Nâng cao đạo đức nghề nghiệp của giảng viên các trường đại học và cao đẳng ngành xây dựng tại Hà Nội

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu nâng cao đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ giảng viên các trường đại học cao đẳng ngành xây dựng tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Đào Thị Nga
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Vũ Hảo
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Nâng Cao Đạo Đức Nghề Nghiệp Giảng Viên Ngành Xây Dựng Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về đạo đức nghề nghiệp giảng viên ngành xây dựng

Đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ngành xây dựng tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành nhân cách và năng lực của sinh viên. Trong bối cảnh kinh tế thị trường, việc nâng cao đạo đức nghề nghiệp là một yêu cầu cấp thiết. Đạo đức nghề nghiệp không chỉ là trách nhiệm của giảng viên mà còn là yếu tố quyết định chất lượng giáo dục. Theo nghiên cứu của Đào Thị Nga, việc nâng cao đạo đức nghề nghiệp giúp giảng viên phát huy tối đa năng lực giảng dạy và tạo dựng niềm tin từ sinh viên.

1.1. Khái niệm và vai trò của đạo đức nghề nghiệp

Đạo đức nghề nghiệp được hiểu là tổng hợp các quy tắc, chuẩn mực điều chỉnh hành vi của giảng viên trong quá trình giảng dạy. Nó không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục mà còn định hình nhân cách của sinh viên. Đạo đức nghề nghiệp giúp giảng viên duy trì uy tín và danh dự trong xã hội.

1.2. Tình hình hiện tại của đạo đức nghề nghiệp giảng viên

Hiện nay, một số giảng viên ngành xây dựng tại Hà Nội vẫn còn thiếu sót trong việc thực hiện đạo đức nghề nghiệp. Nhiều giảng viên chạy theo lợi ích cá nhân, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường học tập. Cần có những biện pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này.

II. Những thách thức đối với đạo đức nghề nghiệp giảng viên ngành xây dựng

Trong bối cảnh kinh tế thị trường, giảng viên ngành xây dựng phải đối mặt với nhiều thách thức ảnh hưởng đến đạo đức nghề nghiệp. Sự cạnh tranh trong giáo dục và áp lực từ xã hội có thể dẫn đến những hành vi không đúng mực. Việc nhận thức rõ về những thách thức này là cần thiết để có những giải pháp phù hợp.

2.1. Áp lực từ môi trường kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường tạo ra áp lực lớn đối với giảng viên trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy. Nhiều giảng viên cảm thấy cần phải chạy theo thành tích, dẫn đến việc bỏ qua các chuẩn mực đạo đức. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục và sự phát triển của sinh viên.

2.2. Sự xuống cấp của giá trị đạo đức trong xã hội

Sự xuống cấp của giá trị đạo đức trong xã hội cũng tác động đến giảng viên. Nhiều giảng viên có xu hướng chạy theo lợi ích vật chất, làm giảm đi sự tôn trọng và uy tín của nghề giáo. Cần có những biện pháp giáo dục và nâng cao nhận thức về đạo đức nghề nghiệp.

III. Phương pháp nâng cao đạo đức nghề nghiệp giảng viên ngành xây dựng

Để nâng cao đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ngành xây dựng, cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau. Việc đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên là rất quan trọng. Các trường đại học cần xây dựng chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giảng viên.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên

Đào tạo và bồi dưỡng giảng viên là một trong những phương pháp hiệu quả nhất để nâng cao đạo đức nghề nghiệp. Các chương trình đào tạo cần tập trung vào việc phát triển phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn của giảng viên.

3.2. Tạo môi trường làm việc tích cực

Môi trường làm việc tích cực sẽ khuyến khích giảng viên thực hiện tốt đạo đức nghề nghiệp. Cần xây dựng một văn hóa giáo dục tôn trọng và hỗ trợ lẫn nhau giữa các giảng viên và sinh viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp

Nghiên cứu về đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ngành xây dựng tại Hà Nội đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp nâng cao đạo đức nghề nghiệp đã giúp cải thiện chất lượng giảng dạy và tạo dựng niềm tin từ sinh viên. Các trường cần tiếp tục theo dõi và đánh giá hiệu quả của các biện pháp này.

4.1. Kết quả từ các chương trình đào tạo

Các chương trình đào tạo đã giúp giảng viên nâng cao nhận thức về đạo đức nghề nghiệp. Nhiều giảng viên đã có những thay đổi tích cực trong cách giảng dạy và tương tác với sinh viên.

4.2. Phản hồi từ sinh viên về giảng viên

Phản hồi từ sinh viên cho thấy sự cải thiện trong chất lượng giảng dạy. Sinh viên cảm thấy được tôn trọng và hỗ trợ hơn từ giảng viên, điều này góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đạo đức nghề nghiệp

Nâng cao đạo đức nghề nghiệp của giảng viên ngành xây dựng là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Các trường đại học cần tiếp tục thực hiện các giải pháp đã đề ra và tìm kiếm những phương pháp mới để cải thiện tình hình. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc xây dựng một môi trường giáo dục tích cực và hỗ trợ cho giảng viên.

5.1. Tầm quan trọng của việc duy trì đạo đức nghề nghiệp

Duy trì đạo đức nghề nghiệp không chỉ là trách nhiệm của giảng viên mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của ngành giáo dục. Cần có những chính sách hỗ trợ và khuyến khích giảng viên thực hiện tốt nhiệm vụ của mình.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có những nghiên cứu sâu hơn về đạo đức nghề nghiệp trong bối cảnh kinh tế thị trường. Các trường cần xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của giảng viên.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CỦA GIẢNG VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VÀ CAO ĐẲNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 1. Khái niệm “đạo đức nghề nghiệp” 1. Khái niệm và các loại hình cơ bản của đạo đức nghề nghiệp - Khái niệm đạo đức nghề nghiệp + Đạo đức Đạo đức là một vấn đề dành được sự quan tâm của nhiều lĩnh vực khoa học và của nhiều nhà khoa học. Mỗi lĩnh vực khoa học, nhà khoa học lại đề cập đến đạo đức ở những khía cạnh với những phạm vi nội dung khác nhau: Trong các Giáo trình về đạo đức học, có đưa ra một số định nghĩa, quan điểm về đạo đức như sau: Một là: “Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp những quy tắc, những nguyên tắc, chuẩn mực xã hội, nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao cho phù hợp với lợi ích, hạnh phúc của con người và tiến bộ xã hội trong quan hệ giữa con người với con người, giữa cá nhân và xã hội” [11; tr.

Hai là: “Đạo đức là toàn bộ những quy tắc, chuẩn mực nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người với nhau trong quan hệ xã hội và quan hệ với tự nhiên” [11; tr. Ba là: “Đạo đức là hệ thống những quy tắc, chuẩn mực biểu hiện sự tự giác trong quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với cộng đồng xã hội, với tự nhiên và với bản thân mình” [11; tr. Trong Luận án Tiến sĩ Giáo dục học của tác giả Nguyễn Anh Tuấn “Đạo đức bao gồm những chuẩn mực hành vi đạo đức của con người theo hướng thiện, tránh hướng ác. Mỗi một xã hội, mỗi một nhóm xã hội và một cá nhân có thể lý giải cái thiện và cái ác theo những cách khác nhau tùy thuộc vào quan niệm sống và lợi ích của mình” [48; tr.

9 Trong Từ điển Triết học thì “Đạo đức là một trong những hình thái sớm nhất của ý thức xã hội, bao gồm những nguyên lý (đạo lý), qui tắc, chuẩn mực điều tiết hành vi của con người trong mối quan hệ với người khác và với cộng đồng (gia đình, làng xóm, giai cấp, dân tộc hay toàn bộ xã hội). Căn cứ vào những qui tắc ấy, người ta đánh giá hành vi, phẩm giá của mỗi người bằng các quan niệm về thiện và ác, chính nghĩa và phi nghĩa, nghĩa vụ, danh dự” [34, tr. Trong giáo trình Triết học Mác - Lênin “ý thức đạo đức là toàn bộ những quan niệm về thiện và ác, lương tâm, trách nhiệm, hạnh phúc, công bằng. và về những quy tắc đánh giá, điều chỉnh hành vi ứng xử giữa cá nhân với xã hội, giữa cá nhân với cá nhân trong xã hội” [4, tr.

Từ các định nghĩa, quan niệm về đạo đức trên cho thấy, đạo đức có ba thành phấn cơ bản: Một là, ý thức hay lý tưởng đạo đức bao gồm những tư tưởng, quan điểm, quan niệm về đạo đức; hai là, quan hệ đạo đức - đó là mối quan hệ lấy lợi ích làm nền tảng và ba là, thực tiễn đạo đức được thể hiện qua các hành vi ứng xử giữa con người với con người và giữa con người với cộng đồng người. Có rất nhiều định nghĩa về đạo đức, nhưng tựu chung lại, dù theo cách định nghĩa nào thì đạo đức cũng được xem là một hiện tượng xã hội, thực hiện các chức năng cơ bản sau: Chức năng định hướng giáo dục, chức năng điều chỉnh hành vi và chức năng kiểm tra, đánh giá. Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội có quan hệ chặt chẽ với các hình thái ý thức xã hội khác: Chính trị, pháp luật, khoa học, tôn giáo. Đạo đức thể hiện ở các quan niệm về thiện và ác, hạnh phúc, nghĩa vụ, lương tâm, danh dự, lẽ công bằng,.

Những phạm trù này xoay quanh hạt nhân là những nguyên lý và các khái niệm, phạm trù triết học cơ bản và biểu thị cụ thể thành một hệ thống chuẩn mực đạo đức. Hệ thống chuẩn mực này cũng thay đổi tùy theo sự thay đổi của chế độ chính trị - xã hội và sự biến đổi của điều kiện kinh 10 tế. Tuy nhiên, giữa các hình thái kinh tế - xã hội, chế độ chính trị - xã hội khác nhau thì vẫn có những quan niệm về chuẩn mực đạo đức giống nhau. Về cơ bản, “xã hội nào thì đạo đức ấy”.

Trong đạo đức của các chế độ chính trị - xã hội khác nhau cũng có một số vấn đề được gọi là “tính nhân loại phổ biến của đạo đức”. Ví dụ như: Lòng nhân ái, lương tâm; lòng tự trọng, khiêm tốn, lễ độ. Hệ thống các quan niệm, chuẩn mực đạo đức được biểu hiện, tồn tại dưới hình thức những hành vi và thực tiễn đạo đức sống động của những cá nhân cụ thể vận hành ý thức đạo đức ấy và kết đọng biểu hiện trong nền văn hóa - xã hội, đặc biệt trong lối sống, phong tục tập quán, ca dao, tục ngữ, cách đối nhân xử thế,. trong học thuyết (tư tưởng) về đạo đức.

Đạo đức của mỗi con người được thể hiện thông qua hành vi đạo đức. Hành vi đạo đức là hành động tự giác được thúc đẩy bởi một động cơ có ý nghĩa về mặt đạo đức. Hành vi đạo đức chịu sự quy định bởi các yếu tố tâm lý: Chủ thể hành vi đạo đức (toàn thể nhân cách cụ thể và giáo dục đạo đức thông qua tổ chức cho người được giáo dục tham gia vào các hành vi đạo đức và giáo dục toàn bộ nhân cách cho con người); tính sẵn sàng hành động có đạo đức; niềm tin đạo đức; xu hướng đạo đức; phẩm chất, ý chí và và phương thức hành vi. Hành vi đạo đức có mối quan hệ chặt chẽ với nhu cầu đạo đức.

Nhu cầu đạo đức là một bộ phận trong hệ thống nhu cầu cá nhân. Trong mỗi một điều kiện nhất định, nhu cầu đạo đức sẽ nổi bật lên và dần xác định được đối tượng để thỏa mãn nhu cầu đó. Khi đối tượng được xác định tức là động cơ đạo đức được hình thành. Động cơ đạo đức chính là yếu tố thúc đẩy chủ thể thực hiện hành vi đạo đức.

Trong quá trình đó, nhân cách của con người được bộc lộ và hình thành. + Nghề nghiệp Theo từ điển Tiếng Việt, “Nghề nghiệp là một công việc mà người ta thực hiện trong suốt cuộc đời” [9; tr. Ví dụ: Nghề dạy học, nghề Y, nghề 11 kinh doanh. Nghề nghiệp không chỉ đảm bảo cuộc sống mà còn tôn vinh con người làm việc trong lĩnh vực nghề nghiệp đó.

Nghề nghiệp không chỉ là phương tiện để sống mà còn là điều kiện, địa bàn để mỗi người cống hiến sức lực, trí tuệ cho xã hội. Để nghề nghiệp đó đóng góp nhiều nhất cho xã hội thì cần có những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp. Do đặc trưng nghề nghiệp khác nhau, hệ giá trị mà mỗi nghề nghiệp hướng tới là không giống nhau nên chuẩn mực đạo đức của mỗi nghề sẽ khác nhau trong những nguyên tắc, tiêu chí cụ thể hoặc mức độ yêu cầu đối với mỗi chuẩn mực có thứ bậc ưu tiên khác nhau. Nghề giáo từ ngàn xưa đã được cha ông ta tôn kính gọi là “nghề cao quý nhất trong các nghề cao quý”.

Người đi giảng dạy được gọi là thầy và được coi là những “kỹ sư tâm hồn”, không chỉ dạy chữ mà còn dạy người, hình thành và phát triển nhân cách cho người học. Xã hội càng tôn trọng người giáo viên thì cũng càng đòi hỏi rất cao ở họ cả về năng lực lẫn phẩm chất, đạo đức. Bởi lẽ chất lượng cuối cùng của sự giáo dục chính là sự phát triển nhân cách của người học, đó là sự tác động tổng hợp của cả năng lực, tri thức lẫn đạo đức của người thầy. Do đó, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở: “Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị.

Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức”.Vì vậy, nhiều vấn đề mang tính đạo đức cá nhân, xã hội chưa bị phê phán thì đối với nhà giáo, đó lại là điều xã hội không chấp nhận. Con người được coi là động lực và mục tiêu của sự phát triển. Vì vậy sự nghiệp “trồng người” có một vai trò đặc biệt quan trọng. Trong xã hội có nhiều nghề, mỗi nghề cần có quy tắc, chuẩn mực đạo đức đặc trưng, nhất là những hoạt động nghề nghiệp mang tính chuyên môn hóa cao, liên quan đến con người càng cần có những yều cầu về đạo đức mực thước hơn, như “đạo đức nhà báo”, “đạo đức kinh doanh”, “đạo đức công chức”.

12 - Các loại hình cơ bản của đạo đức nghề nghiệp Bất cứ một loại hình nghề nghiệp nào cũng có đối tượng quan hệ trực tiếp của nó. Dựa trên điểm này, người ta đã chia nghề nghiệp thành bốn loại sau: + Nghề quan hệ với kỹ thuật (thợ lắp máy, sửa chữa máy móc, gia công) + Nghề quan hệ với tín hiệu (thợ sắp chữ, sửa bản in, đánh máy, mật mã). + Nghề quan hệ với động vật và thiên nhiên (chăn nuôi, thú y, địa chất). + Nghề quan hệ trực tiếp với con người (cán bộ quản lý, tuyên huấn, thầy thuốc, bán hàng, sư phạm, hướng dẫn viên du lịch).

Dựa trên trình độ chuyên môn đòi hỏi, có thể phân loại nghề nghiệp như sau: + Các nghề không chuyên môn hóa: Những nghề này chỉ cần sự thích ứng trong khoảng thời gian ngắn với những yêu cầu của lao động thấp (chỉ cần đạt được một số ít tri thức và kỹ xảo nghề nghiệp). Ví dụ: Nghề bốc dỡ; vận chuyển nguyên liệu; vật liệu. Đây là những nghề sử dụng việc mang, vác trực tiếp hoặc nhờ các phương tiện nửa cơ giới. + Các nghề nửa chuyên môn hóa (là những nghề đồi hỏi một trình độ chuyên môn hạn chế, các tri thức và kỹ xảo nghề nghiệp chỉ đủ để thực hiện những thao tác đơn giản hay những thao tác được chuyên biệt hóa một cách chặt chẽ).

+ Các nghề chuyên môn hóa (là những nghề đòi hỏi một quá trình đào tạo nghề nghiệp chính quy, cá nhân được nhận chứng chỉ công nhận tay nghề do các cơ sở đào tạo cấp. Trên cơ sở đó, người lao động được nhận vào làm việc thuộc lĩnh vực nghề nghiệp tương ứng. Các chứng chỉ nghề nghiệp có thể chứng nhận một trình độ chuyên môn ở mức cơ sở, trung cấp và đại học). Lựa chọn nghề nghiệp là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng không chỉ đối với cá nhân mà đối với cả xã hội.