1 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH ---------------------------- NGUYỄN THỊ THỂ NGÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG THỊ TRƯỜNG MỞ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY Chuyên ngành:Tài chính – Lưu thông tiền tệ và tín dụng Mã số:5.09 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Nguời hướng dẫn khoa học: Tiến sĩ Hoàng Đức TP HỒ CHÍ MINH, 12, 2004 2 MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.4 CHƯƠNG I : VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG MỞ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM. Thị trường mở. Sự ra đời và phát triển của thị trường mở trong nền kinh tế. Vị trí, vai trò của thị trường mở đối với sự phát triển của nền kinh tế 10 1. Vai trò của thị trường mở. Một số kinh nghiệm về điều hành thị trường mở của một số nước trên thế giới. Tại Nhật Bản.20 CHƯƠNG II : THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG THỊ TRƯỜNG MỞ . Ở VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN QUA. Quá trình hình thành và phát triển của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong nền kinh tế. Hệ thống ngân hàng một cấp (từ năm 1988 về trước ) 24 2. Hệ thống ngân hàng hai cấp ( từ năm 1988 đến nay) 26 2. Tổ chức hoạt động của hệ thống ngân hàng trong nền kinh tế. Quá trình hình thành và phát triển thị trường mở ở Việt Nam. Cơ sở pháp lý cho hoạt động nghiệp vụ thị trường mở ở Việt Nam. Tổ chức thị trường mở ở Việt Nam. Đánh giá kết quả hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở từ khi khai trương cho đến nay. Những kết quả đạt được. Những tồn tại.45 CHƯƠNG III : GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG . CỦA THỊ TRƯỜNG MỞ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.Định hướng phát triển hệ thống ngân hàng Việt Nam trong nền kinh tế từ nay đến 2020.Định hướng hoạt động nghiệp vụ thị trường mở trong thời gian tới . Về lâu dài. Trước mắt. Các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường mở. Các giải pháp ở cấp độ vĩ mô. Các giải pháp ở cấp độ vi mô.54 4 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT - NHNN : Ngân hàng Nhà nước - NHTM : Ngân hàng thương mại - FED : Federal Reserve Bank : Cục dự trữ liên bang - NSNN : Ngân sách nhà nước 5 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài : Ngày nay, tham gia vào nền kinh tế quốc tế và hội nhập vào nền kinh tế khu vực là xu hướng phát triển tất yếu đối với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam. Vấn đề hội nhập kinh tế quốc tế đã được nêu rõ trong nghị quyết đại hội Đảng lần thứ IX, Nhà nước khẳng định theo đuổi chính sách khuyến khích mọi thành phần kinh tế tham gia sản xuất kinh doanh theo hướng hiện đại hóa, công nghiệp hóa. Hệ thống ngân hàng Việt Nam ngày càng đóng vai trò quan trọng đối với công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra ở nước ta. Chính vì vậy, để dành thế chủ động trong tiến trình, theo tinh thần nghị quyết 07-NQ/TW của Bộ chính trị, Việt Nam cần xây dựng một hệ thống ngân hàng đa dạng về hình thức, có uy tín với khách hàng, hoạt động có hiệu quả, an toàn, nâng cao năng lực cạnh tranh, huy động tối đa nguồn vốn nhàn rỗi trong xã hội và mở rộng đầu tư đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Hệ thống ngân hàng Việt Nam cần nâng cao vị thế cạnh tranh, chiếm lĩnh thị trường, làm cho sản phẩm dịch vụ của ngân hàng Việt Nam thích ứng với nhu cầu của thị trường. Bên cạnh việc áp dụng các công cụ chính sách tiền tệ trực tiếp, ngân hàng nhà nước Việt Nam sử dụng những công cụ gián tiếp, tham gia xây dựng hoàn thiện thị trường tiền tệ, thì thị trường mở cũng là một công cụ chính sách hiệu quả mà ngân hàng Nhà nước sử dụng để quản lý vốn khả dụng của các ngân hàng thương mại. Từ nhận định trên tác giả chọn đề tài : “Giải pháp nâng cao hiệu quả của hoạt động thị trường mở ở Việt Nam hiện nay” 6 2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài : Qua gần 04 năm nghiệp vụ thị trường mở đưa vào hoạt động, bên cạnh những thành tựu đạt được, còn những tồn tại cần khắc phục. Luận văn này nhằm phân tích thực trạng của thị trường mở trong thời gian qua, từ đó đề xuất những giải pháp và kiến nghị để từng bước hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của nghiệp vụ thị trường mở trong bối cảnh hòa nhập của nền kinh tế hiện nay. Phạm vi nghiên cứu của đề tài : Đề tài gồm 03 chương : Chương I : Vị trí, vai trò của thị trường mở đối với sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam. Chương II : Thực trạng về hoạt động thị trường mở ở Việt Nam trong thời gian qua Chương III : Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường mở ở Việt Nam hiện nay. Để tạo cơ sở cho việc phân tích, đề tài sử dụng tư liệu và số liệu thu thập từ các tạp chí của ngân hàng nhà nước, các sách về tiền tệ ngân hàng… Bên cạnh đó tác giả cũng có tham khảo một vài trang web của bộ tài chính, ngân hàng nhà nước, các ngân hàng thương mại … Do thời gian có hạn, và kinh nghiệm thực tế chưa nhiều, chắc chắn luận văn này còn nhiều thiếu sót, tác giả kính mong các thầy cô, độc giả góp ý. 7 CHƯƠNG I : VỊ TRÍ, VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG MỞ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NỀN KINH TẾ VIỆT NAM 1.1 Thị trường mở 1. Khái niệm Thị trường mở là nơi xảy ra nghiệp vụ mua, bán các giấy tờ có giá ngắn hạn do Ngân hàng Nhà nước thực hiện trên thị trường tiền tệ nhằm thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia. Thị trường mở là một bộ phận của thị trường tiền tệ nói chung, thị trường của các giao dịch vốn ngắn hạn. Khoaûn 2, Điều 9 Luật Ngân hàng Nhà nước ghi “ Thị trường tiền tệ là thị trường vốn ngắn hạn, nơi mua bán các giấy tờ có giá ngắn hạn, bao gồm tín phiếu kho bạc, tín phiếu ngân hàng Nhà nước, chứng chỉ tiền gởi và các giấy tờ có giá ngắn hạn”. Như vậy, thị trường tiền tệ có phạm vi rộng hơn, bao gồm các giao dịch mua bán giấy tờ có giá ngắn hạn giữa khách hàng hoặc các tổ chức tín dụng với nhau; giữa các tổ chức tín dụng với Ngân hàng Nhà nước. Thị trường mở là một bộ phận trong thị trường tiền tệ, nó chỉ phản ánh giao dịch giữa ngân hàng nhà nước với các tổ chức tín dụng trong việc mua , bán các giấy tờ có giá ngắn hạn. Nghiệp vụ thị trường mở là nghiệp vụ mua bán các giấy tờ có giá ngắn hạn giữa một bên là ngân hàng nhà nước với một bên là các tổ chức tín dụng; trong ñoù ngân hàng nhà nước đóng vai trò là người điều hành hoạt động của thị trường. Thị trường mở là công cụ của chính sách tiền tệ quốc gia. Điều 16, luật ngân hàng nhà nước có quy định công cụ để thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia là: công cụ tái cấp vốn, lãi suất, tỷ giá hối đoái, dự trữ bắt buộc, thị trường mở và các công cụ khác do Thống đốc quyết 8 định. Thị trường mở được ngân hàng nhà nước sử dụng để tác động gián tiếp vào vốn khả dụng của các tổ chức tín dụng nhằm bơm thêm tiền hoặc rút tiền ra khỏi lưu thông. Hai loại công cụ tài chính chủ yếu hiện nay đang được giao dịch trên thị trường mở là Tín phiếu kho bạc và tín phiếu ngân hàng Nhà nước : - Tín phiếu kho bạc : là một loại chứng khoán ngắn hạn do Bộ tài chính phát hành, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ với người sở hữu tín phiếu. Do là khoản nợ của Chính phủ cho nên rủi ro của tín phiếu kho bạc là rất thấp. Tín phiếu kho bạc được phát hành thông qua đấu thầu tại ngân hàng Nhà nước. Vì vậy, các tổ chức tín dụng muốn tham gia giao dịch trên thị trường mở thì đòi hỏi phải tham gia vào thị trường đấu thầu tín phiếu kho bạc tại ngân hàng Nhà nước (thị trường sơ cấp) - Tín phiếu ngân hàng Nhà nước : là chứng khoán ngắn hạn do ngân hàng Nhà nước phát hành, xác nhận nghĩa vụ trả nợ của ngân hàng Nhà nước với chủ sở hữu tín phiếu. Ngân hàng Nhà nước phát hành tín phiếu ngân hàng Nhà nước nhằm thực hiện các mục tiêu của chính sách tiền tệ và phát triển thị trường tiền tệ, tín phiếu ngân hàng Nhà nước có độ rủi ro thấp. Trên thị trường mở , công cụ tín phiếu ngân hàng Nhà nước có thể thực hiện dưới hình thức thị trường sơ cấp và thị trường thứ cấp. Ngân hàng Nhà nước có thể thông qua thị trường mở để phát hành lần đầu tín phiếu ngân hàng Nhà nước, cũng có thể mua, bán lại các tín phiếu ngân hàng Nhà nước đã phát hành trước đây. Sự ra đời và phát triển của thị trường mở trong nền kinh tế Xây dựng và đổi mới chính sách tiền tệ là một đòi hỏi bức xúc để phù hợp với quá trình chuyển đổi nền kinh tế bao cấp sang kinh tế thị trường nhằm thực hiện tốt vai trò quản lý nhà nước về tiền tệ của ngân hàng nhà nước. Đồng thời, việc xác định và lựa chọn mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ của ngân hàng nhà nước phải phù hợp với đường lối phát triển kinh tế xã hội của Đảng và Nhà nước, đồng thời phù hợp với xu hướng phát triển của thế giới. Với vai trò quản lý nhà nước về tiền tệ và hoạt động ngân hàng, ngân hàng nhà nước tổ chức hoạt động của mình nhằm ổn định giá trị đồng tiền, góp phần bảo đảm an toàn hoạt động ngân hàng và hệ thống các tổ chức tín dụng, thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Trách nhiệm của ngân hàng nhà nước trong việc thực hiện chính sách tiền tệ quốc gia là xây dựng dự án chính sách tiền tệ quốc gia, kế hoạch cung ứng lượng tiền bổ sung cho lưu thông. Đồng thời, điều hành các công cụ thực hiện chính sách tiền tệ Ngân hàng trung ương thực hiện đưa tiền ra lưu thông, rút tiền từ lưu thông về theo tín hiệu thị trường trong phạm vi lượng tiền cung ứng được phê duyệt.
Giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thị trường mở ở Việt Nam hiện nay
Nghiên cứu giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động thị trường mở tại Việt Nam, luận văn thạc sĩ cung cấp cái nhìn sâu sắc và thực tiễn.
Trường đại học
Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí MinhChuyên ngành
Tài Chính – Lưu Thông Tiền Tệ Và Tín DụngNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc Sĩ Kinh TếPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Nguyễn Thị Thể
Người hướng dẫn: Tiến Sĩ Hoàng Đức
Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
Chuyên ngành: Tài Chính – Lưu Thông Tiền Tệ Và Tín Dụng
Đề tài: Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Của Hoạt Động Thị Trường Mở Ở Việt Nam Hiện Nay
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
Năm xuất bản: 2004
Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ