Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Của Các Công Ty Niêm Yết Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam

Khám phá luận văn về minh bạch thông tin tài chính của các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam, phân tích và đánh giá hiệu quả.

• Tác giả: Lê Thị Mỹ Hạnh
• Người hướng dẫn: PGS. Võ Văn Nhị
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Các Công Ty Niêm Yết Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Vai Trò Lợi Ích

Thông tin tài chính đóng vai trò then chốt trong mọi quyết định đầu tư. Minh bạch trong công bố thông tin tài chính của các công ty niêm yết là yếu tố sống còn để duy trì lòng tin của nhà đầu tư chứng khoán và đảm bảo sự ổn định của thị trường chứng khoán Việt Nam. Khi thông tin được trình bày rõ ràng, đầy đủ và kịp thời, nhà đầu tư có thể đưa ra các quyết định sáng suốt, giảm thiểu rủi ro và góp phần vào sự phát triển bền vững của doanh nghiệp và toàn bộ nền kinh tế. Ngược lại, sự thiếu minh bạch, thông tin sai lệch hoặc che giấu có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng như mất niềm tin, sụt giảm giá trị cổ phiếu và thậm chí là phá sản. Do đó, việc nâng cao tính minh bạch trong báo cáo tài chính công ty niêm yết là một yêu cầu cấp thiết. "Trong nhiều thập kỷ qua, sự minh bạch thông tin tài chính đã có ảnh hưởng quan trọng đến các chiến lược đầu tư" (Fu, 2006).

1.1. Tầm quan trọng của công khai thông tin tài chính đối với nhà đầu tư

Công khai thông tin tài chính cho phép nhà đầu tư chứng khoán có cái nhìn đầy đủ và chính xác về tình hình hoạt động kinh doanh của công ty niêm yết. Thông qua việc phân tích báo cáo tài chính, nhà đầu tư có thể đánh giá khả năng sinh lời, mức độ rủi ro và tiềm năng tăng trưởng của doanh nghiệp. Điều này giúp họ đưa ra quyết định đầu tư dựa trên cơ sở thông tin vững chắc, thay vì chỉ dựa vào tin đồn hoặc cảm tính. Chất lượng thông tin được cải thiện giúp tạo ra một thị trường chứng khoán Việt Nam hiệu quả hơn.

1.2. Ảnh hưởng của minh bạch đến quản trị công ty và trách nhiệm giải trình

Minh bạch thông tin tài chính không chỉ quan trọng đối với nhà đầu tư, mà còn có tác động tích cực đến quản trị công ty và trách nhiệm giải trình. Khi doanh nghiệp phải công bố thông tin định kỳ và đầy đủ, ban lãnh đạo sẽ chịu áp lực phải điều hành công ty một cách hiệu quả và có trách nhiệm. Các hoạt động kinh doanh, các giao dịch lớn và các quyết định quan trọng đều phải được giải trình rõ ràng, minh bạch, hạn chế tối đa các hành vi gian lận, tham nhũng và lạm dụng quyền lực. Hệ thống kiểm soát nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin.

1.3. Minh bạch thông tin Yếu tố then chốt cho sự phát triển bền vững

Tính minh bạch là một trong những yếu tố then chốt để xây dựng một thị trường chứng khoán phát triển bền vững. Khi thị trường chứng khoán Việt Nam hoạt động minh bạch, công bằng và hiệu quả, sẽ thu hút được nhiều vốn đầu tư trong và ngoài nước. Điều này tạo điều kiện cho các doanh nghiệp huy động vốn dễ dàng hơn, mở rộng sản xuất kinh doanh và tạo ra nhiều việc làm cho xã hội. Hơn nữa, một thị trường minh bạch cũng giúp ngăn chặn các hành vi thao túng giá, đầu cơ và các hoạt động bất hợp pháp khác, bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số và nhà đầu tư cá nhân.

II. Thách Thức Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Công Ty Niêm Yết VN

Mặc dù đã có những tiến bộ nhất định, minh bạch thông tin tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Chất lượng thông tin tài chính đôi khi chưa đáp ứng yêu cầu, việc công bố thông tin bất thường còn chậm trễ, thiếu đầy đủ. Các quy định pháp luật về công bố thông tin còn chưa hoàn thiện, chế tài xử phạt các hành vi vi phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Ngoài ra, trình độ của đội ngũ cán bộ kế toán, kiểm toán và quản lý doanh nghiệp còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng lập và trình bày báo cáo tài chính một cách chính xác và minh bạch. "Công tác báo cáo tài chính ở Việt Nam cần có một sự thay đổi quan trọng nhằm nâng cao độ tin cậy và hữu dụng cho mục đích đầu tư, quản lý và kiểm soát" (Ngân hàng Thế giới, 2014).

2.1. Hạn chế về chất lượng báo cáo tài chính theo chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS

Mặc dù chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) đã được ban hành và sửa đổi nhiều lần, nhưng vẫn còn một số khác biệt so với chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS). Điều này gây khó khăn cho việc so sánh báo cáo tài chính công ty niêm yết của Việt Nam với các công ty nước ngoài, làm giảm tính hấp dẫn đối với nhà đầu tư chứng khoán quốc tế. Ngoài ra, việc áp dụng VAS còn chưa thống nhất giữa các doanh nghiệp, dẫn đến tình trạng chất lượng thông tin tài chính không đồng đều.

2.2. Rủi ro từ gian lận tài chính và đạo đức nghề nghiệp kế toán

Gian lận tài chính là một vấn đề nhức nhối tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam. Áp lực về lợi nhuận, mục tiêu tăng trưởng và các yếu tố cá nhân có thể thúc đẩy một số cá nhân hoặc tổ chức thực hiện các hành vi gian lận tài chính, làm sai lệch báo cáo tài chính và gây thiệt hại cho nhà đầu tư. Ngoài ra, đạo đức nghề nghiệp kế toán cũng đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính trung thực và khách quan của báo cáo tài chính. Việc vi phạm đạo đức nghề nghiệp có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho sự nghiệp của cá nhân và uy tín của doanh nghiệp.

2.3. Yếu kém trong hệ thống kiểm soát nội bộ và quản trị công ty

Một hệ thống kiểm soát nội bộ yếu kém có thể tạo điều kiện cho các hành vi sai phạm và gian lận tài chính. Khi các quy trình kiểm soát không chặt chẽ, các rủi ro không được nhận diện và quản lý hiệu quả, thông tin sai lệch có thể dễ dàng lọt qua và ảnh hưởng đến báo cáo tài chính. Quản trị công ty yếu kém cũng là một nguyên nhân dẫn đến sự thiếu minh bạch. Khi quyền lực tập trung vào một số ít cá nhân, không có sự giám sát hiệu quả từ Ban kiểm soát và cổ đông, nguy cơ lạm dụng quyền lực và thông tin sai lệch sẽ tăng lên.

III. Giải Pháp Nâng Cao Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Hướng Dẫn

Để nâng cao minh bạch thông tin tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ từ phía cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức liên quan. Hoàn thiện khung pháp lý về công bố thông tin, tăng cường giám sát và thực thi pháp luật, nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ và tăng cường vai trò của kiểm toán báo cáo tài chính. Đồng thời, các doanh nghiệp cần chủ động xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ vững mạnh, thực hiện quản trị công ty tốt và tăng cường trách nhiệm giải trình với nhà đầu tư chứng khoán.

3.1. Hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và tăng cường giám sát công bố thông tin

Cơ quan quản lý nhà nước, đặc biệt là Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Bộ Tài chính (BTC), cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về công bố thông tin, đảm bảo tính đầy đủ, rõ ràng và kịp thời. Cần sửa đổi, bổ sung các quy định về công bố thông tin định kỳ, công bố thông tin bất thường và các trường hợp đặc biệt khác. UBCKNN cần tăng cường giám sát hoạt động công bố thông tin của các công ty niêm yết, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật.

3.2. Nâng cao chất lượng kiểm toán báo cáo tài chính và đạo đức nghề nghiệp

Kiểm toán báo cáo tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc xác minh tính chính xác và đáng tin cậy của báo cáo tài chính công ty niêm yết. Để nâng cao chất lượng kiểm toán, cần có những quy định chặt chẽ về tiêu chuẩn kiểm toán, đạo đức nghề nghiệp của kiểm toán viên, và kiểm soát chất lượng dịch vụ kiểm toán. Cần tăng cường sự độc lập của công ty kiểm toán và kiểm toán viên, tránh xung đột lợi ích và đảm bảo tính khách quan trong quá trình kiểm toán.

3.3. Thúc đẩy quản trị công ty tốt và trách nhiệm giải trình với nhà đầu tư

Quản trị công ty tốt là nền tảng để xây dựng minh bạch thông tin tài chính và bảo vệ quyền lợi của cổ đông. Các doanh nghiệp cần tuân thủ các nguyên tắc về quản trị công ty, như đảm bảo sự minh bạch trong hoạt động của Hội đồng quản trị (HĐQT), tăng cường vai trò của Ban kiểm soát (BKS), và bảo vệ quyền lợi của cổ đông thiểu số. Cần tăng cường trách nhiệm giải trình của ban lãnh đạo với nhà đầu tư chứng khoán, thông qua việc tổ chức các cuộc họp đại hội đồng cổ đông thường niên và các kênh thông tin khác.

IV. Ứng Dụng Phân Tích Báo Cáo Tài Chính Đánh Giá Dự Báo

Phân tích báo cáo tài chính là một công cụ quan trọng để đánh giá tình hình tài chính và hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Thông qua việc phân tích các chỉ số tài chính, như tỷ suất lợi nhuận, khả năng thanh toán, và hiệu quả sử dụng tài sản, nhà đầu tư có thể đưa ra những nhận định về sức khỏe tài chính của doanh nghiệp và dự báo về tiềm năng tăng trưởng trong tương lai. Phân tích báo cáo tài chính cũng giúp các nhà quản lý doanh nghiệp nhận diện những điểm mạnh, điểm yếu và đưa ra những quyết định điều hành phù hợp. "Nhiều nghiên cứu cho thấy sự sẵn có và chất lượng thông tin tài chính của các công ty là hai nhân tố chính ảnh hưởng đến quyết định của nhà đầu tư" (Young, 2003).

4.1. Sử dụng hệ số tài chính để đánh giá sức khỏe doanh nghiệp

Hệ số tài chính là một công cụ hữu ích để phân tích báo cáo tài chính và đánh giá sức khỏe tài chính của doanh nghiệp. Các hệ số tài chính thường được sử dụng bao gồm tỷ suất lợi nhuận, khả năng thanh toán, và hiệu quả sử dụng tài sản. Tỷ suất lợi nhuận cho biết khả năng sinh lời của doanh nghiệp, khả năng thanh toán cho biết khả năng trả nợ, và hiệu quả sử dụng tài sản cho biết khả năng sử dụng tài sản để tạo ra doanh thu và lợi nhuận.

4.2. Phân tích dòng tiền và khả năng thanh toán của công ty

Báo cáo lưu chuyển tiền tệ (LCTT) cung cấp thông tin về dòng tiền vào và dòng tiền ra của doanh nghiệp trong một giai đoạn nhất định. Phân tích dòng tiền giúp nhà đầu tư đánh giá khả năng tạo tiền của doanh nghiệp, khả năng trả nợ và khả năng tài trợ cho các hoạt động đầu tư. Khả năng thanh toán là một yếu tố quan trọng để đánh giá rủi ro của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có khả năng thanh toán tốt sẽ ít gặp khó khăn trong việc trả nợ và duy trì hoạt động kinh doanh.

4.3. Dự báo tài chính và lập kế hoạch kinh doanh dựa trên báo cáo

Báo cáo tài chính là một nguồn thông tin quan trọng để dự báo tài chính và lập kế hoạch kinh doanh. Dựa trên báo cáo tài chính trong quá khứ và hiện tại, nhà đầu tư và nhà quản lý có thể đưa ra những dự báo về doanh thu, chi phí, lợi nhuận và dòng tiền trong tương lai. Những dự báo này sẽ giúp họ đưa ra những quyết định đầu tư và điều hành phù hợp, đảm bảo sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

V. Nghiên Cứu Minh Bạch Thông Tin Kết Quả Hàm Ý Thị Trường VN

Nghiên cứu về minh bạch thông tin tài chính của các công ty niêm yết tại Việt Nam cho thấy rằng, mặc dù đã có những cải thiện đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết. Chất lượng thông tin tài chính, tuân thủ các quy định về công bố thông tin, và quản trị công ty là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến tính minh bạch. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng, các công ty kiểm toán bởi Big 4 thường có mức độ minh bạch cao hơn so với các công ty được kiểm toán bởi các công ty kiểm toán nhỏ hơn.

5.1. Ảnh hưởng của quy mô công ty đòn bẩy tài chính và hiệu quả đến minh bạch

Nghiên cứu cho thấy quy mô công ty có tác động tích cực đến mức độ minh bạch. Các công ty lớn thường có nguồn lực tốt hơn để đầu tư vào hệ thống báo cáo và công bố thông tin. Tuy nhiên, đòn bẩy tài chính cao có thể làm giảm tính minh bạch, do áp lực phải che giấu thông tin tiêu cực. Hiệu quả sử dụng tài sản cao thường đi kèm với minh bạch tốt hơn, vì các công ty hiệu quả thường có hệ thống quản lý và kiểm soát tốt.

5.2. Vai trò của công ty kiểm toán và cơ cấu Hội đồng quản trị HĐQT

Việc công ty được kiểm toán bởi Big 4 có tác động tích cực đến minh bạch thông tin tài chính. Các công ty này thường có uy tín cao hơn và tuân thủ các tiêu chuẩn kiểm toán khắt khe hơn. Cơ cấu HĐQT cũng đóng vai trò quan trọng. Một HĐQT độc lập và đa dạng thường có khả năng giám sát và kiểm soát tốt hơn, thúc đẩy minh bạch trong công bố thông tin.

5.3. Hàm ý cho nhà đầu tư nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước

Kết quả nghiên cứu có nhiều hàm ý quan trọng cho nhà đầu tư chứng khoán, nhà quản lý và cơ quan quản lý nhà nước. Nhà đầu tư cần chú trọng đến chất lượng thông tin tài chính, uy tín của công ty kiểm toán, và cơ cấu HĐQT khi đưa ra quyết định đầu tư. Nhà quản lý cần chủ động xây dựng hệ thống báo cáo và công bố thông tin minh bạch, tuân thủ các quy định pháp luật và thực hiện quản trị công ty tốt. Cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, tăng cường giám sát và thực thi pháp luật, và nâng cao trình độ của đội ngũ cán bộ.

VI. Tương Lai Minh Bạch Thông Tin Tài Chính Xu Hướng và Giải Pháp

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, minh bạch thông tin tài chính sẽ tiếp tục là một yêu cầu cấp thiết đối với các công ty niêm yết tại Việt Nam. Việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS), phát triển công nghệ thông tin trong báo cáo tài chính, và tăng cường trách nhiệm giải trình sẽ là những xu hướng quan trọng trong tương lai. Để đạt được tính minh bạch cao hơn, các công ty cần không ngừng nỗ lực cải thiện hệ thống quản lý, nâng cao trình độ chuyên môn và tuân thủ các quy định pháp luật.

6.1. Xu hướng áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế IFRS

Việc áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế (IFRS) sẽ giúp báo cáo tài chính của các công ty Việt Nam trở nên dễ hiểu và so sánh được với các công ty trên thế giới. Điều này sẽ thu hút nhà đầu tư quốc tế và tạo điều kiện cho các công ty Việt Nam huy động vốn trên thị trường quốc tế. Việc chuyển đổi sang IFRS đòi hỏi sự chuẩn bị kỹ lưỡng về nguồn lực, đào tạo và hệ thống kế toán.

6.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong báo cáo và công bố thông tin

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả và tính minh bạch của báo cáo tài chính. Việc sử dụng phần mềm kế toán, hệ thống quản lý dữ liệu và các kênh công bố thông tin trực tuyến sẽ giúp giảm thiểu sai sót, tăng tốc độ xử lý thông tin và đảm bảo thông tin được công bố kịp thời và đầy đủ đến nhà đầu tư chứng khoán.

6.3. Tăng cường trách nhiệm giải trình và quan hệ nhà đầu tư IR

Trách nhiệm giải trình là một yếu tố then chốt để xây dựng lòng tin với nhà đầu tư chứng khoán. Các công ty cần chủ động thiết lập các kênh giao tiếp hiệu quả với nhà đầu tư, như tổ chức các cuộc họp, hội nghị trực tuyến và cung cấp thông tin trên trang web của công ty. Quan hệ nhà đầu tư chứng khoán (IR) tốt sẽ giúp công ty thu hút vốn đầu tư, nâng cao giá trị thương hiệu và duy trì mối quan hệ bền vững với cổ đông.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU Minh bạch thông tin tài chính là vấn đề đã được nghiên cứu của rất nhiều tác giả với nhiều công trình nghiên cứu thuộc nhiều cấp độ ở nước ngoài cũng như ở Việt Nam. Để có một cái nhìn toàn cảnh về những nghiên cứu có liên quan, luận án chọn lựa và giới thiệu một số công trình nghiên cứu có tính tiêu biểu liên quan đến vấn đề này. Qua đó sẽ rút ra khe hổng nghiên cứu đối với công trình luận án.1 CÁC NGHIÊN CỨU NƯỚC NGOÀI LIÊN QUAN ĐẾN THÔNG TIN TÀI CHÍNH VÀ MINH BẠCH THÔNG TIN TÀI CHÍNH Trong những năm trước đây, nghiên cứu về TTTC và minh bạch thông tin của các công ty được nhiều tác giả trên thế giới nghiên cứu dựa trên dữ liệu của nhiều công ty ở nhiều nước khác nhau. Nhiều nghiên cứu trước chủ yếu tập trung nhiều vào nhân tố ảnh hưởng đến tính minh bạch thông tin của cả những CTNY và công ty chưa niêm yết.

Trong nội dung này luận án tìm hiểu và trình bày các nghiên cứu ngoài nước về thông tin tài chính và minh bạch thông tin tài chính trong mối liên hệ mật thiết với nhau.1 Nội dung các nghiên cứu trƣớc có liên quan đến đề tài luận án - Những nghiên cứu trên thế giới trước đây liên quan đến TTTC và ảnh hưởng của nó đến quyết định đầu tư trên TTCK gồm những nghiên cứu như: Năm 1994, Carolyn Streuly với nghiên cứu có tên gọi “The primary objective of financial reporting: How are we doing?” đã thực thiện khảo sát với mẫu ngẫu nhiên của 1.300 các chuyên gia phân tích tài chính (CFAs) ở Mỹ. Sau 3 lần tổng hợp từ các thư khảo sát, cuộc điều tra đã nhận được kết quả trả lời từ 508 thành viên trong mẫu. Kết quả khảo sát cho thấy: 53% số người được hỏi cho biết các thông tin được công bố trong báo cáo hàng năm là đủ cơ sở để họ đưa ra các quyết định đầu tư. Các kết quả thu được về sự đánh giá cao tính hữu ích của BCTC và các nội dung thuyết minh rõ ràng của BCTC đã cho thấy tính hữu dụng của BCTC trong việc cung cấp thông tin cho các quyết định đầu tư cũng như cung cấp bằng chứng về những kết quả đạt được trong mục tiêu chính của BCTC là cung cấp thông tin hữu ích để các nhà đầu tư, các chủ nợ, và những người dùng khác có thể đưa ra các quyết định hợp lý.

Ngoài ra, để có cơ sở cải thiện và tăng cường tính hữu dụng của BCTC, năm 2008, trong Báo cáo của Ủy ban Tư vấn SEC về Cải thiện BCTC dưới tác động của Ủy ban giám sát kế toán công ty đại chúng (Final Report of SEC Advisory Committee on Improvements to Financial Reporting Impacts, James Hamilton) đã đưa ra các biện pháp 7 kiểm tra nhằm tăng tính hữu dụng của BCTC và làm giảm sự phức tạp cho nhà đầu tư, người soạn lập BCTC và kiểm toán viên. Báo cáo đưa ra các nguyên tắc hướng dẫn và khuyến nghị về mục đích chính của BCTC phải giúp cho các nhà đầu tư đưa ra quyết định với các thông tin đầy đủ. Báo cáo cũng đề cập đến việc gia tăng nhận thức thực hành về đánh giá kế toán và kiểm toán với các tiêu chuẩn phải dựa trên các nguyên tắc cơ bản. Một số nghiên cứu liên quan đến quan hệ giữa thông tin BCTC và các chỉ số tài chính hay giá cổ phiếu CTNY có nghiên cứu của Dimitropoulos và cộng sự (tạp chí Managerial Auditing 24.

3 (2009) về mối quan hệ giữa thông tin BCTC và giá cổ phiếu thực hiện trên TTCK Hy Lạp với tên gọi “The value relevance of financial statements and their impact on stock prices‖. Trong nghiên cứu này, tác giả đã sử dụng mô hình hồi quy OLS và thu thập dữ liệu của 101 CTNY trên TTCK Athens từ năm 1995 – 2004 để kiểm định cho các giả thuyết đưa ra. Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ vốn lưu động trên tổng tài sản và tỷ suất lợi nhuận có tác động tiêu cực đến thu nhập cổ phiếu, trong khi đó tỷ suất lợi nhuận và doanh thu trên tổng tài sản có ảnh hưởng tích cực đến thu nhập cổ phiếu. Đồng thời, trong năm 2011, nhằm xem xét vai trò của thông tin kế toán trong đầu tư chứng khoán có nghiên cứu trong luận án Tiến sĩ của Dương Minh Châu, thực nghiệm ở TTCK Anh Quốc với tên gọi “How market mispricing affects investor behaviour, corporate investment and real earnings management: the UK evidence‖.

Với việc sử dụng dữ liệu nghiên cứu qua 20 năm trên TTCK Anh quốc, tác giả đã đưa ra bằng chứng để khẳng định rằng, thông qua việc xem xét các thông tin BCTC cũng như việc định giá sai giá trị của thị trường có ảnh hưởng đáng kể đến các quyết định khác nhau của cả nhà đầu tư và các nhà quản lý. Nghiên cứu cũng đưa ra những bằng chứng và phân tích những hành vi của nhà đầu tư và nhà quản lý phản ứng trước những thay đổi của TTCK Vương quốc Anh. - Những nghiên cứu về mức độ minh bạch trong CBTT và các nhân tố ảnh hưởng đến tính minh bạch thông tin gồm những nghiên cứu như: Nghiên cứu xuyên quốc gia về minh bạch thông tin của Meek & Gray (1995) với tựa đề “Factors influencing voluntary annual report disclosures by U., and continental European multinational corporations‖ đề cập các nhân tố ảnh hưởng đến việc công bố các thông tin tự nguyện về chiến lược, thông tin tài chính và phi tài chính trên báo cáo thường niên của các công ty đa quốc gia thuộc Mỹ, Anh và lục địa Châu âu. Hay nghiên cứu của Zarzeski (1996) với tên gọi ―Spontaneous harmonization effects of culture and market forces on accounting disclosure practices‖.

Trong đó, kết quả nghiên cứu của Zarzeski (1996) chỉ ra rằng mức độ CBTT phụ thuộc vào văn hóa và sức mạnh của thị trường thông qua các nhân tố như doanh thu xuất khẩu, đòn bẩy tài chính và quy 8 mô công ty. Nghiên cứu của bà thực hiện trên 7 quốc gia với 256 công ty có quy mô nhỏ, vừa và lớn. Năm 2002, tác giả Almazan và cộng sự đã công bố công trình “Stakeholders, capital structure and transparency”. Công trình này đã nghiên cứu mối quan hệ giữa tính minh bạch thông tin với quyết định cơ cấu vốn trong doanh nghiệp và chỉ ra rằng mức độ minh bạch hóa thông tin càng cao thì các doanh nghiệp có xu hướng lựa chọn cơ cấu vốn an toàn hơn.

Đến năm 2003, trong bài báo “Transparency, Financial Accounting Information, and Corporate Governance”, tác giả Robert M. Bushman và Abbie J. Smith, nghiên cứu mối quan hệ giữa minh bạch thông tin, đặc biệt là thông tin từ BCTC kiểm toán và vấn đề QTCT. Trong nghiên cứu, nhóm tác giả đã đưa ra các tiêu chí để đánh giá mức độ minh bạch thông tin của doanh nghiệp.

Trong năm 2004, nghiên cứu “Transparency, Specialization and FDI” của các tác giả Assaf Razin, Efraim Sadka đã phân tích mối quan hệ giữa minh bạch thông tin và sự phát triển của đầu tư trực tiếp nước ngoài. Nghiên cứu này chỉ ra rằng các quốc gia có mức độ minh bạch thông tin kém thì dòng chảy FDI cũng suy giảm. Nhóm các đối tượng khác cũng có ảnh hưởng đến tính minh bạch thông tin trên TTCK cần phải kể đến là vai trò của các công ty kiểm toán, công ty xếp hạng tín nhiệm, các quy định pháp luật đối với mức độ minh bạch thông tin của các CTNY. Vì vậy, nhiều tác giả đã có những bài viết, công trình nghiên cứu phân tích về vấn đề này.

Tiêu biểu là nhóm tác giả Bartley và cộng sự (2007) đã có bài viết “Auditor Fees, Market Microstructure, and Firm transparency”, đưa ra giả thuyết là phí kiểm toán càng cao thì rủi ro gian lận BCTC càng lớn và kết quả nghiên cứu thực nghiệm cũng chứng tỏ giả thuyết này của tác giả là đúng. Ngoài ra, nhóm tác giả Heibatollah Sami and Haiyan Zhou (2008) với công trình “Do auditing standards improve the accounting disclosure and information environment of public companies? Evidence from the emerging markets in China” (The International Journal of Accounting 43 (2008) 139-169) đã phân tích tác động của việc ban hành một loạt các chuẩn mực kiểm toán mới (năm 1996) đến môi trường thông tin của TTCK Trung Quốc. Nghiên cứu này đã chỉ ra rằng, có sự cải thiện đáng kể về kết quả quản trị đối với các CTNY nhờ việc gia tăng số lượng thông tin được công bố công khai cho các nhà đầu tư. Ở góc độ các tổ chức tư vấn về kinh tế, năm 2012, Oxera đã có nghiên cứu tổng quan các quy định liên quan đến sự minh bạch dành cho các cơ quan về dịch vụ tài chính (FSA) với tựa đề “Review of literature on regulatory transparency‖.

Trong nghiên cứu này, Oxera đã tiến hành trả lời các câu hỏi như: Minh bạch khi nào và như thế nào là hiệu quả trong việc giúp cho thị trường hoạt động tốt; cũng như minh bạch được thực 9 hiện như thế nào để cải thiện hành vi của các công ty. Ngoài ra, Oxera cho rằng, để đảm bảo sự minh bạch của thông tin thì thông tin khi cung cấp cần phải đơn giản và dễ hiểu. Nếu thông tin được cung cấp quá phức tạp thì việc cung cấp thông tin sẽ không mang lại lợi ích cho người sử dụng, trái lại gây nguy cơ phá hoại các lợi ích thu được từ việc cung cấp thông tin. Khi các thông tin tiêu cực được công bố lặp đi lặp lại sẽ làm cho giá trị của công ty bị giảm sút.

Kết quả nghiên cứu của Oxera đã đưa ra bức tranh tổng thể về các vấn đề phát sinh liên quan đến sự minh bạch với nhiều góc độ khác nhau. - Ngoài các nghiên cứu riêng lẻ về TTTC hoặc các nghiên cứu về minh bạch thông tin nói chung, nhiều tác giả còn nghiên cứu về tính minh bạch thông tin tài chính từ phạm vi doanh nghiệp đến phạm vi quốc gia trong các nghiên cứu như: Năm 2001, nghiên cứu “What Determines Corporate Transparency?” của Robert Bushman và cộng sự đã phân tích về sự minh bạch thông tin của các CTNY dựa trên 2 nhóm nhân tố: minh bạch TTTC (tính kịp thời, độ tin cậy, khả năng tiếp cận thông tin) và minh bạch thông tin quản trị. Nghiên cứu này cũng đánh giá mức độ ảnh hưởng của nhân tố luật pháp và kinh tế đến tính minh bạch thông tin của doanh nghiệp thông qua mẫu khảo sát của các CTNY trên 41 đến 46 quốc gia.