Luận Văn Thạc Sĩ Về Dạy Học Dự Án Toán Thống Kê Cho Học Sinh Bậc Trung Học Cơ Sở

Luận văn thạc sĩ VNU UED nghiên cứu tổ chức dạy học dự án chủ đề toán thống kê cho học sinh trung học cơ sở, nâng cao kỹ năng học tập.

• Tác giả: Đặng Thị Minh Tâm
• Người hướng dẫn: TS. Lưu Bá Thắng
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Sư phạm Toán học
• Đề tài: Tổ Chức Dạy Học Dự Án Chủ Đề Toán Thống Kê Cho Học Sinh Bậc Trung Học Cơ Sở
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC DẠY HỌC DỰ ÁN CHO HỌC SINH BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Định hướng đổi mới phương pháp dạy học bậc trung học cơ sở
• 1.2. Cơ sở lí luận và thực tiễn về dạy học theo dự án
• 1.2.1. Lịch sử vấn đề nghiên cứu và một số hướng nghiên cứu về dạy học dự án
• 2. CHƯƠNG 2: THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC DỰ ÁN MỘT SỐ CHỦ ĐỀ TOÁN THỐNG KÊ BẬC TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 2.1. Nội dung kiến thức xây dựng dự án Toán thống kê bậc trung học cơ sở
• 2.2. Các kiến thức về Toán thống kê trong chương trình Toán trung học cơ sở
• 2.3. Một số chủ đề Toán thống kê có thể thiết kế thành dự án học tập
• 2.4. Thiết kế dạy học dự án chủ đề Toán thống kê bậc trung học cơ sở
• 2.5. Quy trình thiết kế dự án học tập
• 2.6. Thiết kế một số dự án học tập chủ đề Toán thống kê
• 2.7. Tổ chức dạy học theo dự án một số chủ đề Toán thống kê
• 2.7.1. Phân tích quy trình tổ chức DHDA một số chủ đề Toán thống kê
• 2.7.2. Tổ chức dạy học theo dự án một chủ đề Toán thống kê ở bậc THCS
• 2.7.3. Sự hỗ trợ của dạy học dự án đối với sự phát triển năng lực hợp tác và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
• 2.7.3.1. Sự hỗ trợ của dạy học dự án đối với sự phát triển năng lực hợp tác của học sinh
• 2.7.3.2. Sự hỗ trợ của dạy học dự án đối với sự phát triển năng lực giải quyết vấn đề của học sinh
• 2.7.4. Thiết kế công cụ đánh giá quá trình thực hiện dự án của nhóm
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
• 3.1. Khái quát về thực nghiệm sư phạm
• 3.2. Mục đích thực nghiệm
• 3.3. Nội dung thực nghiệm
• 3.4. Đối tượng và dự án thực nghiệm sư phạm
• 3.5. Tổ chức thực nghiệm
• 3.6. Thời gian thực nghiệm
• 3.7. Quy trình thực hiện thực nghiệm sư phạm
• 3.8. Kết quả thực nghiệm
• 3.9. Nội dung đánh giá
• 3.10. Phương pháp đánh giá thực nghiệm sư phạm
• 3.11. Phân tích kết quả thực nghiệm
• 3.12. Đánh giá chung về thực nghiệm sư phạm
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và khách thể nghiên cứu
• 0.4. Phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Câu hỏi nghiên cứu
• PHỤ LỤC 1
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Dạy Học Dự Án Toán Thống Kê Cho Học Sinh Trung Học Cơ Sở

Dạy học dự án (DHDA) là một phương pháp giáo dục hiện đại, giúp học sinh (HS) phát triển năng lực tự học và hợp tác. Đặc biệt, trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc áp dụng DHDA vào môn Toán thống kê cho HS bậc trung học cơ sở (THCS) mang lại nhiều lợi ích. Phương pháp này không chỉ giúp HS nắm vững kiến thức mà còn khuyến khích sự sáng tạo và tư duy phản biện.

1.1. Khái Niệm Dạy Học Dự Án Trong Giáo Dục

Dạy học dự án là phương pháp tổ chức học tập mà trong đó HS thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp, có tính thực tiễn cao. Phương pháp này giúp HS áp dụng kiến thức vào thực tiễn, từ đó nâng cao khả năng giải quyết vấn đề.

1.2. Lợi Ích Của Dạy Học Dự Án Đối Với Học Sinh

Việc áp dụng DHDA giúp HS phát triển nhiều kỹ năng quan trọng như tư duy phản biện, khả năng làm việc nhóm và kỹ năng giao tiếp. Ngoài ra, phương pháp này còn tạo cơ hội cho HS thực hành và trải nghiệm thực tế.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Dạy Học Dự Án Toán Thống Kê

Mặc dù DHDA mang lại nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại không ít thách thức trong quá trình triển khai. Giáo viên cần phải đối mặt với những khó khăn trong việc thiết kế dự án phù hợp và quản lý lớp học hiệu quả.

2.1. Khó Khăn Trong Việc Thiết Kế Dự Án

Thiết kế một dự án học tập yêu cầu giáo viên phải có kiến thức sâu rộng về nội dung môn học và khả năng sáng tạo. Việc này có thể gây áp lực cho giáo viên, đặc biệt là những người chưa quen với phương pháp này.

2.2. Quản Lý Lớp Học Trong Dạy Học Dự Án

Quản lý lớp học trong DHDA đòi hỏi giáo viên phải có kỹ năng cao trong việc điều phối hoạt động nhóm và giải quyết xung đột. Điều này có thể trở thành thách thức lớn nếu không được chuẩn bị kỹ lưỡng.

III. Phương Pháp Dạy Học Dự Án Hiệu Quả Trong Toán Thống Kê

Để dạy học dự án hiệu quả, giáo viên cần áp dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích HS tham gia vào quá trình học tập. Các phương pháp này bao gồm việc sử dụng công nghệ thông tin và các công cụ hỗ trợ học tập.

3.1. Sử Dụng Công Nghệ Trong Dạy Học Dự Án

Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ giáo viên trong việc thiết kế và triển khai dự án. Việc sử dụng phần mềm thống kê và các công cụ trực tuyến giúp HS dễ dàng thu thập và phân tích dữ liệu.

3.2. Tích Hợp Các Kỹ Năng Mềm Trong Dạy Học

Giáo viên cần chú trọng đến việc phát triển các kỹ năng mềm cho HS như kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm và tư duy phản biện. Những kỹ năng này rất quan trọng trong quá trình thực hiện dự án.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Dạy Học Dự Án Toán Thống Kê

Việc áp dụng DHDA vào môn Toán thống kê đã cho thấy những kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng học tập của HS. Nhiều trường đã triển khai thành công các dự án học tập, giúp HS hiểu rõ hơn về kiến thức thống kê.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Về Dạy Học Dự Án

Nghiên cứu cho thấy rằng HS tham gia vào các dự án học tập có kết quả học tập tốt hơn so với phương pháp dạy học truyền thống. Điều này chứng tỏ hiệu quả của DHDA trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

4.2. Các Mô Hình Dự Án Thành Công

Nhiều mô hình dự án đã được triển khai thành công tại các trường THCS, giúp HS áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Những mô hình này không chỉ giúp HS học tốt hơn mà còn phát triển kỹ năng sống.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Dạy Học Dự Án Toán Thống Kê

Dạy học dự án là một phương pháp giáo dục hiệu quả, đặc biệt trong môn Toán thống kê. Tương lai của phương pháp này hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển và được áp dụng rộng rãi trong giáo dục.

5.1. Triển Vọng Phát Triển Dạy Học Dự Án

Với sự phát triển của công nghệ và nhu cầu giáo dục hiện đại, DHDA sẽ ngày càng được chú trọng và phát triển. Giáo viên cần được đào tạo để áp dụng phương pháp này một cách hiệu quả.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần có các giải pháp cải tiến trong việc đào tạo giáo viên và thiết kế chương trình học để DHDA có thể phát huy tối đa hiệu quả trong giáo dục. Việc này sẽ giúp HS phát triển toàn diện hơn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 môn Toán đánh dấu bước chuyển biến quan trọng khi nâng tỷ trọng mạch kiến thức Thống kê và Xác suất lên 14% tổng thời lượng ở cấp trung học cơ sở, tương đương khoảng 19,6 tiết trên tổng số 140 tiết mỗi năm học cho các khối 6, 7, 8 và 9. Trong khi đó, chương trình cũ chỉ phân bổ khiêm tốn khoảng 2% ở lớp 6 và 6,4% ở lớp 7. Thực trạng giảng dạy truyền thống chủ yếu tập trung vào việc tính toán công thức cơ học, thiếu liên hệ với thực tiễn đời sống và hạn chế khả năng phát triển tư duy phản biện. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để đổi mới phương pháp dạy học môn Toán, chuyển đổi từ tiếp cận truyền thụ nội dung sang phát triển năng lực người học theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng.

Mục tiêu cụ thể của luận văn tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận về dạy học dự án trong môn Toán; khảo sát thực trạng nhận thức của giáo viên và học sinh; thiết kế 3 chủ đề dạy học dự án thống kê gắn liền với thực tiễn; đồng thời kiểm nghiệm tính khả thi thông qua thực nghiệm sư phạm. Phạm vi nghiên cứu được triển khai từ tháng 2 năm 2019 đến tháng 11 năm 2019, tập trung khảo sát trên 50 giáo viên tại 5 trường trung học cơ sở ngoài công lập trên địa bàn thành phố Hà Nội và tiến hành thực nghiệm trên học sinh khối 6, 7, 8 tại trường Trung học cơ sở Alpha và Trung học cơ sở Pascal. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi 91% giáo viên được khảo sát khẳng định Toán thống kê là nội dung tối ưu để tổ chức dạy học dự án, tạo tiền đề nâng cao rõ rệt các chỉ số về năng lực tự học, năng lực hợp tác và năng lực giải quyết vấn đề của học sinh.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn được xây dựng trên nền tảng triết học duy vật biện chứng về quá trình nhận thức kết hợp với hai lý thuyết tâm lý học giáo dục kinh điển: Thuyết kiến tạo nhận thức của Jean Piaget và Thuyết phát triển vùng gần của Lev Vygotsky. Theo Jean Piaget, người học đóng vai trò chủ động kiến tạo tri thức thông qua tương tác và thích nghi với môi trường sống. Trong khi đó, Lev Vygotsky nhấn mạnh nhận thức được thúc đẩy vượt bậc thông qua hoạt động giao tiếp xã hội và hợp tác nhóm trong khoảng cách phát triển tiềm năng.

Mô hình dạy học theo dự án trong nghiên cứu kế thừa quan điểm thực nghiệm sư phạm của John Dewey từ năm 1897 và luận điểm về phương pháp dự án của William Heard Kilpatrick năm 1918. Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa trong nghiên cứu bao gồm:

• Dạy học dự án: Hình thức tổ chức dạy học phức hợp gắn liền lý thuyết với thực hành, trong đó học sinh tự lập kế hoạch, thực hiện và đánh giá sản phẩm.
• Năng lực hợp tác: Khả năng xác định mục tiêu chung, phân chia nhiệm vụ công bằng, lắng nghe, phản hồi tích cực và chịu trách nhiệm tập thể.
• Năng lực giải quyết vấn đề toán học: Khả năng nhận diện tình huống thực tế, toán học hóa dữ liệu, sử dụng thuật toán thống kê và rút ra quyết định tối ưu.
• Thống kê mô tả học đường: Quá trình thu thập, phân loại, biểu diễn dữ liệu trên biểu đồ và tính toán các số đặc trưng như số trung bình cộng, mốt của dấu hiệu.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được tổng hợp đa chiều từ hệ thống văn bản pháp quy như Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT, chương trình khung môn Toán, các bài báo khoa học chuyên ngành, kết hợp cùng hồ sơ học tập và sản phẩm thực tế của học sinh. Luận văn áp dụng phương pháp chọn mẫu có chủ đích với cỡ mẫu định lượng gồm 50 giáo viên dạy Toán tại 5 trường trung học cơ sở ngoài công lập tại Hà Nội và nhóm thực nghiệm gồm toàn bộ học sinh khối 7 trường Trung học cơ sở Alpha.

Phương pháp phân tích kết hợp giữa thống kê mô tả định lượng (tần số, tỷ lệ phần trăm, điểm trung bình tiêu chí) và phân tích định tính dựa trên quan sát sư phạm, biên bản thảo luận nhóm, phiếu đánh giá chéo. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm đảm bảo tính khách quan trong việc đo lường sự thay đổi hành vi và mức độ tiến bộ của học sinh qua từng giai đoạn dự án. Timeline nghiên cứu kéo dài 10 tháng, chia thành 3 giai đoạn chặt chẽ: nghiên cứu lý luận và khảo sát hiện trạng (tháng 2 đến tháng 5 năm 2019), thiết kế dự án và thực nghiệm sư phạm (tháng 6 đến tháng 9 năm 2019), phân tích dữ liệu và hoàn thiện luận văn (tháng 10 đến tháng 11 năm 2019).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng trên 50 giáo viên trung học cơ sở mang lại các phát hiện định lượng quan trọng:

• Thứ nhất, 100% giáo viên khẳng định Toán thống kê có vai trò trực tiếp trong việc phát triển tư duy logic, năng lực mô hình hóa và giải quyết vấn đề; 98% giáo viên đồng ý cần dạy học theo chủ đề để tăng cường ứng dụng thực tiễn.
• Thứ hai, 91% giáo viên nhận định chủ đề Toán thống kê hoàn toàn thích hợp để tổ chức dạy học dự án và 83% đồng thuận việc tích hợp liên môn. Tuy nhiên, vẫn còn 12% giáo viên chưa từng thực hiện dạy học dự án mà chỉ dạy bám sát sách giáo khoa lý thuyết thuần túy.
• Thứ ba, học sinh trường ngoài công lập có ưu thế vượt trội về tính tự giác với 95% ý kiến đồng ý, 91% có kỹ năng thuyết trình tự tin, 85% có khả năng thu thập thông tin khoa học và 81% biết phân chia công việc nhóm hiệu quả.
• Thứ tư, qua thực nghiệm dự án "Toán học và vấn đề môi trường" kéo dài 8 tuần với 16 tiết học (gồm 14 tiết làm việc và 2 tiết báo cáo), học sinh khối 7 đã thành thạo kỹ năng phân loại rác thải, xử lý số liệu ô nhiễm nguồn nước trên bảng tính Excel và vẽ chính xác các dạng biểu đồ cột, biểu đồ tròn, so với trước khi thực hiện dự án có sự cải thiện năng lực giải quyết vấn đề tăng hơn 30% trên các tiêu chí đánh giá.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của sự tiến bộ vượt bậc bắt nguồn từ việc dạy học dự án đã chuyển hóa các khái niệm trừu tượng thành công cụ giải quyết bài toán thực tế. Khi học sinh được tự mình đi khảo sát tình trạng ô nhiễm nước sông hồ, các chỉ số thống kê không còn là con số vô hồn mà trở thành căn cứ để các em đề xuất giải pháp xử lý nước thải và tái chế rác. Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu quốc tế của Bransford cùng cộng sự (1999) và Báo cáo của Quỹ giáo dục George Lucas (2001), khẳng định học tập qua dự án giúp người học nâng cao tinh thần trách nhiệm và đạt thành tích học tập chiều sâu.

Dữ liệu đánh giá sự phát triển năng lực của học sinh được mô tả rõ nét thông qua biểu đồ cột kép so sánh mức độ đạt được của các tiêu chí năng lực hợp tác trước và sau thực nghiệm, kết hợp với bảng tổng hợp tần số thể hiện mức độ độc lập khi sử dụng phần mềm tin học để xử lý bảng tần số và mốt của dấu hiệu. Các dữ liệu trực quan này minh chứng rằng phương pháp dạy học dự án giúp thu hẹp khoảng cách giữa lý thuyết sách vở và năng lực hành động thực tế.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nhân rộng mô hình dạy học dự án chủ đề Toán thống kê, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp cụ thể:

1. Tái cấu trúc phân phối chương trình: Ban giám hiệu và tổ chuyên môn các trường trung học cơ sở cần chủ động gom các tiết học thống kê đơn lẻ thành các module dự án liên môn với thời lượng từ 14 đến 16 tiết cho mỗi chủ đề, áp dụng ngay từ đầu năm học mới nhằm đảm bảo học sinh có đủ thời gian nghiên cứu thực địa và chế tạo sản phẩm.
2. Xây dựng và chuẩn hóa bộ công cụ đánh giá đa chiều: Giáo viên môn Toán cần triển khai hệ thống phiếu rubric đánh giá bao gồm: phiếu theo dõi tiến độ tuần, phiếu tự đánh giá cá nhân, phiếu đánh giá chéo giữa các thành viên và phiếu chấm điểm báo cáo sản phẩm, hướng tới mục tiêu 100% học sinh được đánh giá toàn diện về cả quá trình lẫn kết quả.
3. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong phân tích dữ liệu: Tổ bộ môn Toán kết hợp cùng tổ Tin học tổ chức các buổi thực hành kỹ năng nhập dữ liệu, lập bảng tần số, tính số trung bình cộng và vẽ biểu đồ tự động trên Microsoft Excel, đặt mục tiêu trên 90% học sinh khối 7 thành thạo thao tác tin học thống kê trong 2 tuần đầu của dự án.
4. Tổ chức tập huấn chuyên môn định kỳ cho giáo viên: Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng ban giám hiệu nhà trường cần tổ chức tối thiểu 2 đợt sinh hoạt chuyên môn chuyên sâu mỗi học kỳ về quy trình 7 bước thiết kế dạy học dự án, giúp giáo viên nâng cao năng lực biên soạn câu hỏi định hướng và xử lý tình huống phát sinh khi học sinh hoạt động nhóm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Tài liệu này mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Giáo viên dạy Toán bậc trung học cơ sở: Tham khảo trực tiếp 3 giáo án dự án mẫu gồm "Toán học và vấn đề môi trường", "Toán học và thế giới ảo", "Toán học và kinh doanh" cùng hệ thống biểu mẫu đánh giá chi tiết để áp dụng vào giảng dạy thực tế.
• Cán bộ quản lý giáo dục và tổ trưởng chuyên môn: Sử dụng khung chương trình và các phát hiện khảo sát từ 50 giáo viên làm căn cứ xây dựng kế hoạch giáo dục nhà trường, điều chỉnh tỷ trọng môn học theo định hướng chuẩn 14% của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu giáo dục: Kế thừa hệ thống cơ sở lý luận vững chắc về sự phát triển năng lực hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và quy trình thực nghiệm sư phạm 3 giai đoạn để phát triển các đề tài liên quan.
• Sinh viên ngành Sư phạm Toán học: Tiếp cận phương pháp dạy học hiện đại, nắm vững kỹ năng thiết kế tình huống có vấn đề và xây dựng bộ câu hỏi bài học mang tính tích hợp liên môn.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học dự án môn Toán thống kê có làm quá tải thời lượng chương trình không?
Không làm quá tải vì giáo viên chủ động gom 16 đến 20 tiết học phân tán thành một chủ đề tích hợp. Việc lồng ghép thực hành tính số trung bình cộng và vẽ biểu đồ vào dự án giúp học sinh nắm chắc kiến thức cốt lõi ngay trong quá trình làm việc, tiết kiệm thời gian luyện tập lý thuyết đơn thuần.

Làm thế nào để đánh giá công bằng đóng góp của từng học sinh trong nhóm?
Giáo viên sử dụng hệ thống phiếu tự đánh giá và phiếu đánh giá đồng đẳng hàng tuần. Dữ liệu từ 81% giáo viên khảo sát cho thấy việc phân chia nhiệm vụ rõ ràng trong bảng phân công công việc giúp định lượng chính xác trách nhiệm và mức độ hoàn thành của từng cá nhân.

Học sinh lớp 7 có thể tự xử lý các tập dữ liệu thống kê phức tạp không?
Học sinh hoàn toàn có khả năng xử lý tốt nếu được hướng dẫn sử dụng phiếu khảo sát mẫu và bảng tính Excel cơ bản. Thực nghiệm tại trường Alpha cho thấy học sinh khối 7 đã tự thu thập và biểu diễn thành công hàng trăm mẫu dữ liệu về độ pH của nước sông hồ.

Phương pháp dạy học dự án có áp dụng được ở các trường công lập quy mô lớp đông không?
Hoàn toàn khả thi nếu giáo viên chia lớp thành các nhóm nhỏ từ 6 đến 8 học sinh và giao nhiệm vụ theo từng giai đoạn. Kết quả khảo sát cho thấy 91% giáo viên ủng hộ tính khả thi của mô hình này khi được điều chỉnh linh hoạt theo điều kiện thực tế.

Dạy học dự án chủ đề thống kê phát triển mạnh nhất những năng lực nào?
Mô hình này thúc đẩy vượt trội năng lực hợp tác nhóm thông qua phân công công việc và năng lực giải quyết vấn đề toán học. 100% giáo viên tham gia nghiên cứu đều ghi nhận sự tiến bộ rõ rệt về khả năng tư duy phân tích và mô hình hóa dữ liệu của học sinh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về dạy học dự án, đặt trên nền tảng vững chắc của thuyết kiến tạo nhận thức và phương pháp giáo dục thực nghiệm.
• Khảo sát thực tiễn 50 giáo viên tại 5 trường trung học cơ sở khẳng định tính cấp thiết và mức độ sẵn sàng cao của nhà trường trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy môn Toán thống kê.
• Thiết kế thành công quy trình 7 bước tổ chức dạy học dự án cùng 3 bộ hồ sơ dự án thực tiễn có tính liên môn cao, bám sát yêu cầu cần đạt của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
• Thực nghiệm sư phạm trên học sinh khối 7 chứng minh tính khả thi vượt trội, nâng cao rõ rệt các chỉ số định lượng về năng lực hợp tác và năng lực giải quyết vấn đề toán học.
• Cung cấp trọn bộ công cụ đánh giá năng lực đa chiều gồm phiếu quan sát, rubric chấm điểm sản phẩm và bảng tự đánh giá có thể chuyển giao áp dụng rộng rãi.

Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2020 trở đi, các nhà trường cần tiếp tục mở rộng mô hình dạy học dự án sang các khối lớp 6, 8, 9 và tích hợp thêm các công cụ phần mềm thống kê hiện đại. Quý thầy cô, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để áp dụng hiệu quả phương pháp dạy học dự án vào thực tiễn nhà trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Từ thế kỉ XXI, thế giới đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ trong lĩnh vực giáo dục, tốc độ phát triển tri thức của nhân loại ngày càng tăng với tốc độ chóng mặt. Vì vậy, các nhà giáo dục nhận thấy mô hình giáo dục ở nhà trường phổ thông và đại học theo hướng tiếp cận nội dung không còn phù hợp. Giáo viên và học sinh trong thời đại hội nhập và toàn cầu hoá đang chịu nhiều sức ép và thách thức lớn mang tính thời đại, theo đó, giáo dục buộc phải thay đổi các tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực để sản phẩm của đào tạo là học sinh phải “biết làm”, nội dung học mang tính ứng dụng cao.

Chủ trương của Đảng và nhà nước hiện nay đối với giáo dục là đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học, từ đó phát triển năng lực người học. Chính vì thế, để thực hiện tốt mục tiêu đổi mới về căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo nghị quyết số 29-NQ/TW, giáo viên hiện nay cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực của người học. Dạy học dự án (DHDA) được xem là một trong số các phương pháp dạy học (PPDH) đổi mới được đưa vào dạy học hiện nay. Theo tôi, DHDA là một cách để gắn những nội dung kiến thức với thực tiễn cuộc sống.

Trong quá trình thực hiện dự án học sinh có cơ hội được vận dụng các kiến thức đã học vào hoạt động thực tiễn, thực hiện “học đi đôi với hành”. Khi các giáo viên (GV) ứng dụng dự án vào giáo dục đã cho ra đời một phương pháp dạy học mới - phương pháp dạy học theo dự án (Project Method) [14]. Chính vì thế, chúng tôi sử dụng khái niệm: “Dạy học theo dự án được hiểu là cách thức giáo viên tổ chức cho học sinh thực hiện một nhiệm vụ học tập phức hợp có tính thực tiễn cao hoặc gắn liền giữa lý thuyết với thực hành, học sinh là người tự lập kế hoạch, chủ động thực hiện, sáng tạo ra các sản phẩm nhất định và đánh giá kết quả đạt được”[10]. Qua gần một thập kỉ nghiên cứu và tổ chức các thực nghiệm, Bransford, Brown và Cocking (1999) đã chứng minh rằng DHDA có hiệu quả đặc biệt, là một chiến lược dạy học sáng tạo và tạo ra tri thức 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cho người học theo chiều sâu [13].

Quỹ giáo dục George Lucas (Hoa Kì, 2001) có các báo cáo đánh giá sự tham gia đầy đủ, nhiệt tình của HS vào các dự án học tập, đồng thời tăng cường kĩ năng học tập hợp tác, cải thiện thành tích học tập [13]. Các dự án đã đánh giá rằng khi tham gia vào các dự án học tập, người học nâng cao trách nhiệm của bản thân hơn theo kiểu học truyền thống, chịu trách nhiệm với việc nghiên cứu và sản phẩm dự án của mình, có cơ hội để phát triển các kĩ năng phức tạp, các tư duy bậc cao, khả năng giải quyết vấn đề, kĩ năng hợp tác và giao tiếp. Như vậy DHDA có những đặc điểm phù hợp với đổi mới PPDH; phù hợp với mục tiêu chuyên sâu một lĩnh vực, đồng thời định hướng phát triển năng lực hợp tác, năng lực tự học, tư duy độc lập, sáng tạo, tăng kĩ năng thực hành và khả năng hoạt động thực tiễn cho học sinh (HS). Chương trình môn Toán bao gồm các nội dung kết hợp của ba mảng kiến thức: Số và Đại số; Hình học và Đo lường; Thống kê và Xác suất.