Bé V¨n ho¸ - ThÓ thao vµ du lÞch Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam B¸o c¸o tæng kÕt ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé tiªu chÝ tuyÓn chän häc sinh n¨ng khiÕu móa Chñ nhiÖm ®Ò tµi : NGND TrÇn Quèc C−êng 6594 04/10/2007 Hµ Néi – 2007 Bé V¨n ho¸ - ThÓ thao vµ du lÞch Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp bé tiªu chÝ tuyÓn chän häc sinh n¨ng khiÕu móa Chñ nhiÖm ®Ò tµi : NGND TrÇn Quèc C−êng Nhãm t¸c gi¶ ®Ò tµi : Th¹c sÜ – NG¦T Vò D−¬ng Dòng Th¹c sÜ – NGUT TrÞnh Quèc Minh Th¹c sÜ – Nh¹c sÜ Vò Minh Vü Hµ Néi - 2007 1 danh môc nh÷ng ch÷ viÕt t¾t 1 BGD - §T Bé Gi¸o dôc - §µo t¹o 2 C§ Cao ®¼ng 3 C§C¢ Cæ ®iÓn ch©u ©u 4 GS Gi¸o s− 5 GVHD Gi¸o viªn h−íng dÉn 6 GVTS Gi¸o viªn tuyÓn sinh 7 NG¦T Nhµ gi¸o −u tó 8 NGND Nhµ gi¸o nh©n d©n 9 NS¦T NghÖ sÜ −u tó 10 NSND NghÖ sÜ nh©n d©n 11 NXB Nhµ xuÊt b¶n 12 PGS Phã gi¸o s− 13 TCCB Tæ chøc c¸n bé 14 Th.s Th¹c sÜ 15 TS TiÕn sÜ 16 VHNT V¨n ho¸ - NghÖ thuËt 2 danh môc c¸c b¶ng vµ s¬ ®å B¶ng 1 Thèng kª kÕt qu¶ tuyÓn sinh vµ xÕp lo¹i häc tËp. Trang 58 Tiªu chuÈn c©n nÆng ®èi víi n÷ häc sinh móa B¶ng 2 Trang 82 Häc viÖn Móa M¸txc¬va Liªn Bang Nga. Tiªu chuÈn c©n nÆng ®èi víi nam häc sinh móa B¶ng 3 Trang 83 Häc viÖn Móa M¸txc¬va Liªn Bang Nga. KÕt qu¶ chung tuyÓn n¨ng khiÕu móa n¨m 2004 cña B¶ng 4 Trang 88 Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam (thang ®iÓm 10).
KÕt qu¶ chung tuyÓn n¨ng khiÕu móa n¨m 2006 cña B¶ng 5 Trang 89 Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam (thang ®iÓm 10). §iÓm n¨ng khiÕu ©m nh¹c trong kú thi chung tuyÓn n¨m B¶ng 6 Trang 94 2001 cña Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam (thang ®iÓm 10). Tæng hîp ®iÓm n¨ng khiÕu ©m nh¹c trong kú thi chung B¶ng 7 tuyÓn n¨m 2003 cña Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam Trang 95 (thang ®iÓm 10). Tæng hîp ®iÓm ©m nh¹c cña c¸c thÝ sinh tróng tuyÓn (®¹t B¶ng 8 Trang 97 yªu cÇu vÒ móa) cña Tr−êng Cao ®¼ng Móa ViÖt Nam.
B¶ng c©n nÆng (W) t−¬ng øng víi chiÒu cao (H) theo chØ B¶ng 9 Trang 103 sè khèi c¬ thÓ. Tiªu chÝ tuyÓn chän ®é mÒm x−¬ng h«ng cã t¸c ®éng B¶ng 10 Trang 118 ngo¹i lùc. B¶ng 11 Biªn ®é cña ®é më. Trang 122 S¬ ®å Tiªu chÝ x¸c ®Þnh n¨ng khiÕu móa Trang 143 3 më ®Çu I.
TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò tµi ChÊt l−îng kh«ng tù nhiªn xuÊt hiÖn, kh«ng ®Õn tõ mét c«ng thøc, tõ mét tÊm b¶n ®å chØ dÉn hoÆc mét cuèn s¸ch mµ cÇn ph¶i cã kÕ ho¹ch cho nã. ChÊt l−îng gi¸o dôc, ®µo t¹o lµ vÊn ®Ò quan träng nhÊt trong chiÕn l−îc ph¸t triÓn cña mçi tr−êng vµ ph¶i ®−îc tiÕp cËn th«ng qua mét qu¸ tr×nh kÕ ho¹ch ho¸ khoa häc, chÆt chÏ. X©y dùng kÕ ho¹ch h−íng tíi môc tiªu chÊt l−îng lµ mét trong nh÷ng vÊn ®Ò lín cña qu¶n lý chÊt l−îng tæng thÓ. Kh«ng cã mét kÕ ho¹ch, mét ®Þnh h−íng dµi h¹n th× nhµ tr−êng kh«ng thÓ cã chÊt l−îng gi¸o dôc - ®µo t¹o cao.
ChÊt l−îng ®Çu vµo lµ mét kh©u quan träng cña tÊt c¶ c¸c ngµnh ®µo t¹o nãi chung vµ ngµnh ®µo t¹o n¨ng khiÕu nãi riªng. §· tõ nhiÒu n¨m nay, t¹i tÊt c¶ c¸c c¬ së ®µo t¹o diÔn viªn móa trªn c¶ n−íc, vÊn ®Ò tuyÓn chän häc sinh cã ®iÒu kiÖn c¬ thÓ vµ n¨ng khiÕu móa lu«n lu«n lµ mèi quan t©m hµng ®Çu cña quy tr×nh ®µo t¹o. §iÒu kiÖn c¬ thÓ vµ n¨ng khiÕu móa lµ mét vÊn ®Ò nghÖ thuËt tiÒm Èn mµ trong ®ã chøa ®ùng nh÷ng c¬ së khoa häc. NÕu nh− giíi y häc ®· cã nhiÒu nç lùc nghiªn cøu nh»m ®¸nh thøc nh÷ng kh¶ n¨ng tiÒm Èn trong bé gien (gene) hay bé n·o con ng−êi víi hy väng t¹o ra nh÷ng siªu nh©n, nh÷ng thiªn tµi, th× vÊn ®Ò ph¸t hiÖn nh÷ng n¨ng khiÕu, tµi n¨ng bÈm sinh cïng nh÷ng yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn nã lµ c«ng viÖc cña nhiÒu nhµ khoa häc trªn c¸c lÜnh vùc, trong ®ã cã lÜnh vùc nghÖ thuËt.
Bëi v× ph¸t hiÖn n¨ng khiÕu lµ ph¸t hiÖn ra nh÷ng dÊu hiÖu ®Æc biÖt vÒ mét thiªn h−íng nµo ®ã khi ®øa trÎ ch−a ®−îc tiÕp xóc mét c¸ch cã hÖ thèng trong lÜnh vùc ho¹t ®éng t−¬ng øng. H¬n thÕ n÷a n¨ng khiÕu lµ nh÷ng tiÒn ®Ò sinh häc cÇn thiÕt cho viÖc ph¸t triÓn tµi n¨ng. 4 Muèn ph¸t hiÖn ra nh÷ng n¨ng khiÕu, tµi n¨ng bÈm sinh cÇn cã nh÷ng tiªu chÝ, ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸ còng nh− tuyÓn chän. Tiªu chÝ vµ nh÷ng ph−¬ng ph¸p tuyÓn chän lµ vÊn ®Ò cã mèi quan hÖ h÷u c¬, thËt khã kh¨n khi chØ cã nh÷ng tiªu chÝ chung chung, kh«ng cô thÓ vµ thiÕu nh÷ng c¬ së khoa häc, vµ cµng khã kh¨n h¬n khi x¸c ®Þnh ®−îc nh÷ng tiªu chÝ mµ thiÕu ph−¬ng ph¸p ®¸nh gi¸, tuyÓn chän.
§· tõ nhiÒu n¨m nay vÊn ®Ò x©y dùng nh÷ng tiªu chÝ vµ nh÷ng ph−¬ng ph¸p tuyÓn chän häc sinh n¨ng khiÕu móa trªn c¬ së khoa häc lµ mét ®ßi hái cÊp b¸ch vµ cÇn thiÕt. Tuy nhiªn v× hoµn c¶nh chñ quan, kh¸ch quan nµo ®ã mµ cho ®Õn nay vÉn ch−a cã sù nh×n nhËn vµ thèng nhÊt mét c¸ch khoa häc nh÷ng tiªu chÝ vµ ph−¬ng ph¸p tuyÓn chän häc sinh n¨ng khiÕu móa. §· h¬n 45 n¨m qua vÊn ®Ò nµy vÉn chØ dõng l¹i ë trao ®æi, häc hái kinh nghiÖm lÉn nhau th«ng qua c¸c bµi viÕt, c¸c Héi th¶o chuyªn ngµnh. V× vËy chóng t«i chän “Tiªu chÝ tuyÓn chän häc sinh n¨ng khiÕu móa” lµm ®Ò tµi nghiªn cøu khoa häc cÊp Bé.
Môc ®Ých nghiªn cøu: 1. Nh÷ng vÊn ®Ò lý thuyÕt cña c¸c yÕu tè c¬ b¶n vÒ ®iÒu kiÖn vµ n¨ng khiÕu móa. C¬ së khoa häc cña nã trong viÖc tuyÓn chän häc sinh móa. HÖ thèng c¸c tiªu chÝ tuyÓn chän vµ ph−¬ng ph¸p x¸c ®Þnh nh÷ng tiªu chÝ ®ã.
T×nh h×nh nghiªn cøu 1. Ngoµi n−íc: Nghiªn cøu mét sè tµi liÖu gi¶ng d¹y cña c¸c trung t©m ®µo t¹o nghÖ thuËt móa danh tiÕng nh− Nga, Ph¸p, Trung Quèc… chóng t«i nhËn thÊy bªn c¹nh nh÷ng yÕu tè chung vÒ h×nh thøc, thÓ lùc, kh¶ n¨ng c¶m 5 thô ©m nh¹c, kh¶ n¨ng m« pháng móa… hÖ thèng c¸c yÕu tè riªng ®Òu phô thuéc vµo ®Æc tr−ng cña mçi lo¹i h×nh nghÖ thuËt vµ quan niÖm thÈm mü truyÒn thèng, phô thuéc vµo môc tiªu x©y dùng vµ ph¸t triÓn nÒn nghÖ thuËt móa ë mçi quèc gia. V× vËy, nh÷ng tµi liÖu cña c¸c trung t©m ®µo t¹o móa ë n−íc ngoµi chØ mang tÝnh chÊt tham kh¶o. Trong n−íc: ë mét vµi khÝa c¹nh, vÊn ®Ò nµy ®· ®−îc ®Ò cËp ®Õn trong c¸c Héi th¶o vÒ gi¶i ph¸p n©ng cao chÊt l−îng ®µo t¹o móa.
Nh−ng cho ®Õn nay vÉn ch−a cã mét tµi liÖu nµo nghiªn cøu nã mét c¸ch thÊu ®¸o vµ toµn diÖn trªn c¬ së khoa häc. ®èi t−îng vµ Ph¹m vi nghiªn cøu Sinh lý häc tuæi häc ®−êng bËc Trung häc c¬ së, Trung häc phæ th«ng vµ c«ng t¸c tuyÓn sinh t¹i mét sè c¬ së ®µo t¹o diÔn viªn móa chuyªn nghiÖp ë ba miÒn: B¾c – Trung – Nam ViÖt Nam. Nghiªn cøu nh÷ng vÊn ®Ò lý thuyÕt cña c¸c yÕu tè c¬ b¶n vÒ ®iÒu kiÖn vµ n¨ng khiÕu móa. C¬ së khoa häc cña nã trong viÖc tuyÓn chän häc sinh móa, ®ång thêi x©y dùng hÖ thèng c¸c tiªu chÝ vµ ph−¬ng ph¸p tuyÓn chän.
Nguån t− liÖu nghiªn cøu Chñ yÕu lµ nguån t− liÖu ®iÒn d· thùc ®Þa, quan s¸t ®¸nh gi¸ c«ng t¸c tuyÓn sinh vµ th«ng qua t− liÖu cña b¹n bÌ ®ång nghiÖp kÕt hîp víi nh÷ng tµi liÖu cã liªn quan. Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu lý luËn. Kh¶o s¸t, ®iÒu tra, pháng vÊn kÕt hîp víi ph−¬ng ph¸p ph©n tÝch tæng hîp, thèng kª, so s¸nh ®ång thêi sö dông ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu liªn ngµnh nh−: D©n téc häc, V¨n hãa häc, Di truyÒn häc, Sinh lý häc, Gi¶i phÉu häc… 6 VII. §ãng gãp khoa häc cña ®Ò tµi * Tõ nh÷ng vÊn ®Ò lý thuyÕt cña c¸c yÕu tè c¬ b¶n vÒ thÓ chÊt vµ n¨ng khiÕu móa ®−a ra nh÷ng nhËn ®Þnh, ®¸nh gi¸ khoa häc lµm c¬ së cho nh÷ng ho¹t ®éng thùc tiÔn.
* §Ò xuÊt, x¸c ®Þnh nh÷ng tiªu chÝ c¬ b¶n, quy tr×nh tuyÓn chän ®iÒu kiÖn vµ n¨ng khiÕu móa trªn c¬ së khoa häc. * Lµ ®Ò tµi khoa häc mang tÝnh øng dông ®¹t hiÖu qu¶ kinh tÕ, x· héi vµ nghÖ thuËt trong lÜnh vùc tuyÓn chän vµ ®µo t¹o diÔn viªn móa. * Nh÷ng tiªu chÝ c¬ b¶n mang tÝnh khoa häc vµ hÖ thèng cña c«ng tr×nh gãp phÇn n©ng cao kiÕn thøc, n¨ng lùc cña c¸n bé tuyÓn sinh vµ chÊt l−îng ®µo t¹o nghÖ thuËt móa ë c¸c c¬ së ®µo t¹o chuyªn nghiÖp trªn c¶ n−íc. * §¸p øng nhu cÇu thÈm mü ngµy cµng cao cña kh¸n gi¶ víi nghÖ thuËt móa trong qu¸ tr×nh x· héi ho¸ nghÖ thuËt vµ giao l−u v¨n ho¸ thÕ giíi, h−íng tíi môc tiªu x©y dùng vµ ph¸t triÓn mét nÒn nghÖ thuËt móa ViÖt Nam tiªn tiÕn, ®Ëm ®µ b¶n s¾c v¨n ho¸ d©n téc.
7 Ch−¬ng I C¬ së lý thuyÕt n¨ng khiÕu móa V¨n ho¸ lµ mét hÖ gi¸ trÞ vËt chÊt vµ tinh thÇn do con ng−êi s¸ng t¹o ra trong qu¸ tr×nh øng xö víi tù nhiªn vµ x· héi. NghÖ thuËt lµ mét trong nh÷ng ®Ønh cao cña v¨n ho¸, nghÖ thuËt lµ mét dßng ch¶y liªn tôc ®Ó båi ®¾p nªn nh÷ng nÐt ®Æc s¾c cña c¸c nÒn v¨n hãa vµ v¨n minh nh©n lo¹i. Nãi ®Õn s¸ng t¹o nghÖ thuËt, kh«ng thÓ kh«ng bµn tíi kh¸i niÖm tµi n¨ng. Tµi n¨ng cã ba cÊp ®é: N¨ng khiÕu, tµi n¨ng vµ thiªn tµi.
N¨ng khiÕu lµ nh÷ng dÊu hiÖu tiÒm Èn bªn trong vµ mang mét thiªn h−íng nhÊt ®Þnh vÒ mét lÜnh vùc nµo ®ã. N¨ng khiÕu cã tÝnh bÈm sinh, n¨ng khiÕu cã thÓ t¹o ra c¸c thÇn ®ång, nh−ng n¨ng khiÕu cã thÓ ®−îc ph¸t triÓn hoÆc bÞ lôi tµn. §Ó cã mét tµi n¨ng cÇn cã c¶ mét qu¸ tr×nh tõ chç ph¸t hiÖn n¨ng khiÕu ®Õn nu«i d−ìng, ®µo t¹o, ph¸t triÓn n¨ng khiÕu. Sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn cña tµi n¨ng ®−îc khai sinh trªn c¬ së cña di truyÒn sinh häc vµ di truyÒn v¨n hãa trong m«i tr−êng lÞch sö, x· héi nhÊt ®Þnh.
Nhµ b¸c häc Nga P¸plèp ®· chØ ra r»ng sù h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn tµi n¨ng ë con ng−êi phô thuéc vµo 3 yÕu tè c¬ b¶n: B¶n chÊt di truyÒn chñng lo¹i, ®iÒu kiÖn nu«i d−ìng, gi¸o dôc cïng nh÷ng ¶nh h−ëng cña x· héi vµ lÞch sö. Ng−îc dßng lÞch sö, tõ thêi cæ ®¹i Hy L¹p c¸c nhµ triÕt häc coi tµi n¨ng nghÖ thuËt th¬ ca lµ “TiÕng nãi huyÒn bÝ” cña nµng th¬.