MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong bất kỳ nền kinh tế phát triển sôi động nào, vốn bao giờ cũng là nguồn lực khan hiếm. Vì vậy, sử dụng vốn có hiệu quả là mục tiêu của bất kỳ nhà quản lý kinh tế nào, dù ở tầm vĩ mô hay vi mô. Tín dụng, nhất là ở nền kinh tế thị trƣờng, là một trong những hình thức sử dụng vốn có lợi nhất, nó giúp cho nguồn vốn luôn luôn đƣợc vận động, có mặt kịp thời ở mọi lúc, mọi nơi cần thiết, nhƣ mạch máu vận hành trong cơ thể của nền kinh tế.
Tín dụng trong tay các nhà kinh tế vĩ mô là phƣơng tiện điều hành nền kinh tế, còn trong tay các nhà quản lý kinh tế vĩ mô là phƣơng tiện vận hành các mục tiêu sinh lợi. Xét từ những ý nghĩa đó, nói một cách cụ thể: Trong nền kinh tế thị trƣờng, ngành ngân hàng đƣợc đánh giá là ngành "huyết mạch" vô cùng quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của nền kinh tế. Thông qua ngân hàng nói chung và hoạt động tín dụng nói riêng đã góp phần vào việc cung ứng vốn cho nền kinh tế quốc gia, là cầu nối giữa các cá nhân, doanh nghiệp với thị trƣờng và giúp điều tiết nền kinh tế vĩ mô một cách hiệu quả. Không chỉ thế hoạt động tín dụng còn có vai trò quan trọng đối với chính ngân hàng vì đây là hoạt động kinh doanh sinh lời chủ yếu cho ngân hàng.
Tuy nhiên, hoạt động này luôn tiềm ẩn rủi ro, gây tổn thất lớn, thậm chí dẫn đến phá sản ngân hàng. Chính vì vậy mà chất lƣợng tín dụng luôn là vấn đề mà bất cứ ngân hàng nào cũng luôn quan tâm trong quá trình phát triển của mình để hạn chế đến mức thấp nhất những rủi ro, tổn thất đó. Nhận thức đƣợc điều này, em đã lựa chọn đƣợc đề tài: "Hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam - Chi nhánh Hải Dương" để thực hiện luận văn tốt nghiệp của mình. Tổng quan tình hình nghiên cứu Hoạt động tín dụng ngân hàng là đề tài rất nhiều nhà nghiên cứu, trong đó có rất nhiêu học viên quan tâm và đã lựa chọn chủ đề này làm đề tài luận văn Thạc sỹ.
Tuy đây không phải là một đề tài mới nhƣng mỗi tác giả lại tiếp cận theo những khía cạnh khác nhau, những nét nhìn mới, từ đó có những giải pháp thiết thực cho ngân hàng trong từng giai đoạn cụ thể. Các luận văn nghiên cứu trong nƣớc: "Nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Đền Hùng", Nguyễn Nhƣ Quỳnh, Trƣờng Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên, Luận văn Thạc sỹ kinh tế năm 2014; "Nâng cao chất lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà nội -Chi nhánh Tây Nam Hà", Nguyễn Thùy Dƣơng, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, năm 2014; "Nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng tại Sacombank - Chi nhánh Long Biên", Lê Nguyễn Hải Hà, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành: Kinh tế tài chính - ngân hàng, năm 2014; "Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Việt Trì", Vũ Việt Hà, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, chuyên ngành: Kinh tế - tài chính - ngân hàng, năm 2004; "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Đống Đa" Nguyễn Đắc Hiếu, Luận văn Thạc sỹ kinh tế. Chuyên ngành: Kinh tế Tài chính - Ngân hàng, năm 2014; Có thể thấy rằng, các công trình nghiên cứu về hoạt động tín dụng rất phong phú và đa dạng. Mỗi một công trình có một cách tiếp cận và triển khai vấn đề khác nhau nhƣng về cơ bản đều đề cập đến những yếu tố để đảm bảo an toàn trong hoạt động tín dụng ngân hàng.
Cũng chính vì lý do đó, với sự giúp đỡ 2 của giảng viên hƣớng dẫn và các chuyên gia kinh tế của Đại học Quốc gia Hà Nội, tác giả mạnh dạn lựa chọn đề tài này làm đề tài nghiên cứu tốt nghiệp Thạc sỹ, chuyên ngành Quản trị Kinh doanh nhằm giúp VCB Hải Dƣơng có những biện pháp hữu hiệu để nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng nhằm hạn chế và khắc phục rủi ro trong hoạt động kinh doanh ngân hàng. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1. Mục đích nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động tín dụng, các nguyên nhân ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động tín dụng và ý nghĩa của việc nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng. - Vận dụng cơ sở lý luận về chất lƣợng tín dụng vào phân tích, đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng tại VCB Hải Dƣơng, từ đó tìm ra các cơ hội cũng nhƣ thách thức, điểm yếu cũng nhƣ điểm mạnh của Chi nhánh, đánh giá những kết quả đạt đƣợc và những tồn tại, vƣớng mắc cần khắc phục để từ đó đề xuất những giải pháp khả thi nhằm nâng cao chất lƣợng hoạt động tín dụng của VCB Hải Dƣơng trong môi trƣờng cạnh tranh khốc liệt của ngành ngân hàng nhƣ hiện nay.
Nhiệm vụ nghiên cứu: - Nghiên cứu về hoạt động tín dụng và chất lƣợng hoạt động tín dụng để đề ra những giải pháp nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Chi nhánh. - Phân tích tình hình thực tế về công tác tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Hải Dƣơng để thấy đƣợc những thành công, đồng thời phát hiện những nguyên nhân tồn tại, vƣớng mắc, từ đó kiến nghị một số giải pháp hoàn thiện và nâng cao chất lƣợng tại Chi nhánh. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Là những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Hải Dƣơng.
Phạm vi nghiên cứu - Không gian: Tại Ngân hàng TMCP Việt Nam - Chi nhánh Hải Dƣơng (Vietcombank Hải Dƣơng). - Nội dung: Hoạt động tín dụng tại ngân hàng TMCP ngoại thƣơng Việt Nam - chi nhánh Hải Dƣơng. Phƣơng pháp nghiên cứu - Phƣơng pháp nghiên cứu tài liệu để tổng hợp, tóm lƣợc những kết quả nghiên cứu để phân tích và làm sáng tỏ nội dung nghiên cứu. - Nguồn số liệu đƣợc sử dụng trong luận văn: từ số liệu thống kê qua các năm của NHNN tỉnh Hải Dƣơng, phòng Tổng hợp VCB Hải Dƣơng.
- Dựa vào các báo cáo, sử dụng phƣơng pháp so sánh để phân tích, đánh giá số liệu năm sau so với năm trƣớc, so sánh cả về tuyệt đối, tƣơng đối, chênh lệch tăng/giảm. Từ đó đƣa ra các kết luận, đánh giá, nhận xét, kết quả, nguyên nhân, kiến nghị. Những đóng góp mới của luận văn - Giải quyết những tồn tại, vƣớng mắc trong công tác tín dụng tại Chi nhánh. - Cải thiện cơ cấu tổ chức, bộ phận Quan hệ khách hàng tại Chi nhánh.
- Nâng cao chất lƣợng đối với đội ngũ cán bộ làm công tác tín dụng tại Chi nhánh. - Cải tiến cơ sở vật chất, trang thiết bị để phục vụ công tác tín dụng đƣợc tốt hơn. - Cải tiến khoa học công nghệ, hoàn thành quy trình tín dụng nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của khách hàng. Kết cấu của luận văn Kết cầu luận văn đƣợc chia làm 4 chƣơng: 4 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CHƢƠNG 2. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CHƢƠNG 3. PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI CHI NHÁNH NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI CỔ PHẦN NGOẠI THƢƠNG HẢI DƢƠNG CHƢƠNG 4. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TẠI VIETCOMBANK HẢI DƢƠNG 5 CHƢƠNG 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TRONG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Khái quát về tín dụng ngân hàng 1. Khái niệm về tín dụng ngân hàng. Theo quan điểm của C.Mác: “Tín dụng là sự chuyển nhƣợng tạm thời một lƣợng giá trị từ ngƣời sở hữu sang ngƣời sử dụng và sau một thời gian nhất định đƣợc quay trở lại ngƣời sở hữu với một lƣợng giá trị lớn hơn ban đầu”.
Nhƣ vậy theo quan điểm này, tín dụng có ba nội dung chủ yếu là tính chuyển nhƣợng tạm thời một lƣợng giá trị, tính thời hạn và tính hoàn trả. Do vậy, tín dụng là mối quan hệ kinh tế giữa ngƣời đi vay và ngƣời cho vay thông quan sự vận động của giá trị đƣợc biểu hiện dƣới hình thái giá trị hoặc hàng hoá. Qúa trình đó đƣợc thể hiện qua 3 giai đoạn sau: - Thứ nhất, phân phối tín dụng dƣới hình thức cho vay: ở giai đoạn này, giá trị vốn tín dụng đƣợc chuyển sang ngƣời đi vay, ở đây chỉ có một bên nhận đƣợc giá trị và cũng chỉ một bên đã nhƣợng đi giá trị. - Thứ hai, sử dụng vốn tín dụng trong quá trình tái sản xuất: Ngƣời đi vay sau khi nhận đƣợc vốn tín dụng, họ đƣợc quyền sử dụng giá trị đó để thỏa mãn nhu cầu sản xuất hoặc nhu cầu tiêu dùng của mình.
Tuy nhiên, ngƣời đi vay chỉ đƣợc quyền sử dụng trong một khoảng thời gian nhất định mà không đƣợc quyền sở hữu về giá trị đó. - Thứ ba, đây là giai đoạn kết thúc một vòng tuần hoàn của tín dụng. Sau khi vốn tín dụng đã hoàn thành một chu kỳ sản xuất để trở về hình thái tiền tệ thì vốn tín dụng đƣợc ngƣời đi vay trả lại cho ngƣời cho vay. Những hành vi tín dụng có thể đƣợc diễn ra trực tiếp giữa ngƣời thừa vốn cần đầu tƣ và ngƣời cần vốn để sử dụng.
Nhƣng thực tế hai ngƣời này khó có thể phù hộp đƣợc với nhau về quy mô, về thời gian nhàn rỗi, và thời 6 gian sử dụng vốn; hoặc cũng có thể phù hợp đƣợc thì phải tốn kém chi phí tìm kiếm, nên để thỏa mãn nhu cầu của cả hai ngƣời thì cần thiết phải có một ngƣời thứ ba đứng ra tập trung đƣợc tất cả số vốn của những ngƣời tạm thời thừa vốn, cần đầu tƣ kiếm lãi. Trên cơ sở số vốn tập trung đƣợc phân phối cho những ngƣời cần vốn để sử dụng dƣới hình thức cho vay. Ngƣời đó không ai khác chính là các tổ chức tín dụng, trong đó chủ yếu là các ngân hàng thƣơng mại - ngƣời môi giới tài chính trên thị trƣờng tài chính. Việc các ngân hàng thƣơng mại tập trung vốn dƣới hình thức huy động và phân phối dƣới hình thức cho vay đƣợc gọi là tín dụng ngân hàng.
Đặc trưng của tín dụng ngân hàng - Tín dụng ngân hàng là sự cung cấp một lƣợng giá trị dựa trên cơ sở lòng tin.
