Chương 1: Lý luận chung và thực tiễn về tiếp cận vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp ngành xây dựng và kinh doanh bất động sản. Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng tiếp cận vốn vay ngân hàng của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xây dựng & kinh doanh BĐS nói chung và Công ty CPXD số 2 thuộc Tổng Công ty Vinaconex. Chương 4: Một số giải pháp nhằm nâng cao khả năng tiếp cận vốn vay ngân hàng của Công ty CPXD số 2 thuộc Tổng Công ty Vinaconex trong lĩnh vực xây dựng và đầu tƣ kinh doanh bất động sản.
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 6 Chƣơng 1 LÝ LUẬN CHUNG VÀ THỰC TIỄN VỀ TIẾP CẬN VỐN VAY NGÂN HÀNG CỦA DOANH NGHIỆP NGÀNH XÂY DỰNG VÀ KINH DOANH BẤT ĐỘNG SẢN 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò về doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh bất động sản 1. Khái niệm và đặc điểm 1. Khái niệm Luật Doanh nghiệp hiện hành quy định “Doanh nghiệp là tổ chức kinh tế có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch ổn định, đƣợc đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật nhằm mục đích thực hiện các hoạt động kinh doanh”.
Doanh nghiệp là một trong các chủ thể kinh doanh chủ yếu của xã hội, “Doanh nghiệp là đơn vị kinh doanh đƣợc thành lập để thực hiện hoạt động kinh doanh nhằm mục đích sinh lời”. Do doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh bất động sản (BĐS) là loại hình doanh nghiệp đặc thù nên để đƣa ra khái niệm doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh bất động sản thì chúng ta cần hiểu một cách đầy đủ về doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh BĐS, trƣớc tiên cần đƣa ra định nghĩa về lĩnh vực hoạt động thi công xây dựng và kinh doanh BĐS: + Hoạt động thi công xây dựng đƣợc hiểu một cách cơ bản là những công việc thuộc quá trình xây dựng các hạng mục công trình (bao gồm cả lắp đặt thiết bị). Theo khoản 2 điều 3 luật Xây dựng năm 2003 “Công trình xây dựng là sản phẩm được tạo thành bởi sức lao động của con người, vật liệu xây dựng, thiết bị lắp đặt vào công trình, được liên kết định vị với đất, có thể bao gồm phần dưới mặt đất, phần trên mặt đất, phần dưới mặt nước và phần trên mặt nước được xây dựng theo thiết kế. Công trình xây dựng bao gồm Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 7 công trình xây dựng công cộng, nhà ở, công trình công nghiệp, giao thông, thủy lợi, năng lượng và các công trình khác”.
+ Hoạt động kinh doanh bất động sản. Khái niệm kinh doanh BĐS theo điều 4 khoản 2 Luật kinh doanh BĐS năm 2006 quy đinh “Kinh doanh bất động sản là việc bỏ vốn đầu tư tạo lập, mua, nhận chuyển nhượng, thuê, thuê mua bất động sản để bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, cho thuê mua nhằm mục đích sinh lời”. Hoạt động kinh doanh BĐS cần tuân thủ các nguyên tắc sau (theo điều 5 của luật kinh doanh BĐS) - Tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh BĐS phải bình đẳng trƣớc pháp luật. - BĐS đƣa vào kinh doanh phải có đủ điều kiện theo qui định của luật kinh doanh BĐS và các qui định khác của pháp luật có liên quan - Hoạt động kinh doanh bất động sản phải công khai và minh bạch.
Doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh BĐS cũng là một tổ chức kinh tế phong phú và đa dạng với chất lƣợng ngày càng cao nhằm đáp ứng nhu cầu sản xuất kinh doanh, nhu cầu sử dụng của dân cƣ góp phần vào việc xây dựng và phát triển đất nƣớc. Đặc điểm của hoạt động xây dựng và kinh doanh BĐS + Đặc điểm của xây dựng: Là quá trình xây dựng mới, xây dựng lại, cải tạo, hiện đại hoá, khôi phục công trình nhà máy, xí nghiệp, đƣờng xá, nhà cửa nhằm phục vụ cho đời sống, sản xuất của xã hội. Sản phẩm của nó là các công trình đã xây dựng, lắp đặt hoàn thành có thể đƣa vào sử dụng phục vụ cho sản xuất và đời sống. So với ngành sản xuất khác, ngành xây dựng cơ bản có những nét đặc thù riêng biệt thể hiện ở sản phẩm và quá trình sản xuất.
chính vì vậy, ở mỗi sản phẩm hay từng công trình đều có khâu tổ chức, quản lý và biện pháp thi công khác nhau tùy thuộc vào địa điểm, tiến độ thi công … để có hiệu quả cao nhất. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 8 + Đặc điểm của kinh doanh BĐS: Là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đối tƣợng kinh doanh là một hàng hóa đặc biệt không thể di dời. Kinh doanh BĐS đòi hỏi nhu cầu về vốn rất lớn, đặc biệt khi nhà đầu tƣ xây dựng các khu nhà ở, khu đô thị mới, hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp… thì các dự án thƣờng có quy mô vốn đầu tƣ lớn và diện tích chiếm đất cũng lớn. Chính vì vậy nó là loại hình kinh doanh mạo hiểm, lợi nhuận lớn nhƣng rủi ro cũng cao.
Mối quan hệ giữa hoạt động xây dựng và kinh doanh BĐS Hoạt động xây dựng ở nƣớc ta đang diễn ra mạnh mẽ hơn bao giờ hết, đặc biệt là lĩnh vực đầu tƣ xây dựng các khu đô thị mới trong cả nƣớc. Việc đồng bộ hóa giữa cơ sở hạ tầng, nhà chung cƣ, biệt thự, nhà vƣờn … và các dịch vụ đi kèm tại các khu đô thị mới đã tạo niềm tin cho ngƣời dân khi quyết định lựa chọn nơi ở để an cƣ lạc nghiệp. Chính vì vậy sự phát triển, hoạt động của các Công ty xây dựng luôn luôn bao gồm cả hoạt động kinh doanh BĐS. Vì mối quan hệ giữa xây dựng và đầu tƣ kinh doanh BĐS luôn có sự liên kết chặt chẽ.
Hầu hết các Công ty hoạt động trong xây dựng bao giờ cũng có sự tìm hiểu, các mối quan hệ chặt chẽ, thông tin đa chiều và sự nhạy bén về thị trƣờng nhƣ tìm hiểu nhu cầu của các khách hàng mục tiêu trên cơ sở đó hợp tác với các nhà tƣ vấn thiết kế nhằm đƣa ra những sản phẩm đáp ứng nhu cầu của khách hàng. Mặt khác, các sản phẩm của Công ty xây dựng đa phần trở thành hàng hóa BĐS nhƣ nhà ở, buộc các Công ty xây dựng phải kinh doanh cả BĐS. Do đó các Công ty xây dựng ngoài việc tìm kiếm thị trƣờng xây dựng thì luôn tìm kiếm các cơ hội đầu tƣ, kinh doanh trong lĩnh vực BĐS. Ngoài việc đầu tƣ trực tiếp, các Công ty xây dựng còn hợp tác, liên doanh với các chủ đầu tƣ lớn khác để thực hiện các dự án có quy mô lớn tại các tỉnh, thành trong cả nƣớc.
Từ đó, các Công ty này đa dạng hóa hình thức hoạt động sản xuất kinh doanh của mình để tạo lợi nhuận cho doanh nghiệp. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www. Vai trò của doanh nghiệp xây dựng và kinh doanh bất động sản Đối với sự phát triển kinh tế của một đất nƣớc thì phải kể đến sự đóng góp của các DN nói chung. Đối với các nƣớc đang phát triển thì các DN có vị trí và vai trò hết sức quan trọng.
Ở Việt Nam cũng nhƣ nhiều nƣớc trên thế giới, các DN đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế và có vai trò quan trọng trong mạng sản xuất và chuỗi cung ứng hàng hóa và dịch vụ. Các DN có khả năng tạo ra nhiều việc làm với chi phí thấp, cung cấp cho xã hội khối lƣợng đáng kể hàng hóa, dịch vụ, làm tăng GDP cho nền kinh tế, tăng cƣờng kỹ năng quản lý và đổi mới công nghệ, góp phần giảm bớt chênh lệch về thu nhập trong xã hội, xóa đói giảm nghèo, tăng nguồn tiết kiệm và đầu tƣ của dân cƣ địa phƣơng, làm cho nền kinh tế năng động và hiệu quả hơn, cải thiện mối quan hệ giữa các khu vực kinh tế khác nhau. Đặc biệt ở các nƣớc đang phát triển thì việc xây dựng nhà cửa, khu đô thị mới, khu công nghiệp hiện đại, đầu tƣ hệ thống giao thông nhƣ cầu, đƣờng, bến bãi … là rất quan trọng. Ở Việt nam các DN xây dựng và kinh doanh BĐS có tỷ trọng đóng góp trong cơ cấu GDP hàng năm là rất lớn.
Theo số liệu của Bộ Xây dựng, năm 2010 tỷ trọng khu vực công nghiệp - xây dựng đạt 41% GDP, trong đó lĩnh vực xây dựng chiếm khoảng 10,3% GDP. Trong lĩnh vực kinh doanh bất động sản, theo quy mô và trình độ phát triển của nền kinh tế thị trƣờng, nếu tổng tích lũy thấp thì cũng chiếm từ 5- 10% GDP, đối với những nền kinh tế có tổng tích luỹ cao có thể tới 15 - 20% GDP. Do đó ngành Xây dựng và kinh doanh BĐS ngày càng khẳng định là ngành kinh tế quan trọng của đất nƣớc. Vị trí và vai trò của DN xây dựng và kinh doanh BĐS đƣợc thể hiện qua các đặc điểm nội dung chủ yếu nhƣ sau: * Đối với xây dựng: Các DN xây dựng là một bộ phận kinh tế không thể thiếu đƣợc đối với một nƣớc đang phát triển.
Theo thống kê của Bộ Xây dựng năm 2012, cả nƣớc có trên 300.000 DN hoạt động trong lĩnh vực xây dựng, trên 90% này Số hóa bởi Trung tâm Học liệu http://www.vn/ 10 là các doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) hoạt động trên tất cả các lĩnh vực sản xuất kinh doanh chủ yếu của ngành xây dựng nhƣ tƣ vấn, xây dựng, sản xuất vật liệu xây dựng, kinh doanh BĐS. DN xây dựng hoạt động ở hầu hết các lĩnh vực nhƣ đƣờng xá, cầu, các khu công nghiệp, các dự án đô thị, các nhà máy thủy điện… Xây dựng là ngành duy nhất tạo ra tài sản cố định cho nền kinh tế quốc dân dƣới dạng công trình xây dựng. Hoạt động trong lĩnh vực xây dựng là những hoạt động trực tiếp tạo ra của cải vật chất cho xã hội. Sản phẩm xây dựng trực tiếp tạo nên tổng sản phẩm quốc gia và đóng góp vào ngân sách quốc gia thông qua thuế.
Do đó, các DN xây dựng đóng góp rất đáng kể vào GDP của cả nƣớc. Ngoài ra DNNVV ngành xây dựng thu hút rất nhiều lao động phổ thông, lao động thời vụ….tạo công ăn việc làm với chi phí đầu tƣ thấp, giảm thất nghiệp, góp phần ổn định và phát triển xã hội. Việc mở rộng và phát triển DN xây dựng góp phần không nhỏ trong việc làm tăng GDP.