Chương 1: Cơ sở lý luận về công tác tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác tuyển dụng tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng công tác tuyển dụng nhân lực tại Công ty TNHH Nhựa đường Petrolimex 9 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TUYỂN DỤNG NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1.1 Khái niệm và vai trò của tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Khái niệm Thành công của mỗi doanh nghiệp phụ thuộc vào những nguồn lực khác nhau mà doanh nghiệp đang có, trong đó nguồn nhân lực luôn là một nguồn lực đóng vai trò vô cùng quan trọng. Chất lƣợng nguồn nhân lực sẽ quyết định đến năng lực cạnh tranh bền vững đối với mỗi doanh nghiệp. Và để có một nguồn nhân lực tốt, đáp ứng đƣợc các yêu cầu trong công việc cũng nhƣ phù hợp với mục tiêu chiến lƣợc của doanh nghiệp thì cần phải thực hiện tốt công tác tuyển dụng nhân lực.1 Khái niệm về tuyển dụng Hiện nay khi nói đến tuyển dụng thì cũng đã có rất nhiều khái niệm khác nhau liên quan tới vấn đề này nhƣ: "Tuyển dụng là quy trình sàng lọc và tuyển chọn những ngƣời có đủ năng lực đáp ứng một công việc trong tổ chức, công ty, hoặc một chƣơng trình tự nguyện hay nhóm cộng đồng". Hoặc "Tuyển dụng là quá trình thu hút những ngƣời xin việc có trình độ từ lực lƣợng lao động xã hội và lực lƣợng bên trong tổ chức và đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc để tìm đƣợc những ngƣời phù hợp với các yêu cầu đặt ra".97] Hay tuyển dụng cũng đƣợc hiểu: "Tuyển dụng là quá trình tìm kiếm, thu hút ứng cử viên từ những nguồn khác nhau đến tham gia dự tuyển vào các vị trí 10 còn trống trong tổ chức và lựa chọn trong số họ những ngƣời đáp ứng tốt yêu cầu công việc đặt ra".120] Tuy nhiên dù đƣợc hiểu theo cách nào thì tuyển dụng vẫn bao gồm hai nội dung chính đó là: tuyển mộ và tuyển chọn Tuyển mộ: là quá trình thu hút những ngƣời xin việc có trình độ từ lực lƣợng lao động bên ngoài và bên trong tổ chức để lựa chọn lao động cho các vị trí làm việc còn thiếu trong tổ chức.
Tuyển chọn: là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau, dựa vào các yêu cầu của công việc, trong số những ngƣời đã thu hút qua tuyển mộ.2 Khái niệm về nhân lực Đã có rất nhiều cách tiếp cận về khái niệm nhân lực và với mỗi cách tiếp cận thì lại có cách hiểu khác nhau. Sau đây là một số khái niệm hiện nay: "Nhân lực đƣợc hiểu là nguồn lực trong mỗi con ngƣời. Nó bao gồm cả thể lực và trí lực. Nó thể hiện ra bên ngoài bởi khả năng làm việc.
Nó bao gồm cả sức khỏe (chiều cao, cân nặng, độ lớn, sức bền của lực…), trình độ (kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm), tâm lý, ý thức, mức độ cố gắng, sức sáng tạo, lòng đam mê ….8] Xét trong khía cạnh tổ chức thì nhân lực là nguồn lực của toàn bộ cán bộ, công nhân viên trong tổ chức đó đặt trong mối quan hệ phối kết hợp các nguồn lực riêng của mỗi ngƣời, sử dụng bổ trợ những khác biệt trong nguồn lực của mỗi cá nhân thành nguồn lực của tổ chức.2 Vai trò của tuyển dụng nhân lực trong doanh nghiệp 1.1 Đối với doanh nghiệp 11 Thứ nhất: Sự hiệu quả của công tác tuyển dụng sẽ mang đến cho doanh nghiệp một đội ngũ lao động lành nghề, năng động, sáng tạo, phù hợp với yêu cầu hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đây là bƣớc đầu tiên trong quá trình quản trị nhân sự vì vậy công tác tuyển dụng có tầm quan trọng rất lớn đối với doanh nghiệp, chỉ khi làm tốt bƣớc này mới có thể làm tốt các bƣớc sau. Thứ hai: Tuyển dụng hiệu quả sẽ mang đến cho doanh nghiệp năng lực cạnh tranh bền vững. Chất lƣơng̣ nguồn nhân lực tốt quyết định đến năng lực, trình độ cán bộ nhân viên, đáp ứng đƣơc̣ đòi hỏi nhân sự của doanh nghiệp.
Thứ ba: Các mục tiêu kinh doanh của doanh nghiệp sẽ đƣợc thực hiện hiệu quả nhất vì thực hiện tốt công tác tuyển dụng nghĩa là tìm ra đƣợc những ngƣời có năng lực, phẩm chất để hoàn thành công việc đƣợc giao. Giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả kinh doanh, phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu hoạt động kinh doanh trong bối cảnh của nền kinh tế hiện nay. Thứ tư: Tuyển dụng nhân sự tốt giúp doanh nghiệp sử dựng nguồn ngân sách hiệu quả, giảm thiểu gánh nặng chi phí kinh doanh. Vị trí đƣợc tuyển dụng vào doanh nghiệp không phù hợp sau đó lại sa thải không những gây tốn kém mà còn gây tâm lý bất an cho các nhân viên khác.2 Đối với người lao động Khi tiến hành công tác tuyển dung̣ trong doanh nghiêp̣ se ̃giúp cho ngƣời lao đông̣ hiểu rõhơn vềquan điểm, triết lýcủa các nhàquản tri vạ̀se ̃đinḥ hƣớng cho ho ̣theo nhƣ̃ng quan điểm đó.
Công tác tuyển dụng của doanh nghiệp sẽ mang lại cho ngƣời lao động nhiều lợi ích, nó giúp cho họ đƣợc bố trí vào công việc phù hợp với khả năng và nguyện vọng, đƣợc đánh giá đúng năng lực trình độ. cũng nhờ đó mà họ tích cực đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của doanh nghiệp. 12 Tạo ra môi trƣờng thi đua, tinh thần cạnh tranh của những lao động trong doanh nghiệp, từ đó góp phần nâng cao năng suất lao động cũng nhƣ nâng cao hiệu quả kinh doanh cho doanh nghiệp.3 Đối với xã hội Công tác tuyển dụng nhân sự của doanh nghiệp giúp cho việc thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội nhƣ: ngƣời lao động có việc làm, có thu nhập, giảm bớt tình trạng thất nghiệp và các tệ nạn xã hội. Ngoài ra , còn giúp cho việc sử dụng nguồn lực của xã hội một cách hữu ích nhất.2 Những nhân tố ảnh hƣởng tới quá trình tuyển dụng trong doanh nghiệp Có nhiều nhân tố ảnh hƣởng tới quá trình tuyển dụng trong doanh nghiệp, trong đó có các nhân tố thuộc về bản thân của doanh nghiệp và các nhân tố thuộc về môi trƣờng bên ngoài doanh nghiệp.1 Các nhân tố thuộc về doanh nghiệp Uy tín và vị thế của doanh nghiệp: Khi môṭdoanh nghiệp có đƣơc̣ uy tín và vị thế trên thị trƣờng sẽ có tác động thu hút rất lớn đối với nhân lực, đặc biệt là nhƣ̃ng nhân lực có trình độ cao.
Vì vậy, khi hoạch định các quy trình tuyển dụng, cần xác định đúng vị thế và uy tín của doanh nghiêp̣ để lựa chọn phƣơng pháp tuyển dụng thích hợp. Nếu doanh nghiệp có vị thế cao, cần chú trọng sử dụng các phƣơng tiện truyền thông đại chúng để thu hút nhân tài. Còn nếu doanh nghiệp có uy tín và vị thế thấp, nên làm rõ các nội dung về lƣơng và điều kiện làm việc với mức lƣơng cao và điều kiện làm việc tốt hơn so với mức bình quân trên thị trƣờng để thu hút nhân tài, hoăc̣ có thể tìm kiếm nguồn lao động mới tốt nghiệp ra trƣờng để tuyển vào làm việc nếu không đủ khả năng tài chính để chi trả lƣơng cao. 13 Quảng cáo và các mối quan hệ xã hội: Nếu việc quảng cáo đạt hiệu quả, sẽ có nhiều ngƣời lao động biết đến doanh nghiệp nhƣ là một tổ chức có uy tín.
Điều đó sẽ tác động đến quyết định nộp hồ sơ của họ. Còn đối với một doanh nghiệp vô danh, những ngƣời lao động có trình độ cao sẽ ngần ngại nộp đơn xin tuyển bởi rào cản tâm lý "có ít cơ hội phát triển" tạo ra. Ngoài ra, các mối quan hệ xã hội cũng ảnh hƣởng đến quá trình tuyển dụng. Chẳng hạn, một doanh nghiệp có thể có quan hệ rất tốt với một cơ sở đào tạo nào đó, thƣờng xuyên nhận sinh viên của các cơ sở đó đến thực tập, việc tuyển dụng sinh viên của cơ sở đó vào làm việc trong doanh nghiệp sẽ dễ dàng hơn.
Hoặc, do mối quan hệ tốt đẹp hoặc quan hệ phụ thuộc lẫn nhau của doanh nghiệp với các cá nhân và tổ chức khác, rất có thể doanh nghiệp sẽ ƣu tiên hơn trong việc tuyển dụng những ứng viên do cá nhân hoặc tổ chức đó giới thiệu. Quan điểm của nhà quản trị: Chất lƣơng̣ của công tác tuyển dung̣ nhân sƣ ̣ trong doanh nghiêp̣ còn phu ̣thuôc̣ bởi quan điểm của nhàquản tri .̣ Đây là yếu tố quyết định mang laị thắng lợi trong công tác tuyển dụng. Nhà quản trị cần phải nhâṇ biết đƣợc vai trò quan trong̣ của công tác tuyển dụng nhân sự, từ đó có thái độ đúng đắn trong tuyển dụng lao động và tránh các hiện tƣợng thiên vị. Các chính sách về nguồn nhân lực của doanh nghiệp: Trong bất cƣ́ tổ chƣ́c nào các chinh́z sách vềđào taọ , đề bạt, sƣ̉ dung̣ lao đông̣ cũng đƣơc̣ sƣ ̣quan tâm của n gƣời lao vì vậy nếu các chính sách này phù hợp thì sẽ giúp doanh nghiệp thu hút đƣợc nhiều lao động.
Còn ngƣời lao động cũng sẽ tin tƣởng và trung thành hơn với tổ chức. Các yếu tố khác nhƣ văn hoá doanh nghiệp, phong cách ngƣời lãnh đạo, điều kiện làm việc. Đƣợc làm việc trong môi trƣờng có sự gắn kết giƣ̃a các thành viên, có đầy đủ mọi điều kiện để thực hiện công việc, đƣợc khuyến khích sáng 14 tạo và đƣợc các thành viên trong môi trƣờng đó quý mến, giúp đỡ… thì đây là mong muốn của tất cảcác lao đông̣. Khi nhƣ̃ng mong muốn này đƣơc̣ thỏa mañ thì đều thu hút đƣợc ngƣời lao động đến và làm việc lâu dài với tổ chức.2 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài Quan hệ cung cầu trên thị trường lao động: Việc đƣa ra chính sách và xác định phƣơng pháp tuyển dụng phụ thuộc rất nhiều vào quan hệ cung cầu lao động trên thị trƣờng lao động.
Nếu loại lao động mà tổ chức đang cần tuyển dụng dƣ thừa trên thị trƣờng lao động địa phƣơng, việc quảng cáo tuyển dụng dù là dƣới bất kỳ hình thức nào cũng có thể mang lại hiệu quả mong đợi. Ngƣợc lại khi loại lao động đó khan hiếm, dù tổ chức có mở chiến dịch quảng cáo quy mô rầm rộ song số ứng viên nộp đơn vào làm việc tại công ty có thể rất hạn chế. Sự cạnh tranh lao động với các tổ chức khác: Sự cạnh tranh của các tổ chức khác đôi khi cản trở việc tuyển dụng những nhân viên giỏi và chia sẻ thị trƣờng tuyển dụng. Sự cạnh tranh càng lớn càng gây khó khăn cho tổ chức trong quá trình tuyển dụng.