Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU NGUYÊN CONTAINER BẰNG ĐƯỜNG BIỂN 1. Khái quát chung về vận tải đường biển Vận tải đường biển ra đời khá sớm so với các phương thức vận tải khác. Ngay từ thế kỷ V trước Công nguyên, con người đã biết lợi dụng biển làm các tuyến đường giao thông để giao lưu các vùng miền, các quốc gia với nhau trên thế giới.
Cho đến nay, vận tải biển được phát triển mạnh và trở thành ngành vận tải hiện đại trong hệ thống vận tải quốc tế. Đặc điểm về vận tải đường biển Phương thức của vận tải đường biển được chia làm 2 loại: - Vận chuyển hàng hóa - Vận chuyển người (nhưng ở Việt Nam phổ biến nhất là vận chuyển hàng hóa) Tùy thuộc vào mỗi loại hàng hóa sẽ có những phương thức vận chuyển riêng biệt, tất cả các loại mặt hàng đông lạnh đều được vận chuyển bằng các loại tàu được lắp đặt thiết bị máy lạnh và thường di chuyển nhanh nhằm đảm bảo hàng hóa đến người nhận nhanh nhất, tránh bị hư hỏng. Với một số loại hàng hóa vận chuyển bằng containaer được các tàu chuyên chở container đảm nhận và thường có kích thước lớn chịu được trọng tải lớn. Còn với những loại hàng chất lỏng, hàng hóa chất sẽ được vận chuyển theo các tàu chuyên dụng.
Ưu điểm của vận tải đường biển Vận tải biển có thể chuyên chở được tất cả các loại hàng hóa khác nhau. Khối lượng vận chuyển lớn. Khối lượng vận chuyển bằng đường biển có thể gấp hàng trăm, hàng nghìn lần so với vận chuyển bằng đường hàng không. Giá thành thấp.
Vận chuyển bằng đường biển được xem là ưu tiên hàng đầu trong việc vận chuyển hàng hóa giữa các nước do vận chuyển với một khối lượng lớn nên giá thành cũng được giảm xuống. Được xem là có giá thành thấp nhất trong tất cả các cách thức. Vấn đề va chạm trong quá trình vận chuyển cũng được hạn chế, an toàn cho hàng hóa. Do đường lưu thông trên biển là rất rộng nên việc va chạm cũng ít xảy ra.
Tạo điều kiện cho việc giao lưu kinh tế với các nước, khu vực trên thế giới. Việc phải vận chuyển hàng hóa sang khu vực biển của một quốc gia khác phải được sự chấp nhận của họ. Điều này thúc đẩy sự giao lưu kinh tế giữa các nước nhằm tạo điều kiện để lưu thông hàng hóa dễ dàng, phát triển kinh tế nước nhà. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhược điểm của vận tải đường biển Vận tải biển phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.
Tốc độ tàu còn thấp, việc tăng tốc độ khai thác của tàu còn bị hạn chế. Không thể giao hàng đến tận nơi trên đất liền, vì vậy sẽ cần kết hợp với các phương thức vận tải khác. Thời gian vận chuyển chậm, không thích hợp với những loại hàng hóa cần được giao nhanh. Vì vậy, từ những ưu nhược điểm nói trên của vận tải đường biển, có thể rút ra kết luận một cách khái quát về phạm vi áp dụng như sau: - Vận tải biển thích hợp với chuyên chở hàng hóa buôn bán quốc tế.
- Vận tải đường biển thích hợp với chuyên chở hàng hóa có khối lượng lớn, cự ly dài nhưng không đòi hỏi về thời gian giao hàng nhanh chóng của công ty vận chuyển hàng hóa. Vai trò của vận tải đường biển đối với buôn bán quốc tế Đối với lĩnh vực buôn bán, giao thương quốc tế, vận tải đường biển có những vai trò sau: Vận tải đường biển là yếu tố không thể tách rời trong buôn bán quốc tế Có bốn phương thức vận chuyển hàng hóa phổ biến đó là vận chuyển đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không. Nhưng trên thực tế, vận tải đường biển chiếm tỷ trọng cao nhất trong dịch vụ vận chuyển hàng hóa bởi khối lượng hàng hóa vận chuyển lớn, đa dạng. Chính vì vậy khi nhắc đến buôn bán quốc tế không thể thiếu vận tải đường biển.
Vận tải đường biển thúc đẩy buôn bán quốc tế phát triển. Vận tải biển là giải pháp hữu hiệu nhất cho vận chuyển hàng hóa xuyên quốc gia. Đường biển được xem như con đường di chuyển phù hợp với các loại hàng, sản phẩm trên thị trường nên vận tải đường biển có tầm quan trọng rất lớn trong trao đổi, buôn bán hàng hóa nội địa và quốc tế. Vận chuyển hàng hóa đường biển đang là một trong những ngành chủ lực của Việt Nam và đạt được rất nhiều thành tựu nổi bật.
Nhiều đơn vị còn tăng cường trang bị lượng lớn tàu hàng siêu tải trọng, có công suất lớn và động cơ mạnh, có thể chở được các mặt hàng khối lượng lớn & đa dạng chủng loại. Dưới đây là những vai trò cụ thể đối với xã hội, kinh tế, chính trị và đối nội-đối ngoại: Đối với xã hội: Mở ra nhiều cơ hội việc làm nhằm đáp ứng tối đa nhu cầu tìm việc của nhiều người dân. Từ đó, có thể thấy rằng, ngành vận tải biển đã giải quyết 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com được các vấn đề “nhức nhối” của xã hội như đói nghèo, thất nghiệp, góp phần tạo ra xu hướng hoàn toàn mới cho người dân trong học tập và làm việc. Đối với kinh tế: Vận tải biển cung cấp nguyên liệu cho các ngành sản xuất, thậm chí vận chuyển hàng hóa đi buôn bán với khu vực khác.
Đây quả thực là nền tảng giúp phát triển, thúc đẩy sản xuất của các ngành, từ đó mở ra thị trường lớn cho lĩnh vực kinh doanh trong nước. Bên cạnh đó, nó còn tạo điều kiện hình thành và phát triển thêm những ngành nghề mới, đem lại nguồn lợi khổng lồ cho ngân khố mỗi quốc gia nhờ thu chi phí khi tàu hàng đi vào phạm vi lãnh hải của nước đó. Đối với chính trị: Vận tải đường biển như là cầu nối chính trị giữa các nước trên thế giới và là phương tiện đánh giá, thăm dò hiệu quả động thái của các quốc gia. Đối với lĩnh vực đối ngoại – đối nội: Góp phần mở ra con đường giao thương thuận lợi với các nước trên thế giới nhằm thu hút vốn đầu tư nước ngoài, mở rộng thị trường và mối quan hệ để tăng cường sự hợp tác hữu nghị giữa các quốc gia.
Riêng với đối nội, vận tải nội địa cũng góp phần quan trọng trong phương thức vận tải hàng hóa của nước ta. Dịch vụ giao nhận hàng hóa XNK 1. Khái niệm dịch vụ giao nhập hàng hóa XNK Theo định nghĩa chuyên ngành của Liên đoàn quốc tế các hiệp hội giao nhận (FIATA) thì “Giao nhận vận tải dùng để chỉ các dịch vụ liên quan đến vận chuyển, gom hàng, xếp dỡ, lưu kho, đóng gói hay phân phối hàng hóa và các dịch vụ phụ trợ khác liên quan tới các dịch vụ nêu trên. Trong đó bao gồm (nhưng không giới hạn) ở những vấn đề như hải quan hay tài chính, khai báo, mua bảo hiểm, thu tiền hay các chứng từ liên quan tới hàng hóa’’.
Theo Luật Thương Mại Việt Nam “Dịch vụ giao nhận hàng hóa là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hóa nhận hàng từ người gửi, tổ chứng vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự ủy thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là các khách hàng). Mục tiêu của người giao nhận là đáp ứng các nhu cầu do người ủy thác giao với hiệu quả cao nhất.” Theo Nghị định số 140/2007/NĐ-CP (2007), Thương nhân kinh doanh dịch vụ giao nhận được định nghĩa là: Thương nhân tổ chức thực hiện dịch vụ giao nhận cho khách hàng bằng cách tự mình thực hiện hoặc thuê lại thương nhân khác thực hiện một hoặc nhiều công đoạn của dịch vụ đó. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vậy thực chất, giao nhận là một quá trình thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận sẽ làm nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng. Trong đó, người giao nhận sẽ thực hiện các thủ tục giấy tờ liên quan như: ký hợp đồng vận chuyển với chủ hàng, ký hợp đồng đối ứng với người vận tải, gom hàng, đóng gói, vận chuyển, bốc xếp, lưu kho, lưu bãi,… theo sự ủy thác của chủ hàng.
Đặc điểm của giao nhận hàng hóa XNK Chủ thể của dịch vụ giao nhận vận tải gồm hai bên là Nhà cung cấp dịch vụ và khách hàng. Trong đó: Nhà cung cấp dịch vụ phải là thương nhân có đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ logistics theo quy định của pháp luật Khách hàng là những người có hàng hóa cần gửi hoặc cần nhận và có nhu cầu sử dụng dịch vụ giao nhận. Khách hàng cũng có thể là người vận chuyển hay thậm chí là người làm dịch vụ khác. Mang những đặc điểm chung của ngành dịch vụ: là hàng hóa vô hình, không có tiêu chuẩn đánh giá chất lượng đồng nhất, chất lượng dịch vụ phụ thuộc vào cảm nhận của người được phục vụ chính là khách hàng, không tạo ra sản phẩm vật chất và chỉ làm cho đối tượng thay đổi vị trí về mặt không gian mà không tác động về mặt kỹ thuật làm thay đổi đối tượng đó.
Mang tính thụ động: Phụ thuộc vào nhu cầu của khách hàng, các quy định của người vận chuyển, các ràng buộc về luật pháp, thể chế chính phủ, tính thời vụ,… Hiệu quả công việc phụ thuộc vào người làm dịch vụ: người làm dịch vụ giao nhận ngoài việc làm thủ tục, môi giới, lưu cước còn tiến hành một chuỗi các dịch vụ khác như gom hàng, chia hàng, bốc xếp,… vì thế công việc có đạt hiệu quả cao hay không còn phụ thuộc vào kinh nghiệm và trình độ người làm dịch vụ. Phân loại giao nhận hàng hóa XNK Căn cứ vào phương thức vận tải Giao nhận hàng hóa XNK bằng đường biển: là hoạt động vận tải có liên quan đến việc sử dụng kết cấu hạ tầng và phương tiện vận tải biển để phục vụ việc vận chuyển hàng hóa trên những tuyến đường biển. Giao nhận hàng hóa XNK bằng đường bộ: là phương thức vận chuyển hàng hóa bằng phương tiện di chuyển trên bộ như xe bồn, xe fooc, xe container, rơ moóc,… Vận chuyển bằng đường bộ là hình thức vận tải thông dụng nhất trong các loại hình vận tải và là lựa chọn hàng đầu trong vận chuyển nội địa. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.