Chương 1 : Cở sở lý luận về cho vay đối với khách hàng cá nhân Chương 2 : Thực trạng hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công Thương – Chi nhánh 7 Chương 3 ; Gỉai pháp phát triển hoạt động cho vay đối với khách hàng cá nhân tại ngân hang TMCP Công thương Việt Nam – chi nhánh 7 1 7 Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về cho vay đối với khách hàng cá nhân 1. Khái niệm về ngân hàng thƣơng mại Ngân hàng thương mại là một tổ chức kinh tế, hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, nó cung cấp một số dịch vụ cho khách hàng và ngược lại nó nhận tiền gửi của khách hàng với các hình thức khác nhau. Nghiệp vụ kinh doanh của Ngân hàng thương mại rất phong phú và đa dạng cùng với sự phát triển của khách hàng, khoa học kỹ thuật kinh tế và xã hội, hoạt động của Ngân hàng thương mại cũng có nhiều phương pháp mới, nhưng các nghiệp vụ kinh doanh về cơ bản không thay đổi là nhận tiền gửi và hoạt động cho vay, đầu tư. Qua Ngân hàng thương mại các chính sách tài chính tiền tệ của Quốc gia sẽ được thực hiện một cách nhanh chóng và cũng nhờ nó mà việc kiểm soát hoạt động của các doanh nghiệp theo đúng luật pháp được dễ dàng hơn.
Sự ra đời, tồn tại và phát triển của Ngân hàng luôn gắn liền với sự phát triển của nền kinh tế và đời sống xã hội. Trong cơ chế thị trường, các Ngân hàng thương mại và các tổ chức tín dụng cũng là các doanh nghiệp nhưng chúng là những doanh nghiệp đặc biệt vì tài sản trong quá trình kinh doanh của các Ngân hàng thương mại đều phụ thuộc vào các khách hàng. Tổng quan về hoạt động cho vay 1. Khái niệm cho vay của NHTM Để hiểu rõ về hoạt động cho vay của ngân hàng cần phải phân biệt giữa khái niệm đầu tư và cho vay.
Theo nghĩa rộng cho vay là một hoạt động tín dụng và là một 1 8 trong những hoạt động đầu tư. Cho vay là việc người có tiền giao cho người cần tiền một số tiền nhất định với điều kiện phải trả gốc và lãi theo đúng thời hạn đã định. Đầu tư là hoạt động bỏ vốn ở hiện tại với kì vọng thu được nhiều hơn trong tương lai. Cho vay và đầu tư theo hoạt động của ngân hàng có những đặc điểm khác biệt.
Hoạt động cho vay là hoạt động trực diện với khách hàng thông qua các cuộc thương lượng. Còn trong hoạt động đầu tư thì bản thân ngân hàng lựa chọn một loạt các danh mục chứng khoán với kì hạn định sẵn. Trong hoạt động cho vay người khởi xướng giao dịch là khách hàng, còn hoạt động đầu tư sẽ do ngân hàng chủ động khởi xướng. Một điểm khác biệt nữa là đối với hoạt động cho vay thì ngân hàng là một trong vài chủ nợ của người vay, còn đầu tư thì ngân hàng là một trong rất nhiều chủ nợ.
Theo Điều 3 quyết định 39/2016/QĐ-NHNN thì “ Cho vay là một hình thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắt có hoàn trả cả gốc và lãi ”. Hoạt động cho vay của ngân hàng gồm: cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính, chiết khấu thương phiếu. Cho vay là một hình thức cơ bản của hoạt động tín dụng. Ngân hàng nào hoạt động cũng có hình thức cho vay.
Ngân hàng trực tiếp giao tiền hoặc giao qua tài khoản cho khách hàng sử dụng số tiền vay đó. Khách hàng sau khi vay tiền không được tùy ý sử dụng mà phải sử dụng theo đúng mục đích và thời gian nhất định. Mục đích sử dụng tiền và thời gian sử dụng đã được ngân hàng và khách hàng cùng thống nhất thông qua và được ký kết thành hợp đồng. Theo hợp đồng được ký kết ngân hàng phải cung cấp tiền cho khách hàng đủ và đúng thời gian quy định, và theo đó khách hàng phải đảm bảo trả nợ gốc và lãi cho ngân hàng đúng thời hạn.
Khách hàng muốn vay vốn của bất kì ngân hàng nào cũng phải thỏa mãn những điều kiện pháp luật quy định. Trước hết khách hàng phải có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sư và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật. Điều này sẽ giúp ngân hàng sàng lọc được khách hàng tốt cho mình, và hơn thế nữa ngân hàng 1 9 sẽ được pháp luật bảo vệ lợi ích khi khách hàng không thực hiện đúng hợp đồng. Mục đích sử dụng vốn vay của ngân hàng phải hợp với pháp luật.
Tức là khách hàng không được sử dụng vốn vay để kinh doanh hàng hóa mà pháp luật cấm, không được sử dụng vốn vay để đảo nợ,…Khách hàng phải có dự án đầu tư, phương án sản xuất kinh doanh, dịch vụ có hiệu quả và phù hợp với quy định của pháp luật. Ngoài ra khách hàng phải thực hiện đảm bảo tiền vay như cầm cố, thế chấp, bảo lãnh,. theo quy định của pháp luật. Đặc điểm của cho vay Việc cho vay, nói một cách chung nhất thì bao gồm các yếu tố cơ bản: - Thứ nhất, về chủ thể bao giờ cũng có hai bên tham gia: Bên cho vay – là người có tài sản chưa dùng đến, muốn cho người khác sử dụng để thỏa mãn một số lợi ích của mình và Bên vay – là người đang cần sử dụng tài sản đó để thỏa mãn nhu cầu của mình (về kinh doanh hoặc vốn).
- Thứ hai, hình thức pháp lý của việc cho vay được thể hiện dưới dạng hợp đồng tín dụng tài sản. - Thứ ba, sự kiện cho vay phát sinh bởi hai hành vi căn bản là hành vi ứng trước và hành vi hoàn trả một số tiền (hay tài sản) nhất định là các vật cùng loại. - Thứ tư, việc cho vay bao giờ cũng dựa trên sự tín nhiệm giữa người cho vay đối với người đi vay về khả năng hoàn trả tiền vay. Bên cạnh những yếu tố cơ bản trên thì trong khái niệm cho vay của tổ chức tín dụng còn thể hiện những dấu hiệu mang tính chất đặc thù như là: - Một là việc cho vay của các tổ chức tín dụng là hoạt động nghề nghiệp kinh doanh mang tính chức năng.
Đây là quy định mang tính chất đặc thù, mang 2 0 tính chất nghề nghiệp kinh doanh được pháp luật quy định cho nó những quyền năng cụ thế. - Hai là hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng không chỉ là một nghề kinh doanh mà hơn nữa còn là một nghề nghiệp kinh doanh có điều kiện. Điều này thể hiện ở chỗ hoạt động cho vay chuyên nghiệp của tổ chức tín dụng phải thảo mãn một số điều kiện nhất định như phải có vốn pháp định, phải được Ngân hàng Nhà nước cấp giấy phép hoạt động ngân hàng trước khi tiến hành việc đăn kí kinh doanh theo luật định. - Ba là ngoài việc tuân thủ quy định chung của pháp luật về hợp đồng, hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng còn chịu sự điều chỉnh, chi phối của cá đạo luật về ngân hàng, thậm chí kể các các tập quán thương mại về ngân hàng.
Đặc điểm này, bị chi phối bởi tính chất đặc thù trong nghề nghiệp kinh doanh của các tổ chức tín dụng như tính rủi ro cao và sự ảnh hưởng mang tính chất dây chuyền đối với nhiều lợi ích khác trong xã hội. Phân loại các khoản cho vay Trong nền kinh tế thị trường, hoạt động cho vay của NHTM rất đa dạng và phong phú với nhiều hình thức khác nhau. Việc áp dụng từng loại cho vay tùy thuộc vào đặc điểm kinh tế của đối tượng sử dụng vốn tín dụng nhằm sử dụng và quản lý vốn có hiệu quả và phù hợp với sự vận động cũng như đặc điểm kinh tế khác nhau của đối tượng tín dụng. Để quản lý và sử dụng có hiệu quả vốn tín dụng, cần thiết phải phân loại khoản vay.
Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay Cho vay tiêu dùng cá nhân 2 1 Cho vay phục vụ kinh doanh Cho vay bất động sản Cho vay nông nghiệp Cho thuê Căn cứ vào thời hạn tín dụng Cho vay ngắn hạn: có thời hạn dưới 12 tháng. Cho vay trung hạn: có thời hạn từ 12 đến 60 tháng. Cho vay dài hạn: có thời hạn trên 60 tháng. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm của NHTM đối với khách hàng Cho vay có đảm bảo: Thể hiện ở việc cầm giữ vật thế chấp, cầm cố hay có bên thứ ba bảo lãnh.
Cho vay không đảm bảo: Dựa trên cơ sở uy tín tín nhiệm và tài chính của khách hàng hay phần lợi tức có thể có được trong tương lai. Căn cứ vào phương thức cho vay Cho vay từng lần: mỗi lần cho vay vốn khách hàng và tổ chức tín dụng làm thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. Cho vay theo hạn mức tín dụng: tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thỏa thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một thời hạn nhất định hoặc theo chu kỳ sản xuất kinh doanh. Vai trò của hoạt động cho vay Cho vay là hoạt động cơ bản của ngân hàng.
Hoạt động cho vay có vai trò quan trọng đối với cả nền kinh tế, đối với ngân hàng và cả khách hàng. Đối với nền kinh tế: Ngân hàng với vai trò là một trung gian tài chính của nền kinh tế. Ngân hàng là người trung gian chung chuyển vốn giữa người thiếu vốn, có nhu cầu sử dụng vốn và người có vốn nhàn rỗi. Vì vậy ngân hàng sẽ thu hút vốn từ 2 2 người thừa vốn, và cho người thừa vốn vay.
Hoạt động cho vay giúp nền kinh tế có điều kiện phát triển nhanh hơn. Nguồn vốn dư thừa trong dân chúng không bị ứ đọng mà được cung cấp kịp thời để tạo thêm của cải cho nền kinh tế. Với khả năng quản lý tốt hoạt động cho vay của ngân hàng cũng giúp giảm thiểu chi phí và rủi ro. Ngân hàng tập chung vốn nhàn rỗi và phân phối cho vay với nhiều kì hạn, khoản vay linh hoạt phục vụ được hầu hết các nhu cầu của người cần vốn.
Với tính chuyên nghiệp của mình ngân hàng cũng giảm thiểu được rủi ro cho cả người vay vốn và người thừa vốn.