Chương I: Một số cơ sở lí luận và kinh nghiệm thực tiễn về chất lượng nhân lực của doanh nghiệp nói chung và vận dụng cho nhóm nhân lực tác nghiệp nói riêng tại khách sạn. Chương II: Thực trạng chất lượng nhân lực tác nghiệp tại khách sạn Pan Pacific Hà Nội. Chương III: Định hướng và giải pháp nâng cao chất lượng nhân lực tác nghiệp tại khách sạn Pan Pacific trong giai đoạn tới. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ CHẤT LƢỢNG NHÂN LỰC TÁC NGHIỆP NGÀNH KHÁCH SẠN 1.
Một số khái niệm và lí luận cơ bản 1. Doanh nghiệp khách sạn Theo Luật doanh nghiệp Việt Nam năm 2014 “Doanh nghiệp là tổ chức có tên riêng, có tài sản, có trụ sở giao dịch, được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh”. Doanh nghiệp khách sạn là cơ sở lưu trú du lịch có quy mô từ mười buồng ngủ trở lên, đảm bảo chất lượng về cơ sở vật chất, trang thiết bị và dịch vụ cần thiết phục vụ khách lưu trú và sử dụng dịch vụ bao gồm: dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, giải trí, thông tin, giặt là,… được đăng ký thành lập theo quy định của pháp luật nhằm mục đích kinh doanh. Đặc điểm nhân lực doanh nghiệp khách sạn Lao động trong doanh nghiệp khách sạn có các đặc điểm như: - Lao động trong doanh nghiệp khách sạn mang tính chất là lao động dịch vụ Sản phẩm của kinh doanh khách sạn là sản phẩm dịch vụ, mang đặc điểm về dịch vụ nên lao động trong kinh doanh khách sạn sẽ mang tính chất lao động dịch vụ rất sâu sắc.
Sản phẩm trong kinh doanh khách sạn là sản phẩm dịch vụ như dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống, dịch vụ bổ sung khác. Chất lượng của sản phẩm dịch vụ được đánh giá qua sự hài lòng của khách hàng trong quá trình tiêu dùng dịch vụ mà nhân viên mang lại. - Lao động trong doanh nghiệp khách sạn có tính chất phức tạp Môi trường làm việc trong khách sạn tương đối phức tạp do nhân viên phải tiếp xúc với nhiều đối tượng khách hàng khác nhau về quốc tịch, giới tính, độ tuổi, địa vị xã hội, phong tục tập quán. Mỗi bộ phận, mỗi vị trí lại có các đặc điểm, yêu cầu về nghiệp vụ trong các hoàn cảnh khác nhau.
Chính vì vậy đòi hỏi sự linh hoạt, nhanh nhạy, giỏi về cả kỹ năng chuyên môn và nghiệp vụ. Thêm vào đó, lao động trong khách sạn có nhiều mối quan hệ như quan hệ đồng nghiệp, quan hệ nhân viên LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 với cấp trên, quan hệ giữa nhân viên với khách hàng. do đó sẽ nảy sinh nhiều vấn đề trong quá trình làm việc và đòi hỏi có sự trao đổi, hỗ trợ, hợp tác giữa các bên để có thể hoàn thành tốt công việc. - Lao động trong doanh nghiệp khách sạn có tính đa dạng và chuyên môn hóa cao Khách sạn bao gồm nhiều bộ phận khách nhau và mỗi bộ phận đảm nhiệm các công việc cụ thể, mang tính chuyên môn hóa cao vì vậy lao động trong kinh doanh khách sạn cũng bị ảnh hưởng bởi yếu tố này.
Ta có thể lấy ví dụ một nhân viên lễ tân tác nghiệp với các nghiệp vụ như nhân viên lễ tân nhận đặt phòng, cung cấp các dịch vụ buồng phòng trong quá trình khách lưu trú, thanh toán đầy đủ và chính xác thì cần nắm rất rõ các thông tin liên quan như thứ hạng và giá cả các loại phòng, các dịch vụ bổ sung khi khách sử dụng phòng. Còn nhân viên nhà hàng lại cần hiểu rõ về quy cách bày, bố trí bàn ăn theo phong cách châu Âu, châu Á, nắm rõ các thông tin về món ăn để tư vấn cho khách hàng, phục vụ chuyên nghiệp đúng quy cách trong quá trình khách sử dụng dịch vụ ăn uống. Từ đó ta thấy các bộ phận trong khách sạn hầu như khác biệt nhau hoàn toàn về mặt nghiệp vụ và cách thức thực hiện công việc. Tính chuyên môn hóa trong kinh doanh khách sạn thể hiện ở mỗi bộ phận có chức năng nhiệm vụ khác nhau.
Mỗi bộ phận đảm nhiệm vai trò của riêng mình. Vì thế khi tuyển dụng lao động phải theo chuyên ngành và phải được bồi dưỡng, đào tạo chuyên sâu về chuyên ngành đó để có thể đạt được hiệu quả sử dụng lao động tốt nhất. - Tính thời vụ thời điểm Do tính mùa vụ của dịch vụ nên lao động trong kinh doanh khách sạn cũng có tính chất thời điểm thời vụ. Chính vụ do lượng khách tăng cao nên lao động phải làm việc với công suất tối đa nhằm đáp ứng dịch vụ cho khách hàng.
Để tránh giảm chất lượng dịch vụ, vào chính vụ, các khách sạn thường sử dụng lao động trả lương theo giờ nhằm đảm bảo cường độ làm việc mà vẫn tiết kiệm được chi phí nhân lực. Còn trái vụ thì lao động sẽ có thể nhàn rỗi hơn nhưng vẫn phải đảm bảo khối lượng công việc nhất định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 - Tính sẵn sàng đón tiếp và phục vụ khách Kinh doanh khách sạn là kinh doanh dịch vụ bởi thế khách sạn phải luôn đảm bảo sẵn sàng đón tiếp, phục vụ khách hàng bất cứ lúc nào không kể ngày đêm. Chính vì vậy lao động được chia làm theo ca nhằm đảm bảo hoạt động cung ứng dịch vụ cho khách hàng không bị gián đoạn trong bất kì thời điểm nào, thể hiện sự chuyên nghiệp của khách sạn.
Nhân viên cần luôn luôn sẵn sàng với mọi tình huống, mọi khách hàng, công việc chỉ hoàn thành khi khách hàng đã được đáp ứng đầy đủ và thỏa mãn nhu cầu. - Tỉ trọng lao động nữ cao Do yêu cầu công việc đòi hỏi sự tỉ mỉ, nhẹ nhàng, thân thiện, cho nên lao động trong khách sạn đa phần phù hợp với nữ giới hơn nam giới. Ngoài ra, lao động trong kinh doanh khách sạn còn có các đặc điểm như: có cường độ làm việc cao, thời gian lao động trong một ngày phụ thuộc vào thời gian tiêu dùng dịch vụ của khách hàng. Lao động ở các bộ phận tác nghiệp trong khách sạn đòi hỏi phải có độ tuổi trẻ vào khoảng từ 18-35 tuổi.
Còn ở độ tuổi trên 40, thường là các trưởng bộ phận, nhân viên phòng ban chức năng hoặc các nhà quản trị cấp trung, cấp cao. Phân loại lao động tại khách sạn Căn cứ vào mức độ tác động vào quá trình kinh doanh của khách sạn. Lao động gián tiếp: Gồm những lao động hỗ trợ cho quá trình sản xuất kinh doanh như cán bộ quản lý: ban lãnh đạo, nhân viên hành chính nhân sự, tài vụ, kế toán. Lao động trực tiếp: Gồm những lao động thuộc bộ phận tác nghiệp trong khách sạn, bao gồm nhân viên buồng, bàn, bar, bếp, nhân viên an ninh… Các lao động trực tiếp - nhân lực tác nghiệp là những người trực tiếp cung cấp dịch vụ cho khách hàng, họ là đại diện của khách sạn trong quá trình sử dụng dịch vụ của khách hàng.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chất lượng nhân lực doanh nghiệp Nhân lực là nguồn lực quan trọng của mọi tổ chức. Trong doanh nghiệp, mỗi một lao động được đảm nhận những công việc nhất định và chức danh nhất định. Những lao động này chia thành lao động gián tiếp và lao động trực tiếp.
Trong doanh nghiệp khách sạn, các lao động trực tiếp – nhân lực tác nghiệp là các nhân viên tại các bộ phận như nhân viên lễ tân, nhân viên phục vụ bàn, nhân viên buồng phòng, nhân viên giặt là… họ trực tiếp tham gia vào các hoạt động hàng ngày, tạo nên dịch vụ cung cấp cho khách hàng. Chính vì vậy chất lượng của những nhân lực tác nghiệp này quyết định tới chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp. Khách sạn có chất lượng dịch vụ cao đòi hỏi chất lượng nguồn nhân lực cao, nguồn nhân lực có chất lượng cao sẽ tạo ra chất lượng dịch vụ đảm bảo tiêu chuẩn cao cho khách sạn. Vậy chất lượng nhân lực doanh nghiệp là các kiến thức, kỹ năng và thái độ cần có của nhân lực để đảm bảo thực hiện tốt công việc, hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Quản trị nhân lực và mối quan hệ với chất lượng nhân lực doanh nghiệp a. Khái niệm quản trị nhân lực Quản trị nhân lực trong khách sạn là quá trình hoạch định, tổ chức, bố trí, sắp xếp nhân lực một cách hợp lý nhằm duy trì và phát huy một cách hiệu quả nhất nguồn nhân lực của khách sạn nhằm đạt được các mục tiêu kinh doanh đề ra. Mối quan hệ giữa quản trị nhân lực và chất lượng nhân lực doanh nghiệp Nội dung cơ bản của quản trị nhân lực trong khách sạn bao gồm hoạch định, tuyển dụng, bố trí và sử dụng nhân lực, đánh giá, đào tạo và phát triển nhân lực, cuối cùng là đãi ngộ nhân lực: - Hoạch định nguồn nhân lực trong khách sạn là quá trình nghiên cứu, xác định nhu cầu nguồn nhân lực, đưa ra các chính sách và thực hiện các hoạt động đảm bảo cho khách sạn đủ nguồn nhân lực về cả số lượng cà chất lượng. Cơ sở để hoạch định nhân lực căn cứ vào nhu cầu nhân lực của từng bộ phận trong khách sạn và căn cứ vào mục tiêu kinh doanh của khách sạn.
Hoạch định nhân lực bao gồm các nội LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 dung như xác định nhu cầu nhân lực, đưa ra các chính sách và kế hoạch giúp đáp ứng nhu cầu đã dự kiến, xây dựng biện pháp khắc phụ tình trạng thừa hoặc thiếu lao động. - Tuyển dụng nhân lực trong khách sạn là quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn nhân lực. Tuyển dụng nhân lực cần căn cứ vào nhu cầu sử dụng của khách sạn, bổ sung lao động cần thiết vào các chức danh và vị trí công việc theo yêu cầu cụ thể của từng bộ phận trong khách sạn. Quy trình tuyển dụng bao gồm: chuẩn bị và thông báo tuyển dụng, thu nhận hồ sơ và sơ tuyển, phỏng vấn trực tiếp và kiểm tra tay nghề, kiểm tra sức khoẻ, ra quyết định tuyển dụng.
- Bố trí và sử dụng nhân lực trong khách sạn là quá trình sắp đặt nhân sự vào các vị trí nhằm phát huy tối đa năng lực làm việc của nhân lực, đạt hiệu quả cao trong công việc. Nguyên tắc cần bố trí và sử dụng nhân lực là đảm bảo đúng người, đúng việc vì mỗi bộ phận trong khách sạn đều mang tính chuyên môn tác nghiệp riêng, mỗi bộ phận có chức năng, nhiệm vụ, tính chất công việc đặc thù.