CHƯƠNG 1: CƠ Se LÝ LU¾N VE CHAT LƯeNG DNCH VU NGÂN HÀNG BÁN LE 1. M®t so khái ni¾m chung ve chat lưong d%ch vn: 1. Khái ni¾m ve d%ch vn: D%ch vn ngày càng dóng vai trò quan trong trong nên kinh tê quoc dân thông qua vi¾c tao ra giá tr% dóng góp cho nen kinh te cúa quoc gia. Nh¾n ra tam quan trong cúa d%ch vn, các nhà nghiên cúu hàn lâm trên the giói dã t¾p trung vào nghiên cúu lĩnh vnc này tù dau th¾p niên 1980.
Tuy nhiên, do d%ch vn có nhieu tính chat phúc tap nên cho den nay, chưa có m®t d%nh nghĩa nào hoàn chính ve d%ch vn. Theo các quan diem cúa các nhà kinh doanh d%ch vn thì d%ch vn là bao gom toàn b® hoat d®ng trong suot quá trình mà khách hàng và nhà cung cap d%ch vn tiep xúc nhau nham thoá mãn nhu cau cúa khách hàng mong doi có dưoc trưóc dó cũng như tao ra dưoc giá tr% cho khách hàng. Trong quan diem ve marketing d%ch vn, d%ch vn là m®t quá trình bao gom m®t loat các hoat d®ng ít hay nhieu là vô hình, mà các hoat d®ng này thưòng xáy ra trong quá trình giao d%ch giua khách hàng và ngưòi cung úng d%ch vn và/ ho¾c các sán phNm huu hình, và/ ho¾c h¾ thong cúa ngưòi cung úng d%ch vn mà dưoc xem là giái pháp cho các van de cúa khách hàng. Trong ngành d%ch vn, khách hàng mua “cám nh¾n (experience)” ho¾c mua “sn thnc hi¾n (performance)”.
- Ví dn ve khách hàng mua sn cám nh¾n: Ði xem chieu bóng, di nghí hè, di xem m®t tr¾n the thao. - Ví dn ve khách hàng mua sn thnc hi¾n: Phau thu¾t dau goi, di máy bay, d%ch vn giáo dnc, d%ch vn chăm sóc cây cánh, d%ch vn ngân hàng. оc diem cua d%ch vn: Chính vì chưa có d%nh nghĩa day dú ve d%ch vn nên chúng ta can hieu rõ các d¾c tính cúa d%ch vn de phân bi¾t vói hàng hóa cũng như úng dnng trong tùng trưòng hop cn the. 1 Theo tác giá Gronross (1984) thì d%ch vn có 5 d¾c trưng cơ bán: - Tính vô hình (Intangability): D%ch vn không có hình thái v¾t lý cn the, không the cân, dong, do, dem, thú nghi¾m, ho¾c kiem d%nh trưóc khi mua.
- Tính không lưu tru (Perishability): Các sán phNm ve d%ch vn không dong b® ve m¾t thòi gian, không the lưu tru khi cau ve d%ch vn thay doi (giám xuong) ho¾c de cung cap vào thòi diem khác cho khách hàng neu cung không dáp úng dưoc cau. - Tính không tách ròi (Inseparablity): Các doi tưong tham gia vào d%ch vn không the tách ròi nhau. D%ch vn dưoc sán xuat và tiêu thn cùng m®t thòi diem. Nhân viên cung cap d%ch vn và sn tương tác giua nhân viên này và khách hàng nh¾n d%ch vn là m®t phan cúa d%ch vn, dòi hói nhân viên cung cap d%ch vn phái dưoc dào tao tot ve tác phong giao d%ch, kien thúc và ky năng và linh hoat úng xú tùy tùng doi tưong khách hàng.
- Tính dong thòi (Simultaneity): Các doi tưong tham gia vào d%ch vn phái thnc hi¾n dong thòi, phái có sn cùng tương tác giua các bên. - Tính thay doi (Variability): Các d%ch vn có tính thay doi rat lón do chúng phn thu®c vào ngưòi cung cap, thòi diem và nơi chúng dưoc cung cap, vì v¾y dau tư vào các quy trình tuyen dnng và dào tao tot, tiêu chuNn hóa các quá trình d%ch vn thông suot to chúc, theo dõi sn thóa mãn cúa khách hàng qua h¾ thong góp ý và khieu nai, các nghiên cúu kháo sát khách hàng và so sánh vi¾c mua hàng. Tác giá Nguyen Thanh Liêm (2006) bo sung thêm các d¾c trưng phn khác như: - Tiêu chuNn chat lưong tuỳ thu®c vào tâm lý, nh¾n thúc, trình d®, giói tính, tuoi tác, múc song, văn hóa.cúa khách hàng. - Ky năng cúa ngưòi lao d®ng: Lnc lưong lao d®ng trnc tiep hoàn thành phan lón sán phNm d%ch vn.
Vì v¾y, lao d®ng phái có khá năng giao tiep vói công chúng. - L¾p tien d®: Khách hàng có m¾t trong tien d® sán xuat và phái dưoc thóa mãn. 1 - Thiet ke tien trình: Các giai doan cúa sán xuat có ánh hưóng trnc tiep và cap thòi den khách hàng - Dn báo: Dn báo ngan han, d%nh hưóng theo thòi gian. - Phương ti¾n: Phương ti¾n phái thoá mãn nhung dòi hói thoá mãn mong doi cúa khách hàng.
- Toàn the nhung ngưòi cung cap (sán xuat) d%ch vn hop thành khu vnc thú ba cúa nen kinh te. Các nghiên cúu ve sán phNm, hàng hóa và chat lưong sán phNm, hàng hóa dã bat dau tù nhung năm 1930 và chat lưong dưoc xem là m®t công cn the tao loi the canh tranh trong kinh doanh. Chính vì v¾y, các no lnc d%nh nghĩa d%ch vn cũng thưòng bat dau tù vi¾c so sách d¾c tính cúa d%ch vn so vói hàng hóa. Sn khác bi¾t giua hàng hóa và d%ch vn dưoc the hi¾n như báng bên dưói: Báng 1.1: So sánh d¾c diem cơ bán cúa d%ch vn vói hàng hóa оc diem оc diem Hàm ý doi vói d%ch vn cua hàng cua d%ch Huuhóa hình vn Vô hình - D%ch vn không lưu kho dưoc.
- D%ch vn không dưoc cap bán quyen. - D%ch vn không dưoc trưng bày san. Ðưoc tiêu chuNn Không dong nhat - Chat lưong d%ch vn cung úng và sn thóa hóa mãn cúa khách hàng tuỳ thu®c vào hành d®ng cúa nhân viên. - Chat lưong d%ch vn tuỳ thu®c vào nhieu yeu to không kiem soát dưoc.
- Không có gì dám báo d%ch vn cung úng den khách hàng khóp vói nhung gì dã lên ke hoach và quáng bá. 1 Quá trình sán Ðong thòi vùa - Khách hàng tham gia vào và ánh hưóng den xuat tách ròi quá sán xuat vùa tiêu tien trình giao tiep. trình tiêu thn thn - Khách hàng này gây ánh hưóng den khách hàng khác. - Nhân viên phnc vn ánh hưóng den ket quá cúa d%ch vn.
- Sán xuat dai trà rat khó. - Làm dúng ngay tù dau. Không de hóng De hóng - Khó dong nhat hóa ve cung và cau doi vói d%ch vn. - D%ch vn không the hoàn trá lai ho¾c tái bán.
Phân loai d%ch vn Phân loai d%ch vn dna trên ma tr¾n hành d®ng cúa ngưòi cung úng d%ch vn là huu hình hay vô hình và d%ch vn cung úng là phnc vn cho con ngưòi hay hàng hóa –v¾t chat: Báng 1.2: Phân loai các hình thúc d%ch vn Tiêu chí Con ngưòi V¾t chat Hành d®ng D%ch vn liên quan den the chat D%ch vn liên quan den hàng huu hình con ngưòi: hóa và các v¾t chat khác: - Chăm sóc súc khoé - V¾n chuyen hàng hóa - V¾n chuyen hành khách - Báo trì và súa chua thiet b% - Chăm sóc sac dep công nghi¾p - T¾p the dnc thNm my - Báo trì cao oc - Nhà hàng - Gi¾t úi 1 - Cat tóc - Chăm sóc vưòn và cây cánh … … Hành d®ng D%ch vn liên quan den trí tu¾ D%ch vn liên quan den tài sãn vô hình con ngưòi: vô hình: - Giáo dnc - Ngân hàng - Truyen hình - Tư van pháp lu¾t - Thông tin - Ke toán - Nhà hát - Báo v¾ an ninh - Nhà báo tàng - Báo hiem … … 1. Quy trình quyet d%nh mua d%ch vn cua khách hàng: Dna theo thòi gian, quy trình ra quyet d%nh mua d%ch vn cúa m®t khách hàng trái qua ba bưóc và quyet d%nh mua d%ch vn cúa khách hàng dna trên cá các yeu to bên trong tù khách hàng cũng như các yeu to bên ngoài tù tác d®ng vào quá trình ra quyet d%nh cúa khách hàng.3: Quy trình ba bưóc quyet d%nh mua d%ch vn 1. Trưóc khi mua d%ch vn ▪ Nh¾n di¾n nhu cau ▪ Tìm kiem thông tin ▪ Ðánh giá các lna chon ▪ Lna chon mua d%ch vn dn kien 2. Thòi diem mua d%ch vn ❖ Mua d%ch vn ❖ Sú dnng d%ch vn dó (tiêu thn) 3.
Hành vi sau khi mua d%ch Q Ðánh giá d%ch vn sau khi mua vn 1 Q L¾p lai hành vi mua Q Sn trung thành cúa khách hàng Q Lòi truyen mi¾ng tích cnc hay tiêu cnc Q Chuyen sang mua d%ch vn nơi khác Các yeu to quyet d%nh trưóc khi mua d%ch vn - Yeu to bên trong: o Nhu cau và só thích cá nhân o Kinh nghi¾m quá khú o Mong doi cá nhân o Múc d® tham gia (Khoi lưong thòi gian, súc lnc, quan tâm và tình cám mà khách hàng sú dnng trong quá trình mua d%ch vn) - Yeu to bên ngoài bao gom: o Chien lưoc truyen thông cúa công ty o Chien lưoc canh tranh o Lòi truyen mi¾ng o Hoàn cánh xã h®i (Ví dn: Chon m®t nhà hàng lãng man cho 2 ngưòi de ký ni¾m ngày cưói se khác han khung cánh nhà hàng thúc ăn nhanh, nơi ban có the cho bon tré con xem tr¾n dá banh mini). Khái ni¾m ve chat lưong d%ch vn: Chat lưong d%ch vn dã tró thành m®t công cn marketing chính de phân bi¾t vói các doi thú canh tranh và thúc dNy lòng trung thành cúa khách hàng. Trong l%ch sú phát trien, nhieu nhà cung cap d%ch vn dã tìm thay sn khác bi¾t cúa chính mình vói các doi thú và duy trì khách hàng cúa mình qua vi¾c thnc hi¾n chat lưong d%ch vn tuy¾t háo, quán lý và cái thi¾n chat lưong d%ch vn là m®t thách thúc cúa các nhà quán lý. оc diem noi b¾t cúa chat lưong d%ch vn là khách hàng chí có the dánh giá dưoc sau 1 khi dã mua và sú dnng chúng.
Chính vì v¾y, các d%nh nghĩa xác d%nh chat lưong d%ch vn thưòng dna vào tính chú quan, thái d® và khá năng nh¾n biet cúa ngưòi sú dnng. Parasurman, Zeithaml và Berry (1985,1988) dã có nhung nghiên cúu khá chi tiet ve chat lưong d%ch vn. Theo quan diem này, chat lưong d%ch vn dưoc xem như các khác bi¾t giua mong doi ve d%ch vn và nh¾n thúc cúa khách hàng khi sú dnng d%ch vn. Nh¾n d%nh này chúng tó rang chat lưong d%ch vn liên quan den nhung mong doi cúa khách hàng và nh¾n thúc cúa ho ve d%ch vn.
Parasuraman giái thích rang de biet dưoc sn dn doán cúa khách hàng thì tot nhat là nh¾n dang và thau hieu mong doi cúa ho. Vi¾c xác d%nh dưoc m®t h¾ thong mong doi cúa khách hàng là can thiet. Sau dó mói den chien lưoc d%ch vn hi¾u quá.