Chương 1: Cơ sở lý luận về thị trường và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng về thị trường tiêu thụ sản phẩm tại công ty THHH NN một thành viên giày Thượng Đình. Chương 3: Phương hướng và một số giải pháp nhằm mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm tại công ty TNHH NN một thành viên giày Thượng Đình. Cơ sở lý luận về thị trường và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp 1.1 một số vấn đề cơ bản về thị trường của doanh nghiệp 1.1 Khái niệm, vai trò, chức năng của thị trường 1.1 Khái niệm Thị trường là một phạm trù của nền kinh tế hàng hoá được biểu hiện bằng các hoạt động mua bán, trao đổi diễn ra trong phạm vi không gian và thời gian nhất định.
Trên thị trường, người ta phải giải quyết hàng loạt các vấn đề, trong đó người sản xuất phải nắm rõ nhu cầu của xã hội nói chung và từng con người nói riêng. Họ phải biết sản xuất hàng hoá gì, bao nhiêu, cho ai, bán ở đâu, với những dịch vụ kèm theo như thế nào? Hiện nay, trong các tài liệu, người ta có thể thấy nhiều khái niệm khác nhau về thị trường. Mà mỗi khái niệm nêu lên một hoặc một vài nét đặc trưng nào đó của thị trường, theo những giác độ nghiên cứu khác nhau. Theo quan điểm của người Trung Quốc từ ngày xưa: “ Phu thị dã giả, bách hoá chi quan dã ” có nghĩa là thị trường là nơi trao đổi các loại hàng hoá của thiên hạ.
Theo quan điểm của Quản trị học Hoa Kỳ : Thị trường là tập hợp các lực lượng và các điều kiện, trong đó người mua và người bán thực hiện các quyết định chuyển hàng hoá và dịch vụ từ người bán sang người mua [3,Tr 79]. Theo giáo sư Phó Bá Long ( Đại học Deorge Town- Hoa Kỳ)[15, Tr 58]: Thị trường là một nhóm khách hàng đang có sức mua và có nhu cầu chưa được thoả mãn. Khái niệm này đã nêu bật được 3 yếu tố của thị trường và chúng gắn bó khăng khít với Marketing - Khách hàng: Không có khách hàng thì không có thị trường, thị trường không phải chỉ là một khu vực địa lý ( như cách nói thông thường của nhiều 6 người là cái chợ) mà phải có khách hàng. - Khách hàng phải có sức mua.
Nếu dân cư có nhu cầu mà họ lại không có tiền thì sẽ không diễn ra sự mua bán, tức là không có thị trường. - Khách hàng phải có nhu cầu chưa được thoả mãn. Nhu cầu này là động lực thúc đẩy dân cư mua hàng hoá, nhu cầu của khách hàng là nội dung nghiên cứu quan trọng trong hoạt động Marketing. Đối với doanh nghiệp, hoạt động kinh doanh của họ luôn gắn với một thị trường sản phẩm hàng hoá dịch vụ cụ thể.
Đó chính là nơi đảm bảo cung ứng các yếu tố " đầu vào" và giải quyết vấn đề "đầu ra" cho sản xuất và tiêu thụ. Vì vậy, họ không chỉ quan tâm đến thị trường nói chung mà còn quan tâm đến thị trường sản phẩm của doanh nghiệp. Nói cách khác, điều các nhà kinh doanh quan tâm đó chính là người mua hàng, là nhu cầu của họ về những hàng hoá, dịch vụ mà doanh nghiệp sản xuất ra. Do đó, theo Philip Kotler [7, Tr 10], "Thị trường là tập hợp những người mua hàng hiện tại và tương lai".
Quan điểm thị trường là khách hàng sẽ mở ra khả năng khai thác thị trường rộng lớn cho các nhà kinh doanh. Theo đó, thị trường luôn ở trạng thái vận động và phát triển. Khả năng phát triển khách hàng sẽ quyết định phát triển thị trường của doanh nghiệp. Một doanh nghiệp xuất hiện trên thị trường khi thì có tư cách là người mua, khi thì có tư cách là người bán.
Tuy nhiên Marketing quan tâm tới doanh nghiệp với tư cách là người sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Điều đó có nghĩa là họ xuất hiện với tư cách là người bán trên thị trường. Vì vậy, quá trình nghiên cứu thị trường của doanh nghiệp chủ yếu là nghiên cứu khách hàng. Theo quan điểm của kinh tế học [1, Tr 60]: thị trường là tổng thể của cung và cầu đối với một loại hàng hoá nhất định trong một không gian và thời gian cụ thể.
7 Đứng trên giác độ quản lý của doanh nghiệp [11, Tr 24], có quan điểm cho rằng: thị trường của doanh nghiệp là tập hợp những khách hàng tiềm năng của doanh nghiệp- những khách hàng đang mua hoặc có thể sẽ mua sản phẩm của doanh nghiệp đó. Do tính đa dạng, phức tạp và quá trình phát triển không ngừng nên trong thực tế và lý luận, người ta đưa ra rất nhiều khái niệm về thị trường. Mỗi khái niệm đều có một đặc điểm riêng biệt, phụ thuộc vào đối tượng, khía cạnh và mục đích mà các chuyên gia kinh tế đề ra để nghiên cứu. Vì thế, tranh cãi về khái niệm thế nào là thị trường vẫn không ngừng tiếp diễn ở các nước nói chung và ở Việt Nam nói riêng.
Tuy nhiên, theo quan điểm Marketing hiện đại: “ Thị trường là nơi chuyển giao quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng sản phẩm nhằm mục đích thoả mãn nhu cầu và mong muốn của hai bên ( bên bán và bên mua) theo các thông lệ hiện hành, từ đó xác định rõ về giá cả và số lượng sản phẩm [15, Tr 62] Như vậy: - Nói đến thị trường là việc xác định trong một khoảng không gian và thời gian cụ thể. - Thị trường luôn gắn với các yếu tố như nhu cầu, cung ứng, giả cả và các chính sách hỗ trợ như ngân hàng, tín dụng, thuế, các chính sách khác. - Trên thị trường luôn xảy ra các quan hệ mua bán, trao đổi hàng hoá. Trong đó cần xác định các yếu tố: Chủ thể của quá trình trao đổi: là người mua và người bán.
Họ đều có mong muốn được thoả mãn lợi ích thông qua quá trình trao đổi. Mặt khác, mỗi bên phải có một thứ gì đó có giá trị với bên kia. Trên cơ sở đó họ thực hiện hành vi mua bán và trao đổi. Vị trí của người mua và người bán được xem xét 8 qua từng lần giao dịch cụ thể.
Vị trí này có thể bị thay đổi trong những lần giao dịch khác nhau. Đối tượng của quá trình trao đổi: Để có thể tham gia vào quá trình trao đổi, người bán cần phải có hàng hoá, dịch vụ còn người mua cần phải có một lượng tiền tệ để đáp ứng đủ khả năng thanh toán. Như vậy, hàng hoá, dịch vụ hay tiền tệ chính là đối tượng của quá trình trao đổi. Điều kiện của quá trình trao đổi: Quá trình trao đổi trên thị trường là hoạt động tự nguyện của các chủ thể.
Họ có thể tự do chấp nhận hoặc khước từ đề nghị của phía bên kia.2 Vai trò của thị trường Thị trường đóng vai trò rất quan trọng đối với việc quản lý kinh tế vĩ mô cũng như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Đối với nền kinh tế quốc dân, sự hoạt động của thị trường giúp cho quá trình trao đổi hàng hoá được diễn ra suôn sẻ, nhờ đó quá trình tái sản xuất diễn ra bình thường. Đối với nước ta, thị trường rất cần thiết cho quá trình đổi mới. Việc nghiên cứu và phân tích thị trường có ý nghĩa quan trọng trong việc xây dựng chiến lược phát triển kinh tế- xã hội của đất nước. Chủ trương của Đảng ta là " kết hợp kế hoạch với thị trường", " thị trường vừa là mục tiêu, vừa là căn cứ kế hoạch hoá".
Mặt khác, thị trường còn là nơi kiểm chứng tính đứng đắn và khả thi của những đường lối của Đảng và Nhà nước ban hành. Sự phát triển của thị trường đảm bảo cho xu hướng hội nhập và toàn cầu hoá trong quá trình phát triển kinh tế đất nước. Đối với các doanh nghiệp, thị trường là bộ phận chủ yếu nhất của môi trường kinh doanh. Thị trường là nơi hình thành và thực hiện các mối quan hệ kinh tế giữa doanh nghiệp với môi trường xung quanh, là cầu nối giữa doanh nghiệp với cộng đồng dân cư, các đơn vị kinh doanh khác và với cả hệ thống 9 kinh tế quốc dân.
Thị trường là nơi cung cấp các yếu tố "đầu vào" và giải quyết "đầu ra " cho doanh nghiệp, quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Vì thế để doanh nghiệp đứng vững trên thị trường thì doanh nghiệp cần phải nắm bắt nhu cầu thị trường, từ đó xây dựng một hệ thống các giải pháp nhằm phát triển thị trường.3 Chức năng của thị trường - Chức năng thừa nhận Đây là chức năng cơ bản và quan trọng nhất của thị trường. Khi quá trình mua bán và trao đổi được diễn ra, điều đó đồng nghĩa với việc thực hiện chức năng thừa nhận. Khi đó, thị trường thừa nhận tính hai mặt của hàng hoá đem ra trao đổi là giá trị và giá trị sử dụng.
Về giá trị, sự chấp nhận của thị trường về giá cả hàng hoá tiêu thụ, có nghĩa là thị trường chấp nhận các chi phí cho việc sản xuất và tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra thị trường thừa nhận giá trị của hàng hoá cũng bao hàm sự thừa nhận của người tiêu dùng. Đó chính là sự phù hợp giữa chất lượng sản phẩm với giá bán và khả năng thanh toán của khách hàng. Về mặt giá trị sử dụng, thị trường thừa nhận những lợi ích do sản phẩm mang lại.
Lợi ích này được phản ánh ở thị hiếu của tiêu dùng và tâm lý tiêu dùng. - Chức năng thực hiện Hoạt động mua và bán là hoạt động lớn nhất, bao trùm nhất của thị trường. Trong nền kinh tế thị trường, mọi yếu tố đầu vào cho sản xuất và đầu ra sản phẩm chủ yếu được tiền tệ hoá thì hoạt động mua và bán là cơ sở quan trọng quyết định các mối quan hệ kinh tế giữa các chủ thể kinh tế. Chức năng thực hiện của thị trường thể hiện ở chỗ, thị trường thực hiện cân bằng cung cầu từng loại sản phẩm hàng hoá, hình thành giá cả và thực hiện giá trị của các sản phẩm hàng hoá.
11 - Chức năng điều tiết và kích thích của thị trường Thông qua các quy luật kinh tế( như quy luật giá trị, quy luật cạnh tranh, quy luật cung cầu.) thị trường đã thực hiện chức năng điều tiết của mình. Quá trình điều tiết diễn ra ở hai thái cực là điều tiết sản xuất và tiêu dùng. Trong sản xuất, thị trường điều tiết việc di chuyển vốn và lao động sang ngành sản xuất có nhu cầu của xã hội lớn và lợi nhuận cao.