HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM LÊ XUÂN TRƯỜNG NÂNG CAO CƠ HỘI TIẾP CẬN VIỆC LÀM CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG DẠY NGHỀ TẠI HUYỆN ĐÔNG ANH Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 8340410 Người hướng dẫn khoa học: TS. Quyền Đình Hà NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn này là công trình nghiên cứu thực sự của cá nhân tôi, chưa được công bố trong bất cứ một công trình nghiên cứu nào. Các số liệu, nội dung được trình bày trong luận văn này là hoàn toàn hợp lệ và đảm bảo tuân thủ các quy định về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tôi xin chịu trách nhiệm về đề tài nghiên cứu của mình.
Hà Nội, ngày. năm 2018 Tác giả luận văn Lê Xuân Trường i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự quan tâm và giúp đỡ của nhiều cá nhân và tập thể. Trước hết tôi xin bảy tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến quý thầy cô giáo trong Khoa Kinh tế và phát triển nông thôn cùng toàn thể các thầy cô đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập tại Học viện Nông Nghiệp Việt Nam. Đặc biệt tôi xin gửi lời cám ơn trân thành và sâu sắc đến TS.
Quyền Đình Hà - người đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức thuộc các Trường Cao đẳng nghề và Trung cấp nghề trên địa bàn huyện Đông Anh, cùng các em học sinh sinh viên đang học tập tại các cơ sở dạy nghề, các em sinh viên đã tốt nghiệp, đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong thu thập số liệu và những thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu đề tài. Tôi xin trân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp, quý công ty trên địa bàn huyện Đông Anh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày.
năm 2018 Tác giả luận văn Lê Xuân Trường ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. v Danh mục bảng.
vi Danh mục đồ thị, bản đồ, biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. viii Thesis astract. Tính cấp thiết của đề tài.
Mục tiêu chung. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học của đề tài.
Cơ sở lý luận và thực tiễn. Một số khái niệm có liên quan. Vai trò của lao động qua đào tạo nghề và đặc điểm của sinh viên trường nghề. Nội dung nghiên cứu về cơ hội tiếp cận việc làm cho sinh viên trường nghề.
Các yếu tố ảnh hưởng đến việc làm của sinh viên các trường nghề. Cơ sở thực tiễn. Kinh nghiệp quốc tế, trên thế giới. Kinh nghiệm trong nước.
Bài học rút ra từ nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế và trong nước. Những công trình nghiên cứu liên quan. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu.
Điều kiện tự nhiên, dân số, kinh tế- xã hội huyện Đông Anh. Các chỉ tiêu chủ yếu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu.
Phương pháp thu thập thông tin. Phương pháp xử lý thông tin. Phương pháp phân tích thông tin. Hệ thống chỉ tiêu sử dụng trong đề tài.
Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Thực trạng cơ hội tiếp cận việc làm của sinh viên trường nghề tại huyện Đông Anh. Tổng quan các Trường dạy nghề tại huyện Đông Anh. Tiếp cận qua hệ thống thông tin.
Tiếp cận qua các Trung tâm giới thiệu việc làm và sàn giao dịch việc làm. Tiếp cận qua các tổ chức tuyển dụng lao động. Tiếp cận qua thị trường lao động. Tiếp cận qua các cơ quan xuất khẩu lao động.
Các yếu tố ảnh hưởng cơ hội tiếp cận việc làm của sinh viên trường nghề tại huyện Đông Anh. Yếu tố thuộc về vai trò của chính quyền địa phương. Yếu tố thuộc về thị trường lao động. Yếu tố thuộc về người lao động.
Một số giải pháp nâng cao cơ hội tiếp cận việc làm của sinh viên trường nghề tại huyện Đông Anh. Căn cứ và định hướng xác định giải pháp. Nhóm giải pháp của chính quyền địa phương. Nhóm giải pháp về tổ chức sử dụng lao động.
Nhóm giải pháp về người lao động. Nhóm giải pháp khác. Kết luận và kiến nghị. 95 Danh mục tài liệu tham khảo.
100 iv DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CBQL Cán bộ quản lý CĐN Cao đẳng nghề CMKT Chuyên môn kỹ thuật CSDN Cơ sở dạy nghề DN Doanh nghiệp DVVL Dịch vụ việc làm ĐTN Đào tạo nghề GDNN Giáo dục nghề nghiệp GTVL Giới thiệu việc làm GV Giáo viên HSSV Học sinh sinh viên HTTT Hệ thống thông tin KTCN Kỹ thuật công nghệ LLLĐ Lực lượng lao động NCXH Nhu cầu xã hội NHCSXH Ngân hàng chính sách xã hội SGDVL Sàn giao dịch việc làm SV Sinh viên TCN Trung cấp nghề TPKT Thành phần kinh tế TTGTVL Trung tâm giới thiệu việc làm TTLĐ Thị trường lao động XKLĐ Xuất khẩu lao động v DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình sử dụng đất đai của huyện Đông Anh giai đoạn 2015-2017. Dân số và lao động của huyện Đông Anh giai đoạn (2015- 2017). Cơ cấu lao động trong các ngành nghề tại huyện Đông Anh.
Giá trị sản xuất và cơ cầu các ngành nghề huyện Đông Anh giai đoạn 2015- 2017. Danh sách các khu công nghiệp trên địa bàn huyện Đông Anh. Số lượng mẫu điều tra. Các ngành nghề đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Kỹ thuật công nghệ.
Các ngành nghề đào tạo tại Trường Cao đẳng nghề Việt Hàn. Các ngành nghề đào tạo tại Trường Trung cấp nghề Cơ khí I. Các ngành nghề đào tạo tại Trường Trung cấp Kinh tế kỹ thuật Bắc Thăng Long. Nguồn nhân lực tại các cơ sở đào nghề trên địa bàn huyện Đông Anh 2015-2017.
Năng lực đào tạo, dạy nghề và ngành nghề đào tạo tại các cơ sở dạy nghề trên địa bàn huyện Đông Anh. Số liệu điều tra phỏng vấn sinh viên tiếp cận qua hệ thống thông tin. Số liệu điều tra đối với doanh nghiệp về việc sinh viên tiếp cận qua hệ thống thông tin. Số liệu điều tra đối với cán bộ quản lý về việc sinh viên tiếp cận qua hệ thống thông tin.
Số liệu sinh viên tốt nghiệp tìm việc làm năm 2017. Số liệu điều tra học sinh sinh viên làm đúng ngành nghề. Bảng số liệu điều tra sinh viên có việc làm ngay sau khi tốt nghiệp. Số liệu sinh viên làm việc tại các thành phần kinh tế năm 2017.
Thu nhập của sinh viên tốt nghiệp. Số liệu điều tra sinh viên tìm được việc làm qua các hệ thống thông tin năm 2017. Đánh giá mức độ hài lòng của doanh nghiệp. Số liệu sinh viên xuất khẩu lao động 2015- 2017.
72 vi DANH MỤC ĐỒ THỊ, BẢN ĐỒ, BIỂU ĐỒ Đồ thị 2. Quan hệ cung - cầu lao động và tác động của tiền lương. Bản đồ hành chính Hà Nội – Đông Anh. Bản đồ dự án Khu thương mại- Dịch vụ và nhà ở 1-5.
Sinh viên tiếp cận việc làm tại sàn giao dịch việc làm năm 2017. Đánh giá của doanh nghiệp về kỹ năng chuyên môn nghề của sinh viên. Đánh giá của doanh nghiệp về kỹ năng kỹ năng tin học và sử dụng máy tính của sinh viên. Đánh giá của doanh nghiệp về ý thức chấp hành nội quy của sinh viên.
Đánh giá của doanh nghiệp về khả năng giao tiếp và truyền đạt thông tin và xây dựng mối quan hệ của sinh viên. Đánh giá của doanh nghiệp về khả năng giao tiếp và truyền đạt thông tin và xây dựng mối quan hệ của sinh viên. 70 vii TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Lê Xuân Trường Tên Luận văn: Nâng cao cơ hội tiếp cận việc làm cho sinh viên các trường dạy nghề trên địa bàn huyện Đông Anh Ngành: Quản Lý Kinh Tế Mã số: 8340410 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Mục đích của luận văn là nâng cao cơ hội tiếp cận việc làm cho sinh viên các trường nghề, để sinh viên có thể tìm được việc làm đúng theo nghề đã chọn. Phương pháp nghiên cứu Để thực hiện đề tài, nghiên cứu đã tiến hành điều tra khảo sát 3 nhóm đối tượng: Học sinh sinh viên đang học và mới tốt nghiệp ra trường; Doanh nghiệp có học sinh sinh viên từng tham gia thực tập trên địa bàn huyện Đông Anh; Cán bộ quản lý của các trường nghề trên địa bàn huyện Đông Anh.
Luận văn đã sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích: Phương pháp chọn địa điểm nghiên cứu phương pháp thu thập số liệu, phân tích và xử lý số liệu với phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh, phương pháp phân tổ thổng kê. Số liệu thứ cấp được thu thập từ các văn bản tài liệu của các trường dạy nghề, tài liệu của các sở ban ngành, của UBND huyện Đông Anh, tạp chí khoa học, tạp chí chuyên ngành, từ chi cục thống kê, báo cáo từ các cơ sở dạy nghề,… Số liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát điều tra: 15 doanh nghiệp trên địa bàn huyện Đông Anh; 35 cán bộ quản lý của 2 Trường cao đẳng nghề và 2 Trường trung cấp nghề trên địa bàn huyện Đông Anh; 340 học sinh sinh viên đang theo học tại 4 Trường dạy nghề, 340 sinh viên đã tốt nghiệp các trường dạy nghề. Kết quả chính và kết luận Kết quả nghiên cứu, phân tích, xác định, đánh giá khả năng tiếp cận của sinh viên các trường nghề trên địa bàn huyện Đông Anh, sinh viên thường tập trung vào 3 kênh thông tin chính (chiếm trên 80%): Thứ nhất là mối quan hệ của gia đình, bạn bè người thân; Thứ hai là qua hội chợ việc làm; Thứ ba là mạng xã hội. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận sinh viên chưa tiếp cận được thông tin việc làm (chiếm 10,29%).
Tỷ lệ sinh viên có việc làm đạt 84,12%. Tuy nhiên, tỷ lệ có việc làm đúng ngành nghề thấp (hệ cao đẳng nghề đạt 29,87%, hệ trung cấp nghề đạt 23,48%).