Luận văn thạc sĩ vnu ls mô hình tổ chức chính quyền huyện trong điều kiện không tổ chức hội đồng nhân dân

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích mô hình tổ chức chính quyền huyện không có hội đồng nhân dân, đề xuất giải pháp cải cách hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Thị Thủy
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Trong Điều Kiện Không Tổ Chức Hội Đồng Nhân Dân
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN Ở NƯỚC TA TRƯỚC KHI THÍ ĐIỂM KHÔNG TỔ CHỨC HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
• 1.1. Quá trình xây dựng tổ chức chính quyền huyện ở nước ta
• 1.1.1. Lịch sử ra đời của tổ chức chính quyền huyện ở nước ta
• 1.1.2. Quá trình phát triển mô hình tổ chức chính quyền huyện ở nước ta
• 1.1.2.1. Giai đoạn Hiến pháp năm 1946
• 1.1.2.2. Giai đoạn Hiến pháp năm 1959
• 1.1.2.3. Giai đoạn Hiến pháp năm 1980
• 1.1.2.4. Mô hình tổ chức chính quyền huyện ở nước ta theo Hiến pháp và pháp luật hiện hành
• 2. CHƯƠNG 2: THÍ ĐIỂM MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN KHÔNG CÓ HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN VÀ VIỆC XÂY DỰNG MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN
• 2.1. Cơ sở lý luận và thực tiễn về tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 2.1.1. Cơ sở lý luận về tổ chức chính quyền không có Hội đồng nhân dân
• 2.1.2. Cơ sở thực tiễn về tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 2.2. Mô hình thí điểm tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.1. Ủy ban nhân dân huyện nơi không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.2. Cơ quan chuyên môn của Ủy ban nhân dân huyện nơi không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.3. Vai trò của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam ở huyện nơi không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.4. Đánh giá bước đầu về mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.4.1. Những ưu điểm của mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 2.2.4.2. Những hạn chế của mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ Ý KIẾN HOÀN CHỈNH MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN TRONG KHI THỰC HIỆN THÍ ĐIỂM VÀ TRIỂN KHAI RA DIỆN RỘNG SAU NÀY MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN KHÔNG CÓ HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN
• 3.1. Thay đổi tên gọi cho phù hợp với tính chất mới
• 3.2. Hoàn thiện về cách thức thành lập
• 3.3. Hoàn thiện việc điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ của cơ cấu cơ quan mới
• 3.4. Hoàn chỉnh mối quan hệ giữa cơ cấu chính quyền huyện mới với tổ chức đảng, cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp
• 3.4.1. Mối quan hệ giữa chính quyền huyện mới với tổ chức Đảng
• 3.4.2. Mối quan hệ giữa chính quyền huyện mới với cơ quan nhà nước
• 3.4.3. Mối quan hệ giữa chính quyền huyện mới với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Không Có Hội Đồng Nhân Dân

Mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân đang trở thành một chủ đề nóng trong bối cảnh cải cách hành chính hiện nay. Việc nghiên cứu mô hình này không chỉ giúp hiểu rõ hơn về cơ cấu tổ chức mà còn chỉ ra những thách thức và cơ hội trong việc quản lý nhà nước tại địa phương. Mô hình này được xem là một bước tiến trong việc tối ưu hóa bộ máy nhà nước, giảm thiểu sự cồng kềnh và nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1. Lịch Sử Hình Thành Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện

Mô hình tổ chức chính quyền huyện đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển từ thời kỳ phong kiến đến nay. Trong lịch sử, chính quyền huyện đã được hình thành với nhiều biến đổi để phù hợp với từng giai đoạn lịch sử và yêu cầu quản lý nhà nước. Sự chuyển mình này phản ánh sự thay đổi trong tư duy quản lý và tổ chức bộ máy nhà nước.

1.2. Đặc Điểm Của Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Hiện Nay

Mô hình tổ chức chính quyền huyện hiện nay không có Hội đồng nhân dân có những đặc điểm nổi bật như: giảm thiểu tầng nấc trong quản lý, tập trung quyền lực vào Ủy ban nhân dân huyện, và tăng cường vai trò của các cơ quan chuyên môn. Điều này giúp nâng cao tính linh hoạt và hiệu quả trong quản lý nhà nước tại địa phương.

II. Những Thách Thức Trong Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Không Có Hội Đồng Nhân Dân

Mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân đối mặt với nhiều thách thức lớn. Một trong những thách thức chính là việc đảm bảo tính đại diện cho ý chí của nhân dân. Khi không có Hội đồng nhân dân, việc lắng nghe và phản ánh nguyện vọng của người dân trở nên khó khăn hơn. Bên cạnh đó, việc quản lý và điều hành cũng gặp nhiều khó khăn do thiếu cơ chế giám sát và phản biện.

2.1. Thiếu Tính Đại Diện Của Nhân Dân

Khi không có Hội đồng nhân dân, việc đại diện cho ý chí và nguyện vọng của người dân trở nên hạn chế. Điều này có thể dẫn đến sự thiếu tin tưởng từ phía người dân đối với chính quyền địa phương, ảnh hưởng đến sự ổn định và phát triển của xã hội.

2.2. Khó Khăn Trong Quản Lý Và Điều Hành

Mô hình này cũng gặp khó khăn trong việc quản lý và điều hành các hoạt động của chính quyền. Thiếu cơ chế giám sát và phản biện có thể dẫn đến tình trạng lạm quyền và thiếu trách nhiệm trong quản lý nhà nước.

III. Phương Pháp Cải Cách Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện

Để khắc phục những thách thức hiện tại, cần có những phương pháp cải cách mô hình tổ chức chính quyền huyện. Việc xây dựng một cơ chế giám sát hiệu quả, tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý là rất cần thiết. Bên cạnh đó, cần có những chính sách rõ ràng để định hình lại chức năng và nhiệm vụ của chính quyền huyện.

3.1. Tăng Cường Cơ Chế Giám Sát

Cần thiết lập các cơ chế giám sát hiệu quả để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong hoạt động của chính quyền huyện. Việc này có thể thực hiện thông qua việc thành lập các tổ chức giám sát độc lập hoặc tăng cường vai trò của Mặt trận Tổ quốc.

3.2. Khuyến Khích Sự Tham Gia Của Người Dân

Khuyến khích người dân tham gia vào quá trình quản lý nhà nước thông qua các hình thức như hội nghị, diễn đàn, hoặc các cuộc khảo sát ý kiến. Điều này không chỉ giúp chính quyền lắng nghe ý kiến của người dân mà còn tạo ra sự gắn kết giữa chính quyền và cộng đồng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Không Có Hội Đồng Nhân Dân

Mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân đã được áp dụng thí điểm tại một số địa phương và đã đạt được những kết quả nhất định. Việc này không chỉ giúp giảm thiểu sự cồng kềnh trong bộ máy nhà nước mà còn nâng cao hiệu quả quản lý. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để rút ra bài học kinh nghiệm cho các địa phương khác.

4.1. Kết Quả Thí Điểm Tại Một Số Địa Phương

Một số địa phương đã áp dụng mô hình này và ghi nhận những kết quả tích cực trong quản lý nhà nước. Việc giảm thiểu tầng nấc trong quản lý đã giúp tăng cường tính linh hoạt và hiệu quả trong công việc.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Địa Phương

Các địa phương cần rút ra bài học từ những kinh nghiệm thực tiễn trong việc áp dụng mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân. Việc này sẽ giúp các địa phương khác có thể áp dụng một cách hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Về Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện Không Có Hội Đồng Nhân Dân

Mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân là một bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Tuy nhiên, để mô hình này phát huy hiệu quả, cần có những giải pháp đồng bộ nhằm khắc phục những thách thức hiện tại. Việc đảm bảo tính đại diện cho nhân dân và tăng cường cơ chế giám sát là rất cần thiết để nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương.

5.1. Tương Lai Của Mô Hình Tổ Chức Chính Quyền Huyện

Mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân có thể trở thành một xu hướng trong tương lai nếu được triển khai một cách hiệu quả. Cần có những nghiên cứu sâu hơn để đánh giá tác động của mô hình này đến sự phát triển của chính quyền địa phương.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Cách

Đề xuất các giải pháp cải cách nhằm hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền huyện không có Hội đồng nhân dân, bao gồm việc tăng cường sự tham gia của người dân và thiết lập các cơ chế giám sát hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực tiễn hơn 60 năm xây dựng và phát triển bộ máy nhà nước từ năm 1945 cho thấy việc đổi mới tổ chức chính quyền địa phương luôn là yêu cầu cấp thiết nhằm tinh gọn tổ chức và nâng cao hiệu lực quản lý. Tính đến cuối năm 2008, toàn quốc có 551 huyện trên tổng số 684 đơn vị hành chính cấp huyện, đặt ra yêu cầu cấp bách trong việc khắc phục tình trạng cồng kềnh, phân tầng trung gian kém hiệu quả. Thực tế hoạt động của Hội đồng nhân dân huyện bộc lộ nhiều điểm bất cập khi phần lớn các quyết định mang tính hình thức, lặp lại chỉ đạo của cấp trên và chưa thực sự đại diện cho ý chí nhân dân. Nhằm tháo gỡ điểm nghẽn thể chế này, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 26/2008/QH12 thực hiện thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân tại 10 trên 63 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (chiếm tỷ lệ 15,87%), áp dụng trên địa bàn 67 huyện và 32 quận (chiếm 16,61% tổng số đơn vị hành chính cấp huyện cả nước).

Luận văn tập trung nghiên cứu toàn diện cơ sở lý luận, tiến trình lịch sử và thực tiễn tổ chức chính quyền huyện, từ đó xác lập luận cứ khoa học để hoàn thiện mô hình hành chính địa phương khi không tổ chức cơ quan dân cử cấp huyện. Phạm vi nghiên cứu bao quát các giai đoạn lập hiến từ năm 1945 đến thời điểm bắt đầu triển khai thí điểm vào ngày 25 tháng 4 năm 2009 trên 10 địa phương đại diện cho các vùng miền. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc cung cấp giải pháp giảm bớt tầng nấc trung gian, tiết kiệm ngân sách, nâng cao tính phản ứng nhanh của bộ máy điều hành và phân định rành mạch giữa chính quyền nông thôn với chính quyền đô thị trên phạm vi 549 huyện trong tiến trình cải cách hành chính.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Đề tài vận dụng hai lý thuyết nền tảng trong khoa học pháp lý và hành chính: học thuyết nhà nước kiểu mới xã hội chủ nghĩa về quyền lực nhân dân và học thuyết quản lý hành chính lãnh thổ hiện đại. Cùng với đó, mô hình chính quyền tự quản địa phương và mô hình chính quyền đại diện tản quyền từ các quốc gia phát triển được sử dụng làm khung đối chiếu chuyên sâu.

Ba khái niệm trung tâm được phân tích gồm: đơn vị hành chính trung gian, thiết chế chính quyền đại diện và cơ quan chấp hành hành chính nhà nước. Về mặt lịch sử, bộ máy cấp huyện trong giai đoạn 1978 đến 1983 từng được tổ chức với 15 đến 18 phòng ban chuyên môn, đẩy quy mô biên chế tăng vọt từ 60 lên tới 180 cán bộ. Mô hình hiện hành căn cứ theo Nghị định số 14/2008/NĐ-CP đã tinh giản tổ chức về 10 phòng ban chuyên môn đa ngành, đồng thời thiết lập cơ cấu Ủy ban nhân dân tinh gọn gồm 7 đến 9 thành viên, tạo tiền đề vững chắc cho việc chuyển đổi phương thức vận hành.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu khai thác nguồn dữ liệu thứ cấp từ hệ thống văn bản pháp lý gồm Hiến pháp các năm 1946, 1959, 1980, 1992, các Sắc lệnh số 63/SL, 77/SL năm 1945 cùng Nghị quyết số 724/2009/UBTVQH12 và Nghị quyết số 725/2009/UBTVQH12. Nguồn dữ liệu sơ cấp được tổng hợp từ báo cáo khảo sát thực trạng tổ chức và hoạt động chính quyền địa phương qua các thời kỳ.

Phương pháp luận chủ đạo là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp phân tích luật học so sánh, tổng hợp thể chế và thống kê thực tiễn. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 99 quận, huyện (trong đó có 67 huyện và 32 quận) cùng 483 phường tại 10 tỉnh, thành phố được lựa chọn thí điểm từ tháng 11 năm 2008 đến năm 2009. Phương pháp chọn mẫu điển hình được áp dụng nhằm bao quát 4 tỉnh miền Bắc, 3 tỉnh miền Trung và 3 tỉnh miền Nam, đại diện cho mọi dạng địa hình từ đồng bằng, đô thị, miền núi đến ven biển. Việc lựa chọn phương pháp này bảo đảm tính khách quan, giúp nhận diện rõ các xung đột thẩm quyền giữa các cấp quản lý.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu khẳng định sự tồn tại của Hội đồng nhân dân cấp huyện mang nặng tính hình thức do huyện là cấp trung gian, không chủ động được nguồn ngân sách và biên chế. Số liệu khảo sát thực tế cho thấy mỗi kỳ họp Hội đồng nhân dân huyện trung bình chỉ có 5 lượt chất vấn, thấp hơn 50% so với cấp tỉnh (khoảng 10 lượt chất vấn) và tương đương cấp xã (khoảng 4 lượt chất vấn). Các nghị quyết ban hành chủ yếu sao chép lại chỉ tiêu của cấp trên.

Thứ hai, vị trí và tính chất của huyện đã chuyển dịch từ đơn vị kinh tế khép kín sang cấp quản lý hành chính phục vụ. Trước đây bộ máy huyện duy trì từ 15 đến 18 ban ngành với 150 đến 180 biên chế; sau cải cách đã thu gọn thành 10 phòng chuyên môn theo Nghị định số 14/2008/NĐ-CP, tập trung vào nhiệm vụ chỉ đạo thực thi chính sách.

Thứ ba, việc triển khai thí điểm tại 99 quận, huyện (chiếm 16,61% cả nước) và 483 phường (chiếm 37,15% số phường toàn quốc) theo Nghị quyết số 725/2009/UBTVQH12 đã xác lập cơ chế Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trực tiếp bổ nhiệm, miễn nhiệm Chủ tịch và các ủy viên Ủy ban nhân dân huyện, tạo nên sự thống nhất và thông suốt từ trung ương đến cơ sở.

Thứ tư, quyền làm chủ của nhân dân không bị ảnh hưởng tiêu cực khi không tổ chức Hội đồng nhân dân huyện, mà được tập trung thực hiện qua Hội đồng nhân dân tỉnh, Hội đồng nhân dân xã và hoạt động giám sát của 67 Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện thí điểm.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản của việc Hội đồng nhân dân huyện hoạt động kém hiệu quả là do áp dụng đồng nhất mô hình tổ chức ở tất cả các cấp hành chính mà không phân biệt giữa đơn vị cơ bản và đơn vị trung gian. So sánh lịch sử cho thấy giai đoạn 1945 đến 1959 theo Hiến pháp năm 1946, nước ta không tổ chức Hội đồng nhân dân cấp huyện nhưng bộ máy hành chính vẫn vận hành hiệu lực và sâu sát. Tham chiếu quốc tế tại Pháp và Hàn Quốc cũng chỉ rõ các cấp hành chính trung gian thường không thiết lập cơ quan dân cử mà chỉ đặt cơ quan đại diện tản quyền.

Dữ liệu khảo sát về số lượt chất vấn qua các cấp (10 tại tỉnh, 5 tại huyện, 4 tại xã) và tỷ lệ 16,61% đơn vị thí điểm có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột so sánh hiệu suất giám sát và bảng ma trận phân định nhiệm vụ giữa 10 phòng ban chuyên môn với cơ cấu 7 đến 9 ủy viên Ủy ban nhân dân. Điều này minh chứng việc bỏ cấp trung gian giúp tinh giản biên chế và đẩy nhanh tiến độ ban hành quyết định hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện quy định về cách thức thành lập bộ máy điều hành huyện. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh trực tiếp bổ nhiệm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và 7 đến 9 ủy viên Ủy ban nhân dân huyện với nhiệm kỳ 5 năm, hoàn thành quy chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh trong năm 2010.

Thứ hai, tái cấu trúc thẩm quyền phân cấp quản lý ngân sách và kế hoạch. Chuyển đổi 100% ngân sách cấp huyện thành đơn vị dự toán trực thuộc ngân sách tỉnh, rút ngắn thời gian giao dự toán xuống dưới 20 ngày làm việc sau khi Hội đồng nhân dân tỉnh phê duyệt.

Thứ ba, chuẩn hóa tổ chức 10 phòng ban chuyên môn trực thuộc Ủy ban nhân dân huyện theo Nghị định số 14/2008/NĐ-CP. Cần phân định rành mạch chức năng quản lý đa ngành, cắt giảm tối thiểu 20% thủ tục hành chính trùng lặp và hoàn thành số hóa quy trình liên thông giữa huyện với cấp xã trong lộ trình từ năm 2010 đến năm 2015.

Thứ tư, nâng cao năng lực giám sát của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và Đoàn đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh. Quy định định kỳ tối thiểu 2 lần mỗi năm tổ chức tiếp xúc cử tri và đối thoại trực tiếp tại từng cụm xã, đảm bảo 100% khiếu nại của công dân được giải quyết theo đúng thẩm quyền.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Thứ nhất, các cơ quan hoạch định chính sách thể chế như Bộ Nội vụ, Ban Tổ chức Trung ương và Ủy ban Pháp luật của Quốc hội: Tiếp cận nguồn dữ liệu thực chứng từ 10 tỉnh thành thí điểm phục vụ việc sửa đổi Hiến pháp năm 1992 và xây dựng Luật Tổ chức chính quyền địa phương.

Thứ hai, đội ngũ lãnh đạo, công chức cấp tỉnh và huyện: Nắm vững quy trình vận hành của Ủy ban nhân dân nơi không có Hội đồng nhân dân với cơ cấu 7 đến 9 thành viên và 10 phòng ban chuyên môn.

Thứ ba, giảng viên, nghiên cứu sinh chuyên ngành Luật Hiến pháp, Luật Hành chính và Quản lý công: Sử dụng luận văn như một công trình tổng kết thể chế qua 4 bản Hiến pháp và thực tiễn triển khai Nghị quyết số 26/2008/QH12.

Thứ tư, sinh viên ngành Luật và Hành chính học: Tham khảo các phân tích chuyên sâu về sự phát triển của hệ thống chính quyền địa phương từ Sắc lệnh số 63/SL năm 1945 đến thời kỳ đổi mới.

Câu hỏi thường gặp

Thứ nhất, vì sao cần thí điểm không tổ chức Hội đồng nhân dân ở cấp huyện? Huyện là cấp hành chính trung gian giữa tỉnh và xã, không tự chủ hoàn toàn về ngân sách và biên chế. Hoạt động của Hội đồng nhân dân huyện mang nặng tính hình thức với trung bình chỉ 5 lượt chất vấn mỗi kỳ họp, do đó tinh giản cấp này giúp bộ máy hành chính vận hành thông suốt hơn.

Thứ hai, việc bỏ Hội đồng nhân dân huyện có làm mất quyền dân chủ của nhân dân không? Quyền làm chủ của người dân vẫn được bảo đảm đầy đủ thông qua các đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân tỉnh và Hội đồng nhân dân xã. Đồng thời, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tại 67 huyện thí điểm được tăng cường thẩm quyền giám sát trực tiếp các quyết định của chính quyền.

Thứ ba, cơ cấu tổ chức của Ủy ban nhân dân huyện không có Hội đồng nhân dân gồm những ai? Ủy ban nhân dân huyện gồm Chủ tịch, Phó Chủ tịch và các ủy viên với tổng số từ 7 đến 9 thành viên do Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh bổ nhiệm, miễn nhiệm. Giúp việc cho Ủy ban nhân dân có 10 phòng ban chuyên môn theo Nghị định số 14/2008/NĐ-CP.

Thứ tư, phạm vi triển khai thí điểm được quy định cụ thể tại những địa phương nào? Theo Nghị quyết số 724/2009/UBTVQH12, việc thí điểm được thực hiện tại 10 tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (chiếm 15,87% cả nước), bao gồm 67 huyện, 32 quận và 483 phường, bảo đảm tính đại diện đầy đủ cho các vùng miền trên toàn quốc.

Thứ năm, cơ quan nào chịu trách nhiệm kiểm soát quyền lực đối với Ủy ban nhân dân huyện mới? Ủy ban nhân dân huyện chịu sự giám sát trực tiếp của Hội đồng nhân dân tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cùng cấp và sự kiểm tra thường xuyên của Ủy ban nhân dân tỉnh cùng hệ thống thanh tra chuyên ngành.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và tiến trình lịch sử tổ chức chính quyền huyện từ năm 1945 đến năm 2009 qua các bản Hiến pháp.
• Chỉ rõ thực trạng hoạt động hình thức của Hội đồng nhân dân cấp huyện thông qua số liệu khảo sát chất vấn và phân tích chức năng trung gian.
• Khẳng định tính đúng đắn của chủ trương thí điểm theo Nghị quyết số 26/2008/QH12 tại 99 quận, huyện thuộc 10 tỉnh, thành phố.
• Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về kiện toàn 10 phòng chuyên môn, chuẩn hóa cơ cấu 7 đến 9 thành viên Ủy ban nhân dân và hoàn thiện phân cấp ngân sách.
• Xác lập cơ sở khoa học để các cơ quan thẩm quyền tiến hành tổng kết giai đoạn thí điểm 2009 đến 2012 phục vụ sửa đổi thể chế hành chính lâu dài.

Các nhà nghiên cứu, cán bộ quản lý và độc giả quan tâm đến cải cách hành chính có thể khai thác sâu các luận cứ trong công trình để đóng góp vào tiến trình hiện đại hóa nền công vụ quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 MÔ HÌNH TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN Ở NƢỚC TA TRƢỚC KHI THÍ ĐIỂM KHÔNG TỔ CHỨC HỘI ĐỒNG NHÂN DÂN 1. QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG TỔ CHỨC CHÍNH QUYỀN HUYỆN Ở NƢỚC TA 1. Lịch sử ra đời của tổ chức chính quyền huyện ở nƣớc ta Nhà nước sơ khai Văn Lang do vua Hùng (cun, khun) đứng đầu, gồm có ba cấp chính quyền: Nhà nước, Bộ lạc và Công xã nông thôn. Đây là thể chế chính trị đầu tiên ở nước ta, mặc dù còn sơ khai, nhưng bước đầu đã có sự phân công và quy định nhiệm vụ, chức năng cho từng quan chức.

Điều quan trọng nhất là trong cơ cấu tổ chức đã thể hiện rõ một bộ máy nhà nước với đầy đủ các nhân tố cấu thành: có vua và hệ thống các quan, có chính quyền trung ương và chính quyền địa phương. Thể chế chính trị thời Âu Lạc về cơ bản giống như thể chế chính trị Văn Lang, nhưng quy mô lớn hơn, chặt chẽ hơn. Đứng đầu là An Dương Vương, có quyền lực tối cao; bên dưới có lạc hầu, lạc tướng, bồ chính. Sách cổ Trung Quốc Giao Châu ngoại vực ký ghi chép về nhà nước Âu Lạc như sau: "Hồi xưa, chưa có quận, huyện thì lạc điền tùy theo nước lên xuống mà cày cấy.

Người cày ruộng ấy gọi là lạc dân, người cai quản dân gọi là lạc vương, người phó là lạc tướng, đều có ấn bằng đồng và dải sắc xanh làm huy hiệu". Như vậy, các danh hiệu, chức vụ và các vật dụng là biểu tượng cho quyền lực trong bộ máy nhà nước đã được xác định rõ [1]. Trong suốt hơn nghìn năm Bắc thuộc, chính quyền đô hộ Trung Hoa áp đặt mô hình chính quyền địa phương của Trung Hoa vào nước ta, chủ yếu theo cơ cấu quận - huyện kiểu Tần - Hán. Quận, huyện luôn là trung tâm và là 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trọng tâm của cả hệ thống chính trị, có phiên chế tinh gọn, kết hợp giữa chế độ pháp lệnh (từ cấp huyện trở lên) và tự quản (cấp dưới huyện), giữa các chế độ hành chính trực thuộc và phiên thuộc (châu, huyện cơ mi) [1].

Từ khi giành được quyền tự chủ, các triều đại phong kiến Việt Nam khi thiết kế nền hành chính địa phương đều có đơn vị hành chính huyện cùng với các đơn vị hành chính trung gian khác như lộ, phủ, đạo (sau này là tỉnh). Trong quá trình phát triển, đơn vị hành chính này không bị biến động nhiều như tỉnh. Chúng chỉ chịu một ít tác động khi xuất hiện thêm một đơn vị hành chính trung gian mới ra đời, kể từ thời nhà Nguyễn, là tổng. Về mục đích tổ chức, huyện là cấp hành chính được lập ra để làm cầu nối tiếp từ tỉnh, phủ xuống xã [15], [33].

Về cơ bản, mô hình tổ chức chính quyền huyện là theo mô hình một cơ quan hành chính cai trị, không có các thiết chế đại diện như ở xã và tỉnh. Thời vua Lê Thánh Tông đã rất chú trọng đến cải cách chính quyền ở địa phương. Một số đơn vị hành chính từng tồn tại trong thời gian dài như trấn và lộ đã bị bãi bỏ. Như vậy, cấp chính quyền mới là: đạo - phủ - huyện (châu) - xã.

Sang triều Nguyễn, thừa hưởng những thành quả to lớn của triều Tây Sơn thống nhất đất nước, làm chủ một lãnh thổ rộng lớn nhất trong lịch sử dân tộc, trải dài từ Lạng Sơn đến Cà Mau, nhà Nguyễn đã nhanh chóng thiết lập hệ thống chính quyền ở địa phương trên cơ sở vừa có kế thừa, vừa có bổ sung phát triển. Cấp phủ - huyện (châu): phủ là đơn vị hành chính gồm có vài huyện hợp lại với nhau.