PHẦN MỞ ĐẦU Phát triển thể dục thể thao (TDTT) là chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta. Ngay từ khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa non trẻ mới ra đời, công tác TDTT, nâng cao sức khỏe cho nhân dân đã được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm. Ngày 27-3-1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã công bố Sắc lệnh số 38 thành lập Nha Thanh niên và Thể dục thuộc Bộ Quốc gia Giáo dục, đánh dấu sự ra đời của nền TDTT cách mạng Việt Nam. Từ đó tới nay, dù gặp nhiều khó khăn nhưng TDTT nước ta vẫn liên tục có những bước phát triển đáng ghi nhận, góp phần vào thắng lợi của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và xây dựng đất nước.
Luật Thể dục, thể thao được Quốc hội khóa XI chính thức thông qua tại kỳ họp thứ 10 ngày 29 tháng 11 năm 2006; Luật Thể dục thể thao là văn bản pháp lý quan trọng đối với công tác quản lý thể dục, thể thao trong thời kỳ đổi mới, tạo hành lang pháp lý cho thể dục, thể thao Việt Nam phát triển đúng định hướng vì sức khỏe và hạnh phúc của nhân dân, vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc [48], [49]. Đặc biệt, ngày 03 tháng 12 năm 2010 Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định số 2198/QĐ-TTg ban hành Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2020. Cùng với Luật Thể dục, thể thao, Chiến lược phát triển thể dục, thể thao đến năm 2020 đã thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước tới công tác TDTT [17]. Chiến lược phát triển thể dục, thể thao đến năm 2020 đã chỉ rõ mục tiêu phát triển thể thao tình tích cao như sau: “Đổi mới và hoàn thiện hệ thống tuyển chọn, đào tạo tài năng thể thao, gắn kết đào tạo các tuyến, các lớp kế cận; thống nhất quản lý phát triển thể thao thành tích cao, thể thao chuyên nghiệp theo hướng tiên tiến, bền vững, phù hợp với đặc điểm thể chất và trình 2 độ phát triển kinh tế - xã hội của nước ta và đáp ứng nhu cầu hưởng thụ văn hóa, tinh thần của nhân dân; nâng cao thành tích thi đấu, giữ vững vị trí là một trong 3 quốc gia có thành tích thể thao đứng đầu khu vực Đông Nam Á, tiến tới thu hẹp khoảng cách trình độ đối với thể thao châu Á và thế giới.
Tăng cường hội nhập quốc tế, tích cực thực hiện chủ trương, đường lối ngoại giao nhân dân của Đảng và Nhà nước” [17] Dự thảo Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng đã chỉ rõ: “Lực lượng vận động viên (VĐV) thể thao thành tích cao của một số môn thể thao còn thiếu tính ổn định, thiếu sự kế thừa liên thông giữa các tuyến. Trình độ huấn luyện viên (HLV) trong nước hạn chế; nhiều môn thể thao phụ thuộc vào lực lượng chuyên gia huấn luyện viên người nước ngoài. Kinh phí đầu tư cho công tác tuyển chọn, đào tạo VĐV còn dàn trải. Chế độ đãi ngộ (lương, thưởng) cho VĐV, HLV tuy đã được cải thiện nhưng chưa rõ rệt, chủ yếu là điều chỉnh mức chi để phù hợp với chỉ số giá tiêu dùng.
Trong hệ thống đào tạo VĐV hiện nay, Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT của các tỉnh, thành phố là cơ sở đào tạo quan trọng có vai trò quan trọng trong việc tạo nguồn cho các đội tuyển trẻ quốc gia, đội tuyển quốc gia. Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu Thể dục thể thao tỉnh Bắc Giang (gọi tắt là Trung tâm) là đơn vị sự nghiệp công lập, trực thuộc Sở Văn hoá, Thể thao và Du lịch Bắc Giang. Trung tâm có chức năng, nhiệm vụ phát hiện, tuyển chọn, đào tạo huấn luyện VĐV các đội tuyển thể thao của tỉnh; tập huấn tham gia thi đấu các giải thể thao quốc gia, khu vực và quốc tế. Tổ chức, phối hợp tổ chức các giải thi đấu thể thao của tỉnh, quốc gia, khu vực và quốc tế theo sự phân công của Sở VHTTDL và cấp có thẩm quyền.
3 Trong những năm qua được sự quan tâm của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, sự chỉ đạo sâu sát của lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, sự ủng hộ, chia sẻ của các sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh cũng như sự phối hợp của các phòng ban chuyên môn của Sở, sự nỗ lực của đội ngũ cán bộ, viên chức, HLV, VĐV của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Bắc Giang, kết quả hoạt động của Trung tâm luôn được khẳng định, nhiều VĐV của thể thao Bắc Giang đã được triệu tập vào đội tuyển quốc gia tham gia thi đấu các giải thể thao quốc tế giành được thành tích xuất sắc như VĐV Nguyễn Thị Oanh (môn Điền Kinh) giành 8 HCV, 1 HCB qua các kỳ Seagames, VĐV Nguyễn Anh Tuấn (môn Đá cầu) giành 02 HCV giải Vô địch Đá cầu Thế giới, VĐV Võ Kim Phụng giành huy chương vàng (HCV) giải Vô địch Cờ vua Châu Á … Đặc biệt là tại các kỳ Đại hội TDTT toàn quốc, thể thao Bắc Giang luôn đứng trong tốp 20 các tỉnh, thành, ngành tham dự Đại hội và đứng trong tốp đầu các tỉnh miền núi. Những thành tích đó đã góp phần vào sự hoàn thành nhiệm vụ chung của ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch của tỉnh cũng như khẳng định vị trí đứng của thể thao thành tích cao Bắc Giang trong nền thể thao nước nhà. Mặc dù đạt được những kết quả và thành tích như vậy nhưng trong quá trình tổ chức hoạt động Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Bắc Giang vẫn còn có những tồn tại, hạn chế, có những môn kết quả và thành tích thi đấu chưa tương xứng với tiềm năng và thế mạnh của tỉnh, có những môn chất lượng công tác tuyển chọn, huấn luyện còn hạn chế dẫn đến kết quả thi đấu tại các giải quốc gia chưa đạt được yêu cầu đặt ra; có những môn lực lượng VĐV trẻ kế cận mỏng thậm chí bị hẫng hụt … Những tồn tại đó nếu không kịp thời khắc phục thì khó giữ vững và duy trì được vị trí đứng của thể thao Bắc Giang như hiện nay trong nền thể thao nước nhà. 4 Để tiếp tục duy trì ổn định và giữ vững kết quả, thành tích của thể thao Bắc Giang tại các giải quốc gia, quốc tế, trước hết cần đánh giá đúng những ưu điểm, những hạn chế, tồn tại đề ra giải pháp khắc phục nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT Bắc Giang là việc làm có ý nghĩa thực tiễn.
Nghiên cứu về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của các tổ chức, cơ quan trong lĩnh vực TDTT đã có nhiều tác giả như Lâm Quang Thành (2000); Đàm Quốc Chính (2015); Nguyễn Thị Phương Loan (2018) … song hầu hết các công trình nghiên cứu trên mới đề cập tới những đề mang tính vĩ mô của TDTT, các công trình nghiên cứu về giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của một đơn vị sự nghiệp về đào tạo, huấn luyện TDTT cấp tỉnh như Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang còn khá hạn chế. Xuất phát từ những lý do trên, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài: “Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang”. Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở phân tích, tổng hợp cơ sở lý luận và thực tiễn, luận án đánh giá thực trạng hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang, từ đó đề xuất và ứng dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang, tạo tiền đề vững chắc cho thể thao thành tích cao của tỉnh phát triển ổn định và bền vững thông qua đó cung cấp nguồn VĐV cho thể thao Quốc gia. Mục tiêu nghiên cứu: Để thực hiện mục đích nghiên cứu, đề tài đã giải quyết 3 mục tiêu nghiên cứu sau: Mục tiêu 1: Thực trạng hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang 5 Thực trạng về cơ cấu tổ chức, quản lý.
Thực trạng về cơ sở vật chất, kinh phí. Thực trạng về đội ngũ cán bộ, HLV. Thực trạng đội ngũ VĐV. Thực trạng hoạt động huấn luyện.
Thực trạng kết quả hoạt động của Trung tâm trong những năm gần đây. Mục tiêu 2: Lựa chọn và xây dựng nội dung giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang Cơ sở lý luận của các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang Nguyên tắc lựa chọn giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang. Cơ sở thực tiễn và khoa học của các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang. Xây dựng nội dung giải pháp (mục đích, nội dung, cách thức tổ chức thực hiện, tiêu chí đánh giá).
Mục tiêu 3: Ứng dụng và bước đầu đánh giá hiệu quả của các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang Xác định nội dung, tiêu chí đánh giá hiệu quả các giải pháp. Tổ chức thực nghiệm ứng dụng các giải pháp. Đánh giá hiệu quả các giải pháp Giả thuyết nghiên cứu Hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang còn chưa mang lại hiệu quả như đã đề ra, chưa tương xứng với tiềm năng và sự đầu tư, thực trạng này do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chính là hoạt động huấn luyện tại Trung tâm còn tồn tại nhiều hạn chế, 6 vì vậy nếu xác định được các giải pháp khoa học, phù hợp với đặc điểm, điều kiện của Trung tâm sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động huấn luyện của Trung tâm Huấn luyện và Thi đấu TDTT tỉnh Bắc Giang từ đó góp phần thực hiện tốt các nhiệm vụ chính trị do tỉnh và ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch giao cho Trung tâm. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác quản lý TDTT 1. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về công tác quản lý TDTT Quan điểm tư duy hiện đại về sự phát triển đòi hỏi phải xem quản lý TDTT như một động lực quan trọng để thúc đẩy sự nghiệp TDTT của một quốc gia.