phần mở đầu, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, nội dung luận văn gồm 3 chương chính: Chƣơng 1: Cơ sở lí luận về công tác quản lí của hiệu trưởng trường tiểu học với hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh Chƣơng 2: Thực trạng quản lí của hiệu trưởng nhằm phát huy vai trò của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ở các trường tiểu học huyện An Dương - thành phố Hải Phòng Chƣơng 3: Biện pháp quản lí của hiệu trưởng nhằm phát huy hiệu quả hoạt động của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh ở trường tiểu học trong giai đoạn hiện nay CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÍ CỦA HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TIỂU HỌC VỚI HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH 1. Phƣơng pháp luận nghiên cứu đề tài 1. Sơ lược luận điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về giáo dục thế hệ trẻ Trẻ em là bộ phận quan trọng của mỗi quốc gia và cộng đồng nhân loại, quan trọng không phải chỉ vì trẻ em chiếm phần đông dân cư (khoảng 1/3 dân số thế giới nhiều nước trẻ em chiếm một nửa), mà cũng bởi trẻ em sẽ là người quyết định vận mệnh cuả mỗi quốc gia và cả thế giới trong tương lai. Do đó tương lai nhân loại phụ thuộc rất nhiều vào cách thức chúng ta chăm sóc giáo dục và bảo vệ trẻ em như thế nào.
Các cơ quan, tổ chức, đoàn thể xã hội phải đặt các vấn đề trẻ em lên hàng đầu của các chương trình nghị sự chính trị - xã hội, và xây dựng các chính sách, chương trình về đầu tư nguồn nhân lực, tài chính dành cho các em. Việc thiết lập một màng lưới, hệ thống giáo dục hoàn chỉnh khép kín tạo ra môi trường lành mạnh trong bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu nhi bao gồm nhà trường – gia đình – xã hội; các nhà chuyên môn, các cấp chính quyền từ trung ương đến địa phương, các tổ chức xã hội. Bảo vệ quyền con người trong đó có quyền trẻ em là một trong những mục tiêu mà Liên hợp quốc hằng theo đuổi, đặc biệt là việc thông qua tuyên bố thế giới về quyền con người năm 1948, Công ước quốc tế quyền trẻ em năm 1989. Chủ nghĩa Mác - Lênin chỉ rõ bản chất sự phát triển xã hội là quan hệ con người trong xã hội, trong sản xuất, biến ý thức xã hội thành lực lượng xã hội, tập hợp giáo dục cho những đại diện của giai cấp công nhân mới có tri thức cũng như giác ngộ vô sản cao.
Điều này có ý nghĩa quyết định đối với tương lai, Mác cho rằng : “Bộ phận giác ngộ nhất trong giai cấp công nhân nhận thức rất rõ rằng tương lai của giai cấp họ và do đó, tương lai của xã hội loài người hoàn toàn phụ thuộc vào việc giáo dục các thế hệ công nhân đang lớn lên” [22, tr-3]. Cuộc đấu tranh cải tạo xã hội, xây dựng ý thức xã hội mới, giáo dục trẻ em đòi hỏi bám sát điều kiện kinh tế xã hội, thời điểm lịch sử cụ thể. Các nhà kinh điển đã chỉ ra rằng 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giáo dục phải được tiến hành như một quá trình thường xuyên liên tục: giáo dục trong nhà trường, giáo dục thông qua lao động; tham gia vào đời sống xã hội, giáo dục trí dục, thể dục, kĩ thuật bách khoa. Những tư tưởng vĩ đại của Mác về con người, giáo dục con người phần nào trở thành hiện thực trong xu thế đấu tranh vì sự phát triển con người mà đặc biệt là trẻ em trên toàn thế giới ngày nay.
Tuyên ngôn thế giới về con người và các công ước quốc tế về quyền con người của liên hợp quốc nhằm công bố và thoả thuận mọi người đều có quyền được hưởng tất cả các quyền và tự do nêu ra mà không bị bất cứ sự phân biệt đối xử nào như về chủng tộc màu da, giới tính, tôn giáo, ngôn ngữ hoặc nguồn gốc dân tộc hay xã hội… Với tư cách là một khoa học, công tác thiếu nhi đòi hỏi gắn kết chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn, nghiên cứu tìm ra những nội dung phương thức hoạt động mới có hiệu quả hơn. Hoạt động thiếu nhi nói riêng, giáo dục nói chung sẽ là khô khan giáo điều nếu nó chỉ bó khuôn ở các bài giảng của giáo viên trong bốn bức tường lớp học xa rời cuộc sống thực tế. Hoạt động của thiếu nhi chỉ thật sự trở nên có ý nghĩa khi nó theo kịp nhu cầu tâm lý của trẻ em để đưa ra những định hướng đúng, giúp các em bước đầu hội nhập làm chủ cuộc sống. Hoạt động của thiếu nhi chỉ thật sự trở nên có ý nghĩa khi nó theo kịp nhu cầu tâm sinh lý của trẻ em để đưa ra những định hướng đúng, giúp các em bước đầu hội nhập làm chủ cuộc sống.
Lênin viết: “Chúng ta không tin vào việc huấn luyện giáo dục và học tập nếu những việc đó chỉ đóng khung trong nhà trường và tách rời cuộc sống” [22, tr. Đội thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh là cầu nối giữa nhà trường - gia đình - xã hội. Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục thiếu niên nhi đồng Chăm lo, bồi dưỡng thế hệ trẻ là truyền thống của dân tộc Việt Nam. Đảng và nhà nước Việt Nam đã thực sự coi trọng công tác bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em đối với sự phát triển bền vững của đất nước nên đã có nhiều chủ trương, chính sách và văn bản pháp luật liên quan đến trẻ em.
Việt Nam là 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nước đầu tiên của châu Á và là nước thứ hai trên thế giới phê chuẩn công ước quốc tế về quyền trẻ em (năm 1990). Các nội dung cơ bản của công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em đã được chính phủ đưa vào chiến lược ổn định và phát triển kinh tế xã hội. Các quyền trẻ em được ghi nhận trong hiến pháp 1992 và các đạo luật khác; luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em (1991), luật phổ cập giáo dục tiểu học (1991), luật bảo vệ sức khoẻ nhân dân (1989)… Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm thực hiện đầy đủ và có hiệu quả công tác chăm sóc giáo dục trẻ em, chương trình hành dộng quốc gia vì trẻ em Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu đáng phấn khởi. Đảng, Nhà nước ta luôn quán triệt sâu sắc quan điểm bảo vệ, chăm sóc và giáo dục thiếu niên nhi đồng là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, là nhiệm vụ của mọi cấp, mọi ngành, mọi người.
Bài học thực tiễn trong lĩnh vực này những năm qua chính là xã hội hoá các hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ em, gắn kết chặt chẽ các môi trường giáo dục, giữa học với hành của các em. Chúng ta thừa nhận rằng việc giáo dục thiếu nhi qua tổ chức Đội (với vai trò nòng cốt) là khởi đầu của giáo dục cộng sản. Xuất phát từ nguyên tắc này, công tác Đội và phong trào thiếu nhi được xem xét dưới hai góc độ: là một nhiệm vụ cách mạng, là một khoa học.34] Thực chất những quan điểm lý luận trên thể hiện một tầm nhìn bao quát của chiến lược xây dựng con người. Sinh thời, Hồ Chủ Tịch là người dành hết tâm huyết của mình cho công tác chăm sóc, giáo dục thiếu niên nhi đồng.
Ngay sau khi cách mạng Tháng Tám thành công, Bác Hồ đã đặc biệt chăm lo cho con trẻ. Người đã gửi thư cho các em nhân ngày khai trường đầu tiên của nền giáo dục Việt Nam. Người đã lập ra Đội thiếu niên cứu quốc (gọi tắt là Đội cứu vong) để tập hợp trẻ em tham gia hoạt động xã hội. Người đặt hết hoài vọng của mình vào các thế hệ thiếu niên nhi đồng.
Bác cho rằng hoạt động thiếu nhi phải gắn liền với sự nghiệp xây dựng xã hội mới, muốn xây dựng xã hội chủ nghĩa thì phải xây 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dựng con người xã hội chủ nghĩa. Giáo dục nhà trường phải trước tiên góp phần thực hiện mục tiêu đó. Phải chăng những điều Bác Hồ dạy thiếu niên nhi đồng chính là phương châm và nội dung để mỗi thiếu nhi vừa học vừa tham gia hoạt động xã hội. Thực tiễn cho thấy 5 điều Bác Hồ dạy đã được nhiều lớp lớp thế hệ trẻ thuộc lòng và làm theo.[31] Bác dạy rằng muốn giáo dục thiếu niên nhi đồng có hiệu quả thì phải kết hợp tổ chức tốt đồng thời các môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội.
“Giáo dục thiếu niên nhi đồng là trách nhiệm của các cô các chú, của gia đình, của nhà trường, của đoàn thể, của xã hội. Nếu nhà trường dạy tốt mà gia đình dạy ngược lại sẽ có ảnh hưởng không tốt đối với trẻ em, và kết quả là không tốt. Cho nên muốn giáo dục các cháu thành người tốt, nhà trường, đoàn thể, gia đình và xã hội phải kết hợp chặt chẽ với nhau” [23] Bác chỉ ra quan điểm giáo dục rất khoa học là học tập gắn liền với vui chơi, học tập, vui chơi gắn liền với lao động giúp đỡ cha mẹ, gia đình và cộng đồng “Học gắn liền với vui chơi lành mạnh là một bộ phận trong sự sinh hoạt của thiếu nhi… trong vui chơi cũng có giáo dục”, trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học. Ở nhà, trong trường, trong xã hội chúng đều vui, đều học.
Vì vậy bên cạnh việc dạy chữ cần tổ chức cho các em vui chơi, vui chơi cũng là một hình thức giáo dục. Giáo dục thiếu nhi cần phải kết hợp cả ba yếu tố: đức dục, giáo dục, thể dục mà mục tiêu cao nhất là: cách dạy trẻ cần làm cho chúng biết yêu tổ quốc, thương đồng bào, yêu lao động, biết giữ vệ sinh , giữ kỷ luật, học văn hoá”[23]. Bác cũng đặc biệt chú trọng đến vấn đề xây dựng nhân cách cho thiếu nhi, giúp các em có cả đức, cả tài:“ Đức là đạo đức cách mạng, đức là cái gốc quan trọng. Nếu không có đạo đức cách mạng thì cũng vô dụng”.9] Có nhiều hướng tiếp cận xây dựng nhân cách và tâm hồn cho trẻ thơ.
Tư tưởng của Hồ Chủ Tịch đã chỉ cho chúng ta bài học toàn diện và khoa học về công tác giáo dục học sinh tiểu học. Triển khai các hoạt động giáo dục học sinh ở tiểu học thực chất là một bước đưa những tư tưởng của người vào thực 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.