Luận văn Thạc sĩ Giáo dục: vận dụng phương pháp ghép tranh vào dạy học

Luận văn thạc sĩ vận dụng phương pháp ghép tranh vào dạy học chương hidrocacbon không no hóa học lớp 11 nâng cao với sự phục vụ n

• Người hướng dẫn: PGS. Trần Trung Ninh
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội, Trường Đại Học Giáo Dục
• Chuyên ngành: Lý Luận Và Phương Pháp Dạy Học (Bộ Môn Hóa Học)
• Đề tài: Vận Dụng Phương Pháp Ghép Tranh Vào Dạy Học Chương Hiđrocacbon Không No, Hóa Học 11 Nâng Cao Với Sự Hỗ Trợ Công Nghệ Thông Tin
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Sư Phạm Hóa Học
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái Niệm và Tầm Quan Trọng của Phương Pháp Ghép Tranh

Phương pháp ghép tranh là một công cụ dạy học hiện đại kết hợp giữa hình ảnh và nội dung lý thuyết nhằm tăng cường hiệu quả tiếp thu kiến thức. Trong bối cảnh giáo dục hiện nay, việc áp dụng phương pháp ghép tranh vào dạy học đặc biệt là trong môn Hóa học 11 nâng cao đóng vai trò thiết yếu. Phương pháp này giúp học sinh chuyển từ tư duy thụ động sang tư duy chủ động, phát triển kỹ năng phân tích và tổng hợp thông tin. Theo UNESCO, mục tiêu giáo dục "Học để làm, học để sống" yêu cầu các phương pháp dạy học mới. Ghép tranh không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn rèn luyện năng lực tư duy sáng tạo, thích ứng với nền kinh tế dựa vào kỹ năng của thế kỷ 21.

1.1. Định Nghĩa Phương Pháp Ghép Tranh

Phương pháp ghép tranh là kỹ thuật dạy học sử dụng hình ảnh, biểu đồ, sơ đồ kết hợp với văn bản để biểu diễn các khái niệm hóa học phức tạp. Đặc biệt trong chương hiđrocacbon không no, phương pháp này giúp học sinh hình dung cấu trúc phân tử, cơ chế phản ứng hóa học một cách trực quan, dễ hiểu hơn.

1.2. Vai Trò trong Đổi Mới Phương Pháp Dạy Học

Chiến lược phát triển giáo dục 2001-2010 nhấn mạnh cần đổi mới phương pháp giáo dục từ truyền thụ trí thức thụ động sang hướng dẫn học sinh tự đuy sâu sắc. Ghép tranh là công cụ hỗ trợ công nghệ thông tin giúp tạo ra môi trường học tập tích cực, phát triển tính chủ động và sáng tạo của học sinh.

II. Ứng Dụng Phương Pháp Ghép Tranh trong Dạy Học Hiđrocacbon Không No

Chương hiđrocacbon không no trong Hóa học 11 nâng cao là phần nội dung trừu tượng, đòi hỏi học sinh phải hiểu sâu sắc về cấu trúc phân tử và tính chất hóa học. Vận dụng phương pháp ghép tranh vào dạy học chương này mang lại nhiều lợi ích. Phương pháp cho phép giáo viên trình bày cấu trúc đôi liên kết C=C, C≡C một cách sinh động qua hình ảnh minh họa. Học sinh có thể quan sát từng bước quá trình phản ứng cộng, phản ứng oxide hóa một cách rõ ràng. Kết hợp giữa hình ảnh và giải thích lý thuyết tạo nên sự liên kết mạnh mẽ giữa hình ảnh trực quan và kiến thức trừu tượng, giúp quá trình ghi nhớ trở nên hiệu quả hơn.

2.1. Biểu Diễn Cấu Trúc Phân Tử Hiđrocacbon

Ghép tranh cho phép vẽ cấu trúc phân tử chính xác, thể hiện rõ vị trí các liên kết đôi và ba giữa nguyên tử carbon. Học sinh có thể nhận biết sự khác nhau giữa alkene, alkyne qua hình ảnh trực quan, nâng cao khả năng hình dung và phân loại chất hóa học.

2.2. Minh Họa Các Phản Ứng Hóa Học Phức Tạp

Sử dụng phương pháp ghép tranh, giáo viên có thể biểu diễn từng bước của phản ứng cộng với brôm, phản ứng oxi hóa một cách tuần tự. Các mũi tên, màu sắc giúp học sinh theo dõi dễ dàng, tăng cường sự hiểu biết về cơ chế phản ứng hóa học.

III. Kết Quả Thực Nghiệm Sư Phạm và Đánh Giá Hiệu Quả

Luận văn Thạc sĩ Sư phạm Hóa học của Nguyễn Chu Hoàng Minh đã tiến hành thực nghiệm phương pháp ghép tranh tại các lớp học Hóa học 11 nâng cao với sự hỗ trợ công nghệ thông tin. Kết quả cho thấy: lớp thực nghiệm áp dụng phương pháp ghép tranh đạt kết quả cao hơn lớp đối chứng từ 10-15%. Tỉ lệ học sinh đạt loại giỏi tăng đáng kể, trong khi tỉ lệ học sinh yếu kém giảm xuống. Giáo viên và học sinh đều đánh giá tích cực về phương pháp ghép tranh, cho rằng nó giúp bài học trở nên sinh động, dễ hiểu hơn. Phương pháp này cũng tạo ra môi trường học tập tích cực, kích thích sự hứng thú và tính chủ động của học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức.

3.1. Kết Quả Học Tập của Nhóm Thực Nghiệm

Lớp áp dụng ghép tranh có tỉ lệ điểm khá và giỏi cao hơn 12% so với lớp đối chứng. Đánh giá kiểm tra thường xuyên cho thấy học sinh hiểu sâu sắc hơn, khả năng vận dụng kiến thức vào giải bài tập cũng tốt hơn đáng kể.

3.2. Phản Hồi từ Giáo Viên và Học Sinh

Giáo viên nhận xét phương pháp ghép tranh tiết kiệm thời gian giải thích, học sinh chú ý tập trung hơn. Học sinh phản ánh rằng học qua hình ảnh giúp ghi nhớ lâu, tăng hứng thú với môn Hóa học, đặc biệt với những khái niệm trừu tượng.

IV. Khuyến Nghị Áp Dụng và Phát Triển Phương Pháp Ghép Tranh

Dựa trên những thành công của phương pháp ghép tranh trong dạy học Hóa học 11, cần phổ biến rộng rãi phương pháp này trong các trường THPT. Giáo viên nên được đào tạo về cách sử dụng hiệu quả ghép tranh kết hợp với công nghệ thông tin. Nhà trường cần đầu tư cơ sở vật chất, máy chiếu, máy tính để hỗ trợ phương pháp ghép tranh. Ngoài môn Hóa học, phương pháp này có thể mở rộng sang các môn Vật lý, Sinh học. Cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện phương pháp ghép tranh để tăng cường hiệu quả dạy học, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay, phát triển năng lực học sinh toàn diện.

4.1. Hướng Dẫn Áp Dụng Phương Pháp

Giáo viên cần chuẩn bị các tài liệu ghép tranh sẵn có, hoặc tạo mới phù hợp với nội dung, đối tượng học sinh. Nên kết hợp phương pháp ghép tranh với các hoạt động thực hành, thảo luận nhóm để tối ưu hóa hiệu quả dạy học.

4.2. Phát Triển Công Nghệ Hỗ Trợ

Nhà trường cần đầu tư phần mềm, ứng dụng hỗ trợ ghép tranh, tạo kho tài nguyên số phong phú. Giáo viên nên được tập huấn về công nghệ thông tin, kỹ năng sử dụng công cụ để tạo và trình bày phương pháp ghép tranh hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lí luận và thục tiễn của để lài Chương 2: Thiết kế bải giảng vận dụng phương pháp ghép tranh với sự hỗ trợ CNTT &TT, Chương 3: Thực ngÌuệnn sư phạm. Tién hanh thyo nghiém 3. Kết quả thực nghiệm sư phạm 3. Kết quả đánh giá của giáo viên và học sinh 3,3,2, Kết quá thực nghiệm sư phạm của các lớp thực nghiệm vá đối chứng, 3.

Xử lý kết quả thực nghiệm. Phân tích kết quả thực nghiệm. Tỉ lệ học sinh yếu kém, trung bình, khá và giỏi 3. Đồ thi các đường luỹ tích 3.

Giá trị các than số đặc trưng. KET LUAN VA KHUYEN NGHỊ DANH MUC TAT LIEU THAM KHAO PHU LUC MO DAU 1. Lý do chụn đề tài: 1. Ý nghĩa của phương pháp ghép tranh 1.

Ứng dựng CNTT & TT trong đạy học hoá học 1. CNTT&TT như là công cụ cho bải giáng của ŒV, hỗ trợ cho H§ 1.2CNTT&TT là môi trường dạy học 1. Giới thiệu 1 số phản mềm 1. Thực trạng dạy học ghép tranh và ứng đụng CNTT 1.Thực trạng dạy học ghép tranh.

Thực Irạng dạy học có ứng dụng CNTT 1. Cơ sở lý luận một sẻ kĩ thuật kết hợp củng phương pháp ghép tranl: 1. Kĩ đmật khăn trãi bàn 1. Tranh luận ủng hộ - phản đối Chương 2:VẬN DỰNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP TRANH VỚI SỰ HỖ TRỢ CONG NGLIE THONG TIN TRONG BÀI ĐẠY CIƯƠNG HIDROCACBON KHÔNG NO 2.1 Phân tích cầu trúc nội dung của chương.

Quan điểm bài giăng chương, hiđrocacbon không no 2. Mục tiêu, nhiệm vụ, câu trúc logio của chương 2. Một số hủ ý về nội dụng và phương pháp đạy học.2, Vận dụng phương pháp trong, các bài học của chương 2. Quy trinh thực hiện dạy học theo phuong pháp ghép tranh.

Vận dụng vào cde bai hoe cu thé Chuong 3: THỰC NGHIEM SU' PHAM 3. Mục đích và nhiệm vụ thục nghiệm sư phạm 3. Mục dich thực nghiệm sư phạm 3. Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm.

Kê hoạch thục nghiệm sư phạm 3,2,1. Lựa chọn dỏi tượng thực nghiệm. 3,2,2, Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm. UNHSCO dễ xướng mục dịch hee tap: “Hpe dé biét, hoc dé lam, hoc dé chung sông, bọc đề tự khẳng định mình”.

Trường học chứng ta hiện đang nặng về hoc để biết, nghĩa là chỉ đạt được một trong bán mục tiêu của UNESCO Ngân hàng Thể giới gọi thế kỷ 21 lá ký nguyên của kinh tế dựa vào kỹ năng - Skills Based Economy. Năng lực của con người được đánh giá trên cả 3 khía cạnh: kiến thức, kỹ năng vả thái độ. Các nhà khoa học thế giới cho răng: để thành đạt trong cuộc sống thì kỳ năng mềm (trí tuệ cảm xúc) chiếm 85%, kỹ năng cứng (trí tué logic) chi chiém 15%. Chiến lược phát triển giáo đục 2001 -3010 (Ban hanh kém thee quyét.

dinh sd 01/2001/QĐ-TTg ngày 2# tháng 12 năm 2001 của thú tưởng chỉnh phú), mục 5.2 tiêu rõ “Đối mới và hiện đại hóa phương pháp giáo đục. Chuyến từ truyền thụ trí thức thụ dộng, thầy giảng, trỏ ghủ sang hướng đẫn người học chủ động tư đuy trong, quá trình tiếp cận trí thức; dạy cho người học phương pháp tự học, tự thu nhận thông tin một cách có hệ thẳng và có tư đuy phân tích, tống hợp; phát triển năng lực của mỗi cá nhân, tăng cường tỉnh chủ động, tình tự chủ của học sinh, sinh viên trong quá trình học tập,.” [3,4] Nghị quyết TW2 (khoá VID nêu rõ: “ ði mới mạnh mẽ phương pháp giáo dục và dào tạo, khắc phục lỗi truyền thụ một chiều, rèn lưyện nếp tư duy sảng tạo của người học. Từng bước áp dựng các phương pháp tiên tiến và phương tiện hiện đại vào trong quá trình dạy học, bảo đảm điêu kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho H8. Phát triểu mạnh phong trào tự học, tự đảo tạo thường xuyên và rộng, khip trong toan dan, nhat là thanh niên ”[I] Điều 28.

Tuuật giáo dục 2005 quy đình: “Phương pháp giáo dục phố thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ dộng, sáng tao của học sinh; phủ hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bởi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm. việc theo nhóm; rèn luyện kỹ nắng vận dụng kiến thức vào thực tiến; tác động đến tỉnh căm, dem lai niém vui, hửng thú học tập cho học sinh.”[2] Việc áp dựng phương pháp dạy và học tích cực lả giải pháp có tắm quan trọng quyết định đối với việc nàng cao chất lượng giáo dục toàn điện của nhà trường. Tién hanh thyo nghiém 3. Kết quả thực nghiệm sư phạm 3.

Kết quả đánh giá của giáo viên và học sinh 3,3,2, Kết quá thực nghiệm sư phạm của các lớp thực nghiệm vá đối chứng, 3. Xử lý kết quả thực nghiệm. Phân tích kết quả thực nghiệm. Tỉ lệ học sinh yếu kém, trung bình, khá và giỏi 3.

Đồ thi các đường luỹ tích 3. Giá trị các than số đặc trưng. KET LUAN VA KHUYEN NGHỊ DANH MUC TAT LIEU THAM KHAO PHU LUC MO DAU 1. Lý do chụn đề tài: 1.

Ý nghĩa của phương pháp ghép tranh 1. Ứng dựng CNTT & TT trong đạy học hoá học 1. CNTT&TT như là công cụ cho bải giáng của ŒV, hỗ trợ cho H§ 1.2CNTT&TT là môi trường dạy học 1. Giới thiệu 1 số phản mềm 1.

Thực trạng dạy học ghép tranh và ứng đụng CNTT 1.Thực trạng dạy học ghép tranh. Thực Irạng dạy học có ứng dụng CNTT 1. Cơ sở lý luận một sẻ kĩ thuật kết hợp củng phương pháp ghép tranl: 1. Kĩ đmật khăn trãi bàn 1.

Tranh luận ủng hộ - phản đối Chương 2:VẬN DỰNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP TRANH VỚI SỰ HỖ TRỢ CONG NGLIE THONG TIN TRONG BÀI ĐẠY CIƯƠNG HIDROCACBON KHÔNG NO 2.1 Phân tích cầu trúc nội dung của chương. Quan điểm bài giăng chương, hiđrocacbon không no 2. Mục tiêu, nhiệm vụ, câu trúc logio của chương 2. Một số hủ ý về nội dụng và phương pháp đạy học.2, Vận dụng phương pháp trong, các bài học của chương 2.

Quy trinh thực hiện dạy học theo phuong pháp ghép tranh. Vận dụng vào cde bai hoe cu thé Chuong 3: THỰC NGHIEM SU' PHAM 3. Mục đích và nhiệm vụ thục nghiệm sư phạm 3. Mục dich thực nghiệm sư phạm 3.

Nhiệm vụ thực nghiệm sư phạm. Kê hoạch thục nghiệm sư phạm 3,2,1. Lựa chọn dỏi tượng thực nghiệm. 3,2,2, Chuẩn bị cho thực nghiệm sư phạm.

Ly do chon dé tai 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mtc đích nghiên cứu WW Nhiệm vụ nghiên cửu. Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài Now TNghiên cứu co sở thực liên của đề tải 3.

Khách thể, đối tượng và phạm vị nghiên cứu của dễ tài wow 3. Khách thể nghiên cứu 3. Đái Lượng nghiên cứu ow 3.3, Phạm vi nghiên cửu của đễ tài ww 4. Câu hỏi nghiên cứu.

Giả thiết khoa học 7. Phương pháp nghiên cứu 7. Phương pháp nghiên cửu lý thuyết 2. Phương phép nghiên cứu thực tiễn.

Phương pháp thực nghiệm sư phạm và xử lí số liệu thực nghiệm. Những dòng góp của đề tải 9. Cau trúc luận văn Chương 1: CO SG LY LUAN VA THUC TIEN CUA VIEC UNG DUNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP TRANH TRONG DAY HOC HOA Hoc 1.1 Xu hướng đối mới PPDIT 1. Xu hướng đổi mới dạy học trên thể giới AK 1.

Định hưởng dỗi mới PPDH ở Việt Nam 1. Dạy học ghép tranh 1. Khái niệm wera 1. Quy trinh thục hiện vd 1.

ru nhược điểm của phương pháp ghép tranh. Ly do chon dé tai 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mtc đích nghiên cứu WW Nhiệm vụ nghiên cửu.

Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài Now TNghiên cứu co sở thực liên của đề tải 3. Khách thể, đối tượng và phạm vị nghiên cứu của dễ tài wow 3. Khách thể nghiên cứu 3. Đái Lượng nghiên cứu ow 3.3, Phạm vi nghiên cửu của đễ tài ww 4.

Câu hỏi nghiên cứu. Giả thiết khoa học 7. Phương pháp nghiên cứu 7. Phương pháp nghiên cửu lý thuyết 2.

Phương phép nghiên cứu thực tiễn. Phương pháp thực nghiệm sư phạm và xử lí số liệu thực nghiệm. Những dòng góp của đề tải 9. Cau trúc luận văn Chương 1: CO SG LY LUAN VA THUC TIEN CUA VIEC UNG DUNG PHƯƠNG PHÁP GHÉP TRANH TRONG DAY HOC HOA Hoc 1.1 Xu hướng đối mới PPDIT 1.

Xu hướng đổi mới dạy học trên thể giới AK 1. Định hưởng dỗi mới PPDH ở Việt Nam 1. Dạy học ghép tranh 1. Khái niệm wera 1.

Quy trinh thục hiện vd 1. ru nhược điểm của phương pháp ghép tranh. Tién hanh thyo nghiém 3. Kết quả thực nghiệm sư phạm 3.

Kết quả đánh giá của giáo viên và học sinh 3,3,2, Kết quá thực nghiệm sư phạm của các lớp thực nghiệm vá đối chứng, 3. Xử lý kết quả thực nghiệm. Phân tích kết quả thực nghiệm. Tỉ lệ học sinh yếu kém, trung bình, khá và giỏi 3.

Đồ thi các đường luỹ tích 3. Giá trị các than số đặc trưng. KET LUAN VA KHUYEN NGHỊ DANH MUC TAT LIEU THAM KHAO PHU LUC MO DAU 1. Lý do chụn đề tài: Từ những li do trên chủng tôi chọn dẳ tải: "Vận dụng phương phap ghép tranh vào dạy học chương hidrocacbon không no, hoà học 11 nâng cao vớt sự hỗ trợ của công nghệ (hông tin“ với mang muốn góp phẩn vào việc đối mới phương pháp dạy vả học hiện nay.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu, thiết kế bài giảng theo hưởng dạy học hợp tác, góp phần déi mới phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng dạy- học ở trưởng THPT, hình thành và xiâng cao kĩ năng cứng, kĩ năng mễm 2. Nhiệm vự nghiên cứu: 3. Nghiên cứu cơ sẽ lý luận của để tài - Nghiên cứu chủ trương chinh sách của Đăng và nhà nước về giáo duc - Phương pháp tổ chức hoạt động học tập hợp tác theo nhóm - phương pháp ghép tranh trong dạy học.

- Ưu, nhược diểm của phương pháp ghép tranh. - Ứng dụng của CNTT & TT trong dạy học. Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của để tài: - Thực trạng việc dạy học bằng phương pháp tổ chức hoạt dộng nhỏm, sử dựng CNTT & TT ở các trường TIIPT ở Ninh Binh hiện nay - Nghiên cứu thiết kế nội dụng các phiên học tập để tổ chức hoạt động dạy học cùng, sự hỗ Irợ của CNTT & TT. - Thực nghiệm sư phạm để đánh giá tính khả thi của phương pháp ghép tranh 3.

Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của để tài 3. Khách thể nghiền cứu Quả trình đạy học hóa học ở trường trung học phố thông, 3. Đối tượng nghiên cứu - Cơ sở lý luận và thực tiên của dạy học hop tac. - Chương trinh ITóa học lớp 11,c thé chong hiđrocacbon không no.

- Các ứng đụng của CXTT & TT trong bộ môn Hóa 3.