mở đầu, kết luận, các danh mục, tóm tắt, luận văn bao gồm 03 chương: Chƣơng 1: Lý thuyết cơ bản về năng lực CBTVTKXD Chƣơng 2: Phân tích thực trạng năng lực CBTVTKXD của Công ty Tƣ vấn ĐHXD. Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao năng lực CBTVTKXD của Công ty Tƣ vấn ĐHXD giai đoạn 2007- 2015 5 CHƢƠNG 1: LÝ THUYẾT CƠ BẢN VỀ NĂNG LỰC CBTVTKXD 1. CÁN BỘ TƢ VẤN THIẾT KẾ XÂY DỰNG 1. Hoạt động tƣ vấn Ra đời vào khoảng thế kỷ thứ XIX, dịch vụ tư vấn đã và đang phát triển mạnh mẽ ở tất cả các quốc gia trên thế giới, từ những nước công nghiệp phát triển như Mỹ, Đức, Nhật… đến những nước có nền kinh tế đang phát triển ở Châu Á, châu Phi.
Tư vấn ra đời giúp người ra quyết định có được thông tin đầy đủ hơn hoặc có các cách thức giải quyết vấn đề khách quan hơn, qua đó nâng cao hiệu quả các hoạt động kinh tế xã hội. Xã hội càng phát triển, nghề tư vấn càng được coi trọng và hoạt động tư vấn đang ngày càng được nhiều nhà khoa học quan tâm và phát triển lý luận về hoạt động tư vấn nhằm giải quyết các mối quan hệ ngày càng phức tạp của khách hàng có nhu cầu về tư vấn. Tuy vậy, định nghĩa về hoạt động tư vấn vẫn chưa đạt đến sự thống nhất như những lĩnh vực khoa học khác. Theo định nghĩa trong Nghị định số 87/2002/NĐ-CP ngày 05 tháng 11 năm 2002 về hoạt động cung ứng và sử dụng dịch vụ tư vấn của Chính phủ: “Hoạt động tư vấn là hoạt động thu thập, xử lý thông tin, vận dụng kiến thức chuyên môn, phát hiện vấn đề, đề xuất giải pháp, phương án, lập dự án và giám sát, đánh giá do các tổ chức chuyên môn, cá nhân Việt Nam thực hiện độc lập, khách quan theo yêu cầu của người sử dụng tư vấn” [1].
Theo định nghĩa của từ điển Oxford, tư vấn có nghĩa là trao lời khuyên, thông tin cho ai đó, giúp người đó ra quyết định. Lời khuyên này được tạo ra từ những tổ chức hoặc cá nhân độc lập về hoạt động với tổ chức, cá nhân tiếp nhận nó. Trên cơ sở phân tích các vấn đề, sự kiện, tổ chức, cá nhân làm công tác tư vấn tạo ra sản phẩm của mình cho khách hàng. Theo từ điển tiếng Việt, 2008: “Tư vấn là đóng góp ý kiến về những vấn đề được hỏi đến nhưng không có quyền quyết định” [12, Tr.
Hoạt động tư vấn được mô tả như sự tham khảo và cung cấp ý kiến giữa một bên A- có thể là một cá nhân, một tổ chức cần tìm câu trả lời cho một thắc mắc hoặc tìm giải 6 pháp với bên B- một cá nhân, một tổ chức khác có chuyên môn, kinh nghiệm và giúp họ giải đáp những thắc mắc hay vấn đề của họ. Như vậy, có rất nhiều khái niệm về tư vấn nhưng có thể thấy có điểm chung nhất là: tư vấn là quá trình các chuyên gia cung cấp thông tin, lời khuyên và giải pháp hữu hiệu cho khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ tư vấn. Luận văn đồng ý với những quan điểm đó. Trong phạm vi của luận văn này, tư vấn được hiểu như một loại hình dịch vụ.
Tư vấn là một dịch vụ trí tuệ, một hoạt động cung cấp “chất xám” của các chuyên gia cho khách hàng theo thỏa thuận qua việc cập nhật thông tin, kiến thức, phát hiện các vấn đề, lựa chọn các giải pháp thích hợp về chiến lược, chính sách, biện pháp hành động cho từng trường hợp cụ thể và chuyển giao chúng cho khách hàng vào đúng lúc, theo đúng cách cần thiết, đồng thời khi được yêu cầu, giúp đỡ, hướng dẫn khách hàng thực hiện những giải pháp đó nhằm đạt hiệu quả đề ra. Trong hoạt động tư vấn, nhà tư vấn cung cấp thông tin, kiến thức và giải pháp có chất lượng cao một cách độc lập, khách quan, vô tư. Hoạt động tƣ vấn có thể đƣợc mô tả bằng sơ đồ sau: Sơ đồ 1.1: Mô hình chung về hoạt động tƣ vấn Cung cấp những thông tin cần thiết về tổ chức, sự kiện Khách Xử lý và cung cấp thông tin theo yêu cầu tư vấn, Nhà tƣ hàng vấn đưa ra những phương án khác nhau để giải quyết một vấn đề, một sự kiện, một thay đổi trong phương thức quản lý và giúp khách hàng lựa chọn một phương án tối ưu Quá trình tƣ vấn: Để hoạt động tư vấn có hiệu quả, bất kỳ một hoạt động tư vấn nào cũng đều được thực hiện theo quá trình 5 giai đoạn như sau: Giai đoạn 1: Nhập cuộc, gồm: + Những tiếp xúc đầu tiên với khách hàng 7 + Chuẩn đoán sơ bộ vấn đề + Lập kế hoạch vụ việc tư vấn + Kiến nghị vụ việc tư vấn với khách hàng + Hợp đồng tư vấn Đây là giai đoạn đầu tiên trong bất kỳ quá trình tư vấn nào. Trong thời gian nhập cuộc, nhà tư vấn và khách hàng phải gặp nhau và cố gắng tìm hiểu về nhau càng nhiều càng tốt để xác định phạm vi công việc được giao và phương pháp tiếp cận.
Nền tảng của các dịch vụ tư vấn thành đạt nằm ở giai đoạn này. Giai đoạn 2: Chuẩn đoán, gồm: + Tìm hiểu sự việc + Phân tích và tổng hợp sự việc + Khảo sát chi tiết các vấn đề Chuẩn đoán là giai đoạn tác nghiệp đầu tiên. Mục đích của chuẩn đoán là nghiên cứu sâu vào chi tiết các vấn đề mà khách hàng gặp phải, xác định các yếu tố và lực lượng gây ra vấn đề và chuẩn bị tất cả các thông tin cần thiết để quyết định cách thức hướng công việc vào giải quyết vấn đề. Giai đoạn 3: Lập kế hoạch hành động, gồm: + Xây dựng các giải pháp + Đánh giá các giải pháp có thể thay thế nhau + Kiến nghị với khách hàng + Lập kế hoạch thực hiện Trong thực tiễn, việc tách bạch và vạch ranh giới ngăn cách giai đoạn chuẩn đoán và giai đoạn lập kế hoạch hành động là rất khó khăn và không hợp lý.
Nền tảng của lập kế hoạch hành động có hiệu quả đặt ngay trong công tác chuẩn đoán. Giai đoạn này gồm công việc triển khai một hay nhiều giải pháp cho vấn đề được chuẩn đoán. Giai đoạn 4: Thực hiện, gồm: + Trợ giúp việc thực hiện + Kiến nghị điều chỉnh + Đào tạo 8 Thực hiện giai đoạn 4 là đỉnh cao của nỗ lực chung của nhà tư vấn và khách hàng. Nếu không có giai đoạn này thì quá trình tư vấn không thể được coi là hoàn thành.
Giai đoạn 5: Kết thúc, gồm có: + Đánh giá, báo cáo cuối cùng + Giải quyết các cam kết + Các kế hoạch tiếp tục về sau + Chấm dứt Kết thúc là giai đoạn cuối cùng của quá trình tư vấn. Bất kỳ một hoạt động tư vấn hay một dự án nào cũng phải kết thúc một khi mục đích đã đạt được và sự giúp đỡ của nhà tư vấn không còn cần thiết nữa. Bản chất và đặc điểm của tư vấn: Bản chất của tư vấn là quá trình “cung cấp lời khuyên”. Tuy nhiên, giá trị của lời khuyên đó tùy thuộc nhiều vào khả năng tiếp nhận của người sử dụng tư vấn.
Với ý nghĩa đó, hoạt động tư vấn là một nghề hay tư vấn phải được coi là một nghề nghiệp. Nghề tư vấn là lĩnh vực của những người cung cấp lời khuyên hữu ích cho khách hàng trên cơ sở các quy tắc, chuẩn mực và phương thức hành nghề. Sản phẩm của tư vấn là lời khuyên. Đặc điểm của tư vấn: - Tư vấn là hoạt động trí tuệ cao cấp và là một hoạt động dịch vụ.
Sản phẩm của nó là chất xám, là các thông tin, lời khuyên, các giải pháp giải quyết một vấn đề trong một lĩnh vực nào đó. Vì vậy, người làm tư vấn phải là người có trình độ chuyên môn cao hay Tư vấn là hoạt động được cung cấp bởi các chuyên gia có trình độ và phẩm chất thích hợp (không phải có công ty tư vấn là trở thành nhà tư vấn). - Tư vấn là quá trình trao đổi thông tin hai chiều giữa hai chủ thể có độc lập tương đối về tài chính và tổ chức (nhà tư vấn và người sử dụng tư vấn). Ở đây không kể tư vấn nội bộ.
- Người ta chỉ sử dụng tư vấn khi đứng trước một vấn đề cụ thể phải xử lý (ra quyết định hoặc hành động). Trong hoạt động tư vấn, mục tiêu luôn luôn xác định (trong 9 khuôn khổ một quá trình thực tiễn xác định, với không gian, thời gian, nguồn lực và tình huống xác định). - Trong hoạt động tư vấn, nhà tư vấn mang lại sự giúp đỡ về nội dung và phương pháp thực hiện nhiệm vụ cho người ra quyết định và người thực hiện, cung cấp thông tin, tri thức, giải pháp hoặc phương án hành động thích hợp. Nhà tư vấn không quyết định hoặc trực tiếp thực hiện.
Do đó, cán bộ tư vấn thực sự không chịu trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ đó. - Sản phẩm của tư vấn là đơn chiếc, không có sản phẩm tồn kho. - Mối quan hệ trong tư vấn có thể là mối quan hệ giữa một người là được xem là “uyên bác” với những thông tin chuyên môn (nhà tư vấn), còn bên kia là người “thiếu hiểu biết” về vấn đề nào đó (khách hàng), cách thức can thiệp chính là cung cấp thông tin và lời khuyên bổ ích từ nhà tư vấn với đầy kiến thức chuyên sâu về vấn đề cần tư vấn. - Kết quả cuối cùng của quá trình tư vấn luôn luôn là một kết quả “kép”.
Với mỗi dịch vụ tư vấn, bên sử dụng tư vấn đạt được mục tiêu của mình đặt ra và có cơ hội nâng cao sự hiểu biết và trình độ chuyên môn từ các nhà tư vấn. Về phía các nhà tư vấn cũng rút ra được bài học cần thiết cho quá trình làm nghề tư vấn từ cấp độ đạt được của bên nhận tư vấn. Để tư vấn hữu hiệu, nhà tư vấn luôn luôn săn tìm, đánh giá và đưa vào áp dụng các thông tin, tri thức mới. Nhà tư vấn là một đội ngũ tích cực nhất trong hoạt động phổ biến và thương mại hoá các thành tựu nghiên cứu và phát triển (R&D) và các kinh nghiệm tiên tiến.
Trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, có rất nhiều yếu tố tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến hoạt động tư vấn. Việc đưa ra một lời khuyên đúng đắn, có tính khả thi cao cho một tổ chức, cá nhân (khách hàng) đòi hỏi phải sử dụng nhiều thông tin từ các kênh khác nhau với nhiều cách phân tích, tiếp cận vấn đề dưới các góc độ khác nhau.