CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ HIỆU QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP 1.1 Lý luận chung về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm về hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Từ trước đến nay tồn tại nhiều quan điểm về hiệu quả sản xuất kinh doanh: - Hiệu quả kinh doanh là 1 phạm trù kinh tế phản ánh trình độ sử dụng các nguồn nhân tài, vật lực của doanh nghiệp để đạt được kết quả kinh doanh cao nhất trong quá trình kinh doanh với tổng chi phí là nhỏ nhất. - Hiệu quả kinh doanh là phạm trù phản ánh quá trình sử dụng các nguồn lực xã hội trong lĩnh vực kinh doanh thông qua các chỉ tiêu đặc trưng kinh tế kỹ thuật được xác định bằng tỷ lệ so sánh giữa các đại lượng phản ánh kết quả đạt được về kinh tế với các đại lượng phản ánh chi phí đã bỏ ra hoặc nguồn vật lực đã được huy động trong lĩnh vực kinh doanh. Tóm lại chúng ta có thể hiểu khái quát nhất về hiệu quả sản xuất kinh doanh như sau: Hiệu quả kinh doanh là một phạm trù kinh tế phản ánh lợi ích thu được từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trên cơ sở so sánh lợi ích thu được với chi phí bỏ ra trong suốt quá trình kinh doanh của doanh nghiệp.
Trên cở sở trên ta có thể nhận thấy: - Hiệu quả kinh doanh phải là một đại lượng so sánh được. - Bản chất của hiệu quả kinh doanh chính là hiệu quả của lao động xã hội được xác định bằng cách so sánh lượng kết quả hữu ích cuối cùng thu được với lượng hao phí lao động xã hội. Vì vậy thước đo hiệu quả là sự tiết kiệm hao phí lao động xã hội và tiêu chuẩn của hiệu quả là tối đa hóa kết quả hoặc tối thiểu hóa chi phí dựa trên điều kiện nguồn lực sẵn có. Hiệu quả kinh doanh phải được xem xét một cách toàn diện.
+ Về mặt thời gian : Doanh nghiệp không được vì lợi ích trước mắt mà quên đi lợi ích lâu dài, không được coi việc giảm chi phí để tăng lợi nhuận là Sinh viên: Nguyễn Thị Diêm – Lớp: QT1301N 3 Đề tài: Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH HYUNDAI Thái Bình tăng hiệu quả kinh doanh khi việc cắt giảm chi phí tiến hành một cách tùy tiện không lâu dài và không có tính khoa học. Việc nâng cao hiệu quả kinh doanh phải được cân nhắc và tiến hành một cách hệ thống có tính đến tính lợi ích lâu dài và lợi ích xã hội. + Về không gian: Hiệu quả kinh doanh được coi là toàn diện khi toàn bộ hoạt động của các phòng ban, bộ phận trong doanh nghiệp có hiệu quả và không ảnh hưởng tới hiệu quả chung. + Về mặt định tính: Hiệu quả kinh doanh phản ánh những nỗ lực của doanh nghiệp và phản ánh quản lư của doanh nghiệp, đồng thời gắn những nỗ lực đó với việc đáp ứng các mục tiêu và yêu cầu của doanh nghiệp và của xã hội về kinh tế - chính trị - xã hội hay nói cách khác hiệu quả mà doanh nghiệp đạt được phải gắn chặt với hiệu quả xã hội.
+ Về mặt định lượng: Hiệu quả kinh doanh là tương quan so sánh giữa kết quả thu được với chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó. Hiệu quả sản xuất kinh doanh là 1 phạm trù kinh tế biểu hiện tập trung của sự phát triển kinh tế theo chiều sâu, phản ánh trình độ khai thác các nguồn lực ( Nhân lực, vật lực, tiền vốn) và trình độ chi phí các nguồn lực đó trong quá trình tái sản xuất để đạt được các mục tiêu kinh doanh. Nếu kí hiệu : H - Hiệu quả kinh doanh K - Kết quả đạt được C – Hao phí nguồn lực gắn với kết quả đó Thì ta có công thức sau để mô tả hiệu kinh doanh H = K x 100% C Như vậy hiệu quả sản xuất kinh doanh là thước đo ngày càng trở nên quan trọng của sự tăng trưởng kinh tế và là chỗ dựa cơ bản để đánh giá việc thực hiện mục tiêu kinh tế của doanh nghiệp trong từng thời kì. Sinh viên: Nguyễn Thị Diêm – Lớp: QT1301N 4 Đề tài: Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH HYUNDAI Thái Bình 1.2 Bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh Hiệu quả sản xuất kinh doanh là phạm trù phản ánh mặt chất lượng của các hoạt động kinh doanh, phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực sản xuất trong quá trình tiến hành các hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
Bản chất hiệu quả sản xuất kinh doanh là nâng cao năng suất lao động xã hội và tiết kiệm lao động xã hội. Đây là hai mặt có quan hệ mật thiết của vấn đề hiệu quả kinh tế. Để đạt được mục tiêu kinh doanh các doanh nghiệp phải chú trọng và phát huy tối đa năng lực, hiệu năng của các yếu tố sản xuất, tiết kiệm mọi chi phí. Tuy vậy để hiểu rõ bản chất của hiệu quả sản xuất kinh doanh cần phân biệt hai khái niệm Hiệu quả và Kết quả sản xuất kinh doanh.
Kết quả là phạm trù sản xuất phản ánh những cái thu được sau một khoảng thời gian sản xuất kinh doanh được biểu hiện ở đơn vị hiện vật và đơn vị giá trị. Kết quả còn phản ánh qui mô hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiệu quả là phạm trù phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực sản xuất hay phản ánh mặt chất lượng của quá trình kinh doanh. Việc xác định hiệu quả kinh doanh cũng rất phức tạp bởi kết quả kinh doanh và hao phí nguồn lực gắn với một thời kì cụ thể nào đó đều rất khó xác định một cách chính xác.
Nếu kết quả là mục tiêu của quá trình sản xuất kinh doanh thì hiệu quả là phương tiện để đạt được mục tiêu đó. Yêu cầu của việc nâng cao hiệu quả kinh doanh là phải đạt được lợi nhuận tối đa với chi phí là tối thiểu 1.3 Mục đích của phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh thông qua việc nghiên cứu, tìm hiểu bản chất từng khoản mục như doanh thu, chi phí, lợi nhuận…Trên cơ sở đó, tìm kiếm những gì đạt được và chưa đạt được để có giải pháp cải thiện Sinh viên: Nguyễn Thị Diêm – Lớp: QT1301N 5 Đề tài: Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH HYUNDAI Thái Bình hợp lý. Đồng thời, so sánh và phân tích biến động của các khoản mục năm nay với các năm trước , tìm ra những nguyên nhân gây lên sự chênh lệch đó để có hướng khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Phân tích hiệu quả của hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp thông qua các chỉ tiêu hiệu quả, so sánh sự biến động của các khoản mục trong bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, bảng cân đối kế toán cũng như đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp.
- Xác định nguyên nhân làm tăng, giảm hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. - Đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.2 Các nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Hiệu quả kinh doanh trong doanh nghiệp là một chỉ tiêu chất lượng tổng hợp, nó liên quan đến tất cả các mặt hoạt động sản xuất kinh doanh, do đó nó chịu tác động của nhiều nhân tố khác. Muốn đưa ra được biện pháp để nâng cao hiệu quả kinh tế thì trước hết doanh nghiệp phải xác định được nhân tố nào tác động tới kinh doanh và tác động tới hiệu quả kinh doanh, nếu không làm được điều này thì doanh nghiệp không thể biết được hiệu quả hình thành từ đâu và cái gì sẽ quyết định nó.
Xác định nhân tố ảnh hưởng, ảnh hưởng như thế nào và mức độ, xu hướng tác động là nhiệm vụ của bất cứ nhà kinh doanh nào. Nói đến nhân tố ảnh hưởng tới hiệu quả sản xuất kinh doanh có rất nhiều, nhưng chúng ta có thể chia làm 2 nhóm : Nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài doanh nghiệp. Vấn đề đặt ra là các doanh nghiệp phải có biện pháp tác động lên các yếu tố một cách hợp lý, có hiệu quả, làm cho doanh nghiệp ngày càng phát triển tốt hơn, phát huy tốt hơn các nhân tố tích cực và nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh. Sinh viên: Nguyễn Thị Diêm – Lớp: QT1301N 6 Đề tài: Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty TNHH HYUNDAI Thái Bình 1.1 Các nhân tố bên ngoài Hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp phản ánh mối quan hệ giữa kết quả đạt được và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó, nó phản ánh trình độ lợi dụng các nguồn lực đầu vào để đạt được mục tiêu của doanh nghiệp.
Các đại lượng kết quả đạt được và chi phí bỏ ra chịu tác động rất nhiều nhân tố khác nhau với mức độ khác nhau. Do đó nó ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp, các nhân tố bên ngoài bao gồm: Thị trường Thị trường là tổng hợp các thỏa thuận mà thông qua đó người mua và người bán trao đổi hàng hóa và dịch vụ. Chức năng cơ bản của thị trường là ấn định giá cả đảm bảo sao cho số lượng mà những người muốn mua bằng với số lượng của những người muốn bán. Thị trường được cấu thành bởi người bán, người mua, hàng hóa và hệ thống quy luật thị trường.
Doanh nghiệp hoạt động kinh doanh trong nền kinh tế thị trường thì tất yếu phải chịu sự tác động và tuân theo các quy luật của thị trường, việc thực hiện ngược lại các quy luật tất yếu sẽ bị đào thải. Thị trường tác động tới kinh doanh của doanh nghiệp thông qua các nhân tố sau: + Cầu về thị trường Cầu về hàng hóa là số lượng hàng hóa và dịch vụ mà người mua muốn mua và sẵn sàng mua tại những mức giá cụ thể. Cầu là một bộ phận cấu thành lên thị trường, nó là lượng hàng hóa tối đa mà doanh nghiệp có thể tiêu thụ tại một thời điểm, tại một mức giá nhất định. Khi cầu thị trường về hàng hóa của doanh nghiệp tăng thì lượng tiêu thụ tăng lên, giá trị được thực hiện nhiều hơn, quy mô sản xuất mở rộng và doanh nghiệp đạt được lợi nhuận ngày một tăng.