Luận văn Thạc sĩ UEH: Tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Hoàng Thoa
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Thị Liên Hoa
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng
• Đề tài: Nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. TÓM TẮT
• 2. GIỚI THIỆU
• 3. CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN
• 3.1. Phần 1: Giới thiệu
• 3.2. Phần 2: Tổng quan những nghiên cứu trước đây
• 3.3. Phần 3: Phương pháp nghiên cứu
• 3.4. Phần 4: Kết quả nghiên cứu
• 3.5. Phần 5: Kết luận
• 4. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 4.1. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết
• 4.2. Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm
• 4.2.1. Nghiên cứu của Chami, R. và cộng sự (2003)
• 4.2.2. Nghiên cứu của Chami, R. và cộng sự (2008)
• 4.2.3. Nghiên cứu của Adams (2005)
• 4.2.4. Nghiên cứu của Catrinescu, N. và cộng sự (2006)
• 4.2.5. Nghiên cứu của Giuliano, P. and Ruiz-Arranz, M. (2006)
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 7. KẾT LUẬN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế

Kiều hối đã trở thành một yếu tố quan trọng trong nền kinh tế của nhiều nước đang phát triển. Theo số liệu từ UNCTAD, dòng kiều hối toàn cầu đã tăng từ 138610 triệu đô la Mỹ năm 2000 lên 527727 triệu đô la Mỹ năm 2012. Đặc biệt, ở các nước đang phát triển, kiều hối đã tăng từ 82803 triệu đô la Mỹ lên 375017 triệu đô la Mỹ trong cùng thời gian. Điều này cho thấy kiều hối không chỉ là nguồn thu nhập mà còn là động lực cho sự phát triển kinh tế.

1.1. Định nghĩa và vai trò của kiều hối trong kinh tế

Kiều hối được định nghĩa là thu nhập của hộ gia đình từ các nền kinh tế nước ngoài, chủ yếu từ những người di cư. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ đầu tư, giáo dục và y tế ở nước nhận kiều hối.

1.2. Tăng trưởng kiều hối ở các nước đang phát triển

Dòng kiều hối gửi về các nước đang phát triển đã gia tăng mạnh mẽ, trở thành nguồn vốn ổn định cho đầu tư và phát triển kinh tế. Nghiên cứu cho thấy kiều hối có thể vượt qua cả dòng vốn đầu tư FDI trong một số trường hợp.

II. Những thách thức liên quan đến kiều hối và tăng trưởng kinh tế

Mặc dù kiều hối có nhiều lợi ích, nhưng cũng tồn tại những thách thức đáng kể. Một trong những vấn đề chính là rủi ro đạo đức, khi người nhận kiều hối có thể trở nên phụ thuộc vào nguồn thu này, dẫn đến giảm động lực lao động. Hơn nữa, sự gia tăng kiều hối có thể làm tăng giá đồng nội tệ, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu.

2.1. Rủi ro đạo đức từ kiều hối

Người nhận kiều hối có thể trở nên ỷ lại vào nguồn thu này, dẫn đến giảm cung lao động và ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

2.2. Tác động của kiều hối đến tỷ giá hối đoái

Sự gia tăng kiều hối có thể làm tăng giá trị đồng nội tệ, gây khó khăn cho hàng hóa xuất khẩu và làm giảm lợi thế cạnh tranh của nền kinh tế.

III. Phương pháp nghiên cứu tác động của kiều hối

Luận văn sử dụng phương pháp System GMM để phân tích tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở 24 quốc gia đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012. Phương pháp này cho phép kiểm soát các yếu tố nội sinh và cung cấp kết quả chính xác hơn về mối quan hệ giữa kiều hối và tăng trưởng kinh tế.

3.1. Mẫu dữ liệu và phương pháp phân tích

Mẫu dữ liệu bao gồm 24 quốc gia đang phát triển, với các biến kiểm soát như GDP, đầu tư và tỷ lệ lạm phát. Phương pháp System GMM giúp kiểm soát các yếu tố nội sinh trong mô hình.

3.2. Các biến trong mô hình nghiên cứu

Các biến trong mô hình bao gồm kiều hối, GDP bình quân đầu người, đầu tư và các yếu tố kinh tế vĩ mô khác. Mô hình này giúp xác định rõ hơn tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế.

IV. Kết quả nghiên cứu về tác động của kiều hối

Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển. Điều này có thể do sự phụ thuộc vào kiều hối và tác động tiêu cực đến động lực lao động. Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng kiều hối không phải là yếu tố duy nhất ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế.

4.1. Tác động tích cực và tiêu cực của kiều hối

Mặc dù kiều hối có thể hỗ trợ đầu tư và phát triển, nhưng cũng có thể dẫn đến giảm động lực lao động và ảnh hưởng tiêu cực đến tăng trưởng kinh tế.

4.2. So sánh với các nghiên cứu trước đây

Kết quả nghiên cứu này phù hợp với nhiều nghiên cứu trước đây, cho thấy kiều hối có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực tùy thuộc vào bối cảnh kinh tế của từng quốc gia.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của nghiên cứu

Nghiên cứu về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở các nước đang phát triển là rất cần thiết. Kết quả nghiên cứu cho thấy cần có các chính sách hợp lý để tối ưu hóa lợi ích từ kiều hối, đồng thời giảm thiểu các tác động tiêu cực. Tương lai của nghiên cứu này có thể mở ra hướng đi mới cho các chính sách phát triển kinh tế.

5.1. Chính sách khuyến khích sử dụng kiều hối hiệu quả

Cần có các chính sách khuyến khích người nhận kiều hối đầu tư vào các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ, nhằm tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

5.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu có thể mở rộng ra các quốc gia khác và xem xét các yếu tố khác như chính sách kinh tế và môi trường đầu tư để đánh giá tác động của kiều hối một cách toàn diện hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------  ---------- NGUYỄN HOÀNG THOA NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở NHỮNG NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP.Hồ Chí Minh - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ----------  ---------- NGUYỄN HOÀNG THOA NGHIÊN CỨU TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐỐI VỚI TĂNG TRƯỞNG KINH TẾ Ở NHỮNG NƯỚC ĐANG PHÁT TRIỂN Chuyên ngành: Tài chính-Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN THỊ LIÊN HOA TP. Hồ Chí Minh – Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng luận văn “Nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển” là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin dữ liệu được sử dụng trong luận văn là trung thực và các kết quả trình bày trong luận văn chưa được công bố tại bất kỳ công trình nghiên cứu nào trước đây. Nếu phát hiện có bất kỳ gian lận nào, tôi xin chịu toàn bộ trách nhiệm trước Hội đồng.HCM, tháng 12 năm 2013 Tác giả luận văn Nguyễn Hoàng Thoa LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Mục lục Danh mục cụm từ viết tắt Danh mục bảng biểu Tóm tắt. Tổng quan những nghiên cứu trước đây. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết . Những nghiên cứu về mặt thực nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Mẫu nghiên cứu. Dữ liệu nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu. Thống kê mô tả. Kết quả nghiên cứu.57 Danh mục tài liệu tham khảo Phụ lục LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CỤM TỪ VIẾT TẮT Cụm viết tắt Tên đầy đủ tiếng Anh Tên đầy đủ tiếng Việt FEM Fixed effect model Mô hình tác động cố định GMM Generalized Method of Phương pháp Moment Moments tổng quát IMF International Monetary Quỹ tiền tệ quốc tế Fund OLS Ordinary least square Phương pháp hồi quy bình phương bé nhất 2SLS Two stage least square Phương pháp hồi quy hai bước bình phương bé nhất World Bank Ngân hàng thế giới UNCTAD United Nations Hội nghị liên hiệp quốc Conference on Trade and tế về thương mại và phát Development triển LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1: Tóm tắt những công trình nghiên cứu thực nghiệm trước đây.24 Bảng 2: Mô tả các biến trong mô hình nghiên cứu, và kỳ vọng về dấu của từng biến…………………………………………………………………….32 Bảng 3: Danh sách các nước trong mẫu nghiên cứu……………………… 42 Bảng 4: Nguồn thu thập dữ liệu .47 Bảng 5: Thống kê mô tả dữ liệu.48 Bảng 6: Ma trận tương quan giữa các biến trong mô hình nghiên cứu.50 Bảng 7: Tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triền trong giai đoạn 2000-2012.53 Hình 1: Kiều hối của thế giới và những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012.3 Hình 2: Kiều hối, FDI ở những nước đang phát triển 2000-2012.4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Trong những năm gần đây, mở rộng xuất khẩu lao động cùng với chính sách quản lý kiều hối được điều chỉnh theo hướng thông thoáng làm cho dòng kiều hối chảy về mỗi nước gia tăng đáng kể, đặc biệt là đối với những nước đang phát triển. Kiều hối trở thành một trong những nguồn vốn quan trọng đối với hoạt động đầu tư cũng như y tế, giáo dục ở trong nước. Tuy nhiên, nó cũng có những tác động nhất định đến tỷ giá hối đoái, có thể gia tăng áp lực làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng xấu đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa trong nước. Chính vì thế, nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển là điều rất cần thiết. Để thực hiện mục tiêu đó, luận văn sử dụng dữ liệu bảng và phương pháp System GMM cho 24 quốc gia đang phát triển từ 2000-2012. Kết quả nghiên cứu cho thấy kiều hối có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế trong mẫu nghiên cứu. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. GIỚI THIỆU Kiều hối theo định nghĩa của IMF (2009) là thu nhập của hộ gia đình từ các nền kinh tế nước ngoài chủ yếu từ những người di cư đến các quốc gia khác lao động thời vụ hoặc thường xuyên. Kiều hối gồm tiền mặt và phi tiền mặt, có thể được chuyển về nước theo các kênh chính thức và phi chính thức. Các kênh chính thức gồm có ngân hàng và các tổ chức có dịch vụ chuyển tiền khác. Kênh phi chính thức gồm có gửi tiền thông qua người thân, bạn bè; gửi tiền khi về thăm nhà…Theo số liệu thống kê của UNCTAD, trong những năm gần đây, dòng kiều hối từ nước ngoài gửi về nước chủ nhà ngày càng gia tăng. Năm 2000, kiều hối toàn thế giới là 138610 triệu đô la Mỹ, đến năm 2012 con số này tăng lên mức 527727 triệu đô la Mỹ. Đặc biệt, ở những nước đang phát triển sự gia tăng này càng mạnh mẽ hơn, kiều hối năm 2000 là 82803 triệu đô la Mỹ, năm 2012 là 375017 triệu đô la Mỹ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Hình 1: Kiều hối của toàn thế giới và những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012 Nguồn UNCTAD. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 Trong giai đoạn 2000-2012,ở những nước đang phát triển, kiều hối trở thành một nguồn vốn ổn định, quan trọng cho hoạt động đầu tư trong nước, tạo ra nhiều công ăn việc làm cho người lao động. Thậm chí, đôi khi lượng kiều hối gửi về nước còn vượt cả dòng vốn đầu tư FDI được giải ngân. Hình 2: Kiều hối, FDI ở những nước đang phát triển từ 2000-2012 Nguồn: UNCTAD. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 Bên cạnh đó, kiều hối còn có ý nghĩa quan trọng trong việc hỗ trợ hoạt động giáo dục, chăm sóc sức khỏe cho người dân. Như vậy, kiều hối có vai trò quan trọng đối với nước nhận kiều hối trong việc phát triển kinh tế. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cũng cho rằng, kiều hối vẫn có thể có những tác động xấu đối với tăng trưởng kinh tế nước nhận kiều hối. Người nhận kiều hối có thể ỷ lại vào nguồn kiều hối, có tâm lý lười lao động, dẫn đến giảm cung lao động trong nước. Mặt khác, kiều hối gửi về nhiều có thể làm tăng giá đồng nội tệ, gây ảnh hưởng không tốt đến lợi thế cạnh tranh của hàng hóa xuất khẩu trên trường quốc tế. Tóm lại, về mặt lý thuyết, các nhà nghiên cứu cho rằng kiều hối có thể tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia. Do vậy, nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế là vấn đề đáng được nghiên cứu, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đang được toàn cầu hóa, việc người dân ở những nước đang phát triển di cư sang nước ngoài sinh sống làm việc ngày càng phổ biến và dòng kiều hối gửi về quê nhà ngày càng nhiều. Chính vì thế, tôi lựa chọn đề tài “Nghiên cứu tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển” để thực hiện trong luận văn của mình. Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là tìm ra bằng chứng nghiên cứu thực nghiệm về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển trong giai đoạn 2000-2012. Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ trả lời cho câu hỏi nghiên cứu sau: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 Đối với những nước đang phát triển, kiều hối có tác động đối với tăng trưởng kinh tế hay không? Nếu có thì tác động của kiều hối đối với tăng trưởng kinh tế ở những nước đang phát triển là cùng chiều hay nghịch chiều? Để thực hiện nghiên cứu, luận văn sử dụng phương pháp System GMM kết hợp với dữ liệu bảng của 24 quốc gia đang phát triển trên thế giới trong khoảng thời gian từ năm 2000-2012. Cấu trúc của luận văn gồm những phần cơ bản sau đây: Phần 1: Giới thiệu. Phần 2: Tổng quan những nghiên cứu trước đây: trình bày những quan điểm về mặt lý thuyết về tác động của kiều hối đến tăng trưởng kinh tế cũng như những kết quả nghiên cứu thực nghiệm. Phần 3: Phương pháp nghiên cứu. Trong phần này tôi sẽ trình bày cụ thể về mẫu dữ liệu nghiên cứu, mô hình và phương pháp nghiên cứu. Phần 4: Kết quả nghiên cứu. Những kết quả nghiên cứu chính của luận văn sẽ được trình bày chi tiết trong phần này. Phần 5: Kết luận. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. TỔNG QUAN NHỮNG NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Những nghiên cứu về mặt lý thuyết Theo các nhà nghiên cứu, kiều hối có thể có tác động tích cực hoặc tiêu cực đối với tăng trưởng kinh tế của một quốc gia thông qua những kênh tác động khác nhau. Theo nghiên cứu của Chami và cộng sự (2008), kiều hối có thể tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua việc gia tăng đầu tư vào nguồn nhân lực, vật lực hoặc phát triển hệ thống tài chính ở quốc gia nhận kiều hối. Thứ nhất, kiều hối có thể hạn chế, làm giảm rào cản gia nhập thị trường tín dụng của những hộ gia đình, tăng tỷ lệ đầu tư nội địa trong nước. Thứ hai, kiều hối có thể hỗ trợ tốt cho hoạt động giáo dục, chăm sóc sức khỏe ở nước nhận kiều hối, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Ngoài ra, kiều hối có thể tác động tích cực đến tăng trưởng kinh tế thông qua phát triển hệ thống tài chính. Kiều hối có thể làm gia tăng cầu tiền ở nước nhận kiều hối, đồng thời gia tăng cung những nguồn tài trợ nguồn vốn cho ngân hàng, từ đó thúc đẩy hệ thống tài chính phát triển bằng cách giảm chi phí đi vay bên ngoài. Nghiên cứu của World Bank (2005) cũng cho rằng kiều hối có tác động tích cực đối với tăng trưởng kinh tế thông qua các kênh giáo dục, y tế, sức khỏe và đầu tư. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu cũng cho rằng kiều hối có thể có tác động nghịch chiều đối với tăng trưởng kinh tế thông qua các kênh: rủi ro đạo đức và tỷ giá hối đoái. Chami (2003) cho rằng kiều hối như là một phần bù đắp thu nhập cho gia đình ở nhà, điều này dẫn đến rủi ro đạo đức. Bởi lẽ, những người LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.