BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH -------------- BÙI THU TRANG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TẠI TP. HCM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH -------------- BÙI THU TRANG NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TẠI TP. HCM Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh (hướng Nghề nghiệp) Mã số: 60340102 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn khoa học : TS. Trần Thế Hoàng TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế “NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG CHO VAY KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI CỔ PHẦN CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM TẠI TP. HCM” là công trình nghiên cứu của riêng tôi với sự hướng dẫn của tiến sĩ Trần Thế Hoàng; số liệu nghiên cứu trong luận văn được sử dụng trung thực, nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn này chưa từng được công bố tại bất kỳ công trình công trình nào cho đến thời điểm hiện nay. HCM, tháng 03 năm 2016 BÙI THU TRANG Học viên cao học khóa 22 Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Trường Đại học kinh tế TP. HCM LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC BẢNG DANH MỤC BIỂU ĐỒ LỜI MỞ ĐẦU CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 1 1. Khái niệm cạnh tranh và năng lực cạnh tranh . Khái niệm cạnh tranh và các loại hình cạnh tranh . Khái niệm về cạnh tranh . Các loại hình cạnh tranh . Lợi thế cạnh tranh và năng lực cạnh tranh . Lợi thế cạnh tranh . Năng lực cạnh tranh . Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng và những đặc thù trong cạnh tranh của NHTM . Khái niệm năng lực cạnh tranh của NHTM . Đặc điểm trong cạnh tranh Ngân hàng. Các công cụ cạnh tranh của NHTM . Cạnh tranh bằng chất lượng . Cạnh tranh bằng giá cả . Cạnh tranh bằng hệ thống phân phối . Các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của NHTM . Năng lực tài chính . Tính đa dạng của sản phẩm dịch vụ . Năng lực công nghệ . Nguồn nhân lực, năng lực quản trị điều hành Ngân hàng .16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Danh tiếng, uy tín, mạng lưới và quan hệ ngân hàng đại lý . Những yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của NHTM . Nhóm yếu tố môi trường bên ngoài . Nguy cơ từ các ngân hàng mới . Nguy cơ bị thay thế . Quyền lực của khách hàng. Quyền lực của nhà cung cấp. Áp lực cạnh tranh trong ngành ngân hàng . Nhóm yếu tố môi trường nội bộ . Năng lực tài chính của NHTM . Chất lượng nguồn nhân lực . Chiến lược marketing . Công cụ để xây dựng và lựa chọn giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh .23 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 . 24 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM . Tổng quan về NH TMCP Công thương Việt nam . Quá trình hình thành và phát triển. Mạng lưới hoạt động của Vietinbank tại TP. Mục tiêu của Vietinbank . Triết lý kinh doanh . Các hoạt động chính của Vietinbank tại TP. Huy động vốn . Cho vay, đầu tư . Thanh toán và Tài trợ thương mại .29 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thẻ và ngân hàng điện tử . Các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân tại Vietinbank . Cho vay tiêu dùng . Cho vay mua, xây dựng, sửa chữa nhà ở . Cho vay mua ôtô . Cho vay chứng minh tài chính . Cho vay du học nước ngoài . Cho vay người Việt nam làm việc tại nước ngoài . Cho vay sản xuất kinh doanh . Cho vay sản xuất, kinh doanh thông thường . Cho vay cá nhân kinh doanh tại chợ . Cho vay phát triển nông nghiệp, nông thôn . Cho vay đặc thù . Cho vay đảm bảo bằng số dư tiền gửi, sổ tiết kiệm . Cho vay ứng trước tiền bán chứng khóan . Thực trạng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Vietinbank tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh . Đánh giá năng lực cạnh tranh của Vietinbank trong hoạt động cho vay khách hàng cá nhân . Phân tích môi trường bên ngoài . Môi trường ngành . Các đối thủ cạnh tranh . Phân tích các tiêu chí đánh giá năng lực cạnh tranh của Vietinbank 39 2. Năng lực tài chính . Nguồn Nhân lực . Trình độ công nghệ . Danh tiếng, uy tín, hệ thống mạng lưới chi nhánh . Năng lực quản trị điều hành, kiểm soát và quản trị rủi ro . Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh trong hoạt động cho vay của NHTMCP Công thương Việt Nam tại TP HCM . Điểm mạnh và điểm yếu . Cơ hội và thách thức .53 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Xác định năng lực cốt lõi của Vietinbank . Xác định lợi thế cạnh tranh .59 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 . 61 CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH TRONG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CÁ NHÂN CỦA NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM KHU VỰC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH . Định hướng hoạt động cho vay khách hàng cá nhân của Vietinbank 62 3. Một số giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh . Giải pháp nâng cao năng lực tài chính tăng hiệu quả hoạt động cho vay khách hàng cá nhân . Giái pháp đa dạng hóa và nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ cho vay khách hàng cá nhân . Giải pháp nâng cao năng lực công nghệ trong hoạt động cho vay khách hàng cá nhân . Giải pháp nâng cao chất luợng nguồn nhân lực . Giải pháp phát triển thương hiệu của các sản phẩm cho vay khách hàng cá nhân . Giải pháp mở rộng thị phần cho vay khách hàng cá nhân . Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý điều hành .75 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 . 77 TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Tiếng Anh ASEAN Association of Hiệp hội các Quốc gia Đông Southeast Asian Nations Nam Á ATM Automated Teller Machine Máy rút tiền tự động CAR Capital Adequacy Ratio Tỉ lệ an toàn vốn tối thiểu EFTPOS Electronic funds transfer at Điểm bán hàng chuyển tiền tự point of sale động MIS Management Information Hệ thống thông tin quản lý quá System trình hoạt động kinh doanh ROA Return on Assers Thu nhập trên tổng tài sản ROE Return on Equity Thu nhập trên vốn cổ phần WEF World Economic Forum Diễn đàn kinh tế thế giới WTO World trade Organnization Tổ chức thương mại thế giới Tiếng Việt NHTM Ngân hàng Thương Mại NH TMCP Ngân hàng Thương Mại Cổ Phần KHCN Khách hàng cá nhân TP. HCM Thành phố Hồ Chí Minh Vietinbank Ngân hàng Thương Mại Cổ Phần Công Thương Việt Nam CBNV Cán bộ nhân viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1: Mô hình ma trận hình ảnh cạnh tranh .1 : Dư nợ cho vay KHCN tại Vietinbank khu vực TP. HCM giai đoạn 2011- 2014 .2: Nguồn vốn huy động của Vietinbank tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2014 .3: Tình hình nhân sự từ 2012-2014 .4: Độ tuổi trung bình của CBVN từ 2011-2014 .5: Thông tin về các khóa đạo tạo trong năm 2014 .6: Số lượng phòng giao dịch và chi nhánh của toàn hệ thống Vietinbank tại Thành phố Hồ Chí Minh.7: Một số chỉ tiêu tài chính của các ngân hàng tại khu vực Thành phố Hồ Chí Minh năm 2014 . 60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.1 : Tốc độ tăng trưởng cho vay khách hàng cá nhân tại Vietinbank khu vực Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2014 .2: Tốc độ tăng trưởng nguồn vốn huy động của Vietinbank tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2011-2014 .3 Khảo sát thị phần thảo luận cúa các ngân hàng và các yếu tố được qua tâm nhất .4 Khảo sát các yếu tố được quan tâm nhất . 48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI MỞ ĐẦU 1. Giới thiệu lý do chọn đề tài Tại Việt nam, trong giai đoạn thập niên 90, giai đoạn đầu đổi mới hoạt động ngân hàng, tín dụng cá nhân ít được nhắc đến. Do đặc thù của nền kinh tế lúc bấy giờ nên cho vay khách hàng cá nhân chưa được chính thức phát triển và chưa được coi là một sản phẩm tín dụng có tính cạnh tranh mạnh mẽ mà mới chỉ dừng lại ở phạm vi hẹp, đối tượng cho vay chỉ là những người có thu nhập cao, ổn định, có năng lực tài chính rõ ràng và vững chắc. Theo thời gian, đến cuối thập niên 90, giai đoạn tiếp tục đổi mới hoạt động ngân hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh, đa dạng hóa sản phẩm dịch vụ, chuẩn bị hội nhập và mở cửa thị trường tài chính gia nhập WTO, tín dụng bán lẻ nói chung mới được phát triển rộng rãi và các ngân hàng thương mại cạnh tranh mạnh mẽ trong lĩnh vực cho vay này. Ông Rahn Wood Giám đốc khối Ngân hàng Bán lẻ của VIB nhận xét: “Kể từ năm 2014, phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ sẽ là xu hướng phát triển tất yếu của Việt Nam. Với đặc thù một quốc gia đang phát triển là thu nhập trung bình thấp, hệ thống ngân hàng còn sơ khai, nhu cầu tài chính và dịch vụ thanh toán tăng theo cấp số nhân chắc chắn thị trường ngân hàng bán lẻ ở Việt Nam sẽ phát triển mạnh mẽ trong thập niên tới”. Vì vậy, hiện nay và trong những năm tới, tín dụng tiêu dùng vẫn là thị trường tiềm năng cho phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tiện ích, gắn liền với cung cấp cả gói sản phẩm dịch vụ tiện ích, hiện đại cho khách hàng cá nhân đối với các NHTM Việt Nam. Trong những năm gần đây, các NHTM đã nhận thức được tiềm năng của mảng cho vay khách hàng cá nhân nhưng vẫn chưa thể khai thác hết được thị trường này. Hiện nay, tình trạng tiền thừa, trong khi tín dụng tăng trưởng thấp đang khiến các ngân hàng như ngồi trên lửa. Theo thông tin từ các ngân hàng 4 tháng qua tăng trưởng tín dụng rất thấp, thậm chí là âm. Theo Ngân hang Nhà Nước, tính đến hết tháng 4/2014, tín dụng tăng trưởng 0,93%, thấp hơn nhiều con số 2,11% của cùng kỳ năm 2013.