Luận văn thạc sĩ xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã trước yêu cầu đổi mới qua thực tiễn ở tỉnh thanh hóa

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật phân tích xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã trước yêu cầu đổi mới qua thực tiễn ở tỉnh thanh hóa, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Lý
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Học
• Đề tài: Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ, Công Chức Xã Trước Yêu Cầu Đổi Mới Qua Thực Tiễn Ở Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ
• 1.1. Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã
• 1.2. Các khái niệm liên quan đến chính quyền cấp xã
• 1.3. Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã trong bộ máy nhà nước và hệ thống chính trị
• 1.4. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của cán bộ, công chức xã
• 1.4.1. Khái niệm cán bộ, công chức xã
• 1.4.2. Đặc điểm của cán bộ, công chức xã
• 1.4.3. Vai trò của đội ngũ cán bộ, công chức xã trong thời kỳ đổi mới
• 1.5. Quan điểm, mục tiêu và nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở Việt Nam. Khái niệm về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức
• 1.5.1. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 1.5.1.1. Các quan điểm chung chỉ đạo xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức
• 1.5.1.2. Quan điểm của Đảng, Nhà nước về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 1.5.1.3. Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong việc thể chế hóa quan điểm của Đảng về công tác cán bộ cơ sở nói chung và cán bộ, công chức xã nói riêng
• 1.5.2. Mục tiêu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở Việt Nam
• 1.5.2.1. Mục tiêu chung
• 1.5.2.2. Các mục tiêu về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 1.5.3. Nội dung xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã trong thời kỳ đổi mới và hội nhập hiện nay
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CÔNG CHỨC XÃ Ở TỈNH THANH HÓA HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát thực trạng pháp luật về cán bộ, công chức xã ở Việt Nam từ năm 1992 đến nay
• 2.1.1. Thành tựu đạt được
• 2.1.2. Những hạn chế của pháp luật đặt ra cần được sửa đổi, bổ sung
• 2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.1. Một số đặc điểm về tự nhiên, kinh tế - xã hội ảnh hưởng đến việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.2. Chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở tỉnh Thanh Hóa
• 2.2.2.1. Đội ngũ cán bộ do bầu cử
• 2.2.2.2. Đội ngũ công chức chuyên môn
• 2.2.2.3. Đội ngũ cán bộ không chuyên trách
• 2.2.3. Những thành tựu đạt được trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã ở tỉnh Thanh Hóa. Thành tựu đạt được
• 2.2.4. Nguyên nhân của thành tựu
• 2.2.5. Những mặt tồn tại cần khắc phục trong thời kỳ đổi mới, nguyên nhân. Những tồn tại, hạn chế
• 2.2.6. Nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ Ở VIỆT NAM TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 3.1. Những yêu cầu đòi hỏi đẩy mạnh công tác xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã theo yêu cầu của thời kỳ đổi mới. Phát huy dân chủ, tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước
• 3.1.1. Pháp quyền xã hội chủ nghĩa là yêu cầu bức thiết của việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã nói riêng
• 3.1.2. Thực hiện chương trình tổng thể Cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001 - 2006 là đòi hỏi xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 3.1.3. Yêu cầu phát huy vai trò của chính quyền xã
• 3.1.4. Xuất phát từ sự bất cập về trình độ, năng lực, phẩm chất, tác phong của đội ngũ cán bộ, công chức xã trong thời kỳ đổi mới
• 3.2. Phương hướng xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã. Thực hiện quy hoạch đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 3.2.1. Về quản lý, sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức xã
• 3.2.2. Về đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức xã
• 3.3. Các giải pháp cụ thể trong xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức xã hiện nay. Hoàn thiện và cải cách chế độ chính sách đi đôi với quy hoạch, bố trí, sử dụng cán bộ, công chức xã
• 3.3.1. Ban hành pháp luật cụ thể về chính quyền xã và cán bộ, công chức xã
• 3.3.2. Tiếp tục đào tạo, bồi dưỡng gắn với kiểm tra, đánh giá cán bộ, công chức xã
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa là một nhiệm vụ quan trọng trong bối cảnh đổi mới và hội nhập hiện nay. Đội ngũ cán bộ công chức xã không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước mà còn là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân. Để nâng cao hiệu quả hoạt động của đội ngũ này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Định nghĩa và vai trò của cán bộ công chức xã

Cán bộ công chức xã là những người làm việc tại các cơ quan hành chính cấp xã, có nhiệm vụ thực hiện các chính sách, pháp luật của Nhà nước. Họ đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức và vận động nhân dân thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng.

1.2. Tình hình hiện tại của đội ngũ cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa

Đội ngũ cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức như trình độ chuyên môn chưa đồng đều, thiếu hụt về số lượng và chất lượng. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả công việc và sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

II. Những thách thức trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa gặp phải nhiều thách thức lớn. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố con người mà còn từ cơ chế chính sách và môi trường làm việc. Cần phải nhận diện rõ ràng các vấn đề này để có những giải pháp phù hợp.

2.1. Thiếu hụt về năng lực và trình độ chuyên môn

Nhiều cán bộ công chức xã chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến việc thực hiện nhiệm vụ không hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo và bồi dưỡng thường xuyên để nâng cao năng lực cho đội ngũ này.

2.2. Chính sách đãi ngộ chưa hợp lý

Chế độ đãi ngộ cho cán bộ công chức xã còn nhiều bất cập, chưa đủ sức thu hút và giữ chân nhân tài. Cần có những chính sách đãi ngộ hợp lý hơn để khuyến khích cán bộ công chức cống hiến.

III. Phương pháp xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã hiệu quả

Để xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp đồng bộ và khoa học. Việc này không chỉ giúp nâng cao chất lượng đội ngũ mà còn tạo ra môi trường làm việc tích cực.

3.1. Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ công chức xã

Cần xây dựng các chương trình đào tạo và bồi dưỡng phù hợp với nhu cầu thực tiễn, giúp cán bộ công chức nâng cao năng lực chuyên môn và kỹ năng làm việc.

3.2. Cải cách chính sách đãi ngộ

Cần có những cải cách trong chính sách đãi ngộ để tạo động lực cho cán bộ công chức xã, từ đó nâng cao chất lượng công việc và sự hài lòng của nhân dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn trong xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã

Việc áp dụng các giải pháp thực tiễn trong xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những mô hình thành công cần được nhân rộng và phát triển.

4.1. Mô hình đào tạo cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa

Mô hình đào tạo cán bộ công chức xã tại Thanh Hóa đã được triển khai với nhiều hình thức đa dạng, từ đào tạo tập trung đến đào tạo từ xa, giúp nâng cao chất lượng đội ngũ.

4.2. Kết quả đạt được từ các chính sách cải cách

Các chính sách cải cách đã giúp nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ công chức xã, từ đó cải thiện hiệu quả công việc và sự hài lòng của người dân.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho đội ngũ cán bộ công chức xã

Xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả để nâng cao chất lượng đội ngũ này, từ đó góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.

5.1. Tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ công chức xã

Đội ngũ cán bộ công chức xã đóng vai trò quyết định trong việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của nhân dân.

5.2. Định hướng phát triển đội ngũ cán bộ công chức xã trong tương lai

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc phát triển đội ngũ cán bộ công chức xã, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững và hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới hệ thống chính trị và cải cách hành chính nhà nước, việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức (CBCC) cấp xã trở thành một yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH) ở cơ sở. Việt Nam hiện có 10.955 đơn vị hành chính cấp xã, trong đó xã chiếm tới 83% dân số cả nước. Tỉnh Thanh Hóa, với hơn 3,6 triệu dân và 637 đơn vị xã, phường, thị trấn, là địa phương có số lượng xã nhiều nhất cả nước, đồng thời cũng là vùng có nhiều thách thức trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC xã. Mặc dù đã có nhiều chính sách ưu đãi và cải cách, chất lượng đội ngũ CBCC xã tại Thanh Hóa vẫn còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả thực thi chính sách và phát triển địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng đội ngũ CBCC xã tại Thanh Hóa, đánh giá những thành tựu và tồn tại, từ đó đề xuất các giải pháp nâng cao năng lực, phẩm chất và hiệu quả công tác của đội ngũ này. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các xã miền núi, nông thôn và đô thị trong tỉnh Thanh Hóa, giai đoạn từ năm 2000 đến 2007, nhằm phản ánh sát thực tiễn đổi mới và hội nhập. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc hoàn thiện công tác xây dựng đội ngũ CBCC xã, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ở cơ sở, thúc đẩy phát triển KT-XH và củng cố hệ thống chính trị cơ sở.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phương pháp luận chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, kết hợp với các quan điểm của Đảng và Nhà nước về xây dựng đội ngũ CBCC xã trong bối cảnh đổi mới và hội nhập. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

• Lý thuyết về xây dựng đội ngũ cán bộ: Nhấn mạnh vai trò then chốt của cán bộ trong việc thực hiện chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước, đồng thời đề cao phẩm chất đạo đức, năng lực chuyên môn và trách nhiệm công vụ.

• Lý thuyết về quản lý nhà nước và cải cách hành chính: Tập trung vào việc hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực đội ngũ CBCC nhằm xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Các khái niệm chính bao gồm: cán bộ, công chức xã; chính quyền cấp xã; hệ thống chính trị cơ sở; xây dựng đội ngũ CBCC; năng lực và phẩm chất cán bộ; cải cách hành chính; Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ các văn bản pháp luật, nghị quyết Trung ương, báo cáo của tỉnh Thanh Hóa, số liệu điều tra thực trạng đội ngũ CBCC xã năm 2005 với tổng số 36.088 CBCC cấp xã tại tỉnh, chiếm 18,75% tổng số CBCC cả nước.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phân tích thống kê mô tả để đánh giá chất lượng, cơ cấu đội ngũ CBCC; phương pháp so sánh để đối chiếu với các tiêu chuẩn quy định của Trung ương; khảo sát xã hội học để thu thập ý kiến thực tiễn từ cán bộ và nhân dân địa phương.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện trong giai đoạn 2006-2007, tập trung khảo sát thực trạng đội ngũ CBCC xã tại Thanh Hóa, phân tích các chính sách và đề xuất giải pháp phù hợp với yêu cầu đổi mới và hội nhập.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Chất lượng đội ngũ CBCC xã còn thấp: Tỷ lệ cán bộ chuyên trách có trình độ trung cấp trở lên chỉ đạt khoảng 70% ở vùng đồng bằng và thấp hơn ở vùng miền núi. Tỷ lệ cán bộ được đào tạo bài bản về chuyên môn, lý luận chính trị và quản lý hành chính chưa đạt mục tiêu đề ra (khoảng 60-80%).

2. Cơ cấu đội ngũ chưa đồng bộ và thiếu tính kế thừa: Thanh Hóa có 36.088 CBCC cấp xã, chiếm 18,75% tổng số cả nước, nhưng số lượng cán bộ trẻ hóa và chuẩn hóa còn hạn chế, dẫn đến tình trạng già hóa đội ngũ và thiếu cán bộ có năng lực chuyên môn cao.

3. Chế độ chính sách và đào tạo chưa đáp ứng yêu cầu: Mặc dù có nhiều chính sách ưu đãi, nhưng việc đào tạo, bồi dưỡng chưa đồng bộ, chưa gắn kết chặt chẽ với thực tiễn công tác, dẫn đến hiệu quả công việc của CBCC xã chưa cao, đặc biệt là ở các xã miền núi và vùng sâu, vùng xa.

4. Vai trò của CBCC xã trong phát huy dân chủ và phát triển KT-XH còn hạn chế: CBCC xã chưa phát huy hết vai trò cầu nối giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, còn tồn tại biểu hiện quan liêu, thiếu trách nhiệm, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của địa phương.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của những hạn chế trên xuất phát từ đặc thù địa phương, cơ chế quản lý và chính sách chưa phù hợp. So với các nghiên cứu trong nước, kết quả tại Thanh Hóa phản ánh rõ hơn sự phân hóa về trình độ và năng lực giữa các vùng miền, đặc biệt là sự thiếu hụt cán bộ có trình độ chuyên môn và năng lực quản lý ở vùng miền núi. Việc chưa có văn bản pháp luật cụ thể phân biệt rõ ràng giữa cán bộ xã và phường cũng gây khó khăn trong quản lý và đào tạo.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ phân bố trình độ học vấn của CBCC xã theo vùng miền, bảng so sánh tỷ lệ cán bộ được đào tạo đạt chuẩn theo từng chức danh, và biểu đồ thể hiện tỷ lệ cán bộ trẻ hóa qua các năm. Những biểu đồ này giúp minh họa rõ nét sự chênh lệch và xu hướng phát triển đội ngũ CBCC xã.

Kết quả nghiên cứu khẳng định vai trò quan trọng của đội ngũ CBCC xã trong việc thực hiện chính sách, phát huy dân chủ và phát triển KT-XH địa phương. Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu đổi mới và hội nhập, cần có sự đầu tư đồng bộ về đào tạo, chính sách đãi ngộ và cơ chế quản lý phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh: Xây dựng chương trình đào tạo chuyên sâu, sát thực tiễn cho cán bộ chuyên trách và công chức xã, đặc biệt chú trọng đào tạo kỹ năng quản lý, pháp luật và ngoại ngữ. Mục tiêu đạt 80% cán bộ chuyên trách có trình độ trung cấp trở lên trong vòng 3 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Nội vụ phối hợp với các trường đào tạo cán bộ.

2. Hoàn thiện chính sách đãi ngộ và chế độ phụ cấp: Ban hành chính sách lương, phụ cấp phù hợp, đảm bảo thu hút và giữ chân cán bộ có năng lực, đặc biệt ở vùng khó khăn. Thời gian thực hiện trong 2 năm, chủ thể: Chính phủ và UBND các tỉnh.

3. Phân cấp quản lý và tự chủ tài chính cho cấp xã: Tăng quyền tự chủ trong quản lý nhân sự và tài chính cho UBND cấp xã, tạo điều kiện thuận lợi cho việc quy hoạch, tuyển dụng và sử dụng CBCC xã. Thời gian triển khai: 3 năm, chủ thể: Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các địa phương.

4. Xây dựng hệ thống đánh giá, giám sát và khen thưởng hiệu quả: Thiết lập cơ chế đánh giá công bằng, minh bạch dựa trên kết quả công việc, đồng thời xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm đạo đức công vụ. Chủ thể: Đảng ủy, UBND cấp xã và các cơ quan cấp trên, thực hiện liên tục.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước cấp tỉnh, huyện, xã: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp nâng cao năng lực đội ngũ CBCC xã, từ đó xây dựng chính sách phù hợp.

2. Nhà nghiên cứu và giảng viên ngành Luật và Quản lý nhà nước: Cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn về công tác xây dựng đội ngũ CBCC cấp xã trong bối cảnh đổi mới.

3. Các cơ quan đào tạo cán bộ, công chức: Là tài liệu tham khảo để thiết kế chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ cấp xã sát với yêu cầu thực tế.

4. Các tổ chức chính trị - xã hội và đoàn thể nhân dân: Hiểu rõ vai trò và trách nhiệm phối hợp với CBCC xã trong việc phát huy dân chủ và phát triển KT-XH địa phương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao đội ngũ CBCC xã lại quan trọng trong hệ thống chính trị Việt Nam?
   Đội ngũ CBCC xã là cầu nối trực tiếp giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân, thực hiện chính sách, pháp luật và phát huy dân chủ ở cơ sở. Họ quyết định hiệu quả quản lý và phát triển KT-XH địa phương.

2. Chất lượng đội ngũ CBCC xã hiện nay ở Thanh Hóa ra sao?
   Chất lượng còn thấp với tỷ lệ cán bộ có trình độ trung cấp trở lên khoảng 70%, đặc biệt ở vùng miền núi còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác và phát triển địa phương.

3. Những khó khăn chính trong công tác xây dựng đội ngũ CBCC xã là gì?
   Bao gồm hạn chế về đào tạo bài bản, chính sách đãi ngộ chưa phù hợp, cơ chế quản lý chưa phân cấp rõ ràng và thiếu hệ thống đánh giá, giám sát hiệu quả.

4. Giải pháp nào được đề xuất để nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC xã?
   Tăng cường đào tạo, hoàn thiện chính sách đãi ngộ, phân cấp quản lý tài chính và nhân sự, xây dựng hệ thống đánh giá và khen thưởng minh bạch.

5. Luận văn có thể áp dụng cho các địa phương khác ngoài Thanh Hóa không?
   Có, luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn có thể tham khảo để xây dựng đội ngũ CBCC xã ở các tỉnh có đặc điểm tương tự, nhất là các vùng nông thôn và miền núi.

Kết luận

• Đội ngũ cán bộ, công chức xã giữ vai trò then chốt trong việc thực hiện chính sách, pháp luật và phát triển KT-XH địa phương, đặc biệt tại tỉnh Thanh Hóa với quy mô dân số và số lượng xã lớn.
• Thực trạng đội ngũ CBCC xã còn nhiều hạn chế về trình độ, cơ cấu và chính sách đãi ngộ, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác và phát huy dân chủ ở cơ sở.
• Luận văn đã phân tích sâu sắc các nguyên nhân và đề xuất các giải pháp đồng bộ về đào tạo, chính sách, phân cấp quản lý và hệ thống đánh giá nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBCC xã.
• Các giải pháp đề xuất cần được triển khai trong vòng 2-3 năm tới, có sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương để đạt hiệu quả cao nhất.
• Kết quả nghiên cứu có thể làm cơ sở khoa học cho các chính sách phát triển đội ngũ CBCC xã không chỉ ở Thanh Hóa mà còn ở các địa phương khác, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện đại và hiệu quả.

Các cơ quan quản lý nhà nước và đào tạo cán bộ cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, phần nội dung gồm 3 chương, 10 tiết, phần kết luận và tài liệu tham khảo. 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC XÃ 1. Vị trí, vai trò của chính quyền cấp xã 1. Các khái niệm liên quan đến chính quyền cấp xã Nghiên cứu những vấn đề lý luận về xây dựng đội ngũ CBCC xã, trước hết cần nghiên cứu vị trí, vai trò, đặc điểm của cấp xã nói chung và ở xã nói riêng.

Để xác định đúng đắn vị trí, vai trò của cấp xã cần tiếp cận đến các khái niệm như: đơn vị hành chính, chính quyền đô thị, chính quyền nông thôn, cấp xã, xã, phường, thị trấn, chính quyền cơ sở. Khái niệm đơn vị hành chính theo Từ điển hành chính thì các khái niệm đơn vị hành chính, đơn vị lãnh thổ được hiểu như sau: - Đơn vị hành chính: đơn vị, tổ chức, tổ chức hành chính do quy định của pháp luật. Mỗi đơn vị hành chính địa phương đều có ranh giới hành chính và chức năng do pháp luật quy định. 100] - Đơn vị lãnh thổ: đơn vị hành chính lãnh thổ quốc gia được phân chia theo thứ bậc hành chính, đảm bảo sự phối hợp quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước và quyền chủ động quản lý của địa phương (tỉnh, huyện, xã)[37, tr.101] Theo quan niệm trên, khái niệm chính quyền cấp xã (viết tắt CQCX) thuộc đơn vị hành chính lãnh thổ ở địa phương ở cấp thấp nhất.

Khái niệm đô thị và khái niệm nông thôn - Nông thôn là vùng tập trung dân cư làm nghề nông. Chính quyền được tổ chức trên lãnh thổ mà chủ yếu là vùng nông thôn được gọi là tỉnh, huyện, xã. 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Đô thị được hiểu là nơi cư trú của cộng đồng người sống tập trung và hoạt động trong những khu vực phi nông nghiệp. Ở Việt Nam, đô thị được hiểu là 1 khu dân cư tập trung có đủ 2 điều kiện: Về cấp quản lý là thành phố, thị xã, quận, thị trấn, được cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, về trình độ phát triển đô thị phải đạt được các tiêu chuẩn như sau: + Là trung tâm tổng hợp hoặc trung tâm chuyên ngành có vai trò thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội (viết tắt KT - XH), của cả nước hoặc vùng lãnh thổ nhất định.

+ Tỷ lệ lao động phi nông nghiệp trong tổng số lao động tối thiểu là 65%. + Cơ sở hạ tầng phục vụ các hoạt động của dân cư tối thiểu đạt 70% mức tiêu chuẩn quy định theo loại đô thị. + Quy mô dân số ít nhất là 4000 người. Theo quan điểm của các nhà quản lý đô thị hiện nay, thì “ đô thị là nơi tập trung đông đúc dân cư, chủ yếu là lao động phi nông nghiệp, họ sống và làm việc theo lối sống và phong cách thành thị.

Đó là lối sống được đặc trưng bởi những đặc điểm: có nhu cầu về tinh thần cao, tiếp thu nền văn minh của nhân loại nhanh chóng, có đầu tư cơ sở hạ tầng KT - XH đầy đủ và thuận tiện. Theo quan niệm trên, các đơn vị hành chính sau đây thuộc về chính quyền đô thị: Thành phố trực thuộc Trung ương, thành phố thuộc tỉnh, quận, thị xã, phường, thị trấn. Ở nước ta, các huyện thuộc thành phố, các xã thuộc thành phố thuộc tỉnh, thuộc thị xã có xu hướng đô thị hoá cao hơn các đơn vị hành chính ở nông thôn. Đây là xu hướng biến động đáng chú ý khi nghiên cứu về chính quyền xã cũng như CBCC xã.

CQCX bao gồm Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân (viết tắt HĐND - UBND) xã, phường, thị trấn. Đây là cấp chính quyền thứ 4, cấp chính quyền thấp nhất nên gọi là chính quyền cơ sở. Vì vậy CBCC cấp chính 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quyền cơ sở là những người làm việc thường xuyên ở các cơ quan của HĐND - UBND cấp xã. Chính quyền xã là nói đến HĐND - UBND xã tách bạch với phường và thị trấn.

Khái niệm về hệ thống chính trị cơ sở: Hệ thống chính trị ở nước ta là 1 thiết chế chính trị - xã hội, bao gồm hệ thống các tổ chức chính trị, chính trị - xã hội, các cơ quan nhà nước được thành lập từ Trung ương đến cơ sở, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân, chuyển tải và trực tiếp tổ chức nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước nhằm thực hiện quyền lực của nhân dân xây dựng CNXH làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh. Hệ thống chính trị cơ sở ở Việt Nam bao gồm các tổ chức chính trị (tổ chức Đảng), chính quyền cấp xã (viết tắt CQCX), và các tổ chức chính trị xã hội khác như: Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Đoàn thanh niên, Hội liên hiệp phụ nữ, Hội nông dân, Liên đoàn lao động Việt Nam, Hội cựu chiến binh Việt Nam, được tổ chức ở xã, phường, thị trấn. Trong hệ thống chính trị cơ sở, Đảng là hạt nhân chính trị có nhiệm vụ lãnh đạo cả hệ thống chính trị. Tìm hiểu khái niệm này cho thấy CBCC trong hệ thống chính trị cơ sở rộng hơn khái niệm CBCC chính quyền xã.

Khái niệm chính quyền cấp xã : Trong bộ máy nhà nước bên cạnh những cơ quan nhà nước ở Trung ương, thì chính quyền địa phương là bộ phận không thể thiếu được. Không một nhà nước nào có thể ban hành và thực thi pháp luật trên toàn lãnh thổ của đất nước mà không cần có sự tham gia của chính quyền địa phương. Hay về thuật ngữ chính quyền địa phương có thể hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau. Theo Từ điển tiếng Việt thông dụng, chính quyền được hiểu theo 2 nghĩa: Bộ máy điều hành, quản lý công việc nhà nước ở các cấp.

Quyền quản lý, điều khiển bộ máy nhà nước ở các cấp. Như vậy theo quan niệm này thì chính 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] quyền địa phương là bộ máy quản lý, điều hành các công việc nhà nước ở địa phương bao gồm Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân (viết tắt HĐND - UBND) và cả các cơ quan nhà nước khác ở địa phương như Toà án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân. Tuy nhiên thuật ngữ chính quyền địa phương còn được hiểu theo nghĩa hẹp hơn : Chính quyền địa phương là một nhóm người chịu trách nhiệm đối với việc quản lý hành chính một vùng lãnh thổ. Như vậy chính quyền địa phương ở đây được hiểu là các cơ quan hành chính ở địa phương chịu trách nhiệm quản lý hành chính các công việc của địa phương, ở nước ta gồm có: HĐND -UBND.

Chính quyền địa phương là một bộ phận cấu thành của chính quyền nhà nước thống nhất được lập ra để quản lý đời sống xã hội ở địa phương. Chính quyền địa phương ở nước ta theo Hiến pháp 1992 và Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 2003 được tổ chức thành 3 cấp tương ứng với các đơn vị hành chính gồm cấp tỉnh (bao gồm tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương), cấp huyện (gồm huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh), và cấp xã (gồm xã, phường, thị trấn). Mỗi cấp đều có HĐND - UBND. Như vậy có thể thấy CQCX là một bộ phận hợp thành của chính quyền địa phương và là cấp thấp nhất (gọi là cấp cơ sở).

Cũng như các cấp chính quyền địa phương khác, CQCX gồm có HĐND - UBND là bộ máy thực thi quyền lực nhà nước trong phạm vi xã, phường, thị trấn. Vị trí, tính chất pháp lý của HĐND - UBND cấp xã được pháp luật quy định chung trong vị trí, tính chất pháp lý của HĐND - UBND các cấp. - HĐND theo Điều 119 của Hiến pháp 1992 và Điều 1 của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân được sửa đổi bổ sung năm 2003 quy định: là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của nhân dân, do nhân dân địa phương bầu ra, chịu trách nhiệm trước nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên. Theo quy định trên, HĐND có 2 tính chất sau: 10 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] + HĐND là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương.

HĐND là cơ quan nhà nước được nhân dân địa phương trao quyền thay mặt nhân dân để thực hiện quyền lực nhà nước. HĐND còn đại diện cho quyền lực nhà nước ở địa phương để thực hiện nhiệm vụ nhà nước giao trên cơ sở sự phân cấp quản lý nhằm giải quyết những công việc chung của nhà nước ở địa phương. HĐND thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương không với chức năng lập pháp mà với chức năng chấp hành pháp luật chung của nhà nước và văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên ban hành. Vì vậy, thực chất HĐND chủ yếu thực hiện quyền hành pháp ở địa phương.

+ HĐND là cơ quan đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân địa phương. Có thể nói, ở địa phương HĐND là cơ quan duy nhất do nhân dân địa phương bầu ra theo nguyên tắc trực tiếp, phổ thông và bỏ phiếu kín. Đại biểu HĐND đại diện cho các tầng lớp nhân dân địa phương, nói lên tiếng nói, nguyện vọng của nhân dân địa phương, đại diện cho trí tuệ tập thể của nhân dân. - UBND được Điều 123 Hiến pháp 1992 và Điều 2 của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân được quy định: do HĐND bầu ra, là cơ quan chấp hành của HĐND, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước HĐND cùng cấp và cơ quan nhà nước cấp trên.

Như vậy, UBND có các vị trí, tính chất pháp lý sau: + UBND là cơ quan chấp hành của HĐND, UBND do HĐND cùng cấp bầu ra có trách nhiệm chấp hành Hiến pháp, Luật, các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên và Nghị quyết của HĐND cùng cấp nhằm đảm bảo thực hiện chủ trương, biện pháp phát triển KT-XH, củng cố quốc phòng, an ninh và thực hiện các chính sách khác trên địa bàn. + UBND là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương. UBND thực hiện việc quản lý nhà nước ở địa phương trên mọi lĩnh vực góp phần bảo 11 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đảm sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở.