Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về CLTD tại ngân hàng thương mại Chương 2: Phương pháp và thiết kế nghiên cứu 3 Chương 3: Thực trạng CLTD tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Tây Hồ Chương 4: Định hướng và giải pháp nâng cao chât lượng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Quân Đội - Chi nhánh Tây Hồ 4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Trong xã hội hiện đại, các NHTM là một bộ phận không thể thiếu đƣợc đối với sự phát triển kinh tế, xã hội của các quốc gia. Các hoạt động nghiệp vụ chủ yếu của NHTM là huy động tiền gửi; huy động vốn trên thị trƣờng tài chính; cho vay, đầu tƣ, góp vốn vào doanh nghiệp, các nghiệp vụ khác mà NHTM phải thực hiện để đảm bảo an toàn cho hoạt động của ngân hàng và khách hàng. Muốn có lợi nhuận, NHTM phải cung cấp dịch vụ ngân hàng với chất lƣợng cao, chi phí thấp và giữ đƣợc uy tín nhờ đảm bảo an toàn trong hoạt động, giảm thiểu tác hại, rủi ro.
Sự sụp đổ của các ngân hàng trong lịch sử ngoài các dịch vụ và sản phẩm đầu tƣ phức tạp, còn có nguyên nhân chủ yếu do CLTD kém do việc thẩm định dự án tài trợ thiếu chặt chẽ, công tác đánh giá tài sản chƣa đúng mực, dẫn đến nhiều ngân hàng đã không kiểm soát đƣợc nợ xấu dẫn đến các hệ lụy dây chuyền, gây ảnh hƣởng cho hiệu quả hoạt động của hệ thống. Điều này đã gióng lên hồi chuông báo động, đánh thức các nhà quản lý, lãnh đạo, các nhà khoa học phải nghiên cứu đƣa ra các công cụ và mô hình quản lý tín dụng thực sự hiệu quả hơn. Có một số các nghiên cứu liên quan đến nâng cao CLTD ngân hàng thƣơng mại nhƣ: - Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Lê Bá Minh Long (2015), với tiêu đề “Nâng cao CLTD đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phương Đông”, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã đi sâu nghiên cứu lý luận cơ bản về doanh nghiệp nhỏ và vừa và CLTD đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa. Luận văn đã chỉ ra thực tiễn CLTD đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông đồng thời tìm hiểu về các phƣơng pháp nhằm nâng cao CLTD đối với đối tƣợng KH doanh nghiệp nhỏ và vừa tại Ngân hàng TMCP Phƣơng Đông.
Do vậy, đề tài này chỉ tham khảo cách phân tích và một số phƣơng pháp có 5 hiệu quả nhằm đạt đƣợc mục tiêu nâng cao CLTD đối với đối tƣợng khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa nói riêng và nâng cao CLTD của NHTM nói chung. - Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Phạm Anh Tuấn (2016), với tiêu đề “Giải pháp nâng cao CLTD trung và dài hạn tại Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tư và phát triển Hà Nam”, Đại học Kinh tế quốc dân đã xây dựng đƣợc một cơ sở lý luận gọn nhẹ nhƣng rất logic về hoạt động cho vay, hoạt động cho vay trung và dài hạn của NHTM. Tác giả đã nêu lên đƣợc tầm quan trọng của công tác nâng cao CLTD trung và dài hạn của các NHTM trong thời kỳ hội nhập quốc tế. Luận văn đã đánh giá đƣợc thực trạng cho vay trung và dài hạn của Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Hà Nam sau đó chỉ ra những kết quả đạt đƣợc và những hạn chế ảnh hƣởng tới chất lƣợng cho vay.
Công trình nghiên cứu cũng đã nêu lên đƣợc kinh nghiệm trong nâng cao CLTD trung và dài hạn của NHTM trên thế giới và rút ra bài học kinh nghiệm cho Chi nhánh Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và phát triển Hà Nam. - Luận văn thạc sĩ kinh doanh và quản lý Hà Đình Mùi (2014), với tiêu đề “Nâng cao CLTD cho hộ nông dân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Mai Sơn Sơn La”, Đại học Kinh tế quốc dân đã hệ thống hóa đƣợc một số lý luận cơ bản về vai trò của tín dụng Ngân hàng đối với việc phát triển kinh tế hộ nông dân. Luận văn cũng đã phân tích đƣợc thực trạng CLTD cho hộ nông dân tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam – Chi nhánh huyện Mai Sơn Sơn La từ đó rút ra đƣợc những thành tựu và tồn tại cần nghiên cứu để không ngừng nâng cao CLTD cho hộ nông dân. Công trình nghiên cứu đã đề xuất những giải pháp, kiến nghị để nâng cao CLTD cho hộ nông dân, làm cho hoạt động tín dụng trở thành công cụ đắc lực trong việc thực hiện chính sách tiền tệ của Nhà nƣớc, nhằm chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp, nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng, xóa đói giảm nghèo và từng bƣớc nâng cao đời sống nhân dân.
- Lê Thu Minh, 2012, Chất lượng tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tràng An, Luận văn thạc sĩ. Luận văn đã khái quát đƣợc chất lƣợng tín dụng của các ngân hàng thƣơng 6 mại nói chung cũng nhƣ của Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam nói riêng. Đồng thời thông qua đó, tác giả nêu thực trạng về hoạt động thanh toán tại Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tràng An, trên cơ sở phân tích số liệu tại đơn vị nghiên cứu. Từ đó chỉ ra những ƣu điểm cũng nhƣ nhƣợc điểm của hoạt động tín dụng tại đơn vị.
Trong luận văn, tác giả cũng đƣa ra một số nội dung đổi mới trong công tác tín dụng đối với Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Tràng An trong thời gian tới nhằm nâng cao chất lƣợng tín dụng của Chi nhánh. - Nguyễn Thu Giang, 2014, Phát triển hoạt động tín dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội, Chi nhánh Hà Nội, Luận văn Thạc sĩ. Luận văn đã làm rõ các hoạt động tín dụng đang đƣợc áp dụng tại Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội, Chi nhánh Hà Nội đồng thời phân tích từng quy trình, đối tƣợng tham gia vào từng quy trình tín dụng tại Ngân hàng qua đó phân tích điểm mạnh, điểm yếu trong hoạt động thanh toán tại đơn vị. So với các ngân hàng thƣơng mại cổ phần ngoài quốc doanh thì Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội đƣợc đánh giá là có nhiều ƣu thế trong hoạt động tín dụng đƣợc khách hàng đánh giá cao.
Tuy nhiên, hoạt động tín dụng vẫn còn một số bất cập cần có những bƣớc tiến mới để đổi mới nhằm ngày càng phát triển, nâng cao chất lƣợng tín dụng của Chi nhánh. - Đỗ Văn Tuấn, 2014, Nâng cao chất lƣợng tín dụng tại Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam - Chi nhánh Thanh Xuân, Luận văn Thạc sĩ. Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam là một trong những ngân hàng thƣơng mại cổ phần nhà nƣớc luôn nằm trong những ngân hàng có sức tăng trƣởng mạnh mẽ về quy mô hoạt động cũng nhƣ chất lƣợng tín dụng. Ngân hàng TMCP Công thƣơng Việt Nam thực hiện sự quyết liệt trong bƣớc tiến thay đổi và cải tiến bộ máy cũ để nâng cao chất lƣợng tín dụng, giảm thiểu nợ xấu, đảm bảo an toàn trong toàn hệ thống ngân hàng Công thƣơng cũng nhƣ Chi nhánh Thanh xuân nói riêng.
Ở các công trình khoa học trên, vấn đề nâng cao CLTD đã đƣợc các tác giả đề cập, tuy nhiên mỗi đề tài có một cách tiếp cận và nội dung nghiên cứu khác nhau tùy vào tình hình thực tế và đặc điểm của từng NH, địa phƣơng cụ thể. Các nghiên 7 cứu đã đƣa ra các giải pháp chung nhất và mang tính thời điểm, phạm vi trong một tổ chức cụ thể. Do đó đứng trƣớc bối cảnh hiện nay và với một số tổ chức khác thì giải pháp không còn phù hợp nữa. Tuy vậy, mỗi nghiên cứu với lý do khác nhau chỉ tập trung cho mục đích riêng và phƣơng pháp áp dụng các nghiên cứu này không giống nhau.
Mặc dù chƣa đầy đủ, nhƣng các nghiên cứu trên đây đã góp phần quan trọng trong quá trình chuẩn bị nhận thức về tăng trƣởng tín dụng, cơ cấu tín dụng và những tác động của nó. Qua đó, tác giả đã rút ra đƣợc một số bài học cho Ngân hàng TMCP Quân đội – chi nhánh Tây Hồ. Đề tài “Nâng cao CLTD tại Ngân hàng TMCP Quân đội – Chi nhánh Tây Hồ” chỉ tham khảo các chỉ tiêu đánh giá CLTD và cách phân tích để áp dụng phân tích CLTD riêng của MBBank Tây Hồ. Luận văn đã bổ sung, hoàn thiện các vấn đề lý luận về CLTD của NHTM.
Tác giả đã nghiên cứu những bài học kinh nghiệm từ NHTM trong và ngoài nƣớc về nâng cao CLTD, qua đó rút ra một số bài học cho MBBank Tây Hồ. Bên cạnh đó, luận văn đã phân tích có hệ thống thực trạng CLTD tại MBBank Tây Hồ qua các năm 2014 - 2015 - 2016 để đƣa ra các nguyên nhân dẫn đến CLTD chƣa cao tại Chi nhánh đồng thời căn cứ vào diễn biến tình hình mới, những giải pháp đƣa ra góp phần vào việc từng bƣớc hoàn thiện hoạt động tín dụng, trên cơ sở đó nâng cao CLTD tại MBBank Tây Hồ trong thời gian tới. Tổng quan về tín dụng của ngân hàng thƣơng mại 1. Khái niệm tín dụng ngân hàng Về bản chất, tín dụng là một quan hệ vay mƣợn dựa trên sự tin cậy.
Nguyên thủy, thuật ngữ tín dụng có nguồn gốc từ tiếng Latinh cổ là “Creditum”, có nghĩa là sự tin tƣởng, sự tín nhiệm. Các nhà kinh tế học hiện đại, đã nghiên cứu và đƣa ra rất nhiều định nghĩa khác nhau về tín dụng. Nhà kinh tế học A.Arerit và Ksuk định nghĩa tín dụng nhƣ sau: “Tín dụng phát sinh giữa một bên (ngƣời cho vay) trao cho bên khác (ngƣời đi vay) quyền sử dụng một số tiền nhất định, trong đó ngƣời đi vay có nhiệm vụ phải trả lại số tiền vay đó đúng hạn quy định. Để có quyền sử dụng tƣ bản đó bên đi vay 8 phải trả một khoản bồi thƣờng, tức là lợi tức ”.
Theo Opst và Khimt Nher, đặc trƣng của quan hệ tín dụng là “ngƣời cho vay thực hiện ngay nghĩa vụ của mình nhƣng chỉ nhận đƣợc quyền lợi trong tƣơng lai xa hơn. Những rủi ro đặc biệt của hành động tín dụng chủ yếu xuất phát từ đó”. Theo hai cách định nghĩa này, tín dụng đƣợc hiểu là quan hệ nhƣờng quyền sử dụng tiền trong hiện tại để đổi lấy quyền hƣởng lợi tức trong tƣơng lai.