CHƯƠNG I: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ CHẤT LƯỢNG DỊCH VỤ MÔI GIỚI CHỨNG KHOÁN CỦA CÔNG TY CHỨNG KHOÁN 1. Hoạt động của Công ty chứng khoán 1. Khái niệm và đặc điểm của Công ty chứng khoán 1. Khái niệm Theo Luật chứng khoán đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua vào ngày 29/6/2006 thì Công ty chứng khoán được tổ chức dưới hình thức công ty trách nhiệm hữu hạn hoặc công ty cổ phần theo quy định của Luật doanh nghiệp.
Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp Giấy phép thành lập và hoạt động cho công ty chứng khoán. Giấy phép này đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Công ty chứng khoán được thực hiện một, một số hoặc toàn bộ nghiệp vụ kinh doanh sau đây: Môi giới chứng khoán; Tự doanh chứng khoán; Bảo lãnh phát hành chứng khoán; Tư vấn đầu tư chứng khoán. Công ty chứng khoán chỉ được phép thực hiện nghiệp vụ bảo lãnh phát hành chứng khoán khi thực hiện nghiệp vụ tự doanh chứng khoán.
Ngoài các nghiệp vụ kinh doanh quy định này, Công ty chứng khoán được cung cấp dịch vụ tư vấn tài chính và các dịch vụ tài chính khác. Như vậy, Công ty chứng khoán là tổ chức có tư cách pháp nhân hoạt động kinh doanh chứng khoán, bao gồm một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động: môi giới chứng khoán; tự doanh chứng khoán; bảo lãnh phát hành chứng khoán; tư vấn đầu tư chứng khoán. Đặc điểm Hoạt động của Công ty chứng khoán tuân thủ theo luật doanh nghiệp và luật chứng khoán, do đó Công ty chứng khoán có những đặc điểm sau: Sinh viên thực hiện: Trần Đình Sơn_ CQ493641 CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP_ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: TS. LÊ HƯƠNG LAN Là loại hình doanh nghiệp đặc biệt kinh doanh chứng khoán.
Công ty chứng khoán phải có vốn điều lệ tối thiểu bằng vốn pháp định. Vốn pháp định được quy định cụ thể cho từng loại hình nghiệp vụ. Giấy phép hoạt động do Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước cấp. Công ty chứng khoán chỉ được kinh doanh những hoạt động đã đăng ký với Uỷ ban chứng khoán.
Công ty chứng khoán hoạt động dưới sự giám sát của Uỷ ban chứng khoán Nhà nước. Các tổ chức và các cá nhân sáng lập Công ty chứng khoán phải đảm bảo yêu cầu tối thiểu về cơ sở vật chất cho Công ty chứng khoán. Bên cạnh đó, là một tổ chức tài chính trung gian trên thị trường tài chính, Công ty chứng khoán cũng có những đặc điểm chung vốn có của một tổ chức tài chính trung gian. Các hoạt động chính của công ty chứng khoán 1.
Hoạt động môi giới chứng khoán “Môi giới chứng khoán là hoạt động trung gian hoặc đại diện mua, bán chứng khoán cho khách hàng để hưởng hoa hồng.Theo đó, Công ty chứng khoán đại diện cho khách hàng tiến hành giao dịch thông qua cơ chế giao dịch tại Sở Giao Dịch Chứng Khoán hoặc trên thị trường OTC mà chính khách hàng phải chịu trách nhiệm đối với kết quả giao dịch của mình”. Hoạt động môi giới ở bất kỳ Công ty chứng khoán nào, ở trên bất kỳ thị trường nào thì cũng bao gồm 2 hoạt động: đại diện khách hàng giao dịch và tư vấn trợ giúp khách hàng trong quá trình ra quyết định mua, bán chứng khoán. Hoạt động trợ giúp khách hàng ra quyết định mua, bán chứng khoán bao gồm tư vấn trong việc xác định khối lượng chứng khoán mua, bán; thời điểm mua, bán chứng khoán; cách thức kết hợp các loại chứng khoán… Thông thường, các Công ty chứng khoán không thu phí của khách hàng trong hoạt động tư vấn này. Tuy nhiên, chất lượng tư vấn cho khách Sinh viên thực hiện: Trần Đình Sơn_ CQ493641 CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP_ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: TS.
LÊ HƯƠNG LAN hàng thì ở mỗi Công ty là khác nhau. Điều này phụ thuộc vào Công ty, trình độ của nhân viên môi giới. Môi giới chứng khoán được phát triển trong mối liên hệ với các hoạt động khác của Công ty. Thông qua hoạt động môi giới của mình, Công ty chứng khoán sẽ bán các sản phẩm dịch vụ tài chính như dịch vụ cầm cố chứng khoán; dịch vụ ứng trước tiền bán chứng khoán cho khách hàng.
Đồng thời việc bán các sản phẩm dịch vụ tài chính bên cạnh dịch vụ môi giới chứng khoán còn giúp Công ty chứng khoán thúc đẩy hoạt động môi giới của mình. Hoạt động tự doanh chứng khoán Tự doanh là việc Công ty chứng khoán tự tiến hành các giao dịch mua bán chứng khoán cho chính mình. Công ty chứng khoán tham gia trên thị trường chứng khoán với tư cách là một pháp nhân độc lập, vì vậy ngoài việc đứng ra làm trung gian cho khách hàng thì Công ty chứng khoán cũng tham gia vào thị trường như một cá nhân nghĩa là cũng tham gia vào việc kinh doanh chứng khoán. Ở nghiệp vụ này, các Công ty chứng khoán đóng vai trò là các nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán nhằm mục đích thu lợi cho chính công ty và tự gánh chịu mọi rủi ro từ việc đầu tư của chính mình.
Hoạt động tự doanh của Công ty chứng khoán có thể được thực hiện trên thị trường giao dịch tập trung ( Sở giao dịch chứng khoán), hoặc trên thị trường phi tập trung ( Thị trường OTC )… Trên thị trường giao dịch tập trung, lệnh giao dịch của các Công ty chứng khoán được đưa vào hệ thống và thực hiện tương tự lệnh giao dịch của các khách hàng và phải thực hiện sau lệnh của khách hàng. Trên thị trường OTC, các hoạt động này có thể được thực hiện trực tiếp giữa Công ty với đối tác thông qua một hệ thống thông tin. Tại các thị trường vận hành theo cơ chế khớp giá, hoạt động tự doanh của Công ty chứng khoán được thể hiện thông qua hoạt động tạo lập thị trường, trong đó, Công ty chứng khoán đúng vai trò là nhà tạo lập thị trường, nắm giữ một số lượng nhất định của một số chứng khoán và thực hiện mua bán với các khách hàng nhằm hưởng phí giao dịch và chênh lệch giá. Sinh viên thực hiện: Trần Đình Sơn_ CQ493641 CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP_ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: TS.
LÊ HƯƠNG LAN Trong hoạt động môi giới thì Công ty chỉ thưc hiện mua bán hộ khách hàng để được hưởng phí, còn trong nghiệp vụ tự doanh chứng khoán, Công ty chứng khoán kinh doanh chứng khoán bằng chính nguồn vốn của chính mình. Điều này đòi hỏi Công ty chứng khoán phải có nguồn vốn lớn, có đội ngũ nhân viên trình độ chuyên môn cao, khả năng phân tích và nhận định thị trường, có khả năng tự quyết cao và nhất là tính nhạy cảm trong công việc. Nhưng chính sự tham gia của Công ty chứng khoán vào thị trường với mục đích kinh doanh đã làm nảy sinh mâu thuẫn lợi ích của khách hàng và của Công ty. Lúc này, Công ty cần phải cam kết đặt lợi ích của khách hàng lên trên lợi ích của mình.
Điều này đã được quy định rất rõ trong Luật Chứng Khoán của các nước. Công ty chứng khoán cần phải tách biệt rõ ràng giữa hoạt động môi giới và hoạt động tự doanh, Công ty chứng khoán phải ưu tiên lệnh của khách hàng trước lệnh tự doanh của Công ty. Hoạt động bảo lãnh phát hành chứng khoán Bảo lãnh phát hành chứng khoán là việc tổ chức bảo lãnh phát hành tham gia một cách trực tiếp hay gián tiếp vào quá trình phát hành chứng khoán nhằm tư vấn tài chính cho nhà phát hành, giúp nhà phát hành thực hiện các thủ tục trước khi chào bán chứng khoán và giúp bình ổn giá chứng khoán sau đợt phát hành. Nhờ nghiệp vụ bảo lãnh phát hành của Công ty chứng khoán, tổ chức phát hành sẽ thu được vốn từ đợt phát hành và có kế hoạch sử dụng vốn sau phát hành thông qua sự tư vấn của Công ty chứng khoán.
Qua hoạt động này, Công ty chứng khoán sẽ thu được phí bảo lãnh. Hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán Hoạt động tư vấn đầu tư chứng khoán là việc “Công ty chứng khoán thông qua các hoạt động phân tích để đưa ra các lời khuyên, phân tích các tình huống và có thể thực hiện một số công việc dịch vụ khác liên quan đến phát hành , đầu tư và cơ cấu tài chính cho khách hàng”. Hoạt động tư vấn là việc người tư vấn sử dụng kiến thức, chất xám để kinh doanh nhằm đem lại lợi nhuận (hiệu quả) cho khách hàng. Nhà tư vấn đòi hỏi phải hết sức thận trọng trong việc đưa ra các lời khuyên với khách hàng, vì với lời khuyên đó khách Sinh viên thực hiện: Trần Đình Sơn_ CQ493641 CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP_ GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: TS.
LÊ HƯƠNG LAN hàng có thể thu về lợi nhuận hoặc thua lỗ, thậm chí phá sản, còn người tư vấn thu về cho mình khoản phí dịch vụ tư vấn (bất kể tư vấn đó thành công hay không). Hoạt động tư vấn đòi hỏi phải tuân thủ một số nguyên tắc cơ bản sau: Không đảm bảo chắc chắn về giá trị chứng khoán : Giá trị chứng khoán không phải là cố định, nó luôn thay đổi theo các yếu tố kinh tế, tâm lý và diễn biến thực tiễn của thị trường. Luôn nhắc nhở khách hàng rằng những lời tư vấn của mình dựa trên cơ sở phân tích các yếu tố lý thuyết và những dữ liệu trong quá khứ, có thể là không hoàn toàn chính xác và khách hàng là người quyết định cuối cùng trong việc sử dụng các thông tin tư vấn. Nhà tư vấn sẽ không chịu trách nhiệm về những thiệt hại kinh tế do lời khuyên đưa ra.
Không được dụ dỗ, mời chào khách hàng mua hay bán một loại chứng khoán nào đó, những lời tư vấn phải được xuất phát từ những cơ sở khách quan là quá trình phân tích, tổng hợp một cách khoa học, logic các vấn đề nghiên cứu. Các hoạt động khác Hoạt động của Công ty chứng khoán còn bao gồm rất nhiều các hoạt động khác nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho nhà đầu tư khi tham gia vào thị trường chứng khoán. Các hoạt động đó như là: Dịch vụ lưu kí chứng khoán Lưu kí chứng khoán là việc các Công ty chứng khoán tổ chức lưu giữ, bảo quản chứng khoán của khách hàng thông qua việc mở các tài khoản lưu kí chứng khoán.