ÑAÏI HOÏC QUOÁC GIA HAØ NOÄI TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC KHOA HOÏC XAÕ HOÄI VAØ NHAÂN VAÊN HOÀ MINH TRÖÛ NAÂNG CAO CHAÁT LÖÔÏNG VAØ HIEÄU QUAÛ CHÖÔNG TRÌNH TRUYEÀN HÌNH ÑÒA PHÖÔNG ÑOÀNG BAÈNG SOÂNG CÖÛU LONG Khaûo saùt qua ñaøi Truyeàn hình Vónh Long, giai ñoïan 2000 – 2004 Chuyeân ngaønh: Baùo chí hoïc Maõ soá: 60. 01 LUAÄN VAÊN THAÏC SÓ KHOA HOÏC Ngöôøi höôùng daãn khoa hoïc: PGS-TS DÖÔNG XUAÂN SÔN TP. Hoà Chí Minh 11-2006 z LÔØI CAM ÑOAN Toâi xin cam ñoan luaän vaên naøy laø coâng trình nghieân cöùu cuûa rieâng toâi. Caùc soá lieäu, keát quaû ñieàu tra ghi trong luaän vaên laø trung thöïc vaø hoøan toøan chöa coù ai coâng boá trong baát kyø coâng trình khaûo cöùu naøo khaùc.
Ngöôøi thöïc hieän luaän vaên HOÀ MINH TRÖÛ z Thaønh kính Tri aân: º PGS-TS Döông Xuaân Sôn - phoù chuû nhieäm khoa Baùo chí, tröôøng ñaïi hoïc KHXH & NV Haø Noäi, ngöôøi ñaõ heát loøng chæ daãn toâi thöïc hieän luaän vaên. º Toøan theå quyù thaày coâ khoa Baùo chí, tröôøng ñaïi hoïc KHXH & NV Haø Noäi, cuøng toøan theå caùn boä, nhaân vieân phoøng Sau ñaïi hoïc, tröôøng ñaïi hoïc KHXH & NV thaønh phoá Hoà Chí Minh ñaõ aân caàn ñoäng vieân vaø taïo moïi ñieàu kieän giuùp ñôõ toâi hoøan thaønh luaän vaên. º Ban laõnh ñaïo, ñaëc bieät laø caù nhaân ñ/c Nguyeãn Kieät - Giaùm ñoác ñaøi PT-TH Vónh Long, ñaõ daønh cho toâi nhöõng ñieàu kieän toát nhaát ñeå thöïc hieän thaønh coâng luaän vaên. Chaân thaønh Caûm ôn: º Laõnh ñaïo vaø caùc baïn ñoàng nghieäp caùc phoøng chuyeân moân thuoäc ñaøi PT-TH Vónh Long ñaõ nhieät tình giuùp ñôõ, chi seû coâng vieäc vôùi toâi trong thôøi gian laøm luaän vaên.
Hoà Chí Minh, thaùng 11 naêm 2006 HOÀ MINH TRÖÛ z MUÏC LUÏC -Lôøi cam ñoan…………………………………………………………………………………………………….02 -Lôøi caûm ôn………………………………………………………………………………………………………….03 - Baûng chöõ vieát taét……………………………………………………………………………………………04 - Muïc luïc……………………………………………………………………………………………………………….07 CHÖÔNG I: Vaøi neùt veà söï hình thaønh vaø phaùt trieån loïai hình baùo chí truyeàn hình khu vöïc ÑBSCL I. Söï ra ñôøi vaø vai troø cuûa ñaøi truyeàn hình Caàn Thô………………………………. Söï ra ñôøi cuûa ñaøi truyeàn hình Ñoàng Thaùp laàn thöø nhaát vaø yù nghóa cuûa noù…………………………………………………………………………………………. Söï ra ñôøi cuûa ñaøi Truyeàn hình Vónh Long………………………………………….24 CHÖÔNG II: Ñoåi môùi vaø naâng cao chaát löôïng chöông trình truyeàn hình ñòa phöông ÑBSCL, khaûo saùt qua ñaøi truyeàn hình Vónh Long I.
Khaùi nieäm veà chaát löôïng cuûa baùo chí………………………………………………………. Chöông trình truyeàn hình vaø vaán ñeà chaát löôïng cuûa chöông trình truyeàn hình………………………………………………………………………. Quaù trình ñoåi môùi vaø naâng cao chaát löôïng chöông trình cuûa ñaøi truyeàn hình Vónh Long……………………………………………………………….48 z CHÖÔNG III: Hieäu quaû chöông trình truyeàn hình ñòa phöông ÑBSCL, khaûo saùt qua ñaøi truyeàn hình Vónh Long I. Khaùi nieäm veà hieäu quaû vaø hieäu quaû hoïat ñoäng baùo chí………………………75 II.
Nhöõng ñieàu kieän khaùch quan goùp phaàn naâng cao hieäu quaû hoïat ñoäng cuûa loïai hình baùo chí truyeàn hình ÑBSCL vaø ñaøi truyeàn hình Vónh Long…………………………………………………………………………………. Hieäu quaû hoïat ñoäng cuûa ñaøi truyeàn hình Vónh Long……………………….121 -Taøi lieäu tham khaûo………………………………………………………………………………………. Lyù do choïn ñeà taøi: Coù theå noùi, ÑBSCL laø moät trong nhöõng khu vöïc maø loaïi hình baùo chí truyeàn hình (TH) phaùt trieån maïnh nhaát caû nöôùc. Toaøn vuøng coù13 tænh, 1 thaønh phoá tröïc thuoäc Trung öông, vôùi toång dieän tích ñaát töï nhieân chöa ñaày 40.000km2 maø ñaõ coù ñeán 14 ñaøi truyeàn hình, bao goàm Trung taâm saûn xuaát chöông trình truyeàn hình Vieät Nam (THVN) taïi Caàn Thô vaø 13 ñaøi truyeàn hình ñòa phöông tröïc thuoäc UBND caùc tænh.
Vì vaäy söï caïnh tranh ñeå thu huùt khaùn giaû giöõa caùc ñaøi trong vuøng luoân dieãn ra heát söùc quyeát lieät. Trong boái caûnh ñoù, truyeàn hình Vónh Long (THVL) maëc duø ra ñôøi sau moät soá ñaøi baïn, nhöng ñaõ nhanh choùng vöôn leân thaønh moät ñaøi maïnh cuûa khu vöïc. Theå hieän treân nhieàu phöông dieän. Beân caïnh caùc chöông trình giaûi trí – theå thao phong phuù, haáp daãn, ñaøi coøn raát chuù troïng ñeán vieäc khai thaùc caùc chöông trình khoa hoïc – kyõ thuaät, phoå bieán kieán thöùc.
Maët khaùc vaãn luoân ñaûm baûo giöõ vöõng toân chæ, muïc ñích cuûa mình baèng caùch khoâng ngöøng ñoåi môùi vaø naâng cao chaát löôïng caùc chöông trình chính trò – xaõ hoäi (CTXH), töø chöông trình thôøi söï, ñeán caùc chuyeân muïc, chuyeân ñeà (CM-CÑ). Ñaëc bieät, ñaøi THVL coøn ñöôïc xaùc ñònh laø moät trong nhöõng ñaøi coù nguoàn thu dòch vuï quaûng caùo (DVQC) lôùn trong heä thoáng caùc ñaøi truyeàn hình caû nöôùc. Keát quaû naøy laø ñieàu kieän heát söùc thuaän lôïi ñeå ñaøi taêng cöôøng caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi, goùp phaàn naâng cao uy tín chính trò, ñoàng thôøi taùi ñaàu tö phaùt trieån söï nghieäp ngaøy caøng vöõng maïnh. Vaø dó nhieân trong quaù trình töï maøy moø ñi leân aáy, THVL vaãn khoâng theå traùnh khoûi nhöõng khieám khuyeát caàn phaûi ñöôïc ñieàu chænh, söûa ñoåi ñeå phaùt trieån toaøn dieän vaø beàn vöõng hôn, tröôùc söï vaän ñoäng vaø bieán ñoåi khoâng ngöøng cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi, cuõng nhö ñôøi soáng baùo chí.
Do ñoù z vieäc nghieân cöùu, laøm roõ nhöõng yeáu toá naøo ñaõ giuùp cho THVL lôùn maïnh, vaø ñaâu laø nhöõng haïn cheá, yeáu keùm cuûa ñaøi thôøi gian qua laø ñieàu raát caàn thieát, coù yù nghóa quan troïng caû veà lyù luaän laãn thöïc tieãn ñoái vôùi hoaït ñoäng cuûa caùc ñaøi TH trong khu vöïc ÑBSCL, cuõng nhö coâng taùc quaûn lyù vaø ñònh höôùng phaùt trieån loaïi hình baùo chí TH noùi chung, cuûa Ñaûng vaø Nhaø nöôùc trong thôøi gian tôùi.1 YÙ nghóa lyù luaän: Maëc duø ñeán nay nhöõng luaän ñieåm cô baûn veà vai troø, chöùc naêng, nhieäm vuï cuûa baùo chí caùch maïng noùi chung, vaø cuûa loaïi hình BCTH noùi rieâng ñaõ ñöôïc ruùt keát vaø heä thoáng hoùa töông ñoái hoaøn chænh bôûi caùc nhaø nghieân cöùu lyù luaän baùo chí nhieàu theá heä. Song, tröôùc nhöõng thay ñoåi nhanh choùng veà moïi maët cuûa ñôøi soáng xaõ hoäi, do söï nghieäp ñoåi môùi ñaát nöôùc mang laïi, nhöõng luaän ñieåm aáy taát yeáu phaûi ñöôïc tieáp tuïc ñieàu chænh, boå sung cho phuø hôïp. Cuï theå ôû ñaây laø nhöõng quan ñieåm môùi caàn ñöôïc xaùc laäp veà hoaït ñoäng cuûa baùo chí ñòa phöông, maø tröôùc heát laø TH, moät boä phaän quan troïng cuûa heä thoáng baùo chí quoác gia, ñaõ vaø ñang coù nhöõng ñoùng goùp heát söùc tích cöïc vaøo vieäc chæ ñaïo phaùt trieån kinh teá-xaõ hoäi (KTXH) cuûa Ñaûng vaø nhaø nöôùc ôû khaép moïi nôi.2 YÙ nghóa thöïc tieãn: Beân caïnh nhöõng vaán ñeà lyù luaän, ñeà taøi naøy coøn coù khaû naêng goùp phaàn laøm saùng toû haøng loaït vaán ñeà thöïc tieãn ñang ñöôïc ñaët ra moät caùch heát söùc böùc xuùc trong hoaït ñoäng cuûa loaïi hình BCTH taïi caùc ñòa phöông, maø nhaát laø trong ñieàu kieän ñaëc thuø cuûa ÑBSCL hieän nay. Nhö, lieäu caùc ñaøi truyeàn hình ñòa phöông coù theå ñöùng vöõng trong cô cheá kinh teá thò tröôøng (KTTT) maø khoâng bò rôi vaøo xu höôùng thöông maïi hoùa, xa rôøi toân chæ, muïc ñích? Hay, lieäu coù quaù laõng phí cho ngaân saùch nhaø nöôùc khi phaûi ñaàu tö xaây döïng vaø phaùt trieån caùc z ñaøi truyeàn hình ñòa phöông nhö moät soá ngöôøi ñaõ nghó? Hay, söï toàn taïi cuûa caùc ñaøi truyeàn hình ñòa phöông ôû ÑBSCL coù thaät söï caàn thieát? Vaø muoán giöõ vöõng toân chæ, muïc ñích, thöïc hieän toát chöùc naêng nhieäm vuï cuûa mình, ñaøi truyeàn hình caùc tænh ÑBSCL caàn phaûi hoïat ñoäng nhö theá naøo? ñònh höôùng phaùt trieån ra sao? Ñaây seõ laø nhöõng caên cöù heát söùc quan troïng giuùp cho nhöõng ngöôøi laøm coâng taùc quaûn lyù baùo chí coù ñöôïc caùi nhìn toøan dieän vaø chính xaùc hôn veà vò trí, vai troø cuûa caùc ñaøi truyeàn hình ñòa phöông khu vöïc ÑBSCL trong heä thoáng baùo chí caû nöôùc.
Töø ñoù maø hình thaønh nhöõng ñònh höôùng phaùt trieån ñuùng ñaén vaø beàn vöõng hôn cho hoaït ñoäng cuûa loaïi hình BCTH trong thôøi gian tôùi. Muïc tieâu, nhieäm vuï nghieân cöùu ñeà taøi: Muïc tieâu chuû yeáu cuûa vieäc nghieân cöùu ñeà taøi naøy laø nhaèm laøm roõ nhöõng quan ñieåm vaø bieän phaùp chæ ñaïo cuûa Ban laõnh ñaïo ñaøi Phaùt thanh - truyeàn hình Vónh Long ñoái vôùi vieäc xaây döïng vaø naâng cao chaát löôïng chöông trình TH, nhaèm taïo ra khaû naêng thu huùt khaùn giaû moät caùch maïnh nhaát, trong ñieàu kieän maø söï caïnh tranh khaùn giaû giöõa caùc ñaøi TH hieän coù ôû ÑBSCL dieãn ra ngaøy caøng quyeát lieät. Ñoàng thôøi thoâng qua nhöõng keát quaû maø ñaøi THVL ñaõ ñaït ñöôïc treân nhieàu phöông dieän hoïat ñoäng, ñeà taøi seõ chöùng minh cho tính ñuùng ñaén cuûa nhöõng quan ñieåm vaø bieän phaùp chæ ñaïo ñoù, nhaèm ñaûm baûo cho hoaït ñoäng cuûa ñaøi khoâng bò cheäch höôùng tröôùc nhöõng taùc ñoäng mang tính hai maët cuûa cô cheá KTTT. Ngoaøi ra, ñeà taøi nghieân cöùu cuõng seõ phaân tích laøm roõ nhöõng maët coøn haïn cheá, yeáu keùm maø ñaøi THVL caàn phaûi tieáp tuïc ñoåi môùi, ñeå sôùm khaéc phuïc, nhaèm khoâng ngöøng naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa mình, goùp phaàn xöùng ñaùng vaøo söï phaùt trieån beàn vöõng cuûa loïai hình BCTH khu vöïc ÑBSCL.
Ñoái töôïng vaø Phaïm vi nghieân cöùu: Ñeà taøi naøy khoâng nghieân cöùu toaøn boä quaù trình hình thaønh vaø phaùt trieån cuûa ñaøi THVL töø khi ñöôïc thaønh laäp ñeán nay, caøng khoâng keå leå nhöõng thaønh tích maø ñaøi ñaõ ñaït ñöôïc trong suoát thôøi gian ñoù, maø chuû yeáu laø taäp trung nghieân cöùu veà nhöõng noã löïc cuûa BLÑ ñaøi PT-TH Vónh Long trong vieäc caûi tieán, naâng cao chaát löôïng chöông trình TH theo höôùng ngaøy caøng haáp daãn, boå ích hôn ñoái vôùi coâng chuùng, taïo ñieàu kieän thuaän lôïi ñeå taêng cöôøng thu huùt quaûng caùo, naâng cao khoâng ngöøng nguoàn thu dòch vuï cuûa ñaøi haøng naêm. Treân cô sôû ñoù ñaãy maïnh caùc hoïat ñoäng xaõ hoäi, töø thieän ñeå vöøa hoã trôï cho tænh thöïc hieän moät soá maët coâng taùc mang yù nghóa chính trò saâu saéc, vöøa töï naâng cao uy tín cuûa ñaøi trong loøng khaùn giaû gaàn xa. Ngoøai ra, khi caàn thieát phaân tích laøm roõ nhöõng ñieåm khaùc bieät giöõa ñaøi THVL vôùi caùc ñaøi TH trong khu vöïc, ñeà taøi cuõng seõ môû roäng lieân heä, ñoái chieáu vôùi moät soá ñaøi baïn laân caän, maø chuû yeáu laø trung taâm THVN taïi Caàn Thô (CVTV), ñaøi PT-TH thaønh phoá Caàn Thô (CT43) vaø ñaøi THÑT (THÑT), Bôûi ñaây laø caùc keânh TH ñöôïc coâng chuùng quan taâm nhieàu ôû ÑBSCL, vaø coù khaû naêng caïnh tranh vôùi ñaøi THVL maïnh nhaát. Veà giôùi haïn thôøi gian, ñeà taøi naøy chæ taäp trung nghieân cöùu nhöõng noã löïc trong vieäc naâng cao chaát löôïng vaø hieäu quaû hoaït ñoäng cuûa ñaøi THVL töø naêm 2000 ñeán naêm 2004 maø thoâi.
Bôûi ñaây laø giai ñoaïn maø caùc chöông trình vaø thôøi löôïng phaùt soùng cuûa ñaøi ñaõ ñöôïc hình thaønh töông ñoái hoaøn chænh. Nguoàn thu töø DVQC ñaõ ñöôïc naâng leân khaù cao, ñuû ñeå khaúng ñònh söï vöôït troäi so vôùi caùc ñaøi TH baïn trong cuøng khu vöïc. Caùc hoaït ñoäng xaõ hoäi töø thieän ñaõ ñöôïc ñaøi thöïc hieän khaù nhuaàn nhuyeãn, ñaït hieäu quaû cao, taïo ñöôïc tieáng vang lôùn z trong loøng coâng chuùng.