Luận văn thạc sỹ về lãnh đạo Đảng bộ huyện Dầu Tiếng trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước

Tài liệu nghiên cứu Luận văn thạc sỹ đảng bộ huyện dầu tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự trong kháng chiến chống mỹ cứu, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên

• Tác giả: Trần Quốc Ngàn
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Văn Hiệp
• Trường học: Trường Đại Học Thủ Dầu Một
• Chuyên ngành: Lịch Sử Việt Nam
• Đề tài: Đảng Bộ Huyện Dầu Tiếng Lãnh Đạo Đấu Tranh Quân Sự Trong Kháng Chiến Chống Mỹ Cứu Nước (1954 - 1975)
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bình Dương

Mục lục chi tiết

• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Lý do chọn đề tài
• 2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
• 5. Đóng góp của luận văn
• 6. Bố cục của luận văn
• 1. Chương 1: KHÁI QUÁT ĐỊA BÀN VÀ MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG ĐẤU TRANH QUÂN SỰ TIÊU BIỂU Ở HUYỆN DẦU TIẾNG TRONG KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP (1945 – 1954)
• 1.1. Khái quát địa bàn
• 1.2. Một số hoạt động đấu tranh quân sự tiêu biểu của Đảng bộ và nhân dân Dầu Tiếng trong kháng chiến chống pháp (1945 – 1954)
• Tiểu kết chương 1
• 2. Chương 2: ĐẢNG BỘ HUYỆN DẦU TIẾNG LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH QUÂN SỰ TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC GIAI ĐOẠN 1954 – 1965
• 2.1. Đảng bộ huyện Dầu Tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự trong thời kỳ giữ gìn lực lượng, đòi thi hành Hiệp định Giơnevơ (1954 – 1960)
• 2.2. Đảng bộ huyện Dầu Tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự chống chiến lược “Chiến tranh đặc biệt” của Mỹ (1961 – 1965)
• Tiểu kết chương 2
• 3. Chương 3: ĐẢNG BỘ HUYỆN DẦU TIẾNG LÃNH ĐẠO ĐẤU TRANH QUÂN SỰ TRONG CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC GIAI ĐOẠN 1965 – 1975
• 3.1. Đảng bộ huyện Dầu Tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự chống chiến lược “Chiến tranh cục bộ” của Mỹ (1965 – 1968)
• 3.2. Đảng bộ huyện Dầu Tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự chống chiến lược “Việt Nam hóa chiến tranh” của Mỹ (1968 – 1975)
• Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về luận văn thạc sỹ Đảng bộ huyện Dầu Tiếng

Luận văn thạc sỹ về Đảng bộ huyện Dầu Tiếng tập trung vào việc phân tích vai trò lãnh đạo trong cuộc đấu tranh quân sự chống Mỹ cứu nước từ năm 1954 đến 1975. Đề tài này không chỉ phản ánh những nỗ lực của Đảng bộ mà còn ghi nhận những đóng góp của nhân dân trong cuộc kháng chiến. Qua đó, luận văn sẽ làm rõ những bài học kinh nghiệm quý báu từ quá trình lãnh đạo này.

1.1. Lý do chọn đề tài nghiên cứu lịch sử

Lý do chọn đề tài này xuất phát từ tầm quan trọng của kháng chiến chống Mỹ và vai trò của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng trong việc lãnh đạo nhân dân đấu tranh. Nghiên cứu này nhằm ghi lại những giá trị lịch sử và giáo dục thế hệ trẻ.

1.2. Phạm vi và đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận văn là các hoạt động đấu tranh quân sự của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng trong giai đoạn 1954-1975. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các sự kiện, hoạt động và thành tựu nổi bật trong cuộc kháng chiến.

II. Vấn đề và thách thức trong lãnh đạo đấu tranh quân sự

Trong quá trình lãnh đạo đấu tranh quân sự, Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã phải đối mặt với nhiều thách thức lớn. Những khó khăn này không chỉ đến từ kẻ thù mà còn từ điều kiện địa lý và xã hội. Tuy nhiên, với sự kiên trì và quyết tâm, Đảng bộ đã tìm ra những phương pháp hiệu quả để vượt qua.

2.1. Những thách thức trong bối cảnh lịch sử

Bối cảnh lịch sử của cuộc kháng chiến chống Mỹ đặt ra nhiều thách thức cho Đảng bộ huyện Dầu Tiếng. Sự can thiệp của Mỹ và các lực lượng đồng minh đã làm cho tình hình trở nên phức tạp hơn.

2.2. Đối phó với chiến lược quân sự của địch

Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã phải đối phó với nhiều chiến lược quân sự của Mỹ, bao gồm chiến tranh đặc biệt và chiến tranh cục bộ. Việc nắm bắt và ứng phó kịp thời với các chiến lược này là rất quan trọng.

III. Phương pháp lãnh đạo đấu tranh quân sự hiệu quả

Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã áp dụng nhiều phương pháp lãnh đạo khác nhau trong đấu tranh quân sự. Những phương pháp này không chỉ giúp tổ chức lực lượng mà còn tạo ra sự đồng thuận trong nhân dân, từ đó nâng cao hiệu quả chiến đấu.

3.1. Tổ chức lực lượng vũ trang

Việc tổ chức lực lượng vũ trang là một trong những phương pháp quan trọng mà Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã thực hiện. Điều này bao gồm việc xây dựng lực lượng bộ đội, du kích và dân quân tự vệ.

3.2. Kết hợp giữa đấu tranh quân sự và chính trị

Đảng bộ đã kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự và đấu tranh chính trị, tạo ra sức mạnh tổng hợp trong cuộc kháng chiến. Điều này giúp nâng cao hiệu quả của các hoạt động quân sự.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Luận văn không chỉ tổng kết những thành tựu mà còn chỉ ra những bài học kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo đấu tranh quân sự của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng. Những kết quả này có thể được áp dụng vào thực tiễn hiện nay trong việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân.

4.1. Thành tựu nổi bật trong kháng chiến

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã đạt được nhiều thành tựu nổi bật, góp phần vào thắng lợi chung của dân tộc. Những thành tựu này cần được ghi nhận và phát huy.

4.2. Bài học kinh nghiệm cho hiện tại

Những bài học kinh nghiệm từ quá trình lãnh đạo đấu tranh quân sự có thể được áp dụng vào thực tiễn hiện nay, đặc biệt trong việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

V. Kết luận và tương lai của nghiên cứu

Luận văn khẳng định vai trò quan trọng của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những nghiên cứu này không chỉ có giá trị lịch sử mà còn có ý nghĩa trong việc giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống yêu nước.

5.1. Tầm quan trọng của nghiên cứu lịch sử

Nghiên cứu lịch sử về đấu tranh quân sự giúp hiểu rõ hơn về quá trình phát triển của dân tộc. Điều này cần được chú trọng trong giáo dục và tuyên truyền.

5.2. Hướng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng ra các khía cạnh khác của kháng chiến chống Mỹ, từ đó làm phong phú thêm tư liệu lịch sử cho thế hệ sau.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Lịch sử Việt Nam (mã số: 8229013) với đề tài "Đảng bộ huyện Dầu Tiếng lãnh đạo đấu tranh quân sự trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước (1954 - 1975)" do học viên Trần Quốc Ngàn thực hiện tại Trường Đại học Thủ Dầu Một dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS Nguyễn Văn Hiệp vào năm 2019. Nghiên cứu tập trung giải quyết vấn đề khoa học về vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng bộ địa phương đối với mặt trận quân sự tại một địa bàn chiến lược cửa ngõ phía Tây Bắc Sài Gòn trong suốt 21 năm kháng chiến ác liệt.

Huyện Dầu Tiếng có diện tích tự nhiên 755,10 km² với hơn 50 km đường sông Sài Gòn chảy qua, giữ vị trí yết hầu kết nối căn cứ địa miền Đông Nam Bộ với vùng đô thị Sài Gòn - Gia Định. Vấn đề cốt lõi của đề tài là làm sáng tỏ quá trình Đảng bộ huyện vận dụng sáng tạo đường lối chiến tranh nhân dân của Đảng vào điều kiện thực tiễn của một vùng đồn điền cao su rộng lớn, nơi tập trung đông đảo giai cấp công nhân và nông dân nghèo.

Mục tiêu cụ thể của công trình gồm: phục dựng có hệ thống tiến trình lãnh đạo đấu tranh quân sự qua các giai đoạn từ năm 1954 đến năm 1975; đúc kết 5 bài học kinh nghiệm về xây dựng lực lượng vũ trang ba thứ quân; và đánh giá đóng góp của quân dân địa phương vào thắng lợi chung giải phóng miền Nam. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở dữ liệu lịch sử giá trị phục vụ công tác giáo dục truyền thống cách mạng cho nhân dân tại 11 xã và 1 thị trấn của huyện Dầu Tiếng hiện nay.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý luận của Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh cách mạng và khởi nghĩa vũ trang. Tác giả vận dụng sâu sắc đường lối quân sự của Đảng Cộng sản Việt Nam, trọng tâm là học thuyết chiến tranh nhân dân toàn dân, toàn diện, trường kỳ và tự lực cánh sinh.

Hệ thống khái niệm công cụ bao gồm 4 thuật ngữ then chốt:

• Địa bàn chiến lược: Không gian địa lý quân sự có giá trị phòng thủ và tiến công sống còn đối với cục diện chiến trường cửa ngõ Sài Gòn.
• Lực lượng vũ trang ba thứ quân: Cơ cấu tổ chức gồm bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương huyện và dân quân du kích cơ sở tại các ấp, làng cao su.
• Ba mũi giáp công: Nghệ thuật kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh quân sự, đấu tranh chính trị và công tác binh vận.
• Làng chiến đấu: Mô hình tổ chức phòng thủ cơ sở kết hợp địa hình tự nhiên với hệ thống hầm hào, bãi chông mìn và công sự ngầm.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử và phương pháp logic, đặt tiến trình đấu tranh quân sự trong mối liên hệ biện chứng với bối cảnh chung của chiến trường Đông Nam Bộ. Phương pháp tiếp cận lịch đại được áp dụng xuyên suốt để so sánh, đối chiếu 4 giai đoạn chiến lược từ năm 1954 đến năm 1975.

Về nguồn dữ liệu, tác giả khảo cứu toàn diện hệ thống văn kiện Đảng, chỉ thị của Xứ ủy Nam Bộ, Trung ương Cục miền Nam, Tỉnh ủy Thủ Dầu Một cùng hơn 15 công trình lịch sử Đảng bộ và lực lượng vũ trang các cấp. Dữ liệu thực chứng được thu thập thông qua hồi ký, lời kể của hơn 20 nhân chứng lịch sử và tài liệu lưu trữ quân sự tại Huyện đội Dầu Tiếng giai đoạn 1945 - 2015.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 12 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn của huyện, tập trung phân tích chuyên sâu 7 đoàn công tác mật mang bí danh từ B22 đến B28 và hơn 10 trận đánh tiêu biểu. Phương pháp phân tích tư liệu lịch sử được lựa chọn vì tính ưu việt trong việc xác thực sự kiện, loại bỏ sai lệch và tái hiện bức tranh đấu tranh quân sự một cách khách quan, khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nghiên cứu chứng minh Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đã thực hiện bước chuyển chiến lược xuất sắc từ giữ gìn lực lượng sang tiến công vũ trang giai đoạn 1954 - 1960. Dưới sự kìm kẹp của Luật 10/59, Đảng bộ đã kiên trì bám dân, đến đầu năm 1960 đã khôi phục và phát triển được 10 Chi bộ, 14 Chi đoàn cùng hơn 300 cơ sở nòng cốt, tạo tiền đề bùng nổ cuộc Đồng khởi ngày 25 tháng 02 năm 1960 trên toàn địa bàn.

Thứ hai, luận văn làm rõ mô hình tổ chức tác chiến độc đáo phù hợp địa bàn đồn điền thông qua việc thành lập 7 đoàn công tác vũ trang tuyên truyền (từ B22 đến B28). Mỗi đoàn có từ 6 đến 8 cán bộ, vừa làm nòng cốt chính trị vừa trực tiếp diệt ác trừ gian, giúp phong trào bám rễ sâu vào các làng cao su, tăng hiệu suất kiểm soát cơ sở lên hơn 80% so với giai đoạn trước năm 1959.

Thứ ba, công trình ghi nhận sự phối hợp tác chiến hiệu quả giữa quân dân địa phương và các đơn vị chủ lực Miền nhằm phá rã hệ thống ấp chiến lược. Điển hình là việc tiêu diệt các căn cứ Phú Bình, Giáng Hương và làm chủ tình hình tại ấp chiến lược Làng 2 - vị trí chỉ cách trung tâm chi khu quận lỵ khoảng 700 đến 800 mét.

Thứ tư, nghiên cứu chỉ ra tinh thần tự lực cánh sinh vượt bậc trong công tác hậu cần và kỹ thuật quân sự. Căn cứ Bà Tòng tại xã Long Nguyên đã thành lập công trường vũ khí tự chế tạo thành công súng ngựa trời, súng Kalip, mìn tự tạo và súng ngắn Colt 12 ly, bổ sung hơn 60% trang bị ban đầu cho du kích xã Thanh An, Thanh Tuyền.

Thảo luận kết quả

Thành công của phong trào đấu tranh quân sự tại Dầu Tiếng bắt nguồn từ việc xây dựng vững chắc "thế trận lòng dân" trong công nhân cao su và nông dân. So với các chiến trường thuần nông tại đồng bằng sông Cửu Long, địa bàn Dầu Tiếng mang đặc thù đồn điền tư bản Pháp với mạng lưới công nhân tập trung cao. Đảng bộ đã khéo léo kết hợp nghiệp đoàn hợp pháp với lực lượng tự vệ bí mật, biến công nhân thành lực lượng chiến đấu tại chỗ.

Các phát hiện của luận văn hoàn toàn tương thích với các công trình nghiên cứu về chiến trường miền Đông Nam Bộ, đồng thời bổ sung nhiều tư liệu cụ thể về nghệ thuật lập làng chiến đấu. Toàn bộ diễn biến và tương quan lực lượng trong 21 năm kháng chiến có thể được hệ thống hóa qua bảng phân kỳ lịch sử và biểu đồ tăng trưởng tổ chức cơ sở Đảng (tăng từ 2 chi bộ năm 1956 lên 10 chi bộ năm 1960), minh chứng cho bước phát triển vượt bậc của phong trào cách mạng địa phương.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao chất lượng xây dựng khu vực phòng thủ cấp huyện và thế trận quốc phòng toàn dân. Ban Chỉ huy Quân sự huyện Dầu Tiếng cần chủ trì phối hợp với cấp ủy 11 xã và 1 thị trấn rà soát, hoàn thiện 100% kế hoạch tác chiến phòng thủ giai đoạn 2026 - 2030, chú trọng xây dựng lực lượng dân quân tự vệ tại các nông trường cao su đạt tỷ lệ đảng viên trên 25%.

Thứ hai, đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng cho thế hệ trẻ. Phòng Giáo dục và Đào tạo phối hợp Huyện đoàn Dầu Tiếng đưa nội dung lịch sử đấu tranh quân sự địa phương vào chương trình giáo dục lịch sử địa phương tại 100% các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông từ năm học 2026 - 2027.

Thứ ba, quy hoạch bảo tồn và phát huy giá trị các di tích lịch sử kháng chiến. Ủy ban nhân dân huyện Dầu Tiếng cần lập đề án số hóa 100% tài liệu và hiện vật tại các căn cứ kháng chiến Hố Mên, Đường Long, Bà Tòng trong thời hạn 24 tháng tới nhằm phục vụ phát triển du lịch về nguồn kết hợp giáo dục truyền thống.

Thứ tư, đẩy mạnh công tác biên soạn, xuất bản các công trình lịch sử chuyên đề. Ban Tuyên giáo Huyện ủy Dầu Tiếng xây dựng kế hoạch xuất bản ít nhất 2 ấn phẩm chuyên sâu về đóng góp của phong trào công nhân cao su trong quý IV năm 2027, cung cấp nguồn tư liệu học thuật chuẩn xác cho các nhà nghiên cứu lịch sử quân sự.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cán bộ chỉ huy quân sự và sĩ quan tham mưu tác chiến địa phương. Tài liệu cung cấp kinh nghiệm thực tiễn về xây dựng thế trận chiến tranh nhân dân, tổ chức làng chiến đấu và phương án tác chiến phòng thủ trong điều kiện địa hình rừng cao su và sông ngòi.

Nhóm 2: Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Lịch sử Việt Nam, Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam. Công trình là tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp tiếp cận lịch sử, phương pháp khai thác tư liệu địa phương và cấu trúc luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử.

Nhóm 3: Cán bộ lãnh đạo cấp ủy, chính quyền địa phương và các cơ quan tuyên giáo. Luận văn cung cấp luận cứ lịch sử sâu sắc về bài học bám dân, xây dựng khối đại đoàn kết công nông và nghệ thuật lãnh đạo phong trào quần chúng trong những giai đoạn bước ngoặt.

Nhóm 4: Báo cáo viên, giáo viên lịch sử và cán bộ quản lý di tích lịch sử - văn hóa. Nghiên cứu cung cấp số liệu, sự kiện và nhân chứng xác thực phục vụ trực tiếp công tác biên soạn bài giảng giáo dục truyền thống và thuyết minh di tích cách mạng trên địa bàn tỉnh Bình Dương.

Câu hỏi thường gặp

Đặc điểm địa lý chiến lược của huyện Dầu Tiếng trong kháng chiến chống Mỹ là gì?
Dầu Tiếng có diện tích 755,10 km², sở hữu 50 km chiều dài sông Sài Gòn và nằm ở cửa ngõ Tây Bắc Sài Gòn. Địa bàn này là điểm kết nối giữa chiến khu Dương Minh Châu, Bến Cát và Sài Gòn, vừa là căn cứ đứng chân của các cơ quan đầu não Phân khu 1, vừa là bàn đạp tiến công hiểm yếu của các sư đoàn chủ lực Miền.

Mô hình các đoàn công tác B từ B22 đến B28 hoạt động như thế nào?
Ban cán sự Đảng Dầu Tiếng thành lập 7 đoàn công tác mật mang bí danh từ B22 đến B28, mỗi đoàn gồm 6 đến 8 đồng chí phụ trách từ 2 đến 3 làng cao su. Các đoàn công tác đảm nhiệm nhiệm vụ kép: vận động quần chúng công nhân đấu tranh chính trị, đồng thời tổ chức tự vệ vũ trang trừng trị bọn ác ôn tề điệp.

Phong trào Đồng khởi năm 1960 tại Dầu Tiếng diễn ra ra sao?
Dưới ánh sáng Nghị quyết 15 của Trung ương Đảng, đêm ngày 25 tháng 02 năm 1960, quân và dân Dầu Tiếng đồng loạt nổi dậy. Với lực lượng nòng cốt gồm 10 chi bộ và hơn 300 hội viên, nhân dân các làng cao su 3, 5, 10 đồng loạt đánh mõ, đốt trụ sở địch, phá vỡ thế kìm kẹp và giành quyền làm chủ nhiều khu vực.

Quân dân Dầu Tiếng đã giải quyết khó khăn về vũ khí chiến đấu bằng cách nào?
Đảng bộ huyện đã chỉ đạo lập công trường sản xuất vũ khí tại căn cứ Bà Tòng thuộc xã Long Nguyên để tự chế tạo mìn, đạp lôi, chông sắt và súng ngắn Colt 12 ly. Đồng thời, lực lượng vũ trang đẩy mạnh đánh địch đoạt vũ khí, tiêu biểu như trận phục kích tại Bến Súc thu 18 khẩu súng để tự trang bị.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn thạc sĩ này là gì?
Luận văn là công trình chuyên khảo đầu tiên phục dựng một cách toàn diện, có hệ thống quá trình lãnh đạo đấu tranh quân sự của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng suốt 21 năm (1954 - 1975). Công trình đúc kết 5 bài học lịch sử sâu sắc có giá trị lý luận và thực tiễn cao đối với sự nghiệp củng cố quốc phòng hiện nay.

Kết luận

• Luận văn khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đối, toàn diện và sáng tạo của Đảng bộ huyện Dầu Tiếng đối với mặt trận quân sự trong 21 năm kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975).
• Công trình chứng minh tính hiệu quả của mô hình kết hợp lực lượng vũ trang ba thứ quân với phong trào công nhân đồn điền cao su trên diện tích hơn 755 km².
• Nghiên cứu hệ thống hóa thành công nghệ thuật kết hợp ba mũi giáp công: quân sự, chính trị và binh vận để đánh bại các chiến lược chiến tranh của đối phương.
• Đề tài cung cấp 5 bài học lịch sử quý báu về xây dựng thế trận lòng dân, căn cứ địa cách mạng và lực lượng tự vệ địa phương phục vụ nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc giai đoạn 2026 - 2030.
• Các cơ quan nghiên cứu và độc giả quan tâm đến lịch sử kháng chiến miền Đông Nam Bộ nên khai thác công trình này làm tài liệu tham khảo học thuật chính thống và giá trị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược nước ta lần thứ hai. Thực hiện sự chỉ đạo của Tỉnh ủy, Ban quản trị đồn điền cao su Dầu Tiếng nhanh chóng thành lập một đội quân gần trăm người gồm công nhân và tự vệ các xã Thanh An, Thanh Tuyền, Định Thành kéo về Sài Gòn tham gia chiến đấu tại Mặt trận cầu Bến Phấn - Gò Vấp. Lực lượng tự vệ và công nhân Dầu Tiếng đã anh dũng chiến đấu cùng với quân và dân Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định bao vây chặt quân địch trong thành phố suốt một tháng đầu của cuộc chiến. Ngày 25 - 10 - 1945, được quân Anh giúp sức, quân Pháp tiến đánh Thủ Dầu Một.

Sau khi chiếm được tỉnh lỵ, Pháp tiến chiếm những cứ điểm quân sự như Thành Săn Đá, Thành Quan, Tòa Hành chính tỉnh… Tiếp đó, chúng hành quân tiến đánh các quận phía Bắc và phía Nam tỉnh Thủ Dầu Một. Ở Dầu Tiếng, toàn thể nhân dân và các lực lượng kháng chiến gấp rút chuẩn bị mọi mặt để sẵn sàng chiến đấu ngăn chặn quân Pháp tái chiếm đồn điền. Nhân dân được lệnh thực hiện kế hoạch “Vườn không, nhà trống” và thực hiện khẩu hiệu bốn không: “Không hợp tác với Pháp; Không đi lính cho Pháp; Không chỉ đường cho Pháp; Không mua bán với Pháp”. ỞDầu Tiếng, theo chủ trương của Đảng bộ, chính quyền mới ở Dầu Tiếng và các cơ sở, các đoàn thể Phụ nữ, Nông dân, Phụ lão, Thanh niên Tiền phong được thành lập trong Tổng khởi nghĩa chuyển đổi thành các đoàn thể cứu quốc dưới sự chỉ đạo thống nhất trực tiếp của Mặt trận Việt Minh.

Đây là tổ chức quần chúng đầu tiên của chính quyền mới để tập hợp mọi tầng lớp nhân dân tham gia 17 vào công cuộc xây dựng chính quyền mới, tăng gia sản xuất, ổn định cuộc sống, bảo vệ trị an, “chống giặc đói, giặc dốt và giặc ngoại xâm” theo lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Yêu cầu đặt ra cấp bách là phải tổ chức và xây dựng ngay lực lượng vũ trang để bảo vệ chính quyền cách mạng. Trên cơ sở các tổ chức vũ trang trong khởi nghĩa và sự tập hợp lực lượng tự nguyện đông đảo của công nhân, nông dân, các đội tự vệ vũ trang từ huyện đến các làng, xã lần lượt được thành lập. Ở huyện, Ủy ban hành chính chỉ đạo thành lập ngay 1 trung đội vũ trang tập trung, 1 tiểu đội Quốc gia tự vệ.

Tuy mới thành lập, vũ khí trang bị còn thô sơ, nhưng các cán bộ, chiến sĩ vẫn tràn đầy tinh thần cách mạng và giàu lòng yêu nước. Là lực lượng nòng cốt để xây dựng lực lượng vũ trang của huyện, đồng thời góp phần xây dựng lực lượng vũ trang tập trung của tỉnh sau này. Ởcác làng, xã, trên cơ sở các đội Thanh niên Tiền phong, chính quyền cách mạng tổ chức lại thành các đội tự vệ làm nhiệm vụ bảo vệ chính quyền cơ sở, tuần tra canh gác, giữ gìn trật tự trị an ở mỗi làng, xã. Ở đồn điền cao su Dầu Tiếng, Ban quản trị đồn điền cùng chính quyền nhanh chóng thành lập Đội cảm tử thu hút hàng trăm thanh niên trong các làng công nhân tham gia.

Các lực lượng vũ trang địa phương tích cực luyện tập quân sự, tuần tra bảo vệ làng, xã, đồn điền. Tin thực dân Pháp đánh chiếm Sài Gòn và nhân dân Sài Gòn – Chợ Lớn hình thành các mặt trận đánh Pháp thôi thúc quân và dân huyện Dầu Tiếng một lần nữa đứng lên gia nhập đội quân chiến đấu để giữ vững nền độc lập vừa mới giành được. Sau khi Ủy ban kháng chiến hành chính tỉnh Thủ Dầu Một ra lời kêu gọi, Ủy ban kháng chiến hành chính huyện Dầu Tiếng đã chỉ đạo các xã kêu gọi trận Sài Gòn, hàng trăm Thanh niên Cứu quốc cùng các đội Thanh niên Tiền phong nhanh chóng gia nhập lực lượng vũ trang huyện, ở khắp các xã đều thành lập các đội tự vệ. Tại đồn điền cao su Dầu Tiếng, Ban quản trị đồn điền thành lập 1 đội vũ trang công nhân gần 100 người.

Cùng với hoạt động kiến quốc của nhân dân, Ủy ban hành chính huyện cũng khẩn trương củng cố các đơn vị vũ trang chiến đấu. Lực lượng tự vệ huyện được biên chế thành 5 đơn vị chiến đấu, được gọi theo phiên hiệu từ 1 đến 5. Mỗi 18 đơn vị có 3 phân đội, mỗi phân đội có 3 tiểu đội. Hằng ngày, tự vệ các làng xã và lực lượng vũ trang huyện tích cực luyện tập quân sự, chuẩn bị vũ khí, chuẩn bị phương án chiến đấu ngăn chặn địch lấn chiếm.

Sau khi chiếm được Bến Cát, trung tuần tháng 12 - 1945, quân Pháp mở cuộc hành quân đánh chiếm Dầu Tiếng. Trước khi quân Pháp đánh chiếm lên Dầu Tiếng, Ủy ban kháng chiến các xã Thanh Tuyền, Thanh An đã tiến hành vận động nhân dân tản cư vào những vùng rừng xa cách đường giao thông, hoặc vào những ấp trong vùng sâu mà quân Pháp chưa thể chiếm được như Đường Long, Cà Tong. Đây là các vùng rừng cây rậm rạp, vừa xa các thị tứ, thị trấn; lực lượng kháng chiến các xã Thanh Tuyền, Thanh An dựa vào thế rừng để xây dựng và phát triển thành các căn cứ, xây dựng làng chiến đấu làm hậu phương cho cuộc kháng chiến của nhân dân địa phương. Cuộc chiến đấu của nhân dân Dầu Tiếng diễn ra quyết liệt trong suốt ngày 29 – 12 – 1945.

Nhưng trước sự tấn công ồ ạt của giặc, quân ta lực lượng ít, thiếu vũ khí và chưa có kinh nghiệm chiến đấu nên phải rút về Bàu Sen, Bàu Sinh, Núi Cậu để bảo toàn lực lượng. Đến chiều ngày 29 - 12 - 1945, quân Pháp chiếm được xã Thanh Tuyền, Thanh An và thị trấn Dầu Tiếng. Để đẩy mạnh phong trào toàn dân kháng chiến, Ban cán sự Đảng huyện Bến Cát đã chỉ đạo cho các xã đưa cán bộ nòng cốt, bí mật bám cơ sở trong các thôn ấp, đồn điền cao su tổ chức lại các đoàn thể cách mạng, từng bước xây dựng cơ sở chính trị trong quần chúng. Ở Dầu Tiếng, Ủy ban kháng chiến ở các xã Định Thành, Thanh An, Thanh Tuyền, Kiến An phân công cán bộ cùng lực lượng du kích tích cực tuyên truyền trong nhân dân chủ trương kháng chiến và vận động mọi người ủng hộ lương thực, thực phẩm để nuôi quân.

Trong hơn một năm cùng nhân dân toàn tỉnh, toàn miền tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp tái xâm lược, dưới sự lãnh đạo của Ban cán sự Đảng và Ủy ban Kháng chiến Hành chính huyện Bến Cát, cán bộ, đảng viên, dân quân du kích và đồng bào Dầu Tiếng đã kiên cường chiến đấu, từng bước khắc phục khó khăn trở ngại, cùng toàn dân đẩy mạnh cuộc kháng chiến toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh theo lời kêu gọi thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước, nhất định không chịu làm nô lệ”. 19 Từ giữa năm 1947, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược của nhân dân ta ngày càng quyết liệt trên các chiến trường. Phong trào kháng chiến của nhân dân Dầu Tiếng đang đứng trước những thử thách mới. Việc xây dựng căn cứ địa làm nơi đứng chân của cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo phong trào kháng chiến của nhân dân địa phương đòi hỏi hết sức cấp bách.

Vì căn cứ kháng chiến là nơi xây dựng, phát triển lực lượng vũ trang, cũng là nơi xuất quân hoạt động quân sự hỗ trợ cho phong trào kháng chiến địa phương. Mặt khác, xây dựng căn cứ địa là góp phần xây dựng nền kinh tế kháng chiến ở vùng độc lập phục vụ kháng chiến trở thành một yêu cầu quan trọng. Thực hiện chủ trương của Tỉnh, từ cuối năm 1947, phong trào xây dựng căn cứ kháng chiến của quân dân Dầu Tiếng diễn ra mạnh mẽ trong toàn huyện. Trước yêu cầu của cách mạng, sau khi Ban chấp hành Đảng bộ huyện được củng cố, công tác tuyên truyền và phát triển Đảng các xã dọc theo đường giao thông như Thanh Tuyền, Thanh An, Định Thành, các xã vùng sâu như Minh Thạnh, Minh Hòa, đã chú trọng thành phần công nhân, dân quân du kích, nhất là các quần chúng xuất sắc trong các đoàn thể cách mạng như Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân.

Trong năm 1947, các xã đã kết nạp được nhiều Đảng viên mới. Cuối năm 1947, nhiều xã đã thành lập được Chi bộ như Thanh An, Thanh Tuyền, Minh Thạnh, Kiến An. Phong trào kháng chiến chống Pháp của nhân dân Dầu Tiếng từ cuối năm 1947 đã phát triển mạnh mẽ. Cùng với sự phát triển của lực lượng du kích, lực lượng tự vệ chiến đấu và dân quân ở các xã và các làng của đồn điền cao su Dầu Tiếng, các Chi bộ và Ủy ban Kháng chiến Hành chính các địa phương tăng cường xây dựng và củng cố các tổ chức quần chúng.

Sau khi được củng cố, cán bộ các đoàn thể đã tích cực tổ chức hoạt động, tuyên truyền động viên mọi thành viên trong xã hội tại thị trấn đến đồn điền; từ người nông dân đến công nhân cao su đều tích cực tham gia kháng chiến hoặc ủng hộ kháng chiến. Từ con gà, luống rau kháng chiến đến “Hũ gạo nuôi quân”, cuộc kháng chiến của nhân dân Dầu Tiếng ngày càng mang tính toàn dân, ngày càng tỏ rõ tính chất ấy trên một trình độ cao hơn và toàn diện, rộng lớn hơn. Đến 20 cuối năm 1947, phong trào chiến tranh nhân dân ở Dầu Tiếng - Bến Cát đã phát triển rộng khắp. ỞDầu Tiếng ngay từ đầu năm 1948, địch đưa thêm quân để giữ các tháp canh tại các làng, sở.

Ngoài lính Âu – Phi, lính Miên, lính Cao Đài, bọn biệt kích còn có hai đại đội lính Partisan do chủ đồn điền tuyển dụng. Thực hiện chủ trương của Tỉnh ủy, quân và dân Dầu Tiếng - Bến Cát đã phối hợp với lực lượng Tiểu đoàn 903 của tỉnh Thủ Dầu Một, Trung đoàn 306, Trung đoàn 311, Tiểu đoàn 303 lưu động Khu 7 hoạt động trên địa bàn, liên tục tiến công đánh phá giao thông trên đường 13, đường liên tỉnh lộ 14 đoạn Bến Súc - Dầu Tiếng, đường Minh Thạnh - Dầu Tiếng. Cuối năm 1948, giặc Pháp mở một cuộc càn quét lớn vào ấp Đường Long để triệt phá căn cứ và tiêu diệt lực lượng kháng chiến. Với quyết tâm chiến đấu bảo vệ căn cứ, dưới sự chỉ huy của đồng chí Trần Ngọc Lên, Tiểu đoàn trưởng 903, các đơn vị bộ đội huyện và du kích xã Thanh Tuyền đã sẵn sàng đánh Pháp.

Âm mưu đánh phá căn cứ kháng chiến Đường Long của địch hoàn toàn thất bại.