Luận văn ths bch: Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tạp chí kinh tế

Tạp chí kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, nghiên cứu và tuyên truyền về các vấn đề kinh tế. 108 trang.

• Đề tài: Luận Văn ThS BCH Nâng Cao Hiệu Quả Hoạt Động Của Các Tạp Chí Kinh Tế
• Loại tài liệu: thesis

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG LỚN CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ HIỆN NAY
• 1.1. Về phát triển kinh tế theo định hướng của Đảng và Nhà nước
• 1.1.1. KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam
• 1.1.1.1. Quan điểm về phát triển KTTT định hướng XHCN
• 1.2. Về hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam
• 1.2.1. Quan điểm về hội nhập kinh tế quốc tế
• 1.2.2. Đặc trưng của hội nhập kinh tế quốc tế ở Việt Nam
• 1.2.3. Đặc điểm phát triển KTTT của Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế

Tóm tắt

I. Tổng quan về tạp chí kinh tế và vai trò của chúng

Tạp chí kinh tế đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp thông tin, nghiên cứu và tuyên truyền về các vấn đề kinh tế. Chúng không chỉ là nơi đăng tải các bài viết nghiên cứu mà còn là cầu nối giữa lý luận và thực tiễn. Đặc biệt, trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, các tạp chí này cần phải nâng cao hiệu quả hoạt động để đáp ứng nhu cầu thông tin ngày càng cao của xã hội.

1.1. Vai trò của tạp chí kinh tế trong nghiên cứu và tuyên truyền

Tạp chí kinh tế không chỉ là nơi đăng tải các nghiên cứu mà còn là kênh truyền thông quan trọng giúp phổ biến kiến thức và thông tin về kinh tế đến với công chúng.

1.2. Tình hình hiện tại của các tạp chí kinh tế tại Việt Nam

Hiện nay, Việt Nam có hơn 300 tạp chí, trong đó tạp chí kinh tế chiếm một phần quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.

II. Những thách thức trong hoạt động của các tạp chí kinh tế hiện nay

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng các tạp chí kinh tế vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức như chất lượng nội dung, sự cạnh tranh từ các phương tiện truyền thông khác và việc thu hút độc giả. Những vấn đề này cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động của các tạp chí.

2.1. Chất lượng nội dung và sự hấp dẫn của tạp chí

Nhiều tạp chí hiện nay gặp khó khăn trong việc duy trì chất lượng nội dung, dẫn đến việc không thu hút được độc giả.

2.2. Cạnh tranh từ các phương tiện truyền thông khác

Sự phát triển của công nghệ thông tin đã tạo ra nhiều kênh thông tin mới, khiến các tạp chí kinh tế phải cạnh tranh gay gắt để tồn tại.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả hoạt động của tạp chí kinh tế

Để nâng cao hiệu quả hoạt động, các tạp chí kinh tế cần áp dụng nhiều phương pháp khác nhau, từ việc cải thiện chất lượng nội dung đến việc tăng cường tương tác với độc giả. Những giải pháp này sẽ giúp tạp chí phát triển bền vững.

3.1. Cải thiện chất lượng nội dung và đội ngũ biên tập

Đầu tư vào đội ngũ biên tập viên và nâng cao chất lượng bài viết là yếu tố then chốt để thu hút độc giả.

3.2. Tăng cường tương tác với độc giả

Sử dụng các nền tảng mạng xã hội và công nghệ số để tạo ra sự tương tác hai chiều với độc giả, từ đó nâng cao sự quan tâm và tham gia của họ.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu từ các tạp chí kinh tế

Các tạp chí kinh tế không chỉ cung cấp thông tin mà còn là nguồn tài liệu quý giá cho các nghiên cứu và chính sách kinh tế. Việc ứng dụng các kết quả nghiên cứu từ tạp chí vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của nền kinh tế.

4.1. Các nghiên cứu điển hình từ tạp chí kinh tế

Nhiều nghiên cứu từ các tạp chí đã góp phần quan trọng vào việc hình thành chính sách kinh tế và cải cách trong nước.

4.2. Tác động của tạp chí đến chính sách kinh tế

Các tạp chí kinh tế đã có những đóng góp đáng kể trong việc định hình và điều chỉnh các chính sách kinh tế của Nhà nước.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho các tạp chí kinh tế

Để phát triển bền vững, các tạp chí kinh tế cần tiếp tục đổi mới và nâng cao chất lượng hoạt động. Hướng đi tương lai sẽ tập trung vào việc cải thiện nội dung, tăng cường tương tác và ứng dụng công nghệ mới.

5.1. Định hướng phát triển bền vững cho tạp chí kinh tế

Các tạp chí cần xác định rõ định hướng phát triển để đáp ứng nhu cầu thông tin của xã hội trong bối cảnh mới.

5.2. Vai trò của công nghệ trong tương lai của tạp chí

Công nghệ sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và mở rộng đối tượng độc giả của các tạp chí kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong tiến trình 20 năm đổi mới và hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, công tác thông tin lý luận kinh tế giữ vị trí chiến lược trong việc định hướng dư luận xã hội. Sau hai thập kỷ chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Việt Nam đã kiểm soát lạm phát phi mã từ trên 700% năm 1986 xuống còn 12% năm 1995 và duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân từ 7,1% đến 7,5%/năm. Cùng với sự phát triển của nền kinh tế nhiều thành phần, hệ thống báo chí cách mạng Việt Nam đã mở rộng mạnh mẽ với hơn 550 cơ quan báo chí và hơn 400 cơ quan tạp chí xuất bản trên 700 ấn phẩm rộng khắp cả nước. Trong đó, khoảng 30 tạp chí kinh tế đóng vai trò nòng cốt trong việc truyền bá đường lối của Đảng, phân tích chính sách kinh tế vĩ mô và hướng dẫn nghiệp vụ chuyên ngành.

Tuy nhiên, trước sự bùng nổ của công nghệ thông tin và áp lực cạnh tranh gay gắt từ nền kinh tế thị trường, các tạp chí kinh tế đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như phương thức thể hiện đơn điệu, nội dung nặng về lý luận thuần túy, cơ cấu bài vở chưa cân đối và sự lúng túng trong cơ chế tài chính tự chủ. Đề tài luận văn thạc sĩ báo chí "Nâng cao hiệu quả hoạt động của các tạp chí kinh tế" được thực hiện nhằm mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng hoạt động xuất bản và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao chất lượng báo chí chuyên ngành. Phạm vi nghiên cứu tập trung khảo sát 3 cơ quan báo chí tiêu biểu gồm Tạp chí Tài chính, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, Tạp chí Kiểm toán trong giai đoạn 18 tháng (năm 2004 và 6 tháng đầu năm 2005). Kết quả nghiên cứu cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn vững chắc, góp phần nâng cao chỉ số tác động xã hội và hiệu quả thông tin kinh tế đối với độc giả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận báo chí cách mạng dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, khẳng định hoạt động báo chí là một trong những phương thức hữu hiệu để thực hiện lý tưởng cách mạng, định hướng tư tưởng và tổ chức vận động quần chúng. Luận văn tích hợp đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được xác lập qua các kỳ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI và Đại hội IX, kết hợp cùng các quan điểm chỉ đạo tại Nghị quyết 07-NQ/TW ngày 27/11/2001 của Bộ Chính trị về chủ động hội nhập kinh tế quốc tế.

Khung phân tích hiệu quả truyền thông đại chúng được lượng hóa qua mô hình tương quan giữa kết quả đạt được và mục đích đặt ra: H = K/M = (Mk - Mđ)/M, trong đó H là chỉ số hiệu quả truyền thông, K là kết quả thực tế, M là mục đích truyền thông, Mk là mức độ nhận thức khi kết thúc quá trình truyền thông và Mđ là mức độ nhận thức ban đầu của đối tượng tiếp nhận. Hệ thống khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa bao gồm: tính Đảng trong báo chí chuyên ngành, hiệu quả tác động của thông tin kinh tế, chức năng tham gia quản lý xã hội và đặc trưng xuất bản của loại hình tạp chí nằm giữa sách và báo in.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp phân tích nội dung (Content Analysis) với phương pháp thống kê mô tả, hệ thống hóa và so sánh đối chiếu. Cỡ mẫu khảo sát bao gồm toàn bộ 1.322 bài viết xuất bản trên 3 ấn phẩm đại diện qua 18 tháng nghiên cứu liên tục (từ tháng 1/2004 đến tháng 6/2005).

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được áp dụng nhằm lựa chọn 3 cơ quan tạp chí phản ánh đầy đủ các phân khúc quản lý kinh tế nhà nước: Tạp chí Tài chính trực thuộc Bộ Tài chính (đại diện khối chính sách tài khóa vĩ mô), Tạp chí Kinh tế và Dự báo trực thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư (đại diện khối chiến lược, kế hoạch đầu tư phát triển) và Tạp chí Kiểm toán trực thuộc Kiểm toán Nhà nước (đại diện khối kiểm tra, giám sát tài chính công). Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định lượng kết hợp định tính nhằm phân tách rành mạch cơ cấu chuyên mục, tỷ lệ thể loại báo chí và mức độ bám sát dòng chảy kinh tế xã hội, từ đó khắc phục hạn chế phân tán của các công trình khảo sát đơn lẻ trước đây và cung cấp bức tranh toàn cảnh, khách quan về quy trình vận hành tòa soạn.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, kết quả thống kê chỉ ra sự mất cân đối nghiêm trọng trong cơ cấu thể loại tác phẩm. Thể loại bài báo khoa học và chuyên luận lý luận chiếm tỷ trọng áp đảo trên hầu hết các ấn phẩm. Cụ thể, tại Tạp chí Kinh tế và Dự báo, bài báo chiếm tới 89,5% tổng số 239 bài viết năm 2004 và 87,7% trong 6 tháng đầu năm 2005. Tương tự, tại Tạp chí Kiểm toán, tỷ lệ bài báo chiếm 63,2% năm 2004 và tăng lên 74,1% trong 6 tháng đầu năm 2005. Ngược lại, các thể loại báo chí phản ánh sinh động như phỏng vấn, phóng sự, điều tra, ghi chép thực tế chiếm tỷ lệ rất thấp, dưới 2% tổng lượng bài viết.

Thứ hai, có sự phân hóa rõ nét trong chiến lược tổ chức và duy trì các chuyên mục. Tạp chí Tài chính duy trì cấu trúc ổn định với 9 chuyên mục cố định, trong đó chuyên mục văn hóa xã hội "Tài chính - Cuộc sống" chiếm tỷ trọng lớn nhất với 19,8% năm 2004 (89 bài) và 17,2% trong 6 tháng năm 2005 (41 bài), kết hợp với 73 mẩu tin tức ngắn chiếm 16,2% được sắp xếp xen kẽ khéo léo dưới chân trang. Ngược lại, Tạp chí Kinh tế và Dự báo xuất hiện tình trạng một số chuyên mục định hướng bị gián đoạn ngắt quãng, dù đã tổ chức thành công 13 chuyên đề chuyên sâu trong kỳ khảo sát.

Thứ ba, mức độ bám sát nhiệm vụ chính trị trọng tâm của ngành đạt hiệu quả cao tại các thời điểm then chốt. Điển hình là Tạp chí Kiểm toán đã thể hiện tính kịp thời khi xây dựng chuyên mục "Xây dựng Luật Kiểm toán Nhà nước" trong 6 tháng đầu năm 2005, chiếm tới 40,2% tổng số bài (45/112 bài), tạo diễn đàn trao đổi chuyên môn phục vụ trực tiếp cho công tác lập pháp của Quốc hội.

Thứ tư, về năng lực tổ chức bộ máy và xuất bản, 100% cán bộ biên tập Tạp chí Kinh tế và Dự báo có trình độ đại học trở lên, trong đó có 2 tiến sĩ; Tạp chí Kiểm toán có 4/8 cán bộ tốt nghiệp đại học báo chí chính quy; Tạp chí Tài chính mở rộng quy mô từ 32 trang lên 64 trang và tăng kỳ phát hành lên 2 kỳ/tháng từ tháng 8/2005.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu nghiên cứu phản ánh sự giằng co giữa tính chất hàn lâm chuyên sâu và yêu cầu hấp dẫn hóa nội dung trong kỷ nguyên kinh tế thị trường. Qua các biểu đồ cột biểu diễn tỷ trọng thể loại và bảng ma trận đối chiếu chuyên mục, có thể thấy rõ nguyên nhân sâu xa của việc đơn điệu bài viết bắt nguồn từ tư duy làm báo bao cấp, sự thiếu hụt phóng viên thực địa tinh nhuệ và thói quen trông chờ vào bài cộng tác của các chuyên gia.

So sánh với các công trình nghiên cứu trước đây về báo chí kinh tế của Nguyễn Lê Anh (2002) hay Nguyễn Cao Cầm (2004), luận văn đã chỉ ra bức tranh tổng thể rằng nếu tạp chí chỉ đơn thuần đăng tải các bài tham luận hàn lâm mà thiếu vắng các bài đối thoại, bình luận thực tế thì chỉ số tiếp nhận thông tin của công chúng H sẽ sụt giảm. Việc đổi mới phương thức trình bày và đa dạng hóa thể loại bài viết là yêu cầu sống còn để tạp chí kinh tế vừa bảo đảm tôn chỉ mục đích vừa khẳng định sức hút đối với độc giả.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đa dạng hóa thể loại tác phẩm và đổi mới văn phong báo chí: Các ban biên tập cần chủ động cơ cấu lại bài vở, từng bước hạ tỷ trọng thể loại chuyên luận lý luận thuần túy xuống mức 65% đến 70%, đồng thời tăng cường các thể loại sinh động như phỏng vấn chuyên sâu, phóng sự điều tra kinh tế, ghi chép thực địa và bình luận chính sách lên mức 20% đến 25% tổng dung lượng bài viết trong vòng 12 tháng tới.
2. Chuẩn hóa ma trận chuyên mục và ổn định kỳ hạn xuất bản: Tòa soạn cần thiết lập khung cấu trúc cố định từ 8 đến 10 chuyên mục nòng cốt, loại bỏ tình trạng phát sinh chuyên mục tùy tiện; nâng cao hàm lượng khoa học của các chuyên đề trọng điểm gắn với dự báo kinh tế vĩ mô thay vì các chuyên đề chào mừng nặng tính hình thức.
3. Nâng cao năng lực đội ngũ làm báo và phát triển mạng lưới cộng tác viên: Cơ quan chủ quản cần phối hợp với các cơ sở đào tạo chuẩn hóa nghiệp vụ báo chí hiện đại, bảo đảm 100% phóng viên, biên tập viên được bồi dưỡng kiến thức kinh tế và lý luận chính trị; đồng thời xây dựng mạng lưới hơn 50 cộng tác viên nòng cốt là các chuyên gia kinh tế, nhà quản lý và doanh nhân.
4. Hoàn thiện cơ chế tự chủ tài chính và ứng dụng công nghệ làm báo: Các cơ quan chủ quản gồm Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Kiểm toán Nhà nước cần hoàn thiện quy chế tài chính theo cơ chế đơn vị sự nghiệp có thu, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ chế bản hiện đại, phát triển trang thông tin điện tử song hành với báo in nhằm tối ưu hóa chi phí và đa dạng nguồn thu trong lộ trình từ 1 đến 2 năm tiếp theo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban lãnh đạo và ban biên tập của hơn 30 tạp chí kinh tế chuyên ngành: Công trình cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng và khung tiêu chí chuẩn để tái cấu trúc chuyên mục, định hình lại cơ cấu thể loại và nâng cao sức hấp dẫn của ấn phẩm.
2. Cơ quan quản lý nhà nước về báo chí và các bộ ngành chủ quản: Tài liệu là căn cứ thực tiễn quan trọng giúp Bộ Thông tin và Truyền thông, các bộ chủ quản xây dựng cơ chế quản lý phù hợp với Luật Báo chí, đồng thời hoàn thiện chính sách giao quyền tự chủ tài chính cho các cơ quan báo chí trực thuộc.
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên các cơ sở đào tạo báo chí truyền thông: Luận văn là tài liệu học thuật giá trị phục vụ giảng dạy môn nghiệp vụ báo chí chuyên ngành, hướng dẫn phương pháp nghiên cứu định lượng tác phẩm báo chí và mô hình hóa hiệu quả truyền thông đại chúng.
4. Chuyên gia kinh tế, nhà hoạch định chính sách và cộng đồng doanh nghiệp: Kênh tham khảo hữu ích giúp nắm bắt cách thức khai thác thông tin kinh tế vĩ mô, đánh giá độ tin cậy của các ấn phẩm nghiên cứu phục vụ chiến lược sản xuất kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

1. Luận văn tiến hành khảo sát trên những cơ quan báo chí nào và trong thời gian bao lâu? Luận văn tập trung khảo sát toàn diện 3 cơ quan báo chí tiêu biểu gồm Tạp chí Tài chính, Tạp chí Kinh tế và Dự báo, Tạp chí Kiểm toán với tổng số 1.322 bài viết được xử lý định lượng trong khung thời gian 18 tháng, bao gồm toàn bộ năm 2004 và 6 tháng đầu năm 2005.

2. Tại sao thể loại bài báo khoa học lại chiếm tỷ trọng áp đảo trên các tạp chí kinh tế? Dữ liệu khảo sát ghi nhận thể loại bài báo chiếm từ 63,2% đến 89,5% do tính chất đặc thù của tạp chí là cơ quan nghiên cứu lý luận, hướng dẫn phương pháp luận và chuyển tải nghiệp vụ chuyên sâu cho đối tượng độc giả chính là cán bộ nghiên cứu và nhà quản lý kinh tế.

3. Nét đột phá trong cách thức tổ chức nội dung của Tạp chí Tài chính là gì? Tạp chí Tài chính tạo dấu ấn khác biệt khi duy trì ổn định chuyên mục "Tài chính - Cuộc sống" chiếm 19,8% lượng bài viết năm 2004, kết hợp hài hòa 73 mẩu tin tức ngắn sắp xếp theo hình thức khung cửa sổ xen kẽ dưới chân các bài viết chính nhằm tạo độ mở thông tin.

4. Năng lực học thuật của đội ngũ cán bộ, phóng viên tại các tạp chí được khảo sát ra sao? Đội ngũ cán bộ biên tập có nền tảng học vấn vững chắc, tiêu biểu như Tạp chí Kinh tế và Dự báo đạt tỷ lệ 100% nhân sự tốt nghiệp đại học trở lên với 2 tiến sĩ chuyên ngành, trong khi Tạp chí Kiểm toán có 4/8 cán bộ được đào tạo cử nhân báo chí chính quy.

5. Tạp chí Kiểm toán đã phát huy vai trò tham gia xây dựng pháp luật như thế nào? Trong 6 tháng đầu năm 2005, Tạp chí Kiểm toán đã dành 40,2% dung lượng với 45 bài viết chuyên sâu cho chuyên mục "Xây dựng Luật Kiểm toán Nhà nước", cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn trực tiếp hỗ trợ Quốc hội hoàn thiện dự thảo luật.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về vai trò xung kích của báo chí cách mạng và hơn 30 tạp chí kinh tế trong tiến trình 20 năm đổi mới đất nước.
• Xử lý định lượng chuẩn xác 1.322 tác phẩm báo chí trên 3 tạp chí chuyên ngành nòng cốt qua 18 tháng khảo sát thực địa.
• Chỉ rõ thực trạng mất cân đối trong cơ cấu thể loại khi bài chuyên luận chiếm từ 63% đến 89%, làm hạn chế khả năng mở rộng độc giả.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá về hiện đại hóa thể loại báo chí, chuẩn hóa ma trận chuyên mục, nâng cao năng lực đội ngũ và hoàn thiện tự chủ tài chính.
• Xác lập lộ trình thực hiện từ 1 đến 2 năm nhằm gia tăng sức cạnh tranh và nâng cao hiệu quả định hướng dư luận xã hội của báo chí kinh tế.

Luận văn là công trình khoa học có đóng góp thiết thực cho công tác nghiên cứu lý luận và thực tiễn báo chí học. Các cơ quan quản lý báo chí, ban biên tập tòa soạn và nhà nghiên cứu quan tâm hãy ứng dụng ngay các phát hiện và hệ thống giải pháp của luận văn để nâng cao chất lượng toàn diện cho các ấn phẩm báo chí chuyên ngành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG QUAN ĐIỂM, ĐỊNH HƯỚNG LỚN CỦA ĐẢNG, NHÀ NƯỚC VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ HIỆN NAY 1. Về phát triển kinh tế theo định hướng của Đảng và Nhà nước 1. KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam 1. Quan điểm về phát triển KTTT định hướng XHCN 6 Đại hội VI của Đảng Cộng sản Việt Nam (1986) đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước nhằm thực hiện có hiệu quả hơn công cuộc xây dựng CNXH.

Đại hội đưa ra những quan niệm mới về con đường, phương pháp xây dựng CNXH, đặc biệt là quan niệm về công nghiệp hóa XHCN trong thời kỳ quá độ, về cơ cấu kinh tế, thừa nhận sự tồn tại khách quan của sản xuất hàng hóa và thị trường. Đại hội IX của Đảng (2001) đã chính thức đưa ra khái niệm "KTTT định hướng XHCN". Đại hội khẳng định: Phát triển KTTT định hướng XHCN là đường lối chiến lược nhất quán, là mô hình kinh tế tổng quát trong suốt thời kỳ quá độ đi lên CNXH ở Việt Nam. [1, Tr 12-13 ] Đại hội IX của Đảng chỉ rõ: KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam là một kiểu tổ chức kinh tế vừa tuân theo những quy luật của K i 11' vừa dựa trên cơ sở và được chi phối bởi các nguyên tắc và bản chất của CNXH, thể hiện trên cả ba mặt: sở hữu, tổ chức quản lý và phân phối.

Nói cách khác, KTTT định hướng XHCN là nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần, vận động theo cơ chế thị trường có sự quản lý của Nhà nước nhằm mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, vãn minh. Đặc trưng của nền KTTT định hướng XHCN ở Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam trên cơ sở nhận thức tính quy luật phát triển của thời đại và sự khái quát, đúc rút từ kinh nghiệm phát triển KTTT thế giới, đặc biệt là từ thực tiễn xây dựng CNXH ở Việt Nam, đưa ra chủ trương phát triển nền KĨTT định hướng XHCN. Lựa chọn mô hình KTTT định hướng XHCN không phải đơn giản là sự trở về với phương thức chuyển nền kinh tế nông nghiệp sang nền kinh tế công nghiệp, mà điều quan trọng có ý nghĩa quyết định là phải chuyển sang nền kinh tế hiện đại, văn minh nhằm mục tiêu từng bước đi lên CNXH. Đây là sự lựa chọn phù hợp với các quy luật phát triển và các điều kiện lịch sử cụ thể của thời đại và của những nước đi sau, cho phép các nước này rút ngắn được con đường đi của mình tới CNXH trên cơ sở sử dụng được ưu thế cũng như hạn chế được những khuyết điểm của hai cơ chế: kế hoạch và thị 7 trường.

Đặc trưng cơ bản này chi phối và quyết định phương tiện, công cụ, động lực của nền kinh tế và con đường đạt tới mục tiêu, là sử dụng K rrr, nâng cao hiệu lực và hiệu quả điều tiết của Nhà nước XHCN, phát triển nguồn nhân lực, mở cửa và hội nhập nhằm thúc đẩy quá trình CNH-HĐH đất nước. [4, Tr 32- 33 ] Vai trò lãnh đạo của Đảng và quản lý của Nhà nước là hai nhân tố chính trị căn bản bảo đảm sự thành công của đường lối phát triển nền KTTT định hướng XHCN và quá độ đi lên CNXH ở nước ta. Hai nhân tố này thể hiện tính tự giác, khắc phục tính tự phát của KTTT và mặt trái của toàn cầu hóa kinh tế đang do chủ nghĩa tư bản chi phối, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực, ra sức nâng cao hiệu quả, sức cạnh tranh và khả năng độc lập tự chủ của nền kinh tế, tham gia có hiệu quả vào phân công lao động quốc tế.