CHƯƠNG I: CẠNH TRANH TRONG KINH DOANH NGÂN HÀNG 1.1 LYÙ LUAÄN CHUNG VEÀ CAÏNH TRANH 1.1 Kh¸i niÖm vÒ c¹nh tranh. ‚C³nh tranh‛ câ thÓ ®Þnh nghÜa nh l¯ kh° n¨ng cða mét c«ng ty nh´m ®²p øng vµ chèng l¹i c¸c ®èi thñ c¹nh tranh trong cung cÊp s¶n phÈm mét c¸ch l©u dµi vµ cã lîi nhuËn. Do vËy, cã thÓ nãi, c¹nh tranh lµ mét kh¸i niÖm n¨ng ®éng, trong ®ã bao gåm c¸c yÕu tè ng¾n h¹n vµ dµi h¹n. Qua nghiªn cøu cña nhiÒu khoa häc gia trªn thÕ giíi th× mét c«ng ty cã thÓ c¹nh tranh thµnh c«ng khi cã ®-îc nh÷ng lîi thÕ cô thÓ nµo ®ã h¬n c¸c nhµ cung cÊp kh¸c.
Tuy nhiªn, lîi thÕ cña c«ng ty cã thÓ bÞ lu mê dÇn theo thêi gian vµ khi kh«ng cã sù qu¶n trÞ c¸c nguån lùc ®Ó duy tr× lîi thÕ trong ®iÒu kiÖn thÞ tr-êng thay ®æi th× sím hay muén c«ng ty còng sÏ bÞ mÊt lîi thÕ c¹nh tranh cña m×nh. Doanh nghiÖp nµo th-êng xuyªn ®-a ra c¸c s¶n phÈm thay thÕ cã møc gi¸ thÊp h¬n c¸c s¶n phÈm cïng lo¹i, hoÆc b»ng c¸ch cung cÊp c¸c s¶n phÈm t-¬ng tù nh-ng c¸c ®Æc tÝnh vÒ chÊt l-îng hay dÞch vô ngang b»ng hay tèt h¬n th× doanh nghiÖp ®ã ®-îc xem lµ doanh nghiÖp cã søc c¹nh tranh.2 Lîi thÕ c¹nh tranh Lîi thÕ c¹nh tranh lµ nh÷ng c¸ch thøc lµm cho doanh nghiÖp næi bËt hay kh¸c biÖt so víi ®èi thñ c¹nh tranh. Tæ chøc nµo cã ®-îc nh÷ng thÕ m¹nh nµy sÏ khai th¸c tèt h¬n nh÷ng ®èi thñ c¹nh tranh. Cã hai khÝa c¹nh thÓ hiÖn lîi thÕ c¹nh tranh cña doanh nghiÖp: - Chi phÝ: Doanh nghiÖp theo ®uæi môc tiªu gi¶m chi phÝ ®Õn møc thÊp nhÊt cã thÓ ®¹t ®-îc.
Doanh nghiÖp nµo cã chi phÝ thÊp h¬n th× cã nhiÒu lîi thÕ h¬n trong qóa tr×nh c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp. Chi phÝ thÊp gióp cho doanh nghiÖp cã tû lÖ lîi nhuËn cao h¬n møc b×nh qu©n trong ngµnh bÊt chÊp sù hiÖn diÖn cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh m¹nh mÎ. - Sù kh¸c biÖt hãa: lµ mét khÝa c¹nh cña lîi thÕ c¹nh tranh cã ®-îc tõ nh÷ng kh¸c biÖt xoay quanh s¶n phÈm hµng hãa, dÞch vô mµ doanh nghiÖp tung ra thÞ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 tr-êng. Nh÷ng kh¸c biÖt nµy cã thÓ biÓu hiÖn d-íi nhiÒu h×nh thøc nh-: nÐt riªng vÒ thiÕt kÕ hay danh tiÕng s¶n phÈm, c«ng nghÖ s¶n xuÊt, ®Æc tÝnh s¶n phÈm, dÞch vô b¸n hµng vµ m¹ng l-íi b¸n hµng.3 Nh÷ng yÕu tè gãp phÇn t¹o nªn lîi thÕ c¹nh tranh trong doanh nghiÖp Lîi thÕ c¹nh tranh lµ mét trong nh÷ng thÕ m¹nh ®-îc h×nh thµnh tõ néi t¹i cña doanh nghiÖp hoÆc doanh nghiÖp cã thÓ huy ®éng c¸c nguån lùc bªn ngoµi ®Ó cã thÓ c¹nh tranh th¾ng lîi.
BÊt cø doanh nghiÖp nµo muèn cã lîi thÕ c¹nh tranh cÇn ph¶i nghiªn cøu c¸c yÕu tè sau: - ChÊt l-îng s¶n phÈm - Doanh nghiÖp cã thÕ m¹nh vÒ c¬ së vËt chÊt, trang thiÕt bÞ, nhµ x-ëng, ®Þa ®iÓm kinh doanh vµ v¨n hãa c«ng ty. - Kh¶ n¨ng ph¸t triÓn s¶n phÈm míi, ®æi míi hÖ thèng ph©n phèi, d©y chuyÒn c«ng nghÖ. - Doanh nghiÖp cã nh÷ng ®Æc ®iÓm g× v-ît tréi h¬n vÒ mÆt gi¸ c¶ s¶n phÈm; chÊt l-îng s¶n phÈm hµng hãa, dÞch vô vµ m¹ng l-íi ph©n phèi. - Kh¶ n¨ng ®èi ngo¹i: thÓ hiÖn ë sù liªn kÕt víi c¸c doanh nghiÖp kh¸c hoÆc liªn doanh víi c¸c ®èi t¸c ngoµi n-íc, hoÆc ®-îc sù hæ trî cña c¸c tæ chøc kh¸c trong c¹nh tranh vµ kh¶ n¨ng tranh thñ ®-îc sù l·nh, chØ ®¹o cña chÝnh quyÒn c¸c cÊp.
- Kh¶ n¨ng tµi chÝnh: §-îc ®¸nh gi¸ th«ng qua kh¶ n¨ng qu¶n lý chi phÝ, huy ®éng vèn vµ thanh to¸n c¸c nghÜa vô tµi chÝnh. - Sù thÝch nghi cña tæ chøc: ThÓ hiÖn ë sù linh ho¹t cña tæ chøc ®Ó thÝch nghi víi sù thay ®æi cña m«i tr-êng. - Kh¶ n¨ng tiÕp thÞ: RÊt nhiÒu doanh nghiÖp thµnh c«ng dùa vµo sù næ lùc cña doanh nghiÖp ®Ó ph¸t triÓn s¶n phÈm míi, n©ng cao chÊt l-îng dÞch vô, phôc vô vµ ph©n phèi s¶n phÈm v-ît tréi qóa sù mong ®îi cña kh¸ch hµng.2 CAÏNH TRANH TRONG KINH DOANH NGAÂN HAØNG 1.1 Kh¸i niÖm c¹nh tranh cña NHTM: C¹nh tranh cña NHTM lµ kh¶ n¨ng t¹o ra vµ sö dông cã hiÖu qña c¸c lîi thÕ so s¸nh ®Ó giµnh th¾ng lîi trong qóa tr×nh c¹nh tranh víi c¸c ®èi thñ vµ lµ nh÷ng næ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 lùc ho¹t ®éng ®ång bé cña ng©n hµng trong mét lÜnh vùc khi cung øng cho kh¸ch hµng nh÷ng s¶n phÈm dÞch vô cã chÊt l-îng cao, chi phÝ rÎ ®Ó tõ ®ã kh¼ng ®Þnh vÞ trÝ, th-¬ng hiÖu v-ît tréi h¬n c¸c ®èi thñ kh¸c trong cïng lÜnh vùc ho¹t ®éng. C¹nh tranh lµ mét qóa tr×nh, b¾t ®Çu lµ viÖc t¹o lËp c¸c n¨ng lùc vÒ tµi chÝnh, c«ng nghÖ, nh©n lùc, m¹ng l-íi, qu¶n trÞ ®iÒu hµnh; sö dông c¸c n¨ng lùc trªn ®Ó ®¹t c¸c kÕt qña cña c¹nh tranh lµ t¨ng n¨ng suÊt, chÊt l-îng vµ hiÖu qña ho¹t ®éng cao h¬n so víi c¸c chØ sè nµy cña c¸c ®èi thñ c¹nh tranh trªn thÞ tr-êng; ph¶n ¸nh ®-îc xu h-íng ph¸t triÓn kh«ng chØ trong ng¾n h¹n mµ c¶ tiÒm n¨ng vµ xu h-íng cã tÝnh dµi h¹n vµ bÒn v÷ng.
Trong kinh doanh lÜnh vùc tµi chÝnh c¸c ng©n hµng c¹nh tranh lÉn nhau trong viÖc cung cÊp dÞch vô tµi chÝnh dùa vµo c¸c -u thÕ cña m×nh trong c¸c ph-¬ng diÖn sau: - Gi¸ c¶ cña c¸c s¶n phÈm, dÞch vô tµi chÝnh - Sù tiÖn nghi trong viÖc tiÕp cËn c¸c s¶n phÈm vµ dÞch vô tµi chÝnh: + MËt ®é phôc vô vÒ mÆt ®Þa lý ( sè chi nh¸nh, phßng giao dÞch, …). + Sù ®a d¹ng vÒ s¶n phÈm, dÞch vô tµi chÝnh cung cÊp. + ChÊt l-îng s¶n phÈm vµ dÞch vô ng©n hµng (tèc ®é xö lý vµ tÝnh chÝnh x¸c cña viÖc xö lý). - Sù tin cËy: Lßng tin cña c«ng chóng vµo ngµnh ng©n hµng nãi chung vµ mét phÇn ng©n hµng nãi riªng phô thuéc vµo c¸c yÕu tè nh-: vèn tù cã, sù æn ®Þnh thu nhËp, chÊt l-îng th«ng tin do ng©n hµng cung cÊp vµ c«ng khai.
‚C³nh tranh‛ ®îc x²c ®Þnh bëi 3 yÕu tè liªn hÖ víi nhau: (1) thùc hiÖn c¹nh tranh, (2) tiÒm lùc c¹nh tranh, (3) qu¶n trÞ qóa tr×nh. Ba yÕu tè nµy m« t¶ nh÷ng b-íc kh¸c nhau trong qóa tr×nh c¹nh tranh. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 1 Thực Tiềm hiện lực 2 5 3 4 6 Quùa trình H×nh 1.1 M« h×nh qóa tr×nh c¹nh tranh (1) Sù thùc hiÖn cã thÓ chøng minh ®-îc. (2) N¨ng lùc hoµn thiÖn viÖc thùc hiÖn.
(3) T¹o ra nh÷ng kh¶ n¨ng lùa chän tiÒm lùc. (4) Qu¶n trÞ c¸c gi¶i ph¸p tiÒm n¨ng ®Ó ®¹t ®-îc kÕt qña. (5) KÕt qña ®¹t ®-îc gióp n©ng cao qóa tr×nh qu¶n trÞ. (6) QuyÕt ®Þnh qu¶n trÞ t¹o ra c¸c tiÒm lùc.
‚TiÒm løc c³nh tranh‛ l¯ thíc ®o cða viÖc m« t¶ ®Çu vµo cña ho¹t ®éng; kÕt qða sÎ ®o lêng ®Çu ra cða ho³t ®éng v¯ ‚qòa tr×nh‛ sÎ ®o lêng chÊt lîng ho³t ®éng cña ng©n hµng. Rá rµng lµ kh«ng cã mét th-íc ®o ®¬n lÎ nµo ®Ó cã thÓ gi¶i thÝch toµn bé s¾c th¸i cña c¹nh tranh trong qóa tr×nh n¨ng ®éng. NÕu chØ xem xÐt kÕt qña thùc hiÖn th× mét vÊn ®Ò lµ tÝnh bÒn v÷ng cña kÕt qña ho¹t ®éng ®· ®¹t ®-îc vÉn lµ mét c©u hái kh«ng cã lêi gi¶i. NhiÒu yÕu tè kh«ng cã tÝnh ch¾c ch¾n liªn quan ®Õn viÖc thµnh c«ng cña qu¶n trÞ còng nh- sù t¸i t¹o vµ duy tr× tiÒm n¨ng c¹nh tranh vµ ®©y chÝnh lµ mét phÇn cña qóa tr×nh ho¹ch ®Þnh cho c¹nh tranh trong t-¬ng lai cña ng©n hµng.
Ng-îc l¹i, nÕu chØ dùa trªn tiÒm n¨ng vÒ c¹nh tranh ®Ó ®¸nh gi¸ th× kh«ng thÓ x¸c ®Þnh ®-îc r»ng nh÷ng tiÒm n¨ng nµy cã thÓ trë thµnh hiÖn thùc hay kh«ng. Gi¶ sö nh÷ng lîi thÕ cÇn thiÕt mang l¹i nh÷ng thµnh c«ng bÊt kÓ kh¶ n¨ng cña mét sè tiÒm n¨ng ch-a ®-îc x¸c ®Þnh vµ hËu qña lµ cã thÓ dÉn ®Õn nh÷ng kÕt qña mÐo mã, lÖch l¹c. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Qu¶n trÞ qóa tr×nh vÒ b¶n chÊt khã cã thÓ ®Þnh l-îng chÝnh x¸c vµ do vËy sÏ ®Æt nÆng vµo vÊn ®Ò ®Þnh tÝnh. ViÖc so s¸nh, ®¸nh gi¸ chÊt l-îng cña qóa tr×nh qu¶n trÞ nh- lµ mét kh¸i niÖm c¬ b¶n cña c¹nh tranh cã thÓ sÏ lµ kh«ng ®Çy ®ñ khi nã kh«ng liªn hÖ tíi kÕt qña cña ho¹t ®éng qu¶n trÞ th«ng qua viÖc ®o l-êng kÕt qña.2 Nh÷ng ®Æc tr-ng vÒ c¹nh tranh cña NHTM Còng nh- c¸c ®¬n vÞ kh¸c trong kinh tÕ thÞ tr-êng.
Ng©n hµng th-¬ng m¹i trong kinh doanh lu«n ph¶i ®èi mÆt víi sù c¹nh tranh ngµy cµng gay g¾t. MÆt kh¸c, khi so s¸nh víi sù c¹nh tranh cña c¸c tæ chøc kinh tÕ th× c¹nh tranh gi÷a c¸c NHTM cã nh÷ng ®Æc tÝnh nh-: - §èi thñ c¹nh tranh ganh ®ua nhau nh-ng còng cã sù hîp t¸c víi nhau trong cïng mét lÜnh vùc kinh doanh, - C¹nh tranh trong kinh doanh ng©n hµng lu«n ph¶i h-íng tíi mét thÞ tr-êng lµnh m¹nh vµ tr¸nh ®Ó x¶y ra rñi ro cho hÖ thèng, - C¹nh tranh th«ng qua sù ®iÒu tiÕt gi¸n tiÕp vµ th-êng xuyªn cña NHTW cña mçi quèc gia hoÆc trong khu vùc, - C¹nh tranh trong kinh doanh phô thuéc rÊt nhiÒu vµo m«i tr-êng bªn ngoµi nh-: m«i tr-êng kinh doanh, doanh nghiÖp, tËp qu¸n sinh ho¹t cña d©n ®Þa ph-¬ng,… - C¹nh tranh trong kinh doanh ng©n hµng th-êng xuyªn chÞu ¶nh h-ëng cña thÞ tr-êng tµi chÝnh quèc tÕ.3 C¸c nh©n tè t¸c ®éng ®Õn c¹nh tranh cña NHTM.1 C¸c yÕu tè cña b¶n th©n doanh nghiÖp. C¸c yÕu tè nµy bao gåm c¸c yÕu tè vÒ con ng-êi: chÊt l-îng, kü n¨ng, chi phÝ; yÕu tè vËt chÊt; c¸c yÕu tè vÒ tr×nh ®é nh- khoa häc kü thuËt, kinh nghiÖm thÞ tr-êng; c¸c yÕu tè vÒ vèn. C¸c yÕu tè nµy cã thÓ chia lµm 2 lo¹i lµ c¸c yÕu tè m«i tr-êng c¬ b¶n nh- m«i tr-êng tù nhiªn, ®Þa lý, lao ®éng kh«ng cã kü n¨ng vµ c¸c yÕu tè n©ng cao nh- th«ng tin, lao ®éng cã tr×nh ®é cao,… Trong hai yÕu tè trªn th× yÕu tè thø hai cã ý nghÜa quyÕt ®Þnh tíi kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña doanh nghiÖp, chóng quyÕt ®Þnh nh÷ng lîi thÕ c¹nh tranh ë møc ®é cao vµ nh÷ng c«ng nghÖ cã LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 tÝnh ®éc quyÒn.
Trong dµi h¹n th× ®©y lµ nh÷ng yÕu tè cã tÝnh quyÕt ®Þnh, chóng ph¶i ®-îc ®Çu t- ph¸t triÓn mét c¸ch l©u dµi.2 Nhu cÇu cña kh¸ch hµng §©y lµ yÕu tè cã t¸c ®éng rÊt lín tíi sù ph¸t triÓn cña doanh nghiÖp, nã quyÕt ®Þnh sù sèng cßn cña doanh nghiÖp. Th«ng qua nhu cÇu cña kh¸ch hµng mµ doanh nghiÖp cã thÓ tËn dông ®-îc lîi thÕ theo qui m«, c¶i thiÖn ®-îc c¸c ho¹t ®éng kinh doanh vµ dÞch vô cña m×nh.