lời mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm ba chƣơng: TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 12 Chƣơng 1: Ngân hàng thƣơng mại và hiệu quả hoạt động của ngân hàng thƣơng mại. Chƣơng 2: Thực trạng về hoạt động của ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam. Chƣơng 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 13 CHƢƠNG I - NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI các hoạt động của g Nhƣ .2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 16 ngân hệ : a) b) s. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Môi trƣờng pháp lý là tổng thể các yếu tố, điều kiện do các quy định pháp luật xác lập, trong đó các cơ quan nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội, các đơn vị kinh tế và mọi công dân thực thi các nhiệm vụ, quyền hạn của mình hoặc tƣơng tác lẫn nhau.
Theo nghĩa rộng, môi trƣờng pháp lý gồm hệ thống các quy định pháp luật, việc giải thích pháp luật, thực thi pháp luật và ý thức pháp luật của công dân. Môi trƣờng pháp lý thuận tiện thể hiện ở tính đồng bộ và đầy đủ của hệ thống pháp luật, các văn bản dƣới luật. Nếu hệ thống pháp luật xây dựng không phù hợp với yêu cầu phát triển của nền kinh tế thì sẽ là một rào cản cho quá trình phát triển kinh tế. Thực tế ở Việt Nam do mới chuyển đổi từ nền kinh tế cơ chế kế hoạch sang vận hành theo nền kinh tế thị trƣờng, do đó hệ thống pháp luật còn thiều và chƣa đầy đủ và đây cũng là một sự trở ngại thực sự cho hoạt động của các Ngân hàng thƣơng mại.
Chỉ khi các ngân hàng có năng lực tài chính vững mạnh thì mới đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định. Yếu tố tài chính quan trọng nhất của ngân hàng thƣơng mại là vốn, bao gồm điều lệ và quỹ dự trữ. Vốn ngân hàng là điều kiện cơ bản đảm bảo tiền gởi của khách hàng, một khi gặp rủi ro trong kinh doanh, nhƣ nợ khó đòi, lỗ trong nghiệp vụ chứng khoán thì vốn của ngân hàng là khoản bù đắp rủi ro đó và tạo khả năng thanh toán các khoản nợ của khách hàng. Vốn chủ sở hữu là vốn riêng của ngân hàng do các chủ sở hữu đóng góp nếu là ngân hàng quốc doanh thì chủ sở hữu vốn là nhà nƣớc, nếu là ngân hàng cổ phần thì chính là các cổ đông đóng góp.
Vốn điều lệ của ngân hàng đƣợc TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 18 ghi trong giấy phép hoạt động và điều lệ của ngân hàng, nó phải lớn hơn mức tối thiểu của nhà nƣớc quy định. Năng lực tài chính của một Ngân hàng thƣơng mại đƣợc thể hiện trƣớc hết là khả năng mở rộng nguồn vốn chủ sở hữu. Tiềm lực về vốn chủ sở hữu ảnh hƣởng tới quy mô kinh doanh của ngân hàng nhƣ: khả năng huy động vốn và cho vay, khả năng đầu tƣ tài chính và trình độ trang bị công nghệ. Năng lực quản trị điều hành thể hiện ở cơ chế tổ chức bộ máy điều hành, năng lực quản trị cũng nhƣ trình độ lao động và tính hữu hiệu của cơ chế điều hành để đạt đƣợc những mục tiêu đề ra e.
Năng lực ứng dụng khoa học trong ngân hàng là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào trong các hoạt động của ngân hàng nó bao gồm các yếu tố: khả năng trang bị công nghệ mới gồm thiết bị và con ngƣời, tính liên kết và hiệu quả trong sử dụng công nghệ của mỗi ngân hàng. Chất lƣợng nguồn nhân lực của mỗi ngân hàng thể hiện ở chính sách nhân sự, khả năng thu hút và sử dụng nguồn nhân lực cũng nhƣ khả năng thu hút và bồi dƣỡng nhân tài. Ngày nay, sự thành bại của các ngân hàng phần lớn là do chất lƣợng của nguồn nhân lực, đặc biệt là trong nền kinh tế đang phát triển nhƣ Việt Nam.1 Phƣơng Phƣơng pháp định lƣợng đánh giá hiệu quả hoạt động của ngân hàng là dựa vào các chỉ số tài chính. Phản ánh khả năng tạo ra lợi nhuận từ vốn, gồm các chỉ số sau: - Tỷ suất sinh lợi trên tổng tài sản – ROA (Return On Asset): TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 19 Lợi nhuận ròng ROA = Tổng tài sản có bình quân Chỉ tiêu này cho thấy một đồng tài sản tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận, là một chỉ tiêu chủ yếu để phản ánh tính hiệu quả quản lý - Tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu – ROE (Return On Equity) Lợi nhuận ròng ROE = Vốn tự có bình quân ROE là chỉ tiêu đo lƣờng tỷ lệ thu nhập cho các cổ đông của ngân hàng.
Nó thể hiện thu nhập mà các cổ đông nhận đƣợc từ việc đầu tƣ vào ngân hàng. - Tỷ lệ thu lãi biên ròng – NIM (Net Interest Margin) Tổng thu nhập – tổng chi phí NIM = Tổng tài sản có sinh lời (hoặc tổng tài sản có) NIM đo lƣờng mức chênh lệch giữa thu từ lãi và chi trả lãi mà ngân hàng có thể đạt đƣợc thông qua hoạt động kiểm soát chặt chẽ tài sản sinh lời và theo đuổi các nguồn vốn có chi phí thấp. - Tỷ lệ thu ngoài lãi biên ròng – NOM (Non interest Margin) Tổng thu nhập ngoài lãi – tổng chi phí ngoài lãi NOM = Tổng tài sản có Đo lƣờng mức chênh lệch giữa nguồn thu ngoài lãi, chủ yếu là các nguồn thu phí từ các dịch vụ với các chi phí ngoài lãi mà ngân hàng phải gánh chịu (gồm tiền lƣơng, chi phí sửa chữa và bảo hành thiết bị và chi phí tổn thất tín dụng) - Thu nhập trên mỗi cổ phần – EPS (Earning Per Share) Lợi nhuận ròng EPS = Tổng số cổ phần thƣờng hiện hành Phản ánh thu nhập của cổ đông tính trên mỗi cổ phiếu hiện hành TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 20 Nhóm chỉ tiêu này là thƣớc đo phản ánh tính hiệu quả trong hoạt động của ngân hàng và năng suất lao động của nhân viên bao gồm các chỉ tiêu sau: - Tổng chi phí hoạt động/tổng thu từ hoạt động: là một thƣớc đo phản ánh mối quan hệ giữa đầu vào và đầu ra hay nói cách khác nó phản ánh khả năng bù đắp chi phí trong hoạt động của ngân hàng - Năng suất lao động (thu nhập hoạt động/số nhân viên làm việc đầy đủ thời gian): phản ánh hiệu quả sử dụng lao động của ngân hàng. - Tổng thu hoạt động/Tổng tài sản: phản ảnh hiệu quả sử dụng tài sản của ngân hàng.
Hệ số này lớn phản ánh ngân hàng đã phân bổ tài sản (danh mục đầu tƣ) một cách hợp lý nhằm nâng cao lợi nhuận. - Tỷ lệ nợ xấu (nợ xấu/tổng dƣ nợ): phản ánh chất lƣợng tín dụng, chỉ tiêu này càng nhỏ thể hiện chất lƣợng tín dụng càng cao. - Tỷ lệ dƣ nợ (dƣ nợ/tổng tài sản): cho thấy việc tăng cƣờng sử dụng nguồn vốn để cho vay rất có thể gây ra rủi ro thanh khoản nếu nhƣ nhu cầu rút tiền của công chúng tăng và chất lƣợng các khoản cho vay giảm. - Tỷ lệ giữa tài sản nhạy cảm với lãi suất và nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất: khi quy mô tài sản nhạy cảm với lãi suất vƣợt quá nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất trong một thời kỳ nhất định, một ngân hàng có thể rơi vào tình trạng bất lợi và thua lỗ có thể xảy ra nếu lãi suất giảm.
Ngƣợc lại, khi quy mô nguồn vốn nhạy cảm với lãi suất vƣợt quá tài sản nhạy cảm với lãi suất, thua lỗ chắc chắn xảy ra nếu lãi suất tăng. - Tỷ lệ đòn bẩy tài chính (tổng tài sản/tổng vốn chủ sở hữu): chỉ tiêu này phản ánh bao nhiêu đồng giá trị tài sản đƣợc tạo ra trên cơ sở một đồng vốn chủ sở hữu và ngân hàng phải dựa vào nguồn vay nợ là bao nhiêu. Tỷ lệ này càng lớn thì rủi ro phá sản của ngân hàng càng cao - Tổng dƣ nợ/vốn huy động: phản ánh hiệu quả đầu tƣ tín dụng của một đồng vốn huy động. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 21 - Vốn huy động/vốn tự có: phản ánh khả năng và quy mô thu hút vốn từ nền kinh tế.2 Phƣơ định tính Phân tích theo mô hình CAMELS là một phƣơng pháp dùng để phân tích tình hình hoạt động và rủi ro của một ngân hàng Phân tích theo mô hình CAMELS dựa trên 6 yếu tố cơ bản đƣợc sử dụng để đánh giá hoạt động của một ngân hàng, đó là : Mức độ an toàn vốn, Chất lƣợng tài sản có, Quản lý, Lợi nhuận, Thanh khoản và Mức độ nhạy cảm thị trƣờng (viết tắt bằng tiếng Anh là CAMELS).
- Capital Adequacy (Mức độ an toàn vốn) Mức độ an toàn vốn thể hiện số vốn tự có để hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Ngân hàng càng chấp nhận nhiều rủi ro (ví dụ nhƣ trong phạm vi một danh mục cho vay) thì càng đòi hỏi phải có nhiều vốn tự có để hỗ trợ hoạt động của ngân hàng và bù đắp tổn thất tiềm năng liên quan đến mức độ rủi ro cao hơn. - Asset Quality (Chất lƣợng tài sản có) Chất lƣợng tài sản có là nguyên nhân cơ bản dẫn đến các vụ đổ vỡ ngân hàng. Thông thƣờng điều này xuất phát từ việc quản lý không đầy đủ trong chính sách cho vay – cả trƣớc kia cũng nhƣ hiện nay.
Nếu thị trƣờng biết rằng chất lƣợng tài sản kém thì sẽ tạo áp lực lên trạng thái nguồn vốn ngắn hạn của ngân hàng, và điều này có thể dẫn đến khủng hoảng thanh khoản, hoặc dẫn đến tình trạng đổ xô đi rút tiền ở ngân hàng. - Management (Quản lý) Nhiều nhà phân tích chuyên nghiệp coi quản lý là yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống phân tích CAMELS, bởi vì quản lý đóng vai trò quyết định đến thành công trong hoạt động của ngân hàng. - Earnings (Lợi nhuận) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 22 Lợi nhuận là chỉ số quan trọng nhất để đánh giá công tác quản lý và các hoạt động chiến lƣợc của nhà quản lý thành công hay thất bại. Lợi nhuận sẽ dẫn đến hình thành thêm vốn, đây là điều hết sức cần thiết để thu hút thêm vốn và sự hỗ trợ phát triển trong tƣơng lai từ phía các nhà đầu tƣ.
Lợi nhuận còn cần thiết để bù đắp các khoản cho vay bị tổn thất và trích dự phòng đầy đủ. - Liquidity (Thanh khoản) Có hai nguyên nhân giải thích tại sao thanh khoản lại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngân hàng.