Xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản cho nông dân vùng Đồng Tháp Mười, tỉnh Long An

Luận văn thạc sĩ trình bày mô hình tổ liên kết sản xuất, chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân Đồng Tháp Mười, Long An.

• Tác giả: Lê Thị Thanh Hương
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Huy Tiến
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý khoa học và công nghệ
• Đề tài: Mô Hình Tổ Liên Kết Sản Xuất Để Chuyển Giao Kết Quả Nghiên Cứu Nuôi Thủy Sản Cho Nông Dân Vùng Đồng Tháp Mười Tỉnh Long An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Lịch sử nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Vấn đề nghiên cứu
• Giả thuyết nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH TỔ LIÊN KẾT SẢN XUẤT
• 1.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.1.1. Các khái niệm, thuật ngữ chung
• 1.1.2. Khái niệm tổ hợp tác
• 1.1.3. Khái niệm về Hợp tác xã
• 1.1.4. Xây dựng mô hình tổ hợp tác
• 1.1.5. Vai trò của tổ hợp tác trong sản xuất
• 1.1.6. Quan điểm và chính sách của Đảng và Nhà nước về mô hình tổ hợp tác, Hợp tác xã
• 1.1.7. Những kinh nghiệm của Quốc tế và trong nước trong việc xây dựng tổ hợp tác và Hợp tác xã
• 1.1.7.1. Kinh nghiệm của Cộng Hòa Liên bang Đức
• 1.1.7.2. Kinh nghiệm của Nhật Bản
• 1.1.7.3. Phát triển trong nước
• 1.1.7.4. Tình hình phát triển tổ hợp tác và hợp tác xã ở Long An
• 1.1.8. Chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân
• 1.1.9. Một vài vấn đề lý luận về xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất
• 1.2. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG TIẾN BỘ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NUÔI THỦY SẢN Ở VÙNG ĐỒNG THÁP MƯỜI TỈNH LONG AN TỪ NĂM 2000 ĐẾN NAY
• 2.1. Thực trạng sản xuất nuôi trồng thủy sản ở tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Long An
• 2.4. Thực trạng sản xuất nuôi trồng thủy sản của tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.5. Thực trạng ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực nuôi thủy sản ở vùng Đồng Tháp Mười tỉnh Long An từ năm 2000 đến nay
• 2.6. Nguồn Ngân sách sự nghiệp KH&CN Long An
• 2.7. Nguồn kinh phí từ các phòng nông nghiệp và phát triển nông thôn của các huyện vùng ĐTM
• 2.8. Bàn luận kết quả về thực trạng tình hình ứng dụng các tiến bộ KH&CN trong thời gian qua
• 2.9. Định hướng phát triển thủy sản vùng Đồng Tháp Mười của tỉnh Long An đến năm 2015
• 2.9.1. Định hướng phát triển thủy sản của địa phương
• 2.9.2. Giải pháp thực hiện mục tiêu phát triển thủy sản của địa phương đến năm 2015
• 2.10. Mô hình xây dựng tổ hợp tác nuôi cá rô đồng ở xã Bình Hiệp, huyện Mộc Hóa
• 2.11. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH TỔ LIÊN KẾT SẢN XUẤT TRONG NUÔI THỦY SẢN
• 3.1. Giải pháp hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất trong nuôi thủy sản
• 3.2. Giải pháp về xây dựng mạng lưới cộng tác viên cơ sở
• 3.3. Giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả công tác quản lý KH&CN địa phương
• 3.4. Giải pháp về vận động “4 nhà” liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm
• 3.5. Kiện toàn tổ hợp tác, Hợp tác xã theo mô hình tổ liên kết
• 3.6. Điều kiện hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất
• 3.6.1. Các chính sách về tài chính, thị trường, KH&CN
• 3.6.2. Trách nhiệm của chính quyền các cấp
• 3.6.3. Trách nhiệm của Liên minh Hợp tác xã
• 3.7. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản Long An

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại tỉnh Long An đã được hình thành nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và chuyển giao công nghệ cho nông dân. Vùng Đồng Tháp Mười, với tiềm năng lớn về diện tích mặt nước, là nơi lý tưởng để phát triển mô hình này. Mô hình không chỉ giúp tăng năng suất mà còn tạo ra giá trị kinh tế cao hơn so với các hình thức sản xuất truyền thống.

1.1. Khái niệm và vai trò của mô hình tổ liên kết sản xuất

Mô hình tổ liên kết sản xuất là hình thức hợp tác giữa các nông dân nhằm chia sẻ kinh nghiệm, công nghệ và tài nguyên. Vai trò của mô hình này là tạo ra sự gắn kết giữa các hộ nuôi thủy sản, giúp họ cùng nhau phát triển và nâng cao chất lượng sản phẩm.

1.2. Lịch sử phát triển mô hình tổ liên kết tại Long An

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại Long An đã có những bước phát triển đáng kể từ những năm 2000. Các dự án nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học đã được triển khai, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành thủy sản trong khu vực.

II. Thách thức trong phát triển mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản

Mặc dù mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản mang lại nhiều lợi ích, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu thông tin, công nghệ lạc hậu và sự phân tán trong tổ chức sản xuất là những rào cản lớn.

2.1. Thiếu thông tin và kiến thức về nuôi thủy sản

Nông dân thường thiếu thông tin về kỹ thuật nuôi trồng và thị trường tiêu thụ sản phẩm. Điều này dẫn đến việc sản xuất không hiệu quả và không đáp ứng được nhu cầu của thị trường.

2.2. Công nghệ nuôi thủy sản lạc hậu

Nhiều hộ nuôi vẫn sử dụng các phương pháp truyền thống, dẫn đến năng suất thấp và chất lượng sản phẩm không ổn định. Việc áp dụng công nghệ mới là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

III. Phương pháp xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất hiệu quả

Để xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp khoa học và công nghệ hiện đại. Việc tổ chức các lớp tập huấn và hội thảo cho nông dân là rất quan trọng.

3.1. Tổ chức lớp tập huấn cho nông dân

Các lớp tập huấn sẽ giúp nông dân nắm bắt được các kỹ thuật nuôi trồng mới, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Việc này cũng tạo cơ hội cho họ giao lưu và học hỏi lẫn nhau.

3.2. Xây dựng mạng lưới hỗ trợ nông dân

Mạng lưới hỗ trợ sẽ giúp nông dân kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học và các tổ chức hỗ trợ. Điều này không chỉ giúp họ tiếp cận công nghệ mới mà còn tạo ra cơ hội tiêu thụ sản phẩm tốt hơn.

IV. Ứng dụng thực tiễn của mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản đã được áp dụng thành công tại nhiều địa phương trong tỉnh Long An. Các kết quả đạt được cho thấy mô hình này không chỉ nâng cao năng suất mà còn cải thiện đời sống cho nông dân.

4.1. Kết quả sản xuất từ mô hình tổ liên kết

Năng suất nuôi thủy sản tại các tổ liên kết đã tăng lên đáng kể, với nhiều hộ đạt lợi nhuận cao hơn so với trước đây. Điều này chứng tỏ hiệu quả của việc hợp tác trong sản xuất.

4.2. Tác động đến đời sống nông dân

Mô hình tổ liên kết không chỉ giúp nông dân tăng thu nhập mà còn cải thiện chất lượng cuộc sống. Họ có cơ hội tiếp cận với các dịch vụ xã hội và hỗ trợ từ chính quyền địa phương.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mô hình tổ liên kết sản xuất

Mô hình tổ liên kết sản xuất nuôi thủy sản tại Long An đã chứng minh được tính khả thi và hiệu quả. Trong tương lai, cần tiếp tục mở rộng và hoàn thiện mô hình này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.1. Định hướng phát triển mô hình trong tương lai

Cần có các chính sách hỗ trợ từ chính quyền để phát triển mô hình tổ liên kết, bao gồm việc cung cấp thông tin, kỹ thuật và tài chính cho nông dân.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế trong nuôi thủy sản

Việc hợp tác với các tổ chức quốc tế sẽ giúp nông dân tiếp cận công nghệ tiên tiến và mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, từ đó nâng cao giá trị kinh tế cho ngành thủy sản.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Vùng Đồng Tháp Mười tỉnh Long An, bao gồm các huyện Thạnh Hóa, Tân Thạnh, Mộc Hóa, Vĩnh Hưng, Tân Hưng, Đức Huệ, là khu vực có điều kiện tự nhiên đặc thù với một mùa ngập lũ hàng năm. Mặc dù tiềm năng diện tích mặt nước để phát triển nuôi thủy sản lên đến khoảng 60.000 ha, hiện diện tích nuôi mới chỉ đạt khoảng 12.000 ha, cho thấy sự phát triển chưa tương xứng với tiềm năng. Giá trị và lợi nhuận từ nuôi thủy sản đã vượt trội so với các loại cây trồng và vật nuôi truyền thống như lúa, tuy nhiên năng suất bình quân còn thấp do công nghệ nuôi chủ yếu là quảng canh, ứng dụng khoa học và công nghệ (KH&CN) còn hạn chế, tổ chức sản xuất nhỏ lẻ và thiếu sự liên kết chặt chẽ.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất nhằm chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân vùng Đồng Tháp Mười, góp phần nâng cao hiệu quả ứng dụng tiến bộ KH&CN, tăng năng suất và giá trị sản phẩm thủy sản. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các huyện vùng Đồng Tháp Mười từ năm 2000 đến nay, với trọng tâm là xây dựng mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã và mạng lưới cộng tác viên để thúc đẩy liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành thủy sản địa phương, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho các cơ quan quản lý như Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở KH&CN tỉnh Long An trong việc hoạch định chính sách và kế hoạch chuyển giao công nghệ. Theo số liệu thống kê, giá trị sản xuất thủy sản tăng bình quân 21%/năm giai đoạn 2001-2005, trong đó giá trị nuôi trồng chiếm 87% năm 2004, phản ánh xu hướng chuyển dịch tích cực trong ngành.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình về tổ chức kinh tế tập thể, hợp tác xã và tổ hợp tác trong nông nghiệp, đặc biệt là mô hình tổ liên kết sản xuất. Các khái niệm chính bao gồm:

• Tổ hợp tác: Là hình thức tổ chức xã hội dân sự, do các cá nhân tự nguyện thành lập, hoạt động theo hợp đồng hợp tác có chứng thực của UBND cấp xã, không phải là pháp nhân kinh doanh nhưng có vai trò quan trọng trong liên kết sản xuất và phát triển cộng đồng.
• Hợp tác xã (HTX): Tổ chức kinh tế tập thể có tư cách pháp nhân, hoạt động theo Luật HTX, nhằm phát huy sức mạnh tập thể, hỗ trợ xã viên trong sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống.
• Mô hình tổ liên kết sản xuất: Là hình thức liên kết các hộ sản xuất nhỏ lẻ thành nhóm, tổ hợp tác hoặc HTX để tăng cường khả năng tiếp nhận chuyển giao công nghệ, nâng cao năng suất và hiệu quả kinh tế, đồng thời tạo sức mạnh thương lượng trên thị trường.

Ngoài ra, luận văn tham khảo kinh nghiệm quốc tế từ Cộng hòa Liên bang Đức và Nhật Bản về phát triển HTX đa chức năng, quản lý khoa học và kỹ thuật, cũng như các chính sách của Đảng và Nhà nước Việt Nam về phát triển kinh tế hợp tác và chuyển giao KH&CN.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Tài liệu pháp luật, chính sách liên quan đến tổ hợp tác, HTX và chuyển giao công nghệ.
• Số liệu thống kê từ Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Sở KH&CN tỉnh Long An.
• Kết quả thực nghiệm từ dự án xây dựng tổ hợp tác nuôi cá rô đồng tại xã Bình Hiệp, huyện Mộc Hóa với 10 hộ tham gia trên diện tích 2 ha.
• Khảo sát thực tế tại các huyện vùng Đồng Tháp Mười từ năm 2000 đến nay.

Phương pháp phân tích sử dụng chủ yếu là phân tích định lượng số liệu thống kê, phân tích định tính qua phỏng vấn, quan sát thực tế và tổng hợp tài liệu. Cỡ mẫu khảo sát gồm 10 hộ tham gia tổ hợp tác nuôi cá rô đồng, được chọn theo phương pháp tự nguyện và đủ điều kiện tham gia. Thời gian nghiên cứu kéo dài từ năm 2000 đến 2010, tập trung vào giai đoạn thực hiện các dự án chuyển giao công nghệ và xây dựng mô hình tổ hợp tác.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Phát triển tổ hợp tác và HTX tại Long An: Số lượng tổ hợp tác tăng nhanh từ 466 tổ năm 2004 lên 6.712 tổ năm 2008, tăng bình quân 3,2%/năm, trong đó khoảng 20% được UBND cấp xã chứng thực. Toàn tỉnh có 71 HTX với 32.064 xã viên, chủ yếu hoạt động trong lĩnh vực nông nghiệp, giao thông vận tải và dịch vụ. Tuy nhiên, quy mô và hiệu quả hoạt động HTX còn thấp so với bình quân các tỉnh ĐBSCL và cả nước.

2. Ứng dụng tiến bộ KH&CN trong nuôi thủy sản: Từ năm 2001 đến nay, tỉnh Long An đã thực hiện 11 đề tài/dự án về nuôi thủy sản, tập trung vào các đối tượng chủ lực như cá rô đồng, tôm càng xanh, cá sặc rằn. Năng suất cá rô đồng nuôi đạt 21-32,5 tấn/ha, vượt kế hoạch đề ra 12-14 tấn/ha. Tuy nhiên, phần lớn kết quả dừng lại ở mô hình thử nghiệm, chưa được nhân rộng rộng rãi.

3. Hiệu quả mô hình tổ hợp tác nuôi cá rô đồng: Tổ hợp tác tại xã Bình Hiệp với 10 thành viên đã giúp tăng năng suất cá nuôi bình quân lên 3 tấn/ha, giảm chi phí sản xuất, nâng cao trình độ kỹ thuật và tạo ra sản lượng 163,3 tấn cá rô đồng trong 2 năm. Mô hình góp phần tăng cường trao đổi kinh nghiệm, liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm.

4. Thực trạng nuôi thủy sản và tiềm năng phát triển: Diện tích nuôi thủy sản năm 2007 đạt 13.667 ha, sản lượng 27.747 tấn; năm 2008 diện tích 12.034 ha, sản lượng 31.000 tấn. Giá trị sản xuất thủy sản tăng bình quân 21%/năm giai đoạn 2001-2005, trong đó giá trị nuôi trồng chiếm 87% năm 2004. Tuy nhiên, diện tích thả nuôi còn thấp so với tiềm năng, công nghệ nuôi chủ yếu quảng canh, dịch vụ hậu cần và tiêu thụ còn hạn chế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng phát triển nuôi thủy sản chưa bền vững là do tổ chức sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết chặt chẽ giữa các hộ nông dân và các thành phần kinh tế khác. Việc ứng dụng tiến bộ KH&CN còn hạn chế do nông dân chưa tiếp cận đầy đủ thông tin, trình độ văn hóa và nhận thức về KH&CN còn thấp. Mô hình tổ hợp tác nuôi cá rô đồng tại xã Bình Hiệp cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao năng suất, giảm chi phí và tăng cường liên kết sản xuất, phù hợp với đặc điểm kinh tế hộ nông dân vùng Đồng Tháp Mười.

So sánh với kinh nghiệm quốc tế, các HTX ở Đức và Nhật Bản hoạt động theo nguyên tắc tự nguyện, tự chủ, đa chức năng, có kế hoạch và quy trình quản lý khoa học, tạo ra sức mạnh tập thể và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Ở Việt Nam, đặc biệt tại Long An, việc xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất cần được hoàn thiện về mặt pháp lý, quản lý và nâng cao năng lực cán bộ quản lý HTX, tổ hợp tác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng số lượng tổ hợp tác, HTX, biểu đồ giá trị sản xuất thủy sản qua các năm, bảng so sánh năng suất cá rô đồng nuôi trong mô hình tổ hợp tác và ngoài mô hình, giúp minh họa rõ nét hiệu quả của mô hình tổ liên kết sản xuất.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất: Kiện toàn tổ hợp tác, HTX hiện có theo tư duy mới, xây dựng mạng lưới cộng tác viên để tăng cường liên kết giữa các hộ nông dân, nhà khoa học và doanh nghiệp. Mục tiêu nâng tỷ lệ ứng dụng tiến bộ KH&CN lên 70% trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn phối hợp với Liên minh HTX tỉnh.

2. Nâng cao chất lượng quản lý KH&CN địa phương: Tổ chức các lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng quản lý, kỹ thuật nuôi thủy sản cho cán bộ quản lý HTX và tổ hợp tác. Mục tiêu đào tạo ít nhất 100 cán bộ trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: Sở KH&CN, Trung tâm Ứng dụng Tiến bộ KH&CN Long An.

3. Phát triển mạng lưới liên kết “4 nhà” (Nhà nước - Nhà khoa học - Nhà doanh nghiệp - Nhà nông): Xây dựng cơ chế phối hợp, ký kết hợp đồng liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm thủy sản, đảm bảo đầu ra ổn định cho nông dân. Mục tiêu đạt 50 hợp đồng liên kết trong 5 năm. Chủ thể thực hiện: UBND các huyện vùng Đồng Tháp Mười, Sở Nông nghiệp.

4. Tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật cho nông dân: Cung cấp nguồn vốn vay ưu đãi, hỗ trợ con giống, vật tư và kỹ thuật nuôi trồng thủy sản. Mục tiêu tăng vốn vay cho thủy sản lên 30% trong 3 năm. Chủ thể thực hiện: Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ tín dụng nhân dân, Sở Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về nông nghiệp và phát triển nông thôn: Giúp hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển thủy sản và chuyển giao công nghệ phù hợp với đặc điểm vùng Đồng Tháp Mười.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành quản lý khoa học và công nghệ, nông nghiệp: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về mô hình tổ liên kết sản xuất, chuyển giao KH&CN trong nuôi thủy sản.

3. Lãnh đạo và cán bộ quản lý HTX, tổ hợp tác: Hỗ trợ nâng cao năng lực quản lý, tổ chức sản xuất và liên kết tiêu thụ sản phẩm thủy sản.

4. Nông dân và các tổ chức cộng đồng vùng Đồng Tháp Mười: Tham khảo mô hình tổ hợp tác, áp dụng tiến bộ kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sản xuất và thu nhập.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao cần xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất trong nuôi thủy sản?
   Mô hình giúp liên kết các hộ nhỏ lẻ, tăng khả năng tiếp nhận chuyển giao công nghệ, giảm chi phí sản xuất và nâng cao sức cạnh tranh sản phẩm trên thị trường. Ví dụ, tổ hợp tác nuôi cá rô đồng tại xã Bình Hiệp đã nâng năng suất lên 3 tấn/ha.

2. Mô hình tổ hợp tác khác gì so với hợp tác xã?
   Tổ hợp tác là hình thức tổ chức xã hội dân sự, không có tư cách pháp nhân, hoạt động dựa trên hợp đồng hợp tác có chứng thực. Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể có tư cách pháp nhân, hoạt động theo Luật HTX, có quy mô và chức năng đa dạng hơn.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của tổ hợp tác và HTX là gì?
   Bao gồm cơ chế quản lý, chính sách hỗ trợ, trình độ cán bộ quản lý, nhận thức và trình độ của thành viên, cũng như khả năng liên kết và tiếp nhận công nghệ.

4. Làm thế nào để nhân rộng kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản?
   Thông qua xây dựng mạng lưới cộng tác viên, tổ chức tập huấn kỹ thuật, xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất và tăng cường liên kết “4 nhà” để đảm bảo chuyển giao công nghệ hiệu quả và bền vững.

5. Vai trò của Nhà nước trong phát triển mô hình tổ liên kết sản xuất?
   Nhà nước cần hoàn thiện khung pháp lý, hỗ trợ tài chính, đào tạo cán bộ, tạo điều kiện cho liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm, đồng thời giám sát và đánh giá hiệu quả mô hình.

Kết luận

• Mô hình tổ liên kết sản xuất là giải pháp hiệu quả để chuyển giao kết quả nghiên cứu nuôi thủy sản cho nông dân vùng Đồng Tháp Mười, góp phần nâng cao năng suất và giá trị sản phẩm.
• Tổ hợp tác và HTX tại Long An đã phát triển nhanh về số lượng nhưng cần nâng cao chất lượng quản lý và liên kết để phát huy hiệu quả.
• Ứng dụng tiến bộ KH&CN trong nuôi thủy sản đã đạt được kết quả tích cực nhưng chưa được nhân rộng đồng đều.
• Việc xây dựng mạng lưới liên kết “4 nhà” và hoàn thiện chính sách hỗ trợ là yếu tố then chốt để phát triển bền vững ngành thủy sản địa phương.
• Các bước tiếp theo cần tập trung hoàn thiện mô hình tổ liên kết, đào tạo cán bộ, tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật, đồng thời mở rộng nhân rộng mô hình trong vòng 3-5 năm tới.

Hành động ngay hôm nay để góp phần phát triển ngành thủy sản bền vững tại vùng Đồng Tháp Mười!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Nội dung Chƣơng I. Cơ sở lý luận về xây dựng mô hình tổ liên kết sản xuất. Chƣơng II. Thực trạng tình hình ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong nuôi thủy sản ở vùng Đồng Tháp Mƣời tỉnh Long An từ năm 2000 - đến nay.

Chƣơng III. Giải pháp hoàn thiện mô hình tổ liên kết sản xuất trong nuôi thủy sản. Kết luận và khuyến nghị 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH TỒ LIÊN KẾT SẢN XUẤT 1.

Những khái niệm cơ bản : 1. Các khái niệm , thuật ngữ chung : Nghiên cứu khoa học là một họat động tìm kiếm, xem xét, điều tra, hoặc thử nghiệm. Dựa trên những số liệu, tài liệu, kiến thức,… đạt đƣợc từ các thí nghiệm nghiên cứu khoa học để phát hiện ra những cái mới về bản chất sự vật, về thế giới tự nhiên và xã hội, và để sáng tạo phƣơng pháp và phƣơng tiện kỹ thuật mới cao hơn, giá trị hơn. Con ngƣời muốn làm nghiên cứu khoa học phải có kiến thức nhất định về lãnh vực nghiên cứu và cái chính là phải rèn luyện cách làm việc tự lực, có phƣơng pháp từ lúc ngồi trên ghế nhà trƣờng.

Khái niệm tổ chức : + „„ Theo ngôn ngữ thông thường, tổ chức được xem như tập hợp của nhiều người, nhiều nhóm người nhằm thực hiện một mục tiêu chung mà nếu chỉ một người hay một nhóm người không thực hiện được. + Theo ngôn ngữ khoa học thì tổ chức là một thực thể xã hội do các cá nhân hoặc các nhóm kết hợp để thực hiện mục tiêu chung có 3 đặc trưng cơ bản ngang nhau : 1. Tổ chức được tạo ra nhằm thực hiện các mục tiêu chung của cộng đồng ; 2. Có cấu trúc phân công lao động nghĩa là mọi người tham gia tổ chức không phải đều được nhận việc như nhau mà được giao những việc phù hợp với yêu cầu của tổ chức, trình độ và năng lực cá nhân.

Tổ chức càng phát triển thì phân công lao động càng triệt để ; 3. Có một ban quản lý. Ban quản lý có bổn phận đại diện cho công đồng với công việc điều phối và thực hiện mục tiêu của tổ chức ‟‟.[4 ;1] Khái niệm liên kết hay hoà nhập nói lên sự kết hợp thích ứng với nhau giữa các yếu tố cấu thành một hệ thống, cho phép các yếu tố đó tạo thành một chỉnh thể cân đối. 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Khái niệm tổ hợp tác Theo định nghĩa của FAO (1993) thì “nhóm sở thích (có nơi gọi là tổ hợp tác) trong nông nghiệp nông thôn” là tập hợp những ngƣời dân, hộ gia đình, hoặc bộ tộc sống chung trong cộng đồng địa phƣơng, có kiến thức, tâm huyết – say mê các hoạt động về kinh tế xã hội ở cơ sở; tình nguyện tham gia thực hiện vì mục tiêu lợi nhuận và phi lợi nhuận, sẵn sàng làm nòng cốt thúc đẩy các hoạt động đó vì sự tiến bộ an sinh xã hội, hoặc vì nâng cao hiệu quả sản xuất, hoặc vì hợp tác với nhau để tìm phƣơng pháp mƣu sinh bền vững bằng cách lồng ghép các hoạt động sản xuất nông nghiệp với các dịch vụ trong nông thôn để, trƣớc mắt đáp ứng nhu cầu thiết yếu của cộng đồng, sau đó nhằm tạo ra sự phát triển bền vững trên quê hƣơng mình. Tổ hợp tác là hình thức tổ chức của xã hội dân sự, ngƣời dân thành lập tổ giải quyết các nhu cầu sản xuất, đời sống theo hƣớng thoả thuận dân sự, là đầu mối liên kết với chính quyền cơ sở, đối tác của các chƣơng trình dự án cộng đồng, là khách hàng của các doanh nghiệp, nhà cung cấp hàng hoá, nơi thực hiện công tác vận động xã hội, xây dựng cụm, dân cƣ, làng bản văn hoá,… Tổ hợp tác hoạt động theo Điều 111 đến 120 của Bộ Luật Dân sự năm 2005: “Tổ hợp tác đƣợc hình thành trên cơ sở hợp đồng hợp tác có chứng thực của Ủy ban nhân dân xã, phƣờng, thị trấn của từ ba cá nhân trở lên, cùng đóng góp tài sản, công sức để thực hiện những công việc nhất định, cùng hƣởng lợi và cùng chịu trách nhiệm là chủ thể trong các quan hệ dân sự” Nghị định 151/2007/NĐ-CP và Thông tƣ 04/2008/TT-BKH hƣớng dẫn tổ chức, hoạt động của tổ hợp tác với những đặc điểm cơ bản: Tổ hợp tác do các cá nhân tự nguyên thành lập, là một loại hình của kinh tế tập thể, của tổ chức xã hội dân sự số lƣợng thành viên tối thiểu là 3 ngƣời, UBND cấp xã chứng thực hợp đồng hợp tác; tổ hợp tác không phải là pháp nhân, hoạt động vì mục đích kinh tế, xã hội, sở thích nhóm không trái với pháp luật. Tổ hợp tác không phải là pháp nhân kinh doanh, “không là cấp dưới” của UBND xã, hay tổ trƣởng dân phố, trƣởng thôn, của Ban quản lý chƣơng trình dự 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] án do vậy mối quan hệ là hợp tác,hýớng dẫn ðúng ngýời ðúng việc; một số công việc nhiều tổ làm đƣợc có thể luân phiên giữa các tổ hoặc bỏ thầu chọn tổ làm tốt nhất. Các tổ hợp tác hoạt động với tinh thần tự nguyện, mỗi thành viên có trách nhiệm theo hợp đồng, theo thoả thuận cùng có lợi, do vậy các tranh chấp cần đƣợc ngăn chặn và xử lý kịp thời để giữ tình đoàn kết.

Hoạt động của tổ hợp tác ngoài các mục tiêu về kinh tế đối với tổ hợp tác làm kinh tế, các loại hình tổ hợp tác đều lấy tôn chỉ mục tiêu phát triển cộng đồng, hoạt động xã hội tƣơng trợ, giúp đỡ đời sống tinh thần đến từng cá nhân và gia đình với ý nghĩa nhân văn. Khái niệm về Hợp tác xã Hợp tác xã là tổ chức kinh tế tập thể do các cá nhân, hộ gia đình, pháp nhân (sau đây gọi chung là xã viên) có nhu cầu, lợi ích chung, tự nguyện góp vốn, góp sức lập ra theo quy định của Luật này để phát huy sức mạnh tập thể của từng xã viên tham gia hợp tác xã, cùng giúp nhau thực hiện có hiệu quả các hoạt động sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc. Hợp tác xã hoạt động nhƣ một loại hình doanh nghiệp, có tƣ cách pháp nhân, tự chủ, tự chịu trách nhiệm về các nghĩa vụ tài chính trong phạm vi vốn điều lệ, vốn tích luỹ và các nguồn vốn khác của hợp tác xã theo quy định của pháp luật. HTX là phƣơng thức tất yếu trong lao động sản xuất và các hoạt động kinh tế, gắn liền với sự phát triển kinh tế và bị ràng buộc và qui định bởi sự tiến triển trong quá trình xã hội hoá của hoạt động kinh tế của con ngƣời và phải thích ứng với tiến trình phát triển kinh tế đó.

HTX phải tạo ra xung lực tăng năng suất lao động và đạt hiệu quả kinh tế cao. HTX là hình thức thực hiện các quá trình hợp tác trong hoạt động kinh tế. Mục tiêu của HTX là phát triển đƣợc sức sản xuất xã hội, tiết kiệm lao động, 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] tăng hiệu quả kinh tế, phải thích hợp với các mối quan hệ kinh tế mới trong điều kiện mới. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã rất sớm, có thể là ngƣời Việt Nam đầu tiên, nghiên cứu lý luận và kinh nghiệm quốc tế về hợp tác xã và truyền bá vào nƣớc ta, trong tác phẩm "Đƣờng kách mệnh" viết vào năm 1927.

"Hợp tác xã" trong "Đƣờng kách mệnh" là tác phẩm lý luận điển hình, mẫu mực về HTX, là biểu hiện sinh động của sự gặp gỡ giữa văn minh phƣơng Đông nói chung và văn hoá Việt Nam nói riêng và phƣơng Tây, từ đó tạo ra Tƣ tƣởng Hồ Chí Minh về HTX. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đúc rút lý luận và kinh nghiệm hợp tác xã của thế giới, điển hình là Anh, Pháp, Đức, Nga, Nhật. Quan niệm của Hồ Chí Minh về HTX lúc đó rất đúng với nhận thức của quốc tế, trƣớc hết là Liên minh HTX quốc tế, Tổ chức Lao động thế giới và các nƣớc hiện nay về HTX, về bản chất, giá trị và nguyên tắc, cách thức tổ chức HTX. Chủ tịch Hồ Chí Minh trình bày các quan niệm về HTX một cách hệ thống, với ngôn ngữ dung dị, dễ hiểu, và đặc biệt rất ngắn gọn, ai đọc cũng có thể hiểu đƣợc.

Giải thích về bản chất hợp tác xã, Ngƣời viết: Hạt nhân, trung tâm của HTX là xã viên; xã viên hợp tác với nhau để có lợi ích thiết thực và vẫn duy trì tính độc lập của mình; xã viên là chủ đích thực của hợp tác xã, là mục tiêu mà HTX phải phục vụ; HTX là phƣơng tiện để phục vụ xã viên, phải đảm bảo đem lại lợi ích cho xã viên- thực là "hợp tác xã là nhà, xã viên là chủ". Để trả lời câu hỏi "tại sao ngƣời ta cần phải tham gia hợp tác xã", Bác Hồ đã đƣa ra một ví dụ cụ thể chứng minh, theo đó: ngƣời sản xuất, nhất là nông dân đƣợc chia sẻ lợi ích phát sinh cả trong quá trình trao đổi, tiêu thụ sản phẩm, tạo tiết kiệm cho xã hội thông qua giảm chi phí trung gian, tạo lợi ích cho ngƣời tiêu dùng cuối cùng thông qua giá rẻ. 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ VII đã bƣớc đầu đề ra mô hình HTX tiêu dùng theo chuẩn mực quốc tế (Xã viên vừa là đồng sở hữu vừa đồng sử dụng sản phẩm, dịch vụ của HTX). Cụ thể: ở nông thôn, trên cơ sở tăng cƣờng vai trò đơn vị kinh tế tự chủ của hộ xã viên, các HTX hƣớng hoạt động vào những khâu và lĩnh vực mà hộ xã· viên không có điều kiện tự làm hoặc làm kém hiệu quả hơn kinh doanh tập thể.

Trong nông nghiệp, trên cơ sở phát huy tính tự chủ của hộ gia đình, chú trọng phát triển các hình thức hợp tác và HTX cung cấp dịch vụ, vật tƣ và tiêu thụ sản phẩm cho kinh tế hộ gia đình và trang trại". Tuy nhiên, chủ trƣơng này chƣa đƣợc thể chế hoá trong Luật Hợp tác xã năm 1996 và Luật Hợp tác xã năm 2003. Ngày nay, ở một số nƣớc nhƣ: Đan Mạch, Hà Lan, Na uy- là những nƣớc có khu vực HTX mạnh và có phong trào HTX từ lâu và khá sớm trên thế giới, nhƣng vẫn chƣa có Luật về hợp tác xã. Ngay ở nƣớc ta, mặc dù khung pháp luật chƣa đầy đủ, tổ hợp tác mà bản chất là HTX, trong những năm gần đây, vẫn phát triển rất mạnh mẽ.