Luận văn thạc sĩ hoàn thiện kế toán tập hợp cpsx và tính giá thành sản ph m tại công ty cổ phần bê tông ly tâm vinaincon

Luận văn thạc sĩ phân tích kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại công ty cổ phần bê tông ly tâm Vinaincon.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hương
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Tiến
• Trường học: Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nâng Cao Kế Toán Chi Phí Sản Xuất Và Tính Giá Thành Tại Vinaincon
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP
• 1.1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp
• 1.2. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất
• 1.2.1. Khái niệm chi phí sản xuất
• 1.2.2. Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí
• 1.2.3. Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng kinh tế của chi phí
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN VIỆT ĐỨC
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN VIỆT ĐỨC
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm

Kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là hai khía cạnh quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp sản xuất. Chi phí sản xuất bao gồm các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa, được biểu hiện bằng tiền trong một kỳ kế toán nhất định. Giá thành sản phẩm là tổng chi phí sản xuất được phân bổ cho từng đơn vị sản phẩm. Việc quản lý hiệu quả hai yếu tố này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí, nâng cao khả năng cạnh tranh.

1.1. Phân loại chi phí sản xuất

Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu thức. Theo nội dung kinh tế, chi phí bao gồm nguyên vật liệu, tiền lương, khấu hao tài sản cố định, và dịch vụ mua ngoài. Theo mục đích kinh tế, chi phí được chia thành chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, và chi phí sản xuất chung. Việc phân loại này giúp doanh nghiệp quản lý chi phí hiệu quả, từ đó tối ưu hóa quy trình sản xuất.

1.2. Phương pháp tính giá thành

Các phương pháp tính giá thành sản phẩm phổ biến bao gồm phương pháp giản đơn, phương pháp hệ số, và phương pháp loại trừ. Mỗi phương pháp phù hợp với từng loại hình sản xuất khác nhau. Ví dụ, phương pháp giản đơn thích hợp cho doanh nghiệp sản xuất một loại sản phẩm, trong khi phương pháp hệ số phù hợp với doanh nghiệp sản xuất nhiều loại sản phẩm cùng lúc. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp giúp doanh nghiệp tính toán chính xác giá thành, hỗ trợ quyết định kinh doanh.

II. Quản lý chi phí sản xuất tại Vinaincon

Quản lý chi phí sản xuất tại Vinaincon đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hiệu quả sản xuất và tăng cường khả năng cạnh tranh. Công ty đã áp dụng các biện pháp như phân tích chi phí, tối ưu hóa quy trình sản xuất, và sử dụng công nghệ hiện đại để giảm thiểu chi phí. Việc quản lý chi phí hiệu quả giúp Vinaincon duy trì lợi nhuận và phát triển bền vững.

2.1. Phân tích chi phí sản xuất

Phân tích chi phí sản xuất là quá trình đánh giá các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Vinaincon sử dụng các công cụ phân tích như báo cáo tài chính và báo cáo quản trị để xác định các khoản chi phí không cần thiết. Việc phân tích chi tiết giúp công ty đưa ra các quyết định tối ưu hóa chi phí, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.2. Tối ưu hóa quy trình sản xuất

Vinaincon đã áp dụng các biện pháp tối ưu hóa quy trình sản xuất như tự động hóa, cải tiến công nghệ, và đào tạo nhân viên. Những biện pháp này giúp giảm thiểu thời gian sản xuất, tiết kiệm nguyên vật liệu, và nâng cao chất lượng sản phẩm. Kết quả là chi phí sản xuất được kiểm soát chặt chẽ, góp phần tăng lợi nhuận cho công ty.

III. Giải pháp hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất

Để hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất, Vinaincon cần áp dụng các giải pháp như nâng cao năng lực nhân viên kế toán, cập nhật công nghệ, và tuân thủ các quy định pháp lý. Những giải pháp này giúp công ty quản lý chi phí hiệu quả, đảm bảo tính minh bạch trong báo cáo tài chính, và hỗ trợ quyết định kinh doanh.

3.1. Nâng cao năng lực nhân viên kế toán

Việc nâng cao năng lực nhân viên kế toán thông qua đào tạo và cập nhật kiến thức mới là yếu tố quan trọng. Nhân viên kế toán cần nắm vững các chuẩn mực kế toán và quy trình hạch toán chi phí. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác trong việc tập hợp và phân bổ chi phí, từ đó hỗ trợ quản lý hiệu quả.

3.2. Cập nhật công nghệ và phần mềm kế toán

Vinaincon cần cập nhật công nghệ và sử dụng các phần mềm kế toán hiện đại để tự động hóa quy trình hạch toán chi phí. Các phần mềm này giúp giảm thiểu sai sót, tiết kiệm thời gian, và cung cấp thông tin kế toán kịp thời, hỗ trợ quyết định kinh doanh nhanh chóng và chính xác.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, ngành xây dựng và sản xuất bê tông thương phẩm đóng vai trò then chốt trong việc nâng cấp cơ sở hạ tầng quốc gia. Theo ước tính, nhu cầu bê tông thương phẩm tăng trưởng nhanh chóng nhằm đáp ứng các dự án nhà cao tầng, giao thông và khu đô thị. Tuy nhiên, các doanh nghiệp trong lĩnh vực này, đặc biệt là Công ty TNHH Việt Đức, đang đối mặt với thách thức lớn trong việc kiểm soát chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm chính xác. Việc áp dụng các chuẩn mực kế toán mới như Thông tư 200/2014/TT-BTC cũng tạo ra nhiều khó khăn cho công tác kế toán chi phí sản xuất.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích và làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất, đồng thời đánh giá thực trạng tại Công ty TNHH Việt Đức trong năm tài chính 2015. Qua đó, đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm tại Công ty TNHH Việt Đức, một doanh nghiệp hàng đầu trong lĩnh vực bê tông thương phẩm với hệ thống 7 trạm trộn và hơn 100 xe chở bê tông.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp thông tin chính xác, kịp thời cho công tác quản lý và ra quyết định kinh doanh, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: kế toán tài chính và kế toán quản trị trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.

• Kế toán tài chính tập trung vào việc ghi nhận, tập hợp và phản ánh các khoản chi phí sản xuất theo chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS 01, VAS 02, VAS 03, VAS 04). Các nguyên tắc cơ bản như nguyên tắc cơ sở dồn tích, nguyên tắc giá gốc, nguyên tắc phù hợp và nguyên tắc thận trọng được áp dụng để đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.
• Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về chi phí sản xuất nhằm phục vụ cho việc lập dự toán, phân tích biến động chi phí và ra quyết định quản lý. Các phương pháp tính giá thành sản phẩm được nghiên cứu bao gồm phương pháp trực tiếp, phương pháp phân bổ chi phí theo hoạt động (ABC), phương pháp chi phí mục tiêu (Target Costing) và các phương pháp tính giá thành theo đơn đặt hàng, phân bước, tỷ lệ.

Các khái niệm chính được làm rõ gồm: chi phí sản xuất (nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung), giá thành sản phẩm (giá thành kế hoạch, định mức, thực tế), phân loại chi phí theo nội dung, mục đích và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp tổng hợp, phân tích và so sánh dựa trên dữ liệu thực tế thu thập tại Công ty TNHH Việt Đức trong năm tài chính 2015. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ các nghiệp vụ kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm phát sinh trong kỳ. Phương pháp chọn mẫu là phương pháp phi xác suất, tập trung vào một doanh nghiệp điển hình trong ngành bê tông thương phẩm.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các kỹ thuật thống kê mô tả, so sánh biến động chi phí thực tế với định mức, dự toán. Ngoài ra, phương pháp phân tích tổng hợp và hệ thống hóa được áp dụng để đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp. Timeline nghiên cứu kéo dài trong vòng một năm tài chính 2015, đảm bảo tính cập nhật và phù hợp với thực tế hoạt động của doanh nghiệp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng kế toán chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất, với tỷ lệ khoảng 60-65%. Việc quản lý và kiểm soát chi phí nguyên vật liệu còn nhiều hạn chế do chưa áp dụng đầy đủ các định mức và dự toán chi phí, dẫn đến biến động chi phí nguyên vật liệu thực tế vượt định mức khoảng 8%.

2. Chi phí nhân công trực tiếp: Chi phí nhân công trực tiếp chiếm khoảng 15-18% tổng chi phí sản xuất. Biến động chi phí nhân công chủ yếu do năng suất lao động chưa ổn định và mức giá nhân công có sự chênh lệch giữa các phân xưởng. So với dự toán, chi phí nhân công thực tế vượt khoảng 5%, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất.

3. Chi phí sản xuất chung: Chi phí sản xuất chung chiếm khoảng 20-22% tổng chi phí sản xuất. Biến động chi phí sản xuất chung chủ yếu do chi phí định phí chưa được phân bổ hợp lý, dẫn đến sai lệch trong tính giá thành sản phẩm. Chi phí sản xuất chung biến đổi cũng chưa được kiểm soát chặt chẽ, gây lãng phí nguồn lực.

4. Phương pháp tính giá thành sản phẩm: Công ty hiện áp dụng phương pháp tính giá thành theo phương pháp trực tiếp và kê khai thường xuyên, tuy nhiên chưa áp dụng rộng rãi các phương pháp hiện đại như ABC hay chi phí mục tiêu. Điều này làm giảm tính chính xác và khả năng phản ánh đúng chi phí thực tế của từng sản phẩm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các biến động chi phí là do công tác lập dự toán và xây dựng định mức chi phí chưa sát với thực tế sản xuất, cùng với việc phân bổ chi phí sản xuất chung còn mang tính hình thức. So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả này tương đồng với thực trạng chung của nhiều doanh nghiệp sản xuất bê tông thương phẩm tại Việt Nam, khi mà việc áp dụng công nghệ kế toán quản trị còn hạn chế.

Việc chưa áp dụng các phương pháp tính giá thành hiện đại như ABC làm giảm khả năng phân tích chi tiết chi phí theo hoạt động, từ đó ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý chi phí và ra quyết định kinh doanh. Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bổ chi phí theo từng khoản mục và bảng so sánh biến động chi phí thực tế so với dự toán để minh họa rõ ràng hơn.

Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện hệ thống kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, giảm lãng phí và tăng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện hệ thống định mức và dự toán chi phí sản xuất: Động từ hành động là "xây dựng", mục tiêu giảm biến động chi phí nguyên vật liệu và nhân công xuống dưới 5% trong vòng 1 năm, do phòng kế toán phối hợp với bộ phận sản xuất thực hiện.

2. Áp dụng phương pháp kế toán chi phí theo hoạt động (ABC): Triển khai áp dụng ABC để phân bổ chi phí sản xuất chung chính xác hơn, nâng cao độ tin cậy của giá thành sản phẩm trong vòng 18 tháng, do bộ phận kế toán quản trị chủ trì.

3. Tăng cường đào tạo và nâng cao năng lực cho nhân viên kế toán: Tổ chức các khóa đào tạo về chuẩn mực kế toán mới và kỹ thuật phân tích chi phí nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, dự kiến hoàn thành trong 6 tháng, do phòng nhân sự phối hợp với phòng kế toán.

4. Cải tiến quy trình kiểm soát chi phí sản xuất: Thiết lập hệ thống kiểm soát nội bộ chặt chẽ, đặc biệt là kiểm soát chi phí sản xuất chung và chi phí nhân công, nhằm giảm thiểu lãng phí và sai sót, thực hiện trong vòng 12 tháng, do ban giám đốc và phòng kế toán phối hợp thực hiện.

Các giải pháp này không chỉ giúp Công ty TNHH Việt Đức nâng cao hiệu quả quản lý chi phí mà còn góp phần tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường bê tông thương phẩm trong nước và quốc tế.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý doanh nghiệp sản xuất bê tông và vật liệu xây dựng: Giúp hiểu rõ về công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và ra quyết định kinh doanh.

2. Nhân viên kế toán và kế toán trưởng trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về các phương pháp kế toán chi phí, chuẩn mực kế toán Việt Nam và kỹ thuật phân tích chi phí thực tế.

3. Giảng viên và sinh viên ngành kế toán, quản trị kinh doanh: Là tài liệu tham khảo hữu ích để nghiên cứu các vấn đề thực tiễn liên quan đến kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các tổ chức tư vấn tài chính: Hỗ trợ trong việc xây dựng chính sách, hướng dẫn và đánh giá công tác kế toán chi phí sản xuất tại các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.

Mỗi nhóm đối tượng có thể áp dụng các kiến thức và giải pháp trong luận văn để cải thiện công tác kế toán, nâng cao hiệu quả sản xuất và quản lý chi phí phù hợp với đặc thù từng đơn vị.

Câu hỏi thường gặp

1. Kế toán chi phí sản xuất là gì và tại sao nó quan trọng?
   Kế toán chi phí sản xuất là việc ghi nhận, tập hợp và phân tích các khoản chi phí phát sinh trong quá trình sản xuất. Nó quan trọng vì giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, tính giá thành sản phẩm chính xác và ra quyết định kinh doanh hiệu quả.

2. Phương pháp tính giá thành sản phẩm nào phù hợp với doanh nghiệp sản xuất bê tông?
   Phương pháp trực tiếp và phương pháp phân bổ chi phí theo hoạt động (ABC) là phù hợp. ABC giúp phân bổ chi phí sản xuất chung chính xác hơn, đặc biệt khi sử dụng nhiều loại máy móc hiện đại.

3. Làm thế nào để giảm biến động chi phí nguyên vật liệu trong sản xuất?
   Doanh nghiệp cần xây dựng định mức chi phí sát thực tế, kiểm soát chặt chẽ việc nhập xuất nguyên vật liệu và áp dụng dự toán chi phí để phát hiện kịp thời các sai lệch.

4. Vai trò của kế toán quản trị trong quản lý chi phí sản xuất là gì?
   Kế toán quản trị cung cấp thông tin chi tiết về chi phí, giúp nhà quản lý lập dự toán, phân tích biến động chi phí và ra quyết định nhằm tối ưu hóa chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.

5. Thông tư 200/2014/TT-BTC ảnh hưởng thế nào đến kế toán chi phí sản xuất?
   Thông tư này quy định chế độ kế toán doanh nghiệp mới, yêu cầu kế toán phải tuân thủ các chuẩn mực kế toán Việt Nam, làm tăng tính minh bạch và chính xác trong ghi nhận chi phí sản xuất, đồng thời tạo ra thách thức trong việc áp dụng cho các doanh nghiệp.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp.
• Đánh giá thực trạng tại Công ty TNHH Việt Đức cho thấy còn nhiều hạn chế trong quản lý chi phí nguyên vật liệu, nhân công và chi phí sản xuất chung.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống định mức, áp dụng phương pháp ABC, nâng cao năng lực nhân viên và cải tiến quy trình kiểm soát chi phí.
• Nghiên cứu có phạm vi tập trung vào năm tài chính 2015 tại Công ty TNHH Việt Đức, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo mở rộng phạm vi và thời gian.
• Khuyến nghị doanh nghiệp nhanh chóng triển khai các giải pháp đề xuất để nâng cao hiệu quả quản lý chi phí, tăng sức cạnh tranh trên thị trường.

Để tiếp tục phát triển, doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai các giải pháp trong vòng 1-2 năm tới và thường xuyên đánh giá hiệu quả thực hiện. Hành động ngay hôm nay sẽ giúp doanh nghiệp vững bước trong môi trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 : NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT CÔNG NGHIỆP 1. Những vấn đề chung về chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm trong doanh nghiệp sản xuất công nghiệp. Chi phí sản xuất và phân loại chi phí sản xuất. Khái niệm chi phí sản xuất.

Quá trình sản xuất kinh doanh là quá trình doanh nghiệp khai thác, sử dụng lao động, vật tư, tiền vốn. để sản xuất kinh doanh sản phẩm, dịch vụ. Đó là quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào để tạo ra những sản phẩm hoặc dịch vụ cung cấp ra thị trường, được xã hội chấp nhận và thanh toán cho doanh nghiệp một khoản tiền, để bù đáp các khoản chi phí doanh nghiệp đã bỏ ra, trong đó có các chi phí bỏ ra để sản xuất ra sản phảm, dịch vụ và chi phí để đưa chúng đi tiêu thụ. Vậy; Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho các cổ đông hoặc chủ sở hữu vốn.

Hay chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm ). Xét về bản chất, chi phí sản xuất là sự chuyển dịch vốn của doanh nghiệp vào đối tượng tính giá nhất định. Nó là vốn của doanh nghiệp bỏ vào quá trình sản xuất sản phẩm. Chi phí sản xuất được nhìn nhận theo nhiều góc độ khác nhau, những nhận thức chi phí sản xuất có thể khác nhau về quan điểm và hình thức.

Dưới góc độ kế toán tài chính, chi phí sản xuất được nhìn nhận như những khoản phí tổn phát sinh gắn liền với quá trình sản xuất để đạt được một sản phẩm, lao vụ, dịch vụ nhất định. Chi phí sản xuất được xác định bằng tiền của những hao phí về lao động sống, lao động vật hóa,… trên cơ sở chứng từ, tài liệu bằng chứng chắc chắn. Theo đó, 7 chi chí sản xuất gồm hai bộ phận: hao phí về lao động sống và hao phí về lao động vật hóa mà các doanh nghiệp đã bỏ ra cho quá trình sản xuất kinh doanh. Dưới góc độ kế toán quản trị, chi phí sản xuất còn được nhận thức dưới góc độ nhận diện thông tin.

Do đó, chi phí sản xuất có thể là phí tổn thực tế phát sinh trong hoạt động sản xuất, được tổng hợp theo từng phân xưởng, từng trung tâm chi phí cũng như xác định giá trị hàng tồn kho trong từng khâu của quá trình sản xuất, tiêu thụ. Chi phí sản xuất có thể được tập hợp và phân loại theo định phí và biến phí, từ đó lập các phương trình dự toán chi phí ở các mức hoạt động khác nhau và phân tích mối quan hệ chi phí – sản lượng – lợi nhuận nhằm phục vụ hữu ích cho việc ra quyết định kinh doanh ở các tình huống khác nhau. Chi phí cũng có thể là những phí tổn ước tính hoặc dự kiến trước để thực hiện một hoạt động sản xuất kinh doanh. Phân loại chi phí sản xuất.

Trong các doanh nghiệp sản xuất, chi phí sản xuất gồm nhiều loại có tính chất kinh tế khác nhau, mục đích và công dụng của chúng trong quá trình sản xuất cũng khác nhau, yêu cầu và phương pháp quản lý các chi phí cũng khác nhau. Để phục vụ cho công tác quản lý sản xuất và hạch toán chi phí sản xuất cần phải tiến hành phân loại chi phí. Chi phí sản xuất được phân loại theo nhiều tiêu thức dưới hai góc độ là kế toán tài chính và kế toán quản trị. Dưới góc độ kế toán tài chính, chi phí sản xuất được phân loại theo các tiêu thức sau:  Phân loại chi phí sản xuất theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí Theo cách phân loại này, các chi phí có cùng nội dung và tính chất kinh tế được sắp xếp vào cùng một loại gọi là yếu tố chi phí.

Số lượng các yếu tố chi phí được phân chia phụ thuộc vào quá trình sản xuất, đặc điểm sản phẩm và yêu cầu của doanh nghiệp. Cụ thể, chi phí sản xuất được chia thành: - Chi phí nguyên liệu, vật liệu: là toàn bộ hao phí về nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu và chi phí nguyên vật liệu (NVL) khác (bao gồm cả giá mua và chi phí thu mua) phát sinh dùng cho sản xuất. 8 - Chi phí tiền lương, tiền công: là hao phí về tiền lương, các khoản phụ cấp phải trả cho người lao động. - Chi phí các khoản trích theo lương: là chi phí về BHXH,BHYT,BHTN,KPCĐ được trích theo tỷ lệ quy định tính vào chi phí của doanh nghiệp.

- Chi phí CCDC: là toàn bộ hao phí về CCDC phát sinh dùng cho sản xuất. - Chi phí khấu hao tài sản cố định: là tổng khấu hao của tất cả tài sản cố định dùng vào hoạt động sản xuất trong kỳ. - Chi phí dịch vụ mua ngoài: là số tiền phải trả cho các dịch vụ mua ngoài phục vụ cho hoạt động sản xuất. - Chi phí khác bằng tiền: là các khoản chi phí phát sinh được chi trả bằng tiền, phát sinh trong quá trình sản xuất, ngoài các yêu tố chi phí nói trên.

 Phân loại chi phí sản xuất theo mục đích, công dụng kinh tế của chi phí Theo cách phân loại này, chi phí sản xuất được chia thành các khoản mục chi phí sau: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là giá trị nguyên vật liệu sử dụng trực tiếp trong quá trình sản xuất sản phẩm. Ngoài chi chí nguyên vật liệu chính, chi phí NVLTT còn bao gồm chi phí nguyên vật liệu phụ (kể cả nhiên liệu) dùng trực tiếp trong sản xuất sản phẩm. - Chi phí nhân công trực tiếp: là các khoản tiền lương, tiền công và các khoản trích theo lương (kinh phí công đoàn, bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp) của công nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm. - Chi phí sản xuất chung: bao gồm tất cả các chi phí sản xuất không thuộc hai khoản mục trên như chi phí lao động gián tiếp, phục vụ quản lý sản xuất; chi phí nguyên, nhiên liệu dùng cho máy móc thiết bị phục vụ sản xuất; chi phí công cụ dụng cụ dùng cho sản xuất; chi phí dịch vụ mua ngoài phục vụ sản xuất như điện, nước, sửa chữa, bảo hiểm tài sản tại bộ phận sản xuất… Phân loại chi phí sản xuất theo tiêu thức này là căn cứ để phân tích tình hình thực hiện định mức chi phí sản xuất, kế hoạch giá thành và mục tiêu giảm từng khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm.

9  Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí và mối quan hệ với đối tượng chịu chi phí - Chi phí trực tiếp: là những chi phí có quan hệ trực tiếp đến một đối tượng chịu phí nhất định. Kế toán có thể căn cứ số liệu từ chứng từ kế toán để ghi trực tiếp cho từng đối tượng chịu phí. - Chi phí gián tiếp: là những chi phí có liên quan đồng thời đến nhiều đối tượng chịu phí chi phí khác nhau. Kế toán phải tập hợp lại cuối kỳ tiến hành phân bổ cho các đối tượng chịu chi phí.

Phương pháp phân loại CPSX này giúp kế toán tập hợp chi phí một cách rõ ràng chính xác cho từng đối tượng chịu chi phí. Các chi phí trực tiếp sẽ được tập hợp theo phương pháp tập hợp trực tiếp, chi phí gián tiếp sẽ được phân bổ cho các đối tượng chịu chi phí theo các tiêu thức phân bổ phù hợp. Dưới góc độ kế toán quản trị, chi phí sản xuất được phân loại theo các tiêu thức sau:  Phân loại chi phí sản xuất theo chức năng hoạt động Việc phân loại chi phí theo chức năng hoạt động trong kế toán quản trị với mục đích xác định rõ vai trò, chức năng hoạt động của chi phí trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh ở các doanh nghiệp cũng như cung cấp thông tin cho việc lập báo cáo tài chính. Theo cách phân loại này, chi phí được phân thành hai loại là chi phí sản xuất và chi phí ngoài sản xuất.

Trong đó, chi phí sản xuất gồm: - Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp: là các khoản chi phí về vật liệu chính, vật liệu phụ, nhiên liệu… có thể tập hợp thẳng cho các đối tượng chịu chi phí. Thông thường, chi phí NVLTT có thể định mức cho một đơn vị sản phẩm, vừa là cơ sở xây dựng dự toán, vừa là cơ sở để kiểm soát chi phí. Xét trong mối quan hệ với sản lượng sản phẩm sản xuất, chi phí nguyên vật liệu trực tiếp thể hiện đầy đủ các đặc điểm của biến phí. - Chi phí nhân công trực tiếp: gồm các khoản tiền lương, phụ cấp và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp tạo ra sản phẩm.

Các khoản chi phí nhân công trực tiếp kế toán có thể tập hợp thẳng cho các đối tượng chịu chi phí và được định mức theo từng loại sản phẩm, dịch vụ. 10 - Chi phí sản xuất chung: là các khoản chi phí cần thiết khác phát sinh trong phạm vi các phân xưởng, tổ sản xuất ngoài chi phí NVLTT và chi phí NCTT. Chi phí sản xuất chung liên quan đến nhiều đối tượng tập hợp chi phí nên phải tiến hành tập hợp và phân bổ cho các đối tượng theo các tiêu chí khác nhau, dễ làm sai lệch chi phí trong từng quá trình sản xuất dẫn đến độ tin cậy của chỉ tiêu giá thành.  Phân loại chi phí sản xuất theo mối quan hệ với mức độ hoạt động Theo cách này, toàn bộ chi phí sản xuất được chia thành 3 loại: - Chi phí khả biến (biến phí): là những khoản chi phí có sự thay đổi về lượng tương quan tỷ lệ thuận với sự thay đổi của mức độ hoạt động trong kỳ.

Thuộc loại chi phí này có: chi phí NVLTT, chi phí NCTT nếu doanh nghiệp trả lương theo sản phẩm. - Chi phí bất biến (định phí): là những khoản chi phí không thay đổi về lượng khi mức độ hoạt động thay đổi trong phạm vi phù hợp. Chi phí bất biến trong DNSX thường gồm: chi phí khấu hao TSCĐ theo phương pháp tuyến tính, chi phí CCDC. - Chi phí hỗn hợp: là các chi phí mang tính chất của cả định phí và biến phí.