại lợi ích lớn cho DNNVV tại Hải Dương. Các phương pháp này bao gồm ươm tạo công nghệ, hợp tác với các tổ chức nghiên cứu và phát triển, và xây dựng mạng lưới hỗ trợ doanh nghiệp.

3.1. Mô hình ươm tạo công nghệ

Mô hình ươm tạo công nghệ giúp DNNVV tiếp cận với các công nghệ mới và hỗ trợ trong việc phát triển sản phẩm. Điều này không chỉ giúp nâng cao năng lực đổi mới mà còn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới.

3.2. Hợp tác với các tổ chức nghiên cứu

Hợp tác với các tổ chức nghiên cứu và phát triển giúp DNNVV tiếp cận với các nghiên cứu mới nhất và ứng dụng công nghệ tiên tiến vào sản xuất.

IV. Ứng dụng thực tiễn mô hình chuyển giao công nghệ tại Hải Dương

Việc áp dụng mô hình chuyển giao công nghệ từ Australia đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho DNNVV tại Hải Dương. Các doanh nghiệp đã có thể cải thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng cường khả năng cạnh tranh.

4.1. Kết quả đạt được từ việc chuyển giao công nghệ

Nhiều DNNVV đã cải thiện được năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm nhờ vào việc áp dụng công nghệ mới. Điều này đã giúp họ tăng trưởng doanh thu và mở rộng thị trường.

4.2. Các mô hình thành công trong chuyển giao công nghệ

Một số DNNVV đã thành công trong việc áp dụng mô hình chuyển giao công nghệ từ Australia, tạo ra những sản phẩm đổi mới và đáp ứng nhu cầu thị trường.

V. Kết luận và triển vọng tương lai cho DNNVV tại Hải Dương

Nâng cao năng lực đổi mới cho DNNVV tại Hải Dương thông qua mô hình chuyển giao công nghệ từ Australia là một hướng đi đúng đắn. Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức quốc tế, DNNVV có thể phát triển bền vững và nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường.

5.1. Tương lai của DNNVV tại Hải Dương

DNNVV tại Hải Dương có tiềm năng lớn để phát triển nếu được hỗ trợ đúng mức trong việc tiếp cận công nghệ và nguồn lực tài chính.

5.2. Khuyến nghị cho chính sách hỗ trợ DNNVV

Cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể để khuyến khích DNNVV đầu tư vào công nghệ mới và nâng cao năng lực quản lý, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, chuyển giao công nghệ (CGCN) trở thành yếu tố then chốt thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Tại Việt Nam, đặc biệt là tỉnh Hải Dương – một vùng kinh tế trọng điểm phía Bắc với hơn 13.000 doanh nghiệp, trong đó phần lớn là doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV), hoạt động CGCN được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo. Từ năm 2013 đến 2018, các DNNVV tại Hải Dương đã có sự phát triển về số lượng và quy mô, đóng góp khoảng 18,3% GDP tỉnh và gần 50% tổng thu ngân sách nội địa. Tuy nhiên, các doanh nghiệp này vẫn còn nhiều hạn chế như vốn thấp, công nghệ lạc hậu, năng lực quản lý yếu và khả năng tiếp cận công nghệ mới còn hạn chế.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là áp dụng mô hình chuyển giao công nghệ của Australia nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho các DNNVV tại tỉnh Hải Dương. Nghiên cứu tập trung khảo sát thực trạng CGCN, đánh giá các mô hình CGCN hiệu quả của Australia và đề xuất giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế của Hải Dương. Việc nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững cho các DNNVV, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh và cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Khái niệm công nghệ và chuyển giao công nghệ: Công nghệ được hiểu là hệ thống các giải pháp kỹ thuật, bao gồm phần cứng (máy móc, thiết bị) và phần mềm (kiến thức, quy trình, dịch vụ hỗ trợ). Chuyển giao công nghệ là quá trình chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng công nghệ từ bên cung cấp sang bên nhận nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.

• Năng lực đổi mới sáng tạo: Được định nghĩa là khả năng tiếp thu, cải tiến và tạo ra công nghệ mới, bao gồm đổi mới sản phẩm, quy trình, marketing và quản lý. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực đổi mới gồm thể chế, nguồn nhân lực, chính sách hỗ trợ, năng lực R&D và môi trường kinh doanh.

• Đặc điểm doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV): DNNVV có quy mô vốn và lao động nhỏ hơn các doanh nghiệp lớn, đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế địa phương, dễ thích ứng với biến động thị trường nhưng thường gặp khó khăn về vốn, công nghệ và quản lý.

• Mô hình chuyển giao công nghệ của Australia: Australia có hệ thống chuyển giao công nghệ phát triển với các hình thức như ươm tạo công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp (start-up), doanh nghiệp khởi nguồn (spin-off), tổ chức hỗ trợ chuyển giao công nghệ và liên minh quốc tế. Mô hình này chú trọng sự liên kết giữa nhà trường, doanh nghiệp và tổ chức trung gian hỗ trợ.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo kinh tế, tài liệu pháp luật, các nghiên cứu trước đây về CGCN và đổi mới sáng tạo, đồng thời thu thập dữ liệu sơ cấp qua khảo sát 100 bảng hỏi tại 5 DNNVV tiêu biểu trên địa bàn tỉnh Hải Dương.

• Phương pháp phân tích: Phân tích định tính và định lượng được áp dụng để đánh giá thực trạng CGCN, năng lực đổi mới sáng tạo và khả năng áp dụng mô hình CGCN của Australia. Phân tích SWOT được sử dụng để nhận diện điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của các DNNVV trong hoạt động CGCN.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn từ năm 2013 đến 2018, phù hợp với sự phát triển kinh tế và chính sách hỗ trợ DNNVV tại tỉnh Hải Dương trong thời kỳ này.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tình hình phát triển DNNVV tại Hải Dương: Đến năm 2018, tỉnh có khoảng 13.000 doanh nghiệp, trong đó DNNVV chiếm tỷ lệ lớn, đóng góp 18,3% GDP và gần 50% thu ngân sách nội địa. Số lượng doanh nghiệp mới thành lập năm 2018 đạt 1.460 doanh nghiệp, tăng 3,5% về số lượng và 37,7% về vốn đăng ký so với năm trước.

2. Thực trạng CGCN trong DNNVV: 72% doanh nghiệp sử dụng máy móc điện tử hiện đại, tuy nhiên 41% công nghệ được sử dụng đã có tuổi thọ từ 6-10 năm, 3% sử dụng công nghệ trên 20 năm. Thiếu vốn (78,5%), năng lực R&D hạn chế (30%) và thụ động trong tìm kiếm công nghệ (20%) là những khó khăn chính cản trở CGCN.

3. Vai trò CGCN được đánh giá cao: 81,7% doanh nghiệp cho rằng CGCN rất quan trọng trong việc giảm rủi ro chi phí, rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường và tăng khả năng cạnh tranh. Tuy nhiên, hoạt động CGCN còn mang tính chọn lọc, chưa phổ biến rộng rãi.

4. Mô hình CGCN của Australia phù hợp: Các mô hình như ươm tạo công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp và tổ chức hỗ trợ chuyển giao công nghệ của Australia được đánh giá có thể áp dụng linh hoạt để nâng cao năng lực đổi mới cho DNNVV tại Hải Dương.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy các DNNVV tại Hải Dương đã có bước tiến trong việc tiếp nhận công nghệ hiện đại, nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về vốn, năng lực quản lý và đổi mới sáng tạo. So với các nghiên cứu quốc tế, tình trạng sử dụng công nghệ lạc hậu và thiếu vốn là điểm chung của nhiều DNNVV tại các nước đang phát triển. Việc áp dụng mô hình CGCN của Australia, với hệ thống hỗ trợ đa dạng và liên kết chặt chẽ giữa các bên, có thể giúp khắc phục những hạn chế này.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ sử dụng công nghệ theo tuổi thọ, biểu đồ SWOT về điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của DNNVV trong CGCN, cũng như bảng so sánh các mô hình CGCN của Australia và thực trạng tại Hải Dương. Việc áp dụng mô hình này không chỉ giúp nâng cao năng lực đổi mới mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của các DNNVV trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và phát triển các cụm công nghiệp tập trung: Tạo môi trường thuận lợi để các DNNVV dễ dàng tiếp cận công nghệ mới, chia sẻ nguồn lực và hợp tác đổi mới sáng tạo. Thời gian thực hiện: 3-5 năm. Chủ thể: chính quyền tỉnh, các sở ngành liên quan.

2. Phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp khởi nguồn: Hỗ trợ thành lập và phát triển các start-up, spin-off dựa trên công nghệ tiên tiến, tạo động lực đổi mới sáng tạo. Thời gian: 2-4 năm. Chủ thể: các trường đại học, tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp, doanh nghiệp.

3. Thiết lập mô hình liên kết nhà trường – doanh nghiệp: Tăng cường hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Thời gian: 3 năm. Chủ thể: các trường đại học, doanh nghiệp, cơ quan quản lý.

4. Phát triển các tổ chức trung gian hỗ trợ CGCN: Xây dựng các văn phòng chuyển giao công nghệ, vườn ươm doanh nghiệp, tổ chức tư vấn để hỗ trợ DNNVV trong việc tìm kiếm, tiếp nhận và ứng dụng công nghệ. Thời gian: 2-3 năm. Chủ thể: Sở KH&CN, các tổ chức khoa học công nghệ.

5. Tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính và đào tạo nâng cao năng lực R&D: Cung cấp các gói tín dụng ưu đãi, hỗ trợ đào tạo kỹ thuật và quản lý đổi mới sáng tạo cho DNNVV. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Ngân hàng, Sở Kế hoạch và Đầu tư, các tổ chức đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước: Nhận diện thực trạng và đề xuất chính sách hỗ trợ CGCN, đổi mới sáng tạo cho DNNVV, từ đó xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế địa phương hiệu quả.

2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa tại các tỉnh thành: Áp dụng mô hình CGCN phù hợp để nâng cao năng lực đổi mới, cải thiện công nghệ sản xuất và tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

3. Các tổ chức hỗ trợ chuyển giao công nghệ và vườn ươm doanh nghiệp: Tham khảo mô hình hoạt động của Australia để phát triển dịch vụ hỗ trợ CGCN, thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

4. Các trường đại học và viện nghiên cứu: Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp trong nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, góp phần phát triển kinh tế địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao chuyển giao công nghệ lại quan trọng đối với DNNVV?
   Chuyển giao công nghệ giúp DNNVV tiếp cận công nghệ mới, nâng cao năng lực sản xuất, cải tiến sản phẩm và tăng sức cạnh tranh. Ví dụ, 81,7% DNNVV tại Hải Dương đánh giá CGCN rất quan trọng trong giảm chi phí và rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường.

2. Mô hình CGCN của Australia có điểm gì nổi bật?
   Australia phát triển hệ thống ươm tạo công nghệ, doanh nghiệp khởi nghiệp, tổ chức hỗ trợ và liên minh quốc tế, tạo môi trường thuận lợi cho đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ hiệu quả.

3. Khó khăn lớn nhất của DNNVV trong CGCN là gì?
   Thiếu vốn là khó khăn chính (78,5%), tiếp theo là năng lực R&D hạn chế và thụ động trong tìm kiếm công nghệ, khiến việc áp dụng công nghệ mới còn chậm.

4. Làm thế nào để áp dụng mô hình CGCN của Australia tại Hải Dương?
   Cần xây dựng cụm công nghiệp tập trung, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp, thiết lập liên kết nhà trường – doanh nghiệp và phát triển tổ chức trung gian hỗ trợ CGCN.

5. Chỉ số nào dùng để đánh giá năng lực đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp?
   Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index) gồm các trụ cột đầu vào (thể chế, nhân lực, cơ sở hạ tầng) và đầu ra (sản phẩm tri thức, sản phẩm sáng tạo) giúp đánh giá hiệu quả đổi mới sáng tạo.

Kết luận

• Hoạt động chuyển giao công nghệ là yếu tố then chốt nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo cho DNNVV tại tỉnh Hải Dương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.
• Các DNNVV tại Hải Dương đã có bước tiến trong tiếp nhận công nghệ hiện đại nhưng còn nhiều hạn chế về vốn, năng lực R&D và quản lý công nghệ.
• Mô hình chuyển giao công nghệ của Australia với hệ thống ươm tạo, doanh nghiệp khởi nghiệp và tổ chức hỗ trợ là bài học quý giá để áp dụng tại Hải Dương.
• Đề xuất xây dựng cụm công nghiệp, phát triển doanh nghiệp khởi nghiệp, liên kết nhà trường – doanh nghiệp và tổ chức trung gian hỗ trợ CGCN nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo.
• Các bước tiếp theo cần triển khai thực hiện các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường chính sách hỗ trợ tài chính và đào tạo nâng cao năng lực cho DNNVV.

Hành động ngay hôm nay để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Hải Dương!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về hoạt động chuyển giao công nghệ nhằm nâng cao năng lực đổi mới trong doanh nghiệp nhỏ và vừa Chương 2: Thực trạng hoạt động chuyển giao công nghệ trong doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh Hải Dương 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chương 3: Áp dụng linh hoạt các mô hình chuyển giao công nghệ của Australia nhằm nâng cao năng lực đổi mới cho trong doanh nghiệp nhỏ và vừa tại tỉnh Hải Dương 9. Phần 3: Khuyến nghị 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PHẦN NỘI DUNG CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ NHẰM NÂNG CAO NĂNG LỰC ĐỔI MỚI TRONG DOANH NGHIỆP NHỎ VÀ VỪA 1. Công nghệ Có thể nói công nghệ xuất hiện đồng thời với sự hình thành xã hội loài người.

Từ “Công nghệ” xuất phát từ chữ Hy Lạp (τεκηνε - Tekhne) có nghĩa là một công nghệ hay một kỹ năng và (λογοσ - logos) có nghĩa là một khoa học, hay sự nghiên cứu. Như vậy thuật ngữ technology (Tiếng Anh) hay technologie (Tiếng Pháp) có nghĩa là khoa học về kỹ thuật hay sự nghiên cứu có hệ thống về kỹ thuật - thường được gọi là công nghệ học. Công nghệ cũng được trình bày theo nhiều cách tiếp cận khác nhau. Sau đây là một số quan niệm thường gặp: - Tổ chức PRODEC (1982) đưa ra quan niệm: “Công nghệ là mọi loại kĩ năng, kiến thức, thiết bị và phương pháp được sử dụng trong sản xuất công nghiệp, chế biến và dịch vụ”.

- Ngân hàng thế giới thì định nghĩa (1985): “Công nghệ là phương pháp chuyển hóa các nguồn lực thành sản phẩm, gồm 3 yếu tố: Thông tin về phương pháp; Phương tiện, công cụ sử dụng phương pháp để chuyển hóa; Sự hiểu biết phương pháp hoạt động như thế nào và tại sao.” - Theo định nghĩa công nghệ do U ban Kinh tế và Xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (Economic and Social Commission for Asia and the Pacific – ESCAP) đưa ra: “Công nghệ là kiến thức có hệ thống về quy trình và kỹ thuật dùng để chế biến vật liệu và thông tin. Nó bao gồm kiến thức, kỹ năng, thiết bị, phương pháp và các hệ thống dùng trong việc tạo ra hàng hoá và cung cấp dịch vụ”. Định nghĩa công nghệ của ESCAP được coi là bước ngoặt trong quan niệm về công nghệ. Theo định nghĩa này, không chỉ sản xuất vật chất mới dùng công nghệ, mà khái niệm công nghệ đuợc mở rộng ra tất cả các lĩnh vực hoạt động xã hội.

Những lĩnh vực công nghệ mới mẻ dần trở thành quen thuộc công nghệ thông tin, công nghệ ngân hàng, công nghệ du lịch, công nghệ văn phòng… Ở Việt Nam, Nghị quyết 26 của Bộ chính trị, Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam khoá VI (1991) mang tên “Nghị quyết về khoa học – công nghệ”. Như vậy thuật ngữ công nghệ đã được sử dụng chính thức ở nước ta. Năm 1992, U ban khoa học - kỹ thuật Nhà nước đổi thành Bộ Khoa học – Công nghệ và Môi trường (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ). 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 khái niệm: “Công nghệ là giải pháp, quy trình, bí quyết kỹ thuật có kèm theo hoặc không kèm theo công cụ, phương tiện dùng để biến đổi nguồn lực thành sản phẩm”.

Khái niệm này được giữ nguyên theo Luật Chuyển giao công nghệ năm 2006. Theo phương diện KH&CN luận [17]: “Công nghệ có thể được hiểu như mọi loại hình kiến thức, thông tin, bí quyết, phương pháp (gọi là phần mềm) được lưu giữ dưới các dạng khác nhau (con người, ghi chép…) và mọi loại hình thiết bị, công cụ, tư liệu sản xuất (gọi là phần cứng) và một số tiềm năng khác (tổ chức, pháp chế, dịch vụ) được áp dụng vào môi trường thực tế để tạo ra các loại sản phẩm và dịch vụ”. Như vậy, có thể khái quát về khái niệm công nghệ như sau: Công nghệ là hệ thống các giải pháp được tạo nên bởi sự ứng dụng các kiến thức khoa học, được sử dụng để giải quyết một hoặc một số nhiệm vụ thực tiễn trong sản xuất, kinh doanh được thực hiện dưới dạng bí quyết kỹ thuật, phản ánh, quy trình công nghệ, tài liệu…và các dịch vụ hỗ trợ tư vấn. Công nghệ bao gồm phần cứng và phần mềm: - Phần cứng: máy móc, thiết bị, dụng cụ, kết cấu xây dựng, nhà xưởng - Phần mềm: Hình 1.

Các thành phần của Công nghệ •Bao gồm mọi phương tiện vật •Bao gồm mọi năng lực chất; công cụ. của con người: Kỹ Phần năng do học hỏi, tích máy móc, thang Phần lũy được và các tố thiết bị,. kỹ con chất,. thuật ngƣời (T) Phần (H) Phần tổ thông chức tin ( •Bao gồm nững quy (O ) I) •Bao gồm các dữ liệu về định quyền hạn, phần kỹ thuật, tổ chức, trách nhiệm của con người, các thông tin các cá nhân, tổ chức trong hoạt số đặc tính kỹ thuật của thiết bị động CN Nguồn: ThS.

Phạm Huy Hân [9] Thường khi nói đến công nghệ, người ta thường chỉ nghĩ đến công nghệ theo nghĩa “phần cứng”. Nếu hiểu theo nghĩa như vậy thì công nghệ bị giới hạn là những sản phẩm từ những nghiên cứu khoa học công nghệ, những nghiên cứu mang tính ứng dụng cao. Nhưng trong khoa học, ngoài nghiên cứu ứng dụng, triển khai còn có 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghiên cứu cơ bản. Những nghiên cứu cơ bản này mang tính chất làm nền tảng cho những nghiên cứu khác.

Chuyển giao công nghệ Khái niệm CGCN là một khái niệm mới xuất hiện tại Việt Nam trong vài thập niên trở lại đây, nhưng nó nhanh chóng trở thành vấn đề thời sự, có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển khoa học và công nghệ Việt Nam nói riêng, cũng như kinh tế xã hội của đất nước nói chung, nhất là trong giai đoạn hiện nay, Việt Nam đang trong quá trình hội nhập sâu, rộng với các quốc gia trên thế giới. Thuật ngữ CGCN đã được các học giả trong và ngoài nước bàn luận và tiếp cận với nhiều khía cạnh và góc độ khác nhau. Tổng quát: “Chuyển giao công nghệ là việc đưa kiến thức kĩ thuật ra khỏi ranh giới nơi sản sinh ra nó” [20]. “Cẩm nang CGCN”- tài liệu do Bộ KH&CN (dịch từ nguyên tác tiếng Anh “Technology transfer an escap training manual” của Ủy ban kinh tế xã hội khu vực Châu Á – Thái Bình Dương (ESCAP) thuộc Liên Hiệp quốc) biên soạn, đề cập: “CGCN nghĩa là công nghệ di chuyển qua biên giới quốc gia” [2] Theo quan điểm quản lý công nghệ: “chuyển giao công nghệ là tập hợp các hoạt động thương mại và pháp lí nhằm làm cho bên nhận công nghệ có được năng lực đổi mới như bên giao công nghệ, trong khi sử dụng công nghệ đó vào một mục đích đã định” [20].

Nghị định 45/1998/NĐ-CP: “Chuyển giao công nghệ là hình thức mua và bán công nghệ trên cơ sở hợp đồng chuyển giao công nghệ đã được thỏa thuận phù hợp với các qui định của pháp luật. Bên bán có nghĩa vụ chuyển giao các kiến thức tổng hợp của công nghệ hoặc cung cấp các máy móc thiết bị, dịch vụ, đào tạo…kèm theo các kiến thức công nghệ cho bên mua và bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán để tiếp thu, sử dụng các kiến thức công nghệ đó theo các điều kiện đã thỏa thuận và ghi nhận trong hợp đồng chuyển giao công nghệ”. Luật Chuyển giao công nghệ năm 2006 đã giải thích: “Hoạt động chuyển giao công nghệ bao gồm chuyển giao công nghệ và dịch vụ chuyển giao công nghệ. Trong đó, chuyển giao công nghệ được hiểu là chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng một phần hoặc toàn bộ công nghệ từ bên có quyền chuyển giao công 18 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nghệ sang bên nhận chuyển giao, và Dịch vụ chuyển giao công nghệ là hoạt động hỗ trợ quá trình tìm kiếm, giao kết và thực hiện hợp đồng chuyển giao công nghệ”.

Hoạt động chuyển giao công nghệ Nguồn: Luật CGCN năm 2006 Luật Chuyển giao công nghệ năm 2017 đã khẳng định: “CGCN là chuyển nhượng quyền sở hữu công nghệ hoặc chuyển giao quyền sử dụng công nghệ từ bên có quyền chuyển giao sang bên nhận công nghệ” [14] Trong hoạt động sản xuất kinh doanh, hoạt động chuyển giao công nghệ được hiểu là sự thỏa thuận giữa bên mua và bên bán để bên nhận có được những năng lực và công nghệ xác định, bên giao có thể thu được lợi nhuận từ việc chuyển giao công nghệ hoặc các lợi ích khác như: bán nguyên vật liệu, linh kiện, tận dụng nguồn chất xám của bên nhận. Dựa vào chủ thể tham gia chuyển giao công nghệ, có các hình thức chuyển giao công nghệ: chuyển giao nội bộ doanh nghiệp hay tổ chức (giữa cơ quan nghiên cứu và triển khai của công ty với các thành viên của nó ở trong một nước hay ở nhiều nước); chuyển giao trong nước (giữa các doanh nghiệp, các cơ quan nghiên cứu và triển khai trong nước); chuyển giao với nước ngoài (bên giao và bên nhận thuộc hai quốc gia khác nhau, hoặc qua ranh giới khu chế xuất). Qua nội dung trình bày trên thấy rằng, khái niệm về CGCN mặc dù rất đa dạng, phong phú nhưng không đối nghịch nhau mà có tác dụng hỗ trợ, bổ sung cho nhau. Tùy từng bối cảnh, điều kiện cụ thể, mà các khái niệm CGCN được đề cập phù hợp.

Tổng hợp các quan điểm nêu trên, học viên đồng ý với quan điểm cho rằng: “CGCN là tập hợp các hoạt động về kỹ thuật, thương mại, pháp lý nhằm làm cho bên nhận công nghệ có được năng lực đổi mới như bên giao công nghệ trong sản xuất, kinh doanh” [1]. 19 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mô hình khái quát về chuyển giao công nghệ Nguồn: TS.Nguyễn Vân Anh [1] Đối tượng của quá trình chuyển giao công nghệ Tham gia vào quá trình chuyển giao công nghệ gồm các đối tượng sau: (1) Bên chuyển giao (bên cung): là các tổ chức KH&CN, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trung tâm nghiên cứu và các doanh nghiệp kinh doanh. Bên giao công nghệ thường là các cơ quan nghiên cứu khoa học, sở hữu công nghệ và có năng lực chuyển giao áp dụng công nghệ vào sản xuất thông qua các phương thức chuyển giao khác nhau hoặc là các doanh nghiệp nhà nước hoặc tư nhân hoạt động về chế tạo và kinh doanh.

(2) Bên tiếp nhận công nghệ (Bên cầu): là các doanh nghiệp sản xuất tại các địa phương, người làm kỹ thuật tại các doanh nghiệp làng nghề, hợp tác xã, doanh nghiệp nhà nước và tư nhân sản xuất.