MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, Hiệp định Đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dƣơng (TPP) vừa đạt đƣợc thỏa thuận, các Hiệp định thƣơng mại tự do song phƣơng và đa phƣơng đã tạo nhiều cơ hội cũng nhƣ thách thức cho nền kinh tế Việt Nam. Đối với ngành dệt may, theo các chuyên gia nƣớc ngoài, hiện Việt Nam là quốc gia đƣợc đánh giá có năng lực cạnh tranh cao tại chuỗi cung ứng dệt may toàn cầu. Và việc chọn Việt Nam làm Trung tâm sản xuất hàng dệt may xuất khẩu đang là đích đến của nhiều nhà đầu tƣ trong lĩnh vực này.
Ngày 14 tháng 3 năm 2008 Thủ tƣớng Chính phủ ban hành Quyết định số 36/2008/QĐ-TTg Phê duyệt Chiến lƣợc phát triển ngành công nghiệp Dệt May Việt Nam đến năm 2015, định hƣớng đến năm 2020, xác định mục tiêu tổng quát đó là: Phát triển ngành Dệt May trở thành một trong những ngành công nghiệp trọng điểm, mũi nhọn về xuất khẩu; đáp ứng ngày càng cao nhu cầu tiêu dùng trong nƣớc; tạo nhiều việc làm cho xã hội; nâng cao khả năng cạnh tranh, hội nhập vững chắc kinh tế khu vực và thế giới. Năm 2014, ngành dệt may đã đầu tƣ nhiều dự án phát triển theo chiều sâu, nhằm nâng cao giá trị gia tăng. Bên cạnh việc mở rộng các nhà máy may, ngành đã chú trọng phát triển thêm năng lực về sợi, dệt vải, khâu hoàn tất, đặc biệt là khâu cung ứng và thiết kế thời trang. Nhƣ vậy, để đáp ứng đƣợc yêu cầu trên, doanh nghiệp trong lĩnh vực may mặc cần phải nâng cao năng lực cạnh tranh để đáp ứng nhu cầu của thị trƣờng.
Năng lực cạnh tranh của một doanh nghiệp phụ thuộc vào nhiều yếu tố chủ quan và khách quan nhƣ phƣơng thức quản lý, chiến lƣợc đầu tƣ phát triển sản xuất, thị trƣờng. Một số doanh nghiệp tiêu biểu ngành dệt may nhƣ Tổng công ty CP May Việt Tiến, Tổng Công ty May Nhà Bè, Tổng Công ty May 10, trong Quân đội có Tổng Công ty 28, Công ty CP May 20. 1 Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân là công ty cổ phần trong quân đội, hạch toán kinh tế độc lập, trực thuộc Quân chủng Phòng không- Không quân/ Bộ Quốc phòng, đƣợc thành lập ngày 01 tháng 4 năm 1983, ngành nghề kinh doanh chủ yếu là sản xuất, kinh doanh các sản phẩm may mặc, hàng thời trang, bông, vải sợi, nguyên phụ liệu, thiết bị, máy móc ngành may trên thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế. Trong quá trình phát triển, Công ty luôn đổi mới thiết bị công nghệ, nâng cao năng suất, chất lƣợng sản phẩm, đa dạng hoá các mặt hàng sản xuất đáp ứng với thị hiếu ngƣời tiêu dùng.
Công ty từng bƣớc nâng cao đƣợc uy tín, mở rộng thị trƣờng, có quan hệ với nhiều khách hàng trong nƣớc và quốc tế. Hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty đƣợc đánh giá là tƣơng đối ổn định và vẫn duy trì đƣợc tốc độ tăng trƣởng doanh thu, lợi nhuận trong các năm vừa qua nhƣng chƣa đạt đƣợc nhƣ kỳ vọng nếu so sánh với các doanh nghiệp cùng hoạt động trong lĩnh vực may mặc, công ty vẫn còn tồn tại những điểm yếu nhƣ việc xây dựng thƣơng hiệu, việc cải tiến, thiết kế mẫu mã thời trang, chất lƣợng sản phẩm có thời điểm còn hạn chế. Để có thể mở rộng phát triển trong thời gian tới, đặc biệt trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay, việc không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh làm tiền đề phát triển trong những năm tới là nhiệm vụ quan trọng của Công ty. Thực tế quá trình hình thành và phát triển của Công ty chỉ rõ rằng, việc nâng cao năng lực cạnh tranh trong giai đoạn hiện nay là vấn đề cần thiết phải nghiên cứu, tổng kết, đánh giá một cách khoa học, khách quan, vì sự phát triển, lớn mạnh của Công ty trong thời kỳ hội nhập.
Bởi vậy, việc không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh trên cơ sở tranh thủ thời cơ, tận dụng các lợi thế và nguồn lực hiện có làm tiền đề để nâng cao năng lực canh tranh, mở rộng phát triển Công ty. Vấn đề nghiên cứu này phù hợp với chuyên ngành Quản lý kinh tế mà tôi đang đƣợc đào tạo. Vì vậy, với mong muốn đóng góp thiết thực vào sự phát triển, lớn mạnh của công ty, tôi lựa chọn vấn đề có ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp thiết. Câu hỏi nghiên cứu của đề tài: - Thực trạng về năng lực canh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không – Không quân hiện nay nhƣ thế nào? 2 - Cần phải làm gì để nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần may 19 Quân chủng Phòng không – Không quân trong thời gian tới?.
Với câu hỏi đó, tôi chọn tên đề tài nghiên cứu cho Luận văn này là: "Nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân". Đề tài này mang tính thực tiễn cấp bách. Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở hệ thống hoá lý luận về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, kinh nghiệm nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp may mặc trong nƣớc, tác giả phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19, từ đó đƣa ra đánh giá chung về thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế; đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân trong bối cảnh hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu (1) Hệ thống hóa lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; (2) Nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn về nâng cao năng lực cạnh tranh của một số doanh nghiệp may mặc trong nƣớc, từ đó rút ra bài học tham khảo cho Quân chủng Phòng không - Không quân về nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp; (3) Phân tích, đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân trên cả 2 mặt: thành tựu, hạn chế và nguyên nhân những hạn chế; (4) Đề xuất phƣơng hƣớng và giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân trong thời gian tới. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu: Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là nghiên cứu năng lực cạnh tranh Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân. Phạm vi nghiên cứu + Phạm vi không gian: Khảo sát năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân/ Quân chủng Phòng không - + Phạm vi thời gian: Từ năm 2012 đến năm 2014.
Đóng góp mới của Luận văn - Luận văn chỉ ra những lý thuyết cơ bản nhất liên quan đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nói chung và của Công ty may 19 Quân chủng Phòng không - Không quân nói riêng. - Khuyến nghị một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty may 19 Quân chủng Phòng không - Không quân, làm tài liệu tham khảo để Ban Giám đốc đƣa ra những quyết định trong quá trình sản xuất kinh doanh. Kết cấu của Luận văn Ngoài phần mở đầu, kết cấu nội dung luận văn gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp. Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu.
Chƣơng 3: Thực trạng năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân. Chƣơng 4: Phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân. 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.
Các công trình nghiên cứu liên quan đến cơ sở lý luận về năng lực cạnh tranh của Doanh nghiệp. Trong những năm vừa qua, vấn đề “năng lực cạnh tranh” đã có nhiều công trình nghiên cứu của `nhiều tác giả ở cả tầm vĩ mô và vi mô và đƣợc thực hiện ở một lĩnh vực hay một doanh nghiệp cụ thể. Hầu hết các công trình nghiên cứu đều nhấn mạnh tầm quan trọng của cạnh tranh và năng lực cạnh tranh ở cả vĩ mô và vi mô, đƣa ra một số giải pháp, đề xuất nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt là đối với doanh nghiệp tại Việt Nam. Đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Nguyễn Xuân Trƣờng đã tập trung nghiên cứu và làm rõ một số vấn đề lý luận cơ bản, một số giải pháp hữu ích nhằm giúp cho hơn 90% tổng số các doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam hiện nay có thể nâng cao hiệu quả trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp nƣớc ngoài ngay tại sân chơi nội địa và xa hơn là cạnh tranh trên thị trƣờng nƣớc ngoài.Tuy nhiên cho tới thời điểm hiện nay, một số giải pháp đƣa ra đã cũ, chƣa đáp ứng đƣợc các yêu cầu trong thời gian tới.
Đề tài “Nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty Thƣơng mại Hà Nội trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Đoàn Mạnh Thịnh năm 2013 đã khái quát hóa đƣợc các giải pháp để nâng cao sức cạnh tranh của một doanh nghiệp nhà nƣớc trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, các giải pháp nêu trong đề tài này chƣa phản ánh rõ nét dành cho các doanh nghiệp trong bối cảnh hiện nay. Các công trình nghiên cứu về Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân Trong thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu về Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân đã công bố: 5 Báo cáo thực tập tại Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không quân do học viên Đỗ Thanh Hà/ Đại học Kinh tế quốc dân thực hiện. Báo cáo này đã nêu khái quát đƣợc quá trình hình thành phát triển của công ty, phản ánh thực trạng sản xuất, kinh doanh của công ty.
Bài báo "Công ty cổ phần May 19 Quân chủng Phòng không - Không giữ vững chất lƣợng, thƣơng hiệu sản phẩm"của tác giả Vũ Tất Thành đăng trên Cổng TTĐT Bộ Quốc phòng ngày 21/3/2014.