Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Của Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của ngân hàng thƣơng mại cổ phần công thƣơng việt nam chi nhánh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Hương
• Người hướng dẫn: TS. Phùng Thị Thủy
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Bắc Giang

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG NỀN KINH TẾ THI TRƯỜNG
• 1.1. Khái niệm, lý thuyết liên quan đến cạnh tranh và năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của ngân hàng thương mại
• 1.2. Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh
• 1.2.1. Cạnh tranh là gì
• 1.2.2. Các hình thức cạnh tranh
• 1.2.2.1. Dựa vào hình thái cạnh tranh
• 1.2.2.2. Dựa vào mục tiêu kinh tế của các chủ thể trong cạnh tranh
• 1.2.2.3. Dựa vào phạm vi
• 1.2.2.4. Dựa vào chủ thể của quá trình cạnh tranh
• 1.2.3. Vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG CÔNG THƯƠNG – CHI NHÁNH BẮC GIANG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát về thị trường dịch vụ Ngân hàng bán lẻ Tỉnh Bắc Giang và Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang
• 2.2. Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam
• 2.3. Thực trạng năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang
• 2.3.1. Phương pháp và kết quả nghiên cứu
• 2.3.2. Đánh giá chung về khả năng cạnh tranh của Vietinbank chi nhánh Bắc Giang
• 2.3.2.1. Những điểm mạnh cơ bản
• 2.3.2.2. Những điểm yếu cần khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM CHI NHÁNH BẮC GIANG
• 3.1. Xu hướng phát triển thị trường dịch vụ bán lẻ và định hướng hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang giai đoạn 2016-2020
• 3.1.1. Xu hướng phát triển thị trường dịch vụ bán lẻ
• 3.1.2. Định hướng phát triển của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang trong giai đoạn (2016-2020)
• 3.2. Giải pháp chủ yếu nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của Vietinbank Chi nhánh Bắc Giang
• 3.2.1. Nâng cao khả năng tài chính
• 3.2.2. Phát triển nguồn nhân lực và tổ chức quản lý
• 3.2.3. Phát triển khả năng công nghệ ngân hàng
• 3.2.4. Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Bắc Giang
• 3.2.5. Giải pháp nâng cao thương hiệu uy tín của Ngân hàng Vietinbank
• 3.3. Kiến nghị các điều kiện để thực hiện các giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của NHCT Chi nhánh Bắc Giang
• 3.3.1. Kiến nghị với Tỉnh Bắc Giang
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng Nhà nước Tỉnh Bắc Giang
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực dịch vụ bán lẻ ngân hàng là một yếu tố quyết định đến sự tồn tại và phát triển của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu. Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đã có những bước tiến đáng kể trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của mình. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để duy trì vị thế trên thị trường.

1.1. Khái Niệm Năng Lực Cạnh Tranh Trong Ngành Ngân Hàng

Năng lực cạnh tranh được hiểu là khả năng của ngân hàng trong việc cung cấp dịch vụ tốt hơn so với đối thủ. Điều này bao gồm chất lượng dịch vụ, giá cả, và sự hài lòng của khách hàng.

1.2. Tầm Quan Trọng Của Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng

Dịch vụ bán lẻ ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra doanh thu và lợi nhuận cho ngân hàng. Nó cũng giúp ngân hàng xây dựng mối quan hệ lâu dài với khách hàng.

II. Những Thách Thức Đối Với Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam phải đối mặt với nhiều thách thức. Sự xuất hiện của các ngân hàng nước ngoài và sự phát triển của công nghệ tài chính là những yếu tố chính ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh.

2.1. Cạnh Tranh Từ Các Ngân Hàng Nước Ngoài

Sự gia nhập của các ngân hàng nước ngoài đã tạo ra áp lực lớn lên các ngân hàng nội địa, đặc biệt là trong việc cung cấp dịch vụ và sản phẩm chất lượng cao.

2.2. Tác Động Của Công Nghệ Tài Chính

Công nghệ tài chính (Fintech) đang thay đổi cách thức cung cấp dịch vụ ngân hàng, tạo ra những thách thức mới cho ngân hàng truyền thống trong việc giữ chân khách hàng.

III. Phương Pháp Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam cần áp dụng một số phương pháp hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng dịch vụ mà còn tăng cường sự hài lòng của khách hàng.

3.1. Đầu Tư Vào Công Nghệ Mới

Đầu tư vào công nghệ mới giúp ngân hàng cải thiện quy trình phục vụ khách hàng, từ đó nâng cao trải nghiệm và sự hài lòng của khách hàng.

3.2. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Đào tạo nhân viên chuyên nghiệp và có kỹ năng sẽ giúp ngân hàng cung cấp dịch vụ tốt hơn, từ đó nâng cao năng lực cạnh tranh.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh Tại VietinBank

Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam đã áp dụng nhiều giải pháp thực tiễn để nâng cao năng lực cạnh tranh. Những kết quả đạt được từ các giải pháp này đã chứng minh tính hiệu quả trong việc cải thiện dịch vụ bán lẻ.

4.1. Kết Quả Từ Việc Cải Tiến Dịch Vụ

Việc cải tiến dịch vụ đã giúp ngân hàng thu hút thêm nhiều khách hàng mới và giữ chân khách hàng cũ, từ đó tăng trưởng doanh thu.

4.2. Phản Hồi Từ Khách Hàng

Phản hồi tích cực từ khách hàng về chất lượng dịch vụ là minh chứng cho sự thành công của các giải pháp đã được triển khai.

V. Kết Luận Về Năng Lực Cạnh Tranh Dịch Vụ Bán Lẻ Ngân Hàng TMCP Công Thương Việt Nam

Năng lực cạnh tranh của ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam trong lĩnh vực dịch vụ bán lẻ đang có những bước tiến đáng kể. Tuy nhiên, để duy trì và phát triển hơn nữa, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện và đổi mới.

5.1. Tương Lai Của Ngành Ngân Hàng

Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và các chính sách phù hợp từ Nhà nước.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Nâng Cao Năng Lực Cạnh Tranh

Đề xuất các chính sách hỗ trợ từ Nhà nước sẽ giúp ngân hàng nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường tài chính ngân hàng Việt Nam trong giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế chứng kiến sự cạnh tranh quyết liệt giữa các định chế tài chính, đặc biệt là khi các ngân hàng nước ngoài được phép thành lập chi nhánh 100% vốn và huy động tiền gửi bằng đồng Việt Nam theo cam kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Tại tỉnh Bắc Giang – địa bàn có 227 đơn vị hành chính cấp xã gồm 206 xã, 7 phường và 14 thị trấn với hơn 14 ngân hàng thương mại và quỹ tín dụng cùng hoạt động – áp lực cạnh tranh giành thị phần bán lẻ ngày càng gia tăng.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là đánh giá toàn diện năng lực cạnh tranh dịch vụ ngân hàng bán lẻ của Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Bắc Giang (VietinBank Bắc Giang). Đề tài xác định mục tiêu cụ thể gồm: hệ thống hóa lý luận về năng lực cạnh tranh dịch vụ ngân hàng bán lẻ; phân tích thực trạng hoạt động kinh doanh giai đoạn 2013-2015; nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao vị thế cạnh tranh cho chi nhánh trong giai đoạn 2016-2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các dịch vụ khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh trên địa bàn tỉnh Bắc Giang từ thời điểm chuyển đổi mô hình theo Quyết định số 142/GP-NHNN ngày 03/07/2009 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước. Ý nghĩa của nghiên cứu được đo lường thông qua các chỉ số tài chính và hoạt động cụ thể: duy trì hệ số an toàn vốn (CAR) trên 9%, tối ưu hóa tỷ suất sinh lời trên tài sản (ROA) đạt trên mức chuẩn 0,5%, nâng cao tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE), đồng thời gia tăng quy mô huy động vốn và dư nợ cho vay bán lẻ trên toàn địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết kinh điển về quản trị chiến lược và tài chính ngân hàng:

• Mô hình năm áp lực cạnh tranh và lý thuyết lợi thế cạnh tranh của Michael Porter (1980, 1985), tập trung phân tích cấu trúc ngành ngân hàng, áp lực từ đối thủ hiện tại, đối thủ tiềm ẩn, sản phẩm thay thế và quyền lực thương lượng của khách hàng cũng như nhà cung cấp vốn.
• Khung lý thuyết về năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực tài chính của Mamiko Yoko Arai và Naoyuki Yoshino (2006), phân định rõ các trụ cột tài chính và phi tài chính của một định chế trung gian.

Bên cạnh đó, đề tài vận dụng các khái niệm và mô hình chuyên ngành:

• Khái niệm dịch vụ ngân hàng bán lẻ (DVNHBL): Là các dịch vụ tài chính vi mô cung cấp cho đối tượng khách hàng cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp nhỏ, có tính chất giao dịch thường xuyên, khối lượng lớn nhưng giá trị từng món nhỏ.
• Năng lực tài chính ngân hàng: Đo lường qua quy mô vốn tự có, khả năng huy động vốn, tỷ lệ đòn bẩy (vốn huy động/vốn tự có đạt ngưỡng an toàn khoảng 20 lần), khả năng thanh khoản (tài sản có thanh khoản ngay trên 40% tổng nợ tiền gửi) và hệ số an toàn vốn (CAR tối thiểu 8% theo chuẩn Basel và 9% theo quy định Ngân hàng Nhà nước).
• Mô hình Marketing hỗn hợp (7P) trong dịch vụ ngân hàng theo Philip Kotler và Armstrong (1991) kết hợp nghiên cứu của Phùng Thị Thủy (2012), bao gồm: Sản phẩm, Giá cả (lãi suất, biểu phí), Kênh phân phối, Xúc tiến hỗn hợp, Con người, Quy trình và Cơ sở vật chất.
• Ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh: Vận dụng thang đo của J.P. Kotter, Day và Wensley với 11 tiêu chí trọng yếu, sử dụng mức điểm từ 1 đến 4 để lượng hóa năng lực cạnh tranh tổng hợp của ngân hàng với mốc chuẩn phân định là 3,0 điểm.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu tài liệu thứ cấp và điều tra thực địa thu thập dữ liệu sơ cấp:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh của VietinBank Bắc Giang từ năm 2013 đến năm 2015, niên giám thống kê tỉnh Bắc Giang và các báo cáo chuyên đề của Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bắc Giang.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thực hiện điều tra bằng bảng câu hỏi khảo sát với cỡ mẫu gồm 180 khách hàng cá nhân và hộ kinh doanh đang sử dụng dịch vụ tại Hội sở chi nhánh cùng 7 phòng giao dịch trực thuộc. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện, đảm bảo đại diện cho các nhóm khách hàng tiền gửi, tiền vay và dịch vụ thẻ.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm SPSS để xử lý số liệu sơ cấp, tính toán các đại lượng thống kê mô tả gồm giá trị trung bình (Mean) và độ lệch chuẩn (Std. Deviation) nhằm đo lường mức độ hài lòng và đánh giá của khách hàng. Phương pháp này được lựa chọn vì tính chính xác cao trong việc kiểm định độ tin cậy của thang đo và nhận diện các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến hành vi khách hàng. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt từ việc thu thập dữ liệu giai đoạn 2013-2015 cho đến việc xây dựng định hướng chiến lược tầm nhìn 2016-2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng hoạt động của VietinBank Chi nhánh Bắc Giang chỉ ra các kết quả trọng tâm sau:

• Thứ nhất, vị thế thương hiệu và năng lực tài chính duy trì ở mức cao. VietinBank là một trong bốn ngân hàng thương mại nhà nước lớn nhất Việt Nam, chiếm khoảng 10% tổng tài sản toàn hệ thống ngân hàng. Tại Bắc Giang, chi nhánh duy trì hệ số an toàn vốn CAR trên mức 9%, tỷ lệ tăng trưởng nguồn vốn huy động bình quân đạt trên 15%/năm trong giai đoạn 2013-2015, tỷ lệ nợ quá hạn luôn được kiểm soát chặt chẽ dưới ngưỡng an toàn theo chuẩn mực của Ngân hàng Nhà nước.
• Thứ hai, cơ cấu khách hàng đa dạng nhưng mức độ khai thác dịch vụ bán lẻ chưa sâu. Chi nhánh phục vụ 1.180 khách hàng doanh nghiệp (bao gồm 30 doanh nghiệp lớn, 439 doanh nghiệp vừa và nhỏ, 40 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, 19 doanh nghiệp tư nhân và 652 khách hàng siêu vi mô) cùng hàng chục nghìn khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, có tới hơn 50% khách hàng cá nhân chỉ sử dụng duy nhất một sản phẩm truyền thống là tài khoản nhận lương, tỷ lệ sử dụng chéo các sản phẩm gia tăng như thẻ tín dụng, bảo hiểm liên kết ngân hàng (Bancassurance) hay ngân hàng điện tử E-Banking còn rất khiêm tốn.
• Thứ ba, mạng lưới phân phối mở rộng nhưng mức độ bao phủ chưa đồng đều. Chi nhánh thiết lập cơ cấu tổ chức gồm 6 phòng ban chức năng, 1 bộ phận kiểm tra kiểm soát nội bộ và 7 phòng giao dịch. Mặc dù vậy, mạng lưới chi nhánh chủ yếu tập trung tại khu vực thành phố và các trung tâm kinh tế phát triển, chưa thể cạnh tranh trực tiếp về độ phủ mạng lưới sâu rộng tại các huyện miền núi xa xôi so với đối thủ truyền thống là Agribank.
• Thứ tư, áp lực cạnh tranh mạnh mẽ từ các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân. Các đối thủ như Techcombank, VPBank đang gia tăng thị phần bán lẻ nhờ thủ tục cho vay tiêu dùng nhanh chóng, định giá tài sản bảo đảm linh hoạt và mức độ số hóa dịch vụ cao, tạo ra sức ép lớn lên tốc độ tăng trưởng tín dụng bán lẻ của VietinBank Bắc Giang.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu được lượng hóa trực quan qua bảng tổng hợp ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh với 11 tiêu chí then chốt và biểu đồ phân bổ thị phần huy động vốn trên địa bàn tỉnh Bắc Giang. Kết quả cho thấy tổng điểm năng lực cạnh tranh của VietinBank Bắc Giang đạt mức trên 3,0 điểm, khẳng định vị thế cạnh tranh trên mức trung bình nhưng vẫn đứng sau Agribank về thị phần nông nghiệp - nông thôn và chịu sự bám đuổi sát sao từ BIDV.

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Về khách quan, địa bàn tỉnh Bắc Giang có diện tích miền núi lớn với 126 xã miền núi và 43 xã vùng cao, trình độ dân trí và thói quen thanh toán không dùng tiền mặt của người dân còn hạn chế. Mặc dù tỉnh có nền kinh tế nông - lâm nghiệp phát triển mạnh với sản lượng cây lương thực đạt 550 ngàn tấn/năm và vùng cây ăn quả lớn nhất miền Bắc, ngành chăn nuôi chiếm 33% cơ cấu nông nghiệp, cùng Khu công nghiệp Đình Trám quy mô 101 ha tạo ra tiềm năng lớn, nhưng các gói sản phẩm bán lẻ chuyên biệt của ngân hàng vẫn chưa được may đo sát với từng đối tượng khách hàng nông nghiệp và công nhân khu công nghiệp.

Về chủ quan, quy trình tác nghiệp tín dụng tiêu dùng tại chi nhánh đôi lúc còn mang tính hành chính, thời gian phê duyệt hồ sơ kéo dài hơn so với các ngân hàng thương mại cổ phần linh hoạt. Hoạt động tiếp thị, chăm sóc khách hàng và bán chéo sản phẩm dịch vụ liên kết bảo hiểm (VietinBank - Aviva) chưa được triển khai đồng bộ ở tất cả các phòng giao dịch trực thuộc.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực trạng, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của VietinBank Chi nhánh Bắc Giang giai đoạn 2016-2020:

• Đa dạng hóa danh mục sản phẩm và gia tăng tỷ lệ bán chéo dịch vụ: Triển khai các gói sản phẩm tín dụng tiêu dùng vi mô, cho vay phát triển kinh tế trang trại và tài trợ vốn lưu động ngắn hạn cho hơn 652 hộ kinh doanh siêu vi mô. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ khách hàng sử dụng từ 2 sản phẩm ngân hàng trở lên từ mức dưới 50% hiện tại lên trên 75% vào năm 2020. Timeline thực hiện: Từ quý 1/2016 đến hết năm 2018. Chủ thể chịu trách nhiệm: Phòng Khách hàng Bán lẻ phối hợp với các Phòng Giao dịch.
• Mở rộng mạng lưới kênh phân phối hiện đại và nâng cấp hạ tầng công nghệ: Lắp đặt thêm ít nhất 20 máy rút tiền tự động ATM thế hệ mới và 150 thiết bị chấp nhận thẻ POS tại các khu công nghiệp trọng điểm như Khu công nghiệp Đình Trám và trung tâm thương mại. Đẩy mạnh tích hợp dịch vụ E-Banking và thanh toán một cửa, mục tiêu tăng trưởng giao dịch trực tuyến đạt tối thiểu 25%/năm. Timeline thực hiện: Giai đoạn 2016-2020. Chủ thể chịu trách nhiệm: Phòng Tin học và Dịch vụ Thẻ.
• Phát triển chất lượng nguồn nhân lực và chuẩn hóa văn hóa phục vụ khách hàng: Tổ chức các chương trình đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu, kỹ năng tư vấn tài chính cá nhân cho 100% giao dịch viên và cán bộ tín dụng. Rút ngắn 30% thời gian xử lý thủ tục cấp tín dụng tiêu dùng nhưng vẫn đảm bảo tính an toàn. Timeline thực hiện: Định kỳ hàng quý từ năm 2016 đến năm 2019. Chủ thể chịu trách nhiệm: Phòng Tổ chức Hành chính.
• Nâng cao năng lực tài chính và củng cố hệ thống quản trị rủi ro: Duy trì hệ số an toàn vốn CAR trên ngưỡng 9,5%, kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ quá hạn dịch vụ bán lẻ dưới mức 1,5% toàn chi nhánh thông qua việc ứng dụng hệ thống quản trị thông tin nội bộ (MIS) và cảnh báo rủi ro tự động. Timeline thực hiện: Thường xuyên trong suốt giai đoạn 2016-2020. Chủ thể chịu trách nhiệm: Ban Giám đốc chi nhánh và Bộ phận Kiểm tra Kiểm soát nội bộ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Ban Giám đốc và cán bộ quản lý chi nhánh ngân hàng thương mại: Đặc biệt là hệ thống VietinBank, Agribank, BIDV tại các tỉnh trung du miền núi. Luận văn cung cấp khung ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh thực chiến để các nhà quản lý xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ bán lẻ phù hợp với đặc thù địa bàn.
• Chuyên viên phát triển sản phẩm và Marketing ngân hàng: Tham khảo dữ liệu khảo sát thực tế và phương pháp phân khúc 1.180 khách hàng doanh nghiệp cũng như khách hàng cá nhân để thiết kế các gói sản phẩm tích hợp tài khoản lương, thẻ tín dụng và bảo hiểm liên kết.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh tỉnh Bắc Giang: Nắm bắt thực trạng cạnh tranh và vận hành của hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn, từ đó hoàn thiện cơ chế điều hành lãi suất, quản lý thanh toán không dùng tiền mặt và thúc đẩy các chính sách tín dụng phục vụ kinh tế địa phương.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Quản trị Kinh doanh: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu tham khảo chuẩn mực về phương pháp kết hợp giữa lý thuyết kinh điển của Michael Porter và công cụ thống kê SPSS trong việc phân tích năng lực cạnh tranh ngân hàng bán lẻ.

Câu hỏi thường gặp

Năng lực tài chính của ngân hàng bán lẻ được đo lường qua những chỉ tiêu cốt lõi nào?
Năng lực tài chính được lượng hóa thông qua quy mô vốn tự có, tỷ lệ đòn bẩy vốn huy động trên vốn tự có (chuẩn an toàn đạt khoảng 20 lần), hệ số an toàn vốn CAR (đạt từ 8% đến trên 9% theo quy định Ngân hàng Nhà nước), tỷ suất sinh lời ROA (đạt trên 0,5%), ROE và tỷ lệ kiểm soát nợ quá hạn dưới mức an toàn.

Tại sao VietinBank Bắc Giang cần tập trung phát triển chiến lược bán chéo sản phẩm?
Thực tế tại chi nhánh cho thấy hơn 50% khách hàng cá nhân chỉ sử dụng duy nhất một dịch vụ là tài khoản nhận lương. Việc đẩy mạnh bán chéo sang các sản phẩm thẻ tín dụng, bảo hiểm VietinBank - Aviva và ngân hàng số giúp tối ưu hóa doanh thu ngoài lãi, tăng cường sự gắn kết và nâng cao giá trị trọn đời của khách hàng.

Ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh trong luận văn được xây dựng như thế nào?
Ma trận được thiết lập dựa trên 11 chỉ tiêu trọng yếu bao gồm năng lực tài chính, công nghệ, nhân lực, marketing, mạng lưới phân phối và uy tín thương hiệu. Mỗi yếu tố được gán trọng số từ 0,0 đến 1,0 và đánh giá theo thang điểm từ 1 đến 4. Tổng điểm từ 3,0 trở lên chứng minh ngân hàng đạt năng lực cạnh tranh trên mức trung bình.

Đặc điểm kinh tế tỉnh Bắc Giang tạo ra những cơ hội gì cho dịch vụ ngân hàng bán lẻ?
Bắc Giang sở hữu vùng nông nghiệp trù phú với sản lượng lương thực 550 ngàn tấn/năm, đàn vật nuôi chiếm 33% tỷ trọng nông nghiệp và các khu công nghiệp quy mô lớn như Đình Trám (101 ha). Điều này mở ra dư địa lớn để cung cấp tín dụng trang trại, tài trợ tiểu thương và phát hành thẻ, dịch vụ thanh toán cho hàng vạn công nhân.

Phương pháp phân tích SPSS đóng vai trò gì trong việc xử lý dữ liệu của đề tài?
Phần mềm SPSS được sử dụng để phân tích dữ liệu sơ cấp thu thập từ mẫu khảo sát 180 khách hàng. Bằng việc tính toán giá trị trung bình và độ lệch chuẩn, công cụ này giúp lượng hóa khách quan mức độ hài lòng, nhận thức của khách hàng về lãi suất, chất lượng dịch vụ và độ tin cậy của chi nhánh.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh dịch vụ ngân hàng bán lẻ trong nền kinh tế thị trường mở cửa.
• Đánh giá chi tiết thực trạng năng lực cạnh tranh của VietinBank Chi nhánh Bắc Giang giai đoạn 2013-2015 qua hệ thống chỉ tiêu tài chính và ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh.
• Nhận diện rõ rệt các điểm nghẽn, đặc biệt là tỷ lệ bán chéo sản phẩm còn thấp và mức độ bao phủ mạng lưới chưa đồng đều giữa các huyện miền núi.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp đột phá về sản phẩm, công nghệ, nhân lực và tài chính kèm theo lộ trình thực hiện cụ thể trong giai đoạn 2016-2020.
• Đề xuất các kiến nghị thiết thực đối với Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Giang và Ngân hàng Nhà nước nhằm tạo môi trường kinh doanh tài chính minh bạch, bền vững.

Đóng góp chính của đề tài là việc gắn kết chặt chẽ giữa khung lý thuyết kinh tế học hiện đại với thực tiễn thị trường ngân hàng cấp tỉnh, đưa ra mô hình định lượng có thể nhân rộng. Các nhà quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các giải pháp và mô hình khảo sát trong luận văn để nâng cao hiệu quả kinh doanh ngân hàng bán lẻ tại đơn vị mình.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DỊCH VỤ BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRONG NỀN KINH TẾ THI TRƯỜNG 1. Khái niệm, lý thuyết liên quan đến cạnh tranh và năng lực cạnh tranh dịch vụ bán lẻ của ngân hàng thương mại. Cạnh tranh và năng lực cạnh tranh 1. Cạnh tranh là gì Cạnh tranh là một hiện tượng vốn có của thị trường, nó xuất hiện và hình thành gắn liền với sự hình thành và phát triển của nền sản xuất hàng hóa.

Bất kỳ doanh nghiệp nào trong khi tham gia vào thị trường đều phải cạnh tranh để tồn tại và phát triển. Theo kinh tế học thì cạnh tranh là sự ganh đua giữa các nhà kinh doanh trong việc giành một nhân tố sản xuất hoặc khách hàng nhằm nâng cao vị thế của mình trên thị trường. Theo từ điển bách khoa Việt Nam thì cạnh tranh được định nghĩa là hoạt động ganh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh bị chi phối bởi quan hệ cung cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường có lợi nhất. Các hình thức cạnh tranh Dựa vào hình thái cạnh tranh: cạnh tranh được chia làm cạnh tranh hoàn hảo và cạnh tranh không hoàn hảo Cạnh tranh hoàn hảo là việc các doanh nghiệp tự do cạnh tranh nhau trên thị trường cạnh tranh hoàn hảo.

Cạnh tranh hoàn hảo có những đặc điểm sau: - Có rất nhiều người mua và người bán trên thì trường vì vậy một hoặc một số doanh nghiệp không thể gây ảnh hưởng đến giá trị thị trường, giá cả chỉ phụ thuộc vào quan hệ cung cầu. - Sản phẩm đồng nhất: người mua không quan tâm đến việc mua hàng hóa của ai, Luan van 6 họ cho rằng hàng hóa của những người bán khác nhau là giống nhau. - Thông tin đầy đủ: tất cả người mua và người bán đều có đầy đủ thông tin về giá cả, lượng cung ứng, lượng cầu, hàng hóa thay thế… đảm bảo cho mọi người mua và người bán đều mua và bán theo cùng một mức giá. - Không có trở ngại đối với việc gia nhập hay rút lui khỏi thị trường Cạnh tranh không hoàn hảo: là việc các doanh nghiệp cùng cạnh tranh nhau trên thị trường cạnh tranh không hoàn hảo.

Thị trường cạnh tranh không hoàn hảo là thị trường vi phạm một trong những điều kiện của thị trường cạnh tranh hoàn hảo. Các dạng của thị trường cạnh tranh không hoàn hảo: - Cạnh tranh độc quyền: là việc các doanh nghiệp cùng bán một loại sản phẩm nhất định nhưng sản phẩm của mỗi doanh nghiệp ít nhiều có sự phân biệt nhất định đối với người tiêu dùng. - Độc quyền nhóm: là loại độc quyền xảy ra trong ngành có một số ít nhà sản xuất, mỗi người đều nhận thức được giá cả sản phẩm của mình không chỉ phụ thuộc vào sản lượng của mình mà còn phụ thuộc vào hoạt động của các đối thủ cạnh tranh trong ngành đó. - Độc quyền tuyệt đối: là loại độc quyền mà chỉ có duy nhất một doanh nghiệp tồn tại trên thị trường, giá cả và số lượng đều do doanh nghiệp này quyết định.

Dựa vào mục tiêu kinh tế của các chủ thể trong cạnh tranh: cạnh tranh được chia làm cạnh tranh dọc và cạnh tranh ngang Cạnh tranh dọc là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp có mức phí bình quân thấp nhất khác nhau. Cạnh tranh dọc chỉ ra rằng sự thay đổi giá bán và lượng bán nói trên của các doanh nghiệp sẽ có điểm dừng, sau một thời gian nhất định sẽ hình thanh một giá thị trường thống nhất. Cạnh tranh dọc sẽ làm cho các doanh nghiệp có chi phí bình quân cao hơn sẽ bị phá sản, còn doanh nghiệp có mức phí bình quân thấp nhất sẽ thu được lợi nhuận cao hơn. Cạnh tranh ngang: là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp có mức phí bình quân thấp nhất như nhau.

Do đặc điểm này trong cạnh tranh ngang không có doanh nghiệp nào bị loại ra khỏi thị trường, song giá cả ở mức thấp tối đa lợi nhuận giảm Luan van 7 dần và có thể không có lợi nhuận. Để hạn chế bất lợi này các doanh nghiệp độc quyền ngang phải thống nhất với nhau bán giá cao, giảm lượng bán trên thị trường hoặc các doanh nghiệp phải tìm cách giảm chi phí, tức là chuyển từ cạnh tranh ngang sang cạnh tranh dọc nhằm đứng vững trên thị trường. Dựa vào phạm vi: cạnh tranh chia ra cạnh tranh nội địa và cạnh tranh quốc tế + Cạnh tranh nội địa là cạnh tranh giữa các doanh nghiệp cùng quốc gia trên thị trường nội địa mà ở đó không có sự tham gia của các doanh nghiệp nước ngoài. Cạnh tranh nội địa bao gồm: cạnh tranh nội bộ ngành, cạnh tranh giữa các ngành, cạnh tranh giữa các khu vực địa lý trong nước.

+ Cạnh tranh quốc tế là cạnh tranh diễn ra giữa các doanh nghiệp cùng sản xuất một loại hàng hóa trên thị trường quốc tế. Dựa vào chủ thể của quá trình cạnh tranh, cạnh tranh được chia thành cạnh tranh quốc gia và cạnh tranh doanh nghiệp + Cạnh tranh quốc gia là việc các quốc gia tham gia cùng cạnh tranh với nhau trên thị trường quốc tế để đảm bảo tăng trưởng kinh tế va gia tăng phúc lợi cho người dân cũng gia gia tăng sức mạnh quốc gia đó trên thị trường quốc tế. + Cạnh tranh doanh nghiệp là việc các doanh nghiệp cùng ganh đua với nhau trên một thị trường (thị trường nội địa hoặc thị trường quốc tế) để giành phần hơn về mình, đảm bảo gia tăng lợi nhuận, thị phần cho doanh nghiệp. Vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường: Cạnh tranh là một tất yếu khách quan trong nền sản xuất hàng hóa, nó ra đời, tồn tại và phát triển cùng với nền sản xuất hàng hóa.

Cạnh tranh có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, là một trong những điều kiện cơ bản và là động lực phát triển của nền kinh tế. Cạnh tranh quyết định sự sống còn của mỗi doanh nghiệp, kết quả cạnh tranh sẽ xác định vị thế của doanh nghiệp trên thị trường. Vì vậy mỗi doanh nghiệp đều cố gắng tìm ra một chiến lược cạnh tranh phù hợp để vươn lên vị thế cao nhất. Vai trò của cạnh tranh được thể hiện ở một số điểm như sau: - Cạnh tranh đảm bảo việc điều chỉnh quan hệ cung – cầu: để có một chỗ đứng vững chắc trên thị trường và tăng thị phần, các doanh nghiệp phải không ngừng đáp Luan van 8 ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dung từ đó thỏa mãn được nhu cầu của họ.

Bên cạnh đó để giảm áp lực cạnh tranh, các doanh nghiệp cũng thường lựa chọn những ngành có ít đối thủ cạnh tranh để tham gia vào thị trường. Vì vậy mà cung – cầu trên thị trường sẽ được điều chỉnh. - Cạnh tranh giúp các doanh nghiệp giảm thiểu giá thành sản xuất: cạnh tranh về giá buộc các doanh nghiệp phải giảm thiểu chi phí sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nếu không muốn bị loại ra khỏi thị trường. Bên cạnh đó sự cạnh tranh giữa những nhà cung cấp cho phép doanh nghiệp lựa chọn được nguồn đầu vào với giá hợp lý, nguồn nhân lực chất lượng, công nghệ tiên tiến hiện đại… Do đó doanh nghiệp sẽ được giảm giá thành sản xuất, mở rộng được thị phần và tối đa hóa lợi nhuận.

- Cạnh tranh giúp các doanh nghiệp trở nên năng động: đứng trước thị trường luôn biến động, các đối thủ cạnh tranh ngày càng nhiều, nhu cầu của người tiêu dùng đa dạng làm tăng sức ép cho các doanh nghiệp phải không ngừng thay đổi, luôn luôn vận động để đưa ra những chiến lược phát triển phù hợp. - Quy luật của cạnh tranh là đào thải những thành viên yếu kém trên thị trường, duy trì và phát triển những thành viên tốt nhất có khả năng thích ứng cao. Đồng thời cạnh tranh giúp phân bổ một cách có hiệu quả mọi nguồn lực xã hội, làm tăng hiệu quả kinh tế, tăng năng suất lao động, nâng cao mức sống của người dân, tạo cơ hội cho người tiêu dùng được sử dụng những sản phẩm rẻ hơn với chất lượng tốt hơn. Vì vậy cạnh tranh hỗ trợ đắc lực cho quá trình phát triển xã hội.

Tuy nhiên bên cạnh những mặt tích cực, cạnh tranh cũng có những mặt tiêu cực. Đó là việc cạnh tranh không lành mạnh như những hành động cạnh tranh vi phạm pháp luậ hay vi phạm đạo đức, cạnh tranh làm phân hóa giàu nghèo, cạnh tranh là hủy hoại môi trường sinh thái. Bên cạnh đó cũng có những doanh nghiệp do không chịu được sức ép cạnh tranh mà dẫn đến phá sản kéo theo đó là hậu quả về mặt xã hội. Cạnh tranh còn dẫn đến độc quyền với tác hại là làm cho doanh nghiệp dễ bị rơi vào tình trạng trì trệ, làm giảm hiệu quả kinh tế xã hội.

Khả năng cạnh tranh và các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường Có rất nhiều cách hiểu khác nhau về khả năng cạnh tranh. Theo diễn đàn kinh tế thế giới (WEF), trong "Báo cáo về khả năng cạnh tranh toàn cầu", thì: "khả năng cạnh tranh được hiểu là khả năng, năng lực mà doanh nghiệp có thể duy trì vị trí của Luan van 9 nó một cách lâu dài và có ý chí trên thị trường cạnh tranh, bảo đảm thực hiện một tỷ lệ lợi nhuận ít nhất bằng tỷ lệ đòi hỏi tài trợ những mục tiêu của doanh nghiệp, đồng thời đạt được những mục tiêu của doanh nghiệp đặt ra". Khả năng cạnh tranh được phân biệt trên 3 góc độ: khả năng cạnh tranh quốc gia, khả năng cạnh tranh doanh nghiệp và khả năng cạnh tranh của sản phẩm, dịch vụ. Khả năng cạnh tranh quốc gia: đây là một trong những khái niệm phức hợp, bao gồm các yếu tố ở tầm vĩ mô đồng thời cũng bao gồm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp trong nước.

Khả năng cạnh tranh quốc gia được định nghĩa là năng lực của một nền kinh tế đạt được tăng trưởng bền vững, thu hút được đầu tư, bảo đảm ổn kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống của người dân. Khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp: xét theo nghĩa rộng khả năng cạnh tranh là bất kì khả năng nào giúp doanh nghiệp tăng trưởng và phát triển hay ít nhất là giữ nguyên vị trí của mình trước các đối thủ trên thị trường.