-1- Bé gi¸o dôc Vμ §μO T¹O Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ tp. Hå chÝ minh NGUYÔN VIÖT TH¾NG gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c ng©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn viÖt nam t¹i tp.hcm trong giai ®o¹n héi nhËp quèc tÕ Chuyªn ngμnh : kinh tÕ tμi chÝnh ng©n hμng M· sè : 60.12 LuËn v¨n th¹c sÜ kinh tÕ ng−êi h−íng dÉn khoa häc: pgs.ts trÇn hoμng ng©n Tp. Hå chi minh – n¨m 2005 123doc -2- môc lôc Trang phô b×a Lêi c¶m ¬n Lêi cam ®oan Danh tõ c¸c ký hiÖu, c¸c ch÷ viÕt t¾t Môc lôc PhÇn më ®Çu Trang 1 1 Lý do chän ®Ò tμi 2 Môc tiªu nghiªn cøu: 3 §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu 4 Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu 5 ý nghÜa cña ®Ò tμi nghiªn cøu Ch−¬ng I: Tæng quan vÒ ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ héi nhËp quèc tÕ vÒ ng©n hμng.1 Kh¸i niÖm Ng©n hμng Th−¬ng m¹i Trang 3 1.2 Vai trß c¬ b¶n cña Ng©n hμng Th−¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ Trang 3 1.3 C¸c m« h×nh tæ chøc Ng©n hμng Th−¬ng m¹i Trang 4 1.4 Héi nhËp quèc tÕ vÒ ng©n hμng Trang 5 1.1 Toμn cÇu hãa vμ héi nhËp kinh tÕ: 1.2 Kh¸i niÖm héi nhËp quèc tÕ vÒ ng©n hμng: 1.3 Nh÷ng thμnh tùu cña ViÖt Nam trong viÖc hîp t¸c quèc tÕ trong thêi gian tõ n¨m 1990 ®Õn nay: 1.4 Nh÷ng yªu cÇu c¬ b¶n vÒ héi nhËp quèc tÕ trong lÜnh vùc ng©n hμng 1.5 T¸c ®éng cña héi nhËp quèc tÕ ®èi víi hÖ thèng Ng©n hμng ViÖt Nam 1.6 Ch−¬ng tr×nh môc tiªu lé tr×nh ph¸t triÓn dÞch vô ng©n hμng trªn ®Þa bμn TP. 123doc -3- Ch−¬ng II: Tæng quan vÒ ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hμng TMCP ViÖt Nam t¹i TP.HCM hiÖn nay 2.1 T×nh h×nh kinh tÕ - x· héi vμ hÖ thèng NHTMCP t¹i TP.1 T×nh h×nh kinh tÕ - x· héi trªn ®Þa bμn TP.2 Tæng quan nh÷ng kÕt qu¶ ®¹t ®−îc cña hÖ thèng ng©n hμng TP.2 T×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c NHTMCP t¹i TP.HCM hiÖn nay Trang 27 2.1 HÖ thèng Ng©n hμng Th−¬ng m¹i trªn ®Þa bμn TP.
Qu¸ tr×nh h×nh thμnh cña hÖ thèng Ng©n hμng TMCP t¹i TP.3 Vμi nÐt vÒ c¸c ng©n hμng TMCP cã Héi së chÝnh t¹i TP.3 Nh÷ng tån t¹i c¬ b¶n cña c¸c Ng©n hμng TMCP ViÖt nam Trang 31 3.1 VÞ thÕ cña c¸c Ng©n hμng TMCP trªn toμn l·nh thæ ViÖt Nam 3.2 Nh÷ng tån t¹i c¬ b¶n cña c¸c ng©n hμng TMCP ViÖt Nam 2.4 Ng©n hμng n−íc ngoμi, ®èi thñ c¹nh tranh chñ yÕu cña c¸c Trang 33 Ng©n hμng TMCP trong héi nhËp 2.1 So s¸nh t−¬ng quan lùc l−îng 2.2 Xu thÕ c¹nh tranh gi÷a Ng©n hμng n−íc ngoμi vμ ng©n hμng TMCP VN 2.5 Nh÷ng c¬ héi vμ th¸ch thøc cña c¸c Ng©n hμng Trang 36 Th−¬ng m¹i ViÖt nam trong giai ®o¹n héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.1 C¬ héi cña c¸c Ng©n hμng Th−¬ng m¹i ViÖt nam 2.2 Th¸ch thøc ®èi víi c¸c Ng©n hμng Th−¬ng m¹i ViÖt Nam trong c¹nh tranh vμ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ: Ch−¬ng III: Nh÷ng gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c Ng©n hμng TMCP ViÖt Nam t¹i TP.1 X©y dùng chiÕn l−îc c¹nh tranh, c¶i tæ ng©n hμng mét c¸ch râ rμng Trang 42 3.2 T¨ng vèn tù cã: ph¸t hμnh cæ phiÕu, gäi vèn cæ ®«ng Trang 46 n−íc ngoμi, s¸p nhËp hoÆc mua l¹i ng©n hμng 3.3 C¬ cÊu l¹i tæ chøc ho¹t ®éng Trang 49 3.4 §a d¹ng hãa c¸c s¶n phÈm dÞch vô theo h−íng t¨ng Trang 50 123doc -4- tû träng thu nhËp tõ dÞch vô, gi¶m tû träng thu nhËp tõ tÝn dông.1 Mét sè chiÕn l−îc s¶n phÈm gióp Ng©n hμng giμnh ®uîc lîi thÕ c¹nh tranh: 3.2 §a h¹ng hãa dÞch vô Ng©n hμng: mét gi¶i ph¸p n©ng cao hiÖu qu¶ ho¹t ®éng cña Ng©n hμng Th−¬ng m¹i Cæ phÇn: 3.5 Qu¶n lý chÆt chÏ c«ng t¸c tÝn dông vμ ho¹t ®éng cã rñi ro cao.6 HiÖn ®¹i hãa c«ng nghÖ ng©n hμng trong mäi ho¹t ®éng Trang 59 lÜnh vùc kinh doanh: 3.7 Më réng vμ n©ng cao chÊt l−îng ®μo t¹o, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc.8 Nhãm gi¶i ph¸p tõ phÝa ChÝnh phñ vμ Ng©n hμng Nhμ n−íc.1 Nhãm gi¶i ph¸p nh»m b¶o ®¶m m«i tr−êng vμ hç trî an toμn cho ho¹t ®éng cña hÖ thèng NHTMViÖt Nam 3.2 C«ng t¸c chÊn chØnh, cñng cè vμ s¾p xÕp l¹i NHTMCP cña NHNN tËp trung vμo mét sè vÊn ®Ò: PhÇn kÕt luËn Trang 67 Tμi liÖu tham kh¶o Trang 68 123doc -5- PhÇn më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tμi: Héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ lμ mét xu thÕ tÊt yÕu cña thÕ kû 21. ViÖt Nam còng nh− c¸c n−íc ®ang ph¸t triÓn kh¸c trªn thÕ giíi ®ang nç lùc hßa m×nh vμo dßng héi nhËp. Chñ tr−¬ng héi nhËp, tham gia c¸c tæ chøc kinh tÕ trong khu vùc vμ toμn cÇu, ®Æc biÖt lμ gia nhËp Tæ chøc Th−¬ng m¹i ThÕ giíi (WTO) trong thêi gian tíi, ®· ®−îc §¶ng vμ ChÝnh Phñ kh¼ng ®Þnh trong c¸c v¨n b¶n, quy ph¹m ph¸p luËt vÒ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.
Trong qu¸ tr×nh héi nhËp, ng©n hμng ®−îc x¸c ®Þnh lμ mét trong nh÷ng ngμnh dÞch vô quan träng vμ nh¹y c¶m. HÖ thèng ng©n hμng th−¬ng m¹i cæ phÇn tuy cßn non trÎ, chiÕm thÞ phÇn nhá trong toμn bé ho¹t ®éng ng©n hμng ViÖt Nam, nh−ng ®©y lμ hÖ thèng n¨ng ®éng nhÊt trong hÖ thèng ng©n hμng th−¬ng m¹i ViÖt Nam, cã thÓ nhanh chãng thay ®æi thÝch nghi víi nh÷ng yªu cÇu cña qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ, ®Æc biÖt lμ ®èi víi c¸c ng©n hμng TMCP ®ang ho¹t ®éng t¹i ®Þa bμn TP.HCM, mét trung t©m kinh tÕ – chÝnh trÞ – x· héi – v¨n hãa cña c¶ n−íc. Ph©n tÝch c¸c yªu cÇu cña qu¸ tr×nh héi nhËp vμ thùc tr¹ng c¸c ng©n hμng TMCP t¹i TP.HCM ®Ó t×m ra gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh, gióp cho c¸c ng©n hμng TMCP cã thÓ ho¹t ®éng tèt vμ lμ ®èi träng víi c¸c ng©n hμng n−íc ngoμi khi thÞ tr−êng tμi chÝnh - ng©n hμng ViÖt Nam më cöa lμ mét yªu cÇu rÊt cÊp b¸ch vμ thiÕt thùc. XuÊt ph¸t tõ ý nghÜa ®ã, t¸c gi¶ ®· thùc hiÖn ®Ò tμi : “Gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c Ng©n hμng Th−¬ng m¹i Cæ phÇn ViÖt Nam t¹i TP.HCM trong giai ®o¹n héi nhËp quèc tÕ “ 2.
Môc tiªu nghiªn cøu: Môc tiªu nghiªn cøu cña ®Ò tμi lμ: - Nghiªn cøu lý luËn c¬ b¶n vÒ Ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ héi nhËp quèc tÕ trong lÜnh vùc ng©n hμng t¹i ViÖt Nam. 123doc -6- - T×m hiÓu t×nh h×nh ho¹t ®éng cña c¸c Ng©n hμng TMCP trªn ®Þa bμn TP.HCM, nh÷ng tån t¹i yÕu kÐm cña hÖ thèng ng©n hμng TMCP, c¬ héi vμ th¸ch thøc cña hÖ thèng ng©n hμng TMCP ViÖt Nam khi héi nhËp quèc tÕ. - §Ò xuÊt c¸c gi¶i ph¸p n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c Ng©n hμng TMCP VN t¹i TP.HCM trong giai ®o¹n héi nhËp quèc tÕ. §èi t−îng vμ ph¹m vi nghiªn cøu: §èi t−îng nghiªn cøu lμ c¸c ng©n hμng TMCP trªn ®Þa bμn TP.HCM vμ c¸c cam kÕt cña ViÖt Nam vÒ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.
Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu: LuËn v¨n ®−îc nghiªn cøu dùa trªn ph−¬ng ph¸p luËn cña chñ nghÜa duy vËt biÖn chøng vμ chñ nghÜa duy vËt lÞch sö; ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra thèng kª; ph−¬ng ph¸p so s¸nh kÕt hîp víi nh÷ng lý luËn khoa häc ®Ó lμm râ nh÷ng vÊn ®Ò cÇn nghiªn cøu cña luËn v¨n. ý nghÜa cña ®Ò tμi nghiªn cøu: LuËn v¨n ®· nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò vÒ héi nhËp quèc tÕ trong lÜnh vùc ng©n hμng, ph©n tÝch thùc tr¹ng c¸c ng©n hμng TMCP t¹i ViÖt Nam nãi chung vμ t¹i TP.HCM nãi riªng vμ ®Ò ra c¸c gi¶i ph¸p nh»m n©ng cao n¨ng lùc c¹nh tranh cña c¸c ng©n hμng TMCP ViÖt Nam. C¸c ng©n hμng TMCP ViÖt Nam ®ang ph¶i ®øng tr−íc nh÷ng c¬ héi vμ th¸ch thøc to lín trong qu¸ tr×nh héi nhËp quèc tÕ. C¸c ng©n hμng TMCP ph¶i nhËn thøc râ rμng vμ cã chiÕn l−îc cô thÓ ®Ó thùc hiÖn thμnh c«ng viÖc c¶i tæ, n©ng cao søc m¹nh cña m×nh nh»m tr¸nh nguy c¬ tôt hËu, thËm chÝ ph¶i ph¸ s¶n hoÆc gi¶i thÓ khi c¸c ng©n hμng n−íc ngoμi ®−îc ho¹t ®éng b×nh ®¼ng nh− c¸c ng©n hμng trong n−íc.
123doc -7- Ch−¬ng I: Tæng quan vÒ ng©n hμng th−¬ng m¹i vμ héi nhËp quèc tÕ vÒ ng©n hμng.1 Kh¸i niÖm Ng©n hμng Th−¬ng m¹i - Ng©n hμng th−¬ng m¹i lμ tæ chøc kinh doanh tiÒn tÖ mμ ho¹t ®éng chñ yÕu vμ th−êng xuyªn lμ nhËn tiÒn göi cña kh¸ch hμng víi tr¸ch nhiÖm hoμn tr¶ vμ sö dông sè tiÒn ®ã ®Ó cho vay, thùc hiÖn nghiÖp vô chiÕt khÊu vμ lμm ph−¬ng tiÖn thanh to¸n. - Theo Qu¶n trÞ Ng©n hμng th−¬ng m¹i cña Peter S.Rose, Ng©n hμng lμ lo¹i h×nh tæ chøc tμi chÝnh cung cÊp mét danh môc c¸c dÞch vô tμi chÝnh ®a d¹ng nhÊt - ®Æc biÖt lμ tÝn dông, tiÕt kiÖm vμ dÞch vô thanh to¸n – vμ thùc hiÖn nhiÒu chøc n¨ng tμi chÝnh nhÊt so víi bÊt kú tæ chøc kinh doanh nμo trong nÒn kinh tÕ. Sù ®a d¹ng trong c¸c dÞch vô vμ chøc n¨ng cña ng©n hμng dÉn ®Õn viÖc chóng ®−îc gäi lμ c¸c “b¸ch hãa tμi chÝnh” (financial department stores). - NHTM ®· tån t¹i vμ ph¸t triÓn hμng tr¨m n¨m g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ hμng hãa.
Sù ph¸t triÓn hÖ thèng NHTM cã t¸c ®éng rÊt lín vμ quan träng ®Õn qu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hμng hãa, ng−îc l¹i nÒn kinh tÕ hμng hãa ph¸t triÓn m¹nh mÏ ®Õn giai ®o¹n cao trμo cña nã – kinh tÕ thÞ tr−êng – th× NHTM còng ngμy cμng ®−îc hoμn thiÖn vμ trë thμnh ®Þnh chÕ tμi chÝnh kh«ng thÓ thiÕu ®−îc.2 Vai trß c¬ b¶n cña Ng©n hμng th−¬ng m¹i trong nÒn kinh tÕ - Vai trß trung gian: chuyÓn c¸c kho¶n tiÕt kiÖm chñ yÕu tõ hé gia ®×nh thμnh c¸c kho¶n tÝn dông cho c¸c tæ chøc kinh doanh vμ c¸c thμnh phÇn kinh doanh kh¸c ®Ó ®Çu t− vμo nhμ cöa, thiÕt bÞ vμ c¸c tμi s¶n kh¸c. - Vai trß thanh to¸n: thay mÆt kh¸ch hμng thùc hiÖn thanh to¸n cho viÖc mua hμng hãa vμ dÞch vô (nh− b»ng c¸ch ph¸t hμnh vμ bï trõ sÐc, cung cÊp m¹ng l−íi thanh to¸n ®iÖn tö, kÕt nèi c¸c quü vμ ph©n phèi tiÒn giÊy, tiÒn ®óc) - Vai trß ng−êi b¶o l·nh: cam kÕt tr¶ nî cho kh¸ch hμng khi kh¸ch hμng mÊt kh¶ n¨ng thanh to¸n. 123doc -8- - Vai trß tæ chøc, cung cÊp c¸c dÞch vô ®¹i lý: ®iÒu hμnh tμi s¶n vèn, b¶o hiÓm, ph¸t hμnh vμ thanh to¸n chi tr¶ cho c¸c tμi s¶n vèn cña kh¸ch hμng theo ñy th¸c. - Vai trß thùc hiÖn chÝnh s¸ch kinh tÕ- chÝnh chÞ cña Nhμ n−íc: thùc hiÖn c¸c chÝnh s¸ch kinh tÕ – chÝnh trÞ cña Nhμ n−íc, gãp phÇn ®iÒu tiÕt sù t¨ng tr−ëng kinh tÕ vμ theo ®uæi c¸c môc tiªu x· héi.3 C¸c m« h×nh tæ chøc Ng©n hμng Th−¬ng m¹i 1.