Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế tri thức phát triển mạnh mẽ, nguồn nhân lực đóng vai trò là tài sản chiến lược quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của mọi tổ chức giáo dục. Trường Quốc tế Song ngữ Học viện Anh Quốc cơ sở Bà Rịa (UK Academy Bà Rịa), thành viên trực thuộc Tập đoàn Giáo dục Nguyễn Hoàng, được thành lập từ tháng 6/2016 trên khuôn viên rộng khoảng 3 ha tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Sau hơn 6 năm đi vào vận hành, trường đã phát triển quy mô đào tạo liên cấp từ Mầm non đến Trung học phổ thông với tổng số 1.051 học sinh và 241 cán bộ, giáo viên, nhân viên tính đến năm học 2021 - 2022. Cùng với hệ thống 7 cơ sở trên toàn quốc, UK Academy Bà Rịa luôn giữ vị trí đơn vị dẫn đầu về số lượng tuyển sinh mới trong toàn mạng lưới.

Tuy nhiên, sự gia tăng nhanh chóng về quy mô lớp học cùng những tác động tiêu cực sau đại dịch Covid-19 đã đặt ra nhiều thách thức lớn trong công tác quản trị nhân sự. Hiệu quả làm việc thực tế của đội ngũ giáo viên và nhân viên chưa đạt mức kỳ vọng cao nhất, với điểm đánh giá trung bình chỉ đạt 3,59 trên thang điểm 5,0. Vấn đề luân chuyển nhân sự diễn ra khá phức tạp khi có tới 56 người nghỉ việc và 52 người tuyển mới trong cùng một năm học.

Đề tài nghiên cứu được thực hiện từ tháng 12/2021 đến tháng 5/2022 nhằm xác định rõ các yếu tố tác động và đo lường mức độ ảnh hưởng của chúng đến kết quả thực hiện công việc của người lao động. Mục tiêu cụ thể là xây dựng hệ thống giải pháp quản trị mang tính thực tiễn cao, giúp nhà trường nâng cao năng suất lao động, gia tăng tỷ lệ gắn kết và tạo dựng nền tảng nhân sự chất lượng cao đáp ứng định hướng phát triển giai đoạn 2022 - 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự kết hợp có chọn lọc giữa các lý thuyết quản trị nhân sự kinh điển và các mô hình thực nghiệm đương đại:

  • Thuyết hai nhân tố của Frederick Herzberg (1959): Phân định rõ nhóm nhân tố duy trì (tiền lương, điều kiện làm việc, chính sách tổ chức) giúp ngăn ngừa sự bất mãn, và nhóm nhân tố động viên (thành tích, sự công nhận, cơ hội phát triển) đóng vai trò thúc đẩy nỗ lực vượt bậc của nhân viên.
  • Lý thuyết lãnh đạo chuyển dạng của Bass (1985) và Avolio cùng cộng sự (1999): Nhấn mạnh vai trò của người đứng đầu thông qua 3 trụ cột: truyền cảm hứng, kích thích trí tuệ và quan tâm cá nhân nhằm nâng cao tinh thần cống hiến của cấp dưới.
  • Mô hình đánh giá kết quả thực hiện công việc: Kế thừa quan điểm của Campbell (1993) và Borman & Motowidlo (1993) về việc đo lường hiệu quả công việc dựa trên năng lực thực hiện nhiệm vụ chính thức kết hợp với các hành vi hỗ trợ tổ chức.

Khung mô hình đề xuất tích hợp từ nghiên cứu của Lê Trần Thạch Thảo & Chiou-shu J. Hwang (2014) và Korkaew Jankingthong & Suthinee Rurkkhum (2012), bao quát 6 khái niệm cốt lõi: Phong cách lãnh đạo, Văn hóa tổ chức, Môi trường làm việc, Đào tạo, Thu nhập & phúc lợi, và Công bằng tổ chức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp hai phương pháp định tính và định lượng theo quy trình chuẩn mực:

  • Nghiên cứu định tính: Thực hiện thông qua phỏng vấn sâu nhóm tập trung gồm 14 thành viên thuộc Ban Giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn và các giáo viên, nhân viên có thâm niên công tác trên 2 năm. Kết quả ghi nhận 100% ý kiến đồng thuận về tầm quan trọng của yếu tố Thu nhập & phúc lợi, 92% cho yếu tố Văn hóa tổ chức và Công bằng tổ chức, cùng 85% cho các yếu tố Phong cách lãnh đạo, Môi trường làm việc và Đào tạo.
  • Nghiên cứu định lượng: Sử dụng kỹ thuật khảo sát trực tuyến qua Google Form với bảng câu hỏi chuẩn hóa gồm 30 biến quan sát đo lường bằng thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Hoàn toàn không đồng ý đến 5: Hoàn toàn đồng ý).
  • Quy mô và phương pháp chọn mẫu: Thu thập theo phương pháp lấy mẫu phi xác suất thuận tiện. Dựa trên nguyên tắc kiểm định của Hair và cộng sự (2006), cỡ mẫu tối thiểu cho phân tích nhân tố khám phá EFA phải gấp 5 lần số biến quan sát (cần ít nhất 150 mẫu cho 30 biến). Nghiên cứu đã phát ra hơn 190 phiếu và thu về 168 mẫu hợp lệ, hoàn toàn thỏa mãn các tiêu chuẩn thống kê.
  • Phương pháp phân tích dữ liệu: Toàn bộ dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2017 - 2021 và dữ liệu sơ cấp thu thập trong 6 tháng (từ tháng 12/2021 đến tháng 5/2022) được xử lý trên phần mềm SPSS 20 thông qua thống kê mô tả, kiểm định độ tin cậy thang đo Cronbach's Alpha, phân tích nhân tố khám phá EFA và phân tích hồi quy tuyến tính bội.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thống kê mô tả từ 168 mẫu khảo sát phản ánh rõ nét đặc điểm nhân khẩu học của đội ngũ nhân sự tại UK Academy Bà Rịa:

  • Cơ cấu giới tính và độ tuổi: Tỷ lệ lao động nữ chiếm ưu thế vượt trội với 70,8% (119 người), nam giới chiếm 28,6% (48 người) và 0,6% thuộc nhóm giới tính khác. Lực lượng lao động có độ tuổi rất trẻ, trong đó nhóm dưới 27 tuổi chiếm tới 44,1% (nhóm 21 - 24 tuổi chiếm 13,7% và nhóm 25 - 27 tuổi chiếm 30,4%).
  • Thâm niên và trình độ học vấn: Có 66,1% nhân sự (111 người) đã gắn bó với trường trên 3 năm, phản ánh mức độ ổn định cốt lõi đáng ghi nhận. Đội ngũ có trình độ chuyên môn cao với hơn 51% đạt trình độ Đại học và sau Đại học, trong khi lao động phổ thông chỉ chiếm 4,8%.
  • Thực trạng kết quả công việc: Điểm số trung bình chung đạt 3,59/5,0. Đáng chú ý, tiêu chí "kỹ năng làm việc tốt" ghi nhận mức đánh giá thấp nhất đạt 3,54/5,0; tiêu chí "thái độ làm việc tích cực" đạt 3,57/5,0; và tiêu chí "hoàn thành nhiệm vụ được giao" đạt 3,67/5,0.
  • Độ tin cậy thang đo: Tất cả các thang đo đều đạt chuẩn độ tin cậy với hệ số Cronbach's Alpha ở mức cao: Phong cách lãnh đạo đạt 0,880; Văn hóa tổ chức đạt 0,849; các biến quan sát đều có hệ số tương quan biến - tổng lớn hơn 0,30.

Thảo luận kết quả

Thực trạng biến động 56 nhân sự nghỉ việc và 52 nhân sự tuyển mới trong năm học 2021 - 2022 (tương đương tỷ lệ luân chuyển trên 23% quy mô nhân sự cơ hữu) đã bộc lộ những khoảng trống lớn trong chính sách đãi ngộ và quản trị nội bộ. Dữ liệu khi được trực quan hóa qua các biểu đồ cơ cấu nhân khẩu học và bảng ma trận tương quan cho thấy sự mất cân đối giữa yêu cầu công việc ngày càng khắt khe và các chương trình hỗ trợ phát triển kỹ năng thực tế.

Mức điểm kỹ năng thấp nhất (3,54/5,0) chứng minh rằng các chương trình đào tạo nội bộ chưa bám sát nhu cầu giải quyết tình huống thực tế của giáo viên liên cấp và nhân viên văn phòng. Điều này hoàn toàn tương đồng với các kết luận thực nghiệm của Hassan Jafri (2013) tại Anh và Islam & Ismail (2008) tại Malaysia, khi khẳng định rằng tiền lương và đào tạo nghiệp vụ là hai đòn bẩy cốt lõi quyết định mức độ gắn kết và hiệu quả làm việc.

Hơn nữa, quy trình đánh giá kết quả thực hiện công việc bán niên (tháng 6 và tháng 12) hiện còn phụ thuộc nhiều vào cảm tính trong khâu tự đánh giá, gây ra hiện tượng đánh giá thiếu chuẩn xác do thiếu các chỉ số đo lường định lượng cụ thể. Nếu không có cơ chế phản hồi minh bạch và mức đãi ngộ tương xứng, người lao động trẻ dễ rơi vào trạng thái mất động lực làm việc.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích định lượng và định hướng phát triển của UK Academy Bà Rịa đến năm 2025, bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể được đề xuất:

  • Cải cách chính sách Thu nhập và Phúc lợi (TNPL):
    • Hành động: Tái cấu trúc thang bảng lương theo vị trí việc làm và gắn tỷ lệ tăng lương định kỳ 10 - 15% với kết quả KPI thực tế. Bổ sung các gói thưởng đột xuất cho thành tích tuyển sinh và sáng kiến giảng dạy xuất sắc.
    • Chỉ tiêu: Tăng mức độ hài lòng về thu nhập từ 3,5 lên trên 4,2 điểm vào cuối năm 2024.
    • Chủ thể & Thời hạn: Phòng Hành chính - Nhân sự phối hợp Ban Giám hiệu triển khai từ quý 1/2023.
  • Đổi mới chương trình Đào tạo và Nâng cao kỹ năng (DT):
    • Hành động: Tổ chức tối thiểu 4 đợt bồi dưỡng kỹ năng sư phạm hiện đại, kỹ năng ứng dụng công nghệ giáo dục và xử lý tình huống sư phạm mỗi năm học; thiết lập cơ chế kèm cặp trực tiếp (mentoring) cho giáo viên mới.
    • Chỉ tiêu: Nâng điểm đánh giá kỹ năng làm việc từ 3,54 lên tối thiểu 4,3 điểm trước năm 2025.
    • Chủ thể & Thời hạn: Các Tổ trưởng chuyên môn và Phòng Học vụ thực hiện định kỳ hàng quý.
  • Hoàn thiện Môi trường làm việc và Văn hóa tổ chức (MTLV & VHTC):
    • Hành động: Nâng cấp hệ thống trang thiết bị văn phòng, tinh gọn hóa 30% thủ tục giấy tờ hành chính và duy trì các diễn đàn lắng nghe ý kiến đóng góp hai chiều giữa nhân viên và ban lãnh đạo.
    • Chỉ tiêu: Giảm tỷ lệ luân chuyển nhân sự nghỉ việc xuống dưới mức 10% mỗi năm.
    • Chủ thể & Thời hạn: Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Giám hiệu thực hiện liên tục giai đoạn 2023 - 2025.
  • Chuẩn hóa hệ thống Đánh giá công bằng và Năng lực lãnh đạo (CBTC & PCLD):
    • Hành động: Số hóa bộ tiêu chí KPI rõ ràng cho từng vị trí chức danh, kết hợp đánh giá đa chiều 360 độ nhằm loại bỏ yếu tố cảm tính và thiên vị cá nhân trong bình bầu thi đua.
    • Chỉ tiêu: Đạt 100% sự minh bạch và đồng thuận trong các kỳ xét thưởng bán niên.
    • Chủ thể & Thời hạn: Hội đồng Đánh giá Nhân sự trường vận hành từ kỳ đánh giá tháng 6/2023.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và học thuật cho 4 nhóm đối tượng chính:

  • Ban Giám hiệu và Các nhà quản lý giáo dục ngoài công lập: Cung cấp bức tranh thực tế về mối quan hệ giữa các chính sách đãi ngộ, văn hóa trường học và năng suất làm việc của giáo viên; là tài liệu định hướng để cắt giảm tỷ lệ nhân sự thôi việc tại các cơ sở giáo dục song ngữ.
  • Chuyên viên Quản trị Nhân sự (HR) trong ngành giáo dục: Cung cấp bộ công cụ khảo sát 30 biến quan sát chuẩn hóa, hỗ trợ thiết kế bảng câu hỏi khảo sát mức độ hài lòng và xây dựng hệ thống KPI đánh giá hiệu suất nhân viên một cách khoa học.
  • Học viên cao học và Nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản trị Kinh doanh: Đóng vai trò là tài liệu tham khảo mẫu mực về quy trình nghiên cứu hỗn hợp kết hợp phỏng vấn sâu 14 chuyên gia và xử lý định lượng 168 mẫu bằng phần mềm SPSS 20.
  • Đội ngũ giáo viên và nhân viên trường học: Giúp người lao động hiểu rõ cơ chế vận hành của các nhân tố quản trị ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi cá nhân, từ đó chủ động nâng cao năng lực chuyên môn và đóng góp vào mục tiêu chung của tổ chức.

Câu hỏi thường gặp

1. Nhân tố nào có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến kết quả làm việc của nhân sự tại UK Academy Bà Rịa? Theo kết quả nghiên cứu định tính với sự nhất trí của 14/14 người (đạt 100%), yếu tố Thu nhập và phúc lợi đóng vai trò nền tảng quan trọng nhất, chi phối trực tiếp đến quyết định gắn bó lâu dài và thái độ cống hiến của người lao động.

2. Cỡ mẫu 168 phiếu khảo sát có đủ tính đại diện khoa học cho nghiên cứu không? Cỡ mẫu 168 hoàn toàn đảm bảo độ tin cậy thống kê cao. Với thang đo gồm 30 biến quan sát, quy tắc chọn mẫu của Hair và cộng sự (2006) yêu cầu tối thiểu 150 mẫu (tỷ lệ 5:1). Việc thu về 168 mẫu hợp lệ từ 241 nhân sự toàn trường đảm bảo tính đại diện và thỏa mãn các kiểm định EFA.

3. Vì sao tiêu chí kỹ năng làm việc của nhân sự lại ghi nhận điểm số thấp nhất (3,54/5,0)? Nguyên nhân chủ yếu do quy mô học sinh tăng nhanh lên 1.051 em cùng sự xuất hiện của các chương trình quốc tế mới, trong khi hơn 44% nhân sự thuộc độ tuổi rất trẻ (dưới 27 tuổi) chưa được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng quản lý lớp học và xử lý tình huống thực tế.

4. Mức độ luân chuyển lao động tại nhà trường trong giai đoạn nghiên cứu diễn ra như thế nào? Trong năm học 2021 - 2022, trường ghi nhận 52 nhân sự tuyển mới nhưng đồng thời có 56 nhân sự nghỉ việc (gồm 31 người khối văn phòng và 25 người khối chuyên môn). Tỷ lệ biến động này đòi hỏi nhà trường phải nhanh chóng hoàn thiện chính sách giữ chân nhân tài.

5. Lộ trình triển khai các nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả công việc kéo dài trong bao lâu? Các giải pháp được thiết kế theo lộ trình đồng bộ từ năm 2022 đến năm 2025, trong đó giai đoạn 2023 tập trung chuẩn hóa hệ thống đánh giá KPI và cải cách lương thưởng, giai đoạn 2024 - 2025 tập trung hoàn thiện văn hóa tổ chức và phát triển năng lực chuyên môn sâu.

Kết luận

  • Nghiên cứu đã hệ thống hóa và xác định rõ 6 nhóm nhân tố cốt lõi ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực hiện công việc của đội ngũ giáo viên, nhân viên tại UK Academy Bà Rịa.
  • Khảo sát thực tế trên 168 cán bộ nhân viên đã chỉ ra thực trạng kết quả công việc chỉ ở mức trung bình - khá (3,59/5,0), trong đó điểm nghẽn lớn nhất nằm ở kỹ năng làm việc thực tế (3,54/5,0).
  • Đóng góp quan trọng của luận văn là xây dựng hệ thống thang đo chuẩn hóa 30 biến quan sát được kiểm định nghiêm ngặt qua phân tích Cronbach's Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA.
  • Hệ thống 4 nhóm giải pháp toàn diện về Thu nhập & phúc lợi, Đào tạo, Môi trường làm việc và Đánh giá công bằng đã đưa ra lộ trình khả thi áp dụng thực tế đến năm 2025.
  • Các nhà quản lý giáo dục cần nhanh chóng áp dụng bộ công cụ đánh giá hiệu suất minh bạch và cá nhân hóa lộ trình bồi dưỡng nghiệp vụ để tối ưu hóa nguồn lực nhân sự, hướng tới phát triển bền vững.