GI O V OT O TRƢỜNG I HỌC KINH TẾ TP.HỒ HÍ MINH ẶNG PHƢƠNG THẢO MỐI QUAN HỆ PHI TUYẾN GIỮA NẮM GIỮ TIỀN MẶT V GI TRỊ DOANH NGHIỆP LUẬN VĂN TH SĨ KINH TẾ Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com GI O V OT O TRƢỜNG I HỌC KINH TẾ TP.HỒ HÍ MINH ẶNG PHƢƠNG THẢO MỐI QUAN HỆ PHI TUYẾN GIỮA NẮM GIỮ TIỀN MẶT V GI TRỊ DOANH NGHIỆP Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng Mã số: 60340201 LUẬN VĂN TH SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. NGUYỄN VĨNH HÙNG Tp. Hồ Chí Minh - Năm 2015 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI AM OAN Trong quá trình thực hiện luận văn với đề tài “Mối quan hệ phi tuyến giữa nắm giữ tiền mặt và giá trị doanh nghiệp”, tôi đã vận dụng kiến thức học tập của mình và với sự trao đổi, hƣớng dẫn, góp ý của Giáo viên hƣớng dẫn để thực hiện đề tài luận văn Thạc sĩ này.
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi, các số liệu và kết quả trong luận văn này là hoàn toàn trung thực và có nguồn gốc trích dẫn rõ ràng. Các kết quả của luận văn chƣa từng đƣợc công bố ở bất cứ công trình nghiên cứu nào. Luận văn đƣợc thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của TS Nguyễn Vĩnh Hùng. Hồ Chí Minh, ngày 31 tháng 05 năm 2015 Ngƣời thực hiện luận văn ĐẶNG PHƢƠNG THẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com M CL C LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG TÓM TẮT CHƢƠNG 1 : GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU.
Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Giá trị của bài nghiên cứu.
Kết cấu bài nghiên cứu. 4 CHƢƠNG 2 : TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƢỚC ĐÂY VỀ NẮM GIỮ TIỀN MẶT. Động cơ của việc nắm giữ tiền mặt và khung lý thuyết. Động cơ nắm giữ tiền mặt.
Các lý thuyết về nắm giữ tiền mặt. Tổng quan các nghiên cứu trƣớc đây. 9 CHƢƠNG 3 : PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Dữ liệu nghiên cứu.
Phƣơng pháp nghiên cứu. Mô hình nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu. 39 CHƢƠNG 4 : KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.
Thống kê mô tả. Phân tích tƣơng quan. Kết quả kiểm định của các mô hình nghiên cứu. 43 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Kết quả mô hình 1: Tác động của việc nắm giữ tiền mặt đến giá trị doanh nghiệp. Kết quả mô hình 2: Các nhân tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp. Kết quả mô hình 3 : Độ lệch khỏi mức tiền mặt tối ƣu có làm giảm giá trị doanh nghiệp?. Kết quả mô hình 4 : Độ lệch trên hay dƣới ( nhiều hơn hay ít hơn) mức tiền mặt tối ƣu đều làm giảm giá trị doanh nghiệp.
55 HƢƠNG 5 : KẾT LUẬN. 59 DANH M T I LIỆU THAM KHẢO PH L C LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH M KÝ HIỆU, HỮ VIẾT TẮT TỪ VIẾT TẮT TÊN ẦY Ủ HSX Sở Giao Dịch Chứng khoán TP.HCM HNX Sở Giao Dịch Chứng khoán Hà Nội GMM Generalized method of moments OLS Ordinary least squares TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh TS Tài sản VCP Vốn cổ phần VIF Variance Inflation Factor LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH M ẢNG Bảng 2. Bảng tóm tắt một số nghiên cứu trƣớc đây. Danh mục các ngành nghề đƣợc sử dụng trong mẫu nghiên cứu.
Kỳ vọng nghiên cứu của các yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt:. Bảng mô tả ý nghĩa và phƣơng pháp tính toán các biến trong bài nghiên cứu38 Bảng 4. Bảng tổng hợp thống kê mô tả các biến đƣợc sử dụng trong bài nghiên cứu. Thể hiện ma trận tƣơng quan giữa các biến nghiên cứu.
Kết quả ƣớc lƣợng mô hình 1 qua hai biến đại diện cho giá trị công ty. Kết quả hồi quy các nhân tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt. Quan hệ kỳ vọng và thực tế của các nhân tố tác động đến tỷ lệ tiền mặt nắm giữ của doanh nghiệp. Kết quả mô hình 3 qua hai biến đại diện.
Kết quả mô hình 4 qua hai biến đại diện. 55 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 1 TÓM TẮT Nắm giữ tiền mặt là một chủ đề luôn đƣợc quan tâm trong các nghiên cứu về tài chính doanh nghiệp. Động cơ nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp rất đa dạng, có thể do hạn chế về tài chính, nguồn tài trợ bên ngoài tốn kém, chính sách quản trị doanh nghiệp hay sức ép từ các chủ nợ nhƣ ngân hàng. Chính vì thế, tiền mặt luôn là một trong những tiêu chuẩn không thể thiếu trong việc đánh giá tình hình tài chính của một doanh nghiệp.
Bài nghiên cứu này đóng góp vào các nghiên cứu trƣớc đây về nắm giữ tiền mặt thông qua việc xem xét mối quan hệ phi tuyến giữa nắm giữ tiền mặt và giá trị doanh nghiệp đồng thời kiểm định có tồn tại mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu giúp tối đa hóa giá trị doanh nghiệp không? Mức tiền mặt tối ƣu này đƣợc tính nhƣ thế nào ? Và khi mức tiền mặt nắm giữ lệch khỏi mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu thì giá trị doanh nghiệp có bị giảm hay không? Để thực hiên mục tiêu nghiên cứu, bài nghiên cứu sử dụng mẫu gồm 157 công ty công ty phi tài chính ở nhiều lĩnh vực hoạt động đƣợc niêm yết trên hai sở giao dịch chứng khoán lớn ở Việt Nam là Sở giao dịch chứng khoán TP.HCM (HSX) và Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) từ năm 2009 đến năm 2013. Thông qua việc sử dụng mô hình GMM sai phân bậc nhất (Difference GMM), bài nghiên cứu sẽ xác định lƣợng tiền mặt nắm giữ tối ƣu, từ đó tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Bên cạnh đó, phƣơng pháp hồi quy theo hiệu ứng cố định (Fixed - Effect) cũng đƣợc sử dụng để phân tích các nhân tố tác động đến việc nắm giữ tiền mặt của các doanh nghiệp niêm yết ở Việt Nam. Kết quả bài nghiên cứu cho thấy: Thứ nhất, tồn tại mối quan hệ phi tuyến hình Parabol giữa việc nắm giữ tiền mặt và giá trị doanh nghiệp, đỉnh của Parabol chính là mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu, tại đó có thể tối đa hóa giá trị doanh nghiệp.
Thứ hai, bất kể độ lệch nào ra khỏi mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu đó sẽ làm giảm giá trị doanh nghiệp. Từ khóa : Nắm giữ tiền mặt, Giá trị doanh nghiệp, Bất cân xứng thông tin. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 2 HƢƠNG 1 : GIỚI THIỆU Ề T I NGHIÊN ỨU 1. Lý do chọn đề tài Trong những năm gần đây, trên thế giới, vấn đề nghiên cứu về tác động của việc nắm giữ tiền mặt lên giá trị doanh nghiệp rất đƣợc quan tâm.
Bởi lẽ doanh nghiệp nào cũng cần phải nắm giữ tiền để chi trả các chi phí giao dịch, đối phó với những biến động bất thƣờng không mong muốn đồng thời có thể thực hiện các dự án đầu tƣ sinh lợi giúp gia tăng giá trị tài sản cho các cổ đông. Những doanh nghiệp với lƣợng tiền dồi dào có khả năng thu hút sự chú ý của các nhà đầu tƣ hơn vì các nhà đầu tƣ tin rằng các công ty này sẽ có nhiều thuận lợi hơn trong việc tìm kiếm các cơ hội đầu tƣ trong tƣơng lai và cũng dễ dàng xử lý các tình huống bất lợi hơn. Nếu không có tiền mặt, doanh nghiệp có thể lâm vào tình trạng kiệt quệ tài chính hoặc phải từ bỏ cơ hội đầu tƣ đối với những dự án có khả năng sinh lợi. Theo thống kê của Cục quản lý đăng ký kinh doanh thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tƣ, trong năm 2012 trong số các doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và giải thể thì có đến hơn 60% là do gặp những vấn đề về tiền mặt.
Tuy nhiên doanh nghiệp giữ nhiều tiền chƣa hẳn là tốt. Nắm giữ nhiều tiền mặt có thể làm tăng chi phí đại diện giữa nhà quản trị và cổ đông. Vì lợi ích cá nhân, các nhà quản trị cấp cao có thể đầu tƣ vào các dự án kém hiệu quả. Mặt khác, tỷ lệ tiền mặt nắm giữ cao cũng đi kèm với chi phí cơ hội cao, đặc biệt là khi doanh nghiệp vì nắm giữ tiền mặt mà từ bỏ các cơ hội đầu tƣ có khả năng sinh lợi cao hơn.
Nhƣ vậy nắm giữ tiền mặt có tính hai mặt. Để đạt đƣợc kết quả tốt nhất, các công ty nên cân đối giữa chi phí và lợi ích khi nắm giữ các tài sản thanh khoản để đạt đƣợc mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu. Trƣớc đây đã có nhiều nghiên cứu về vấn đề nắm giữ tiền mặt. Phần lớn các nghiên cứu thƣờng tập trung vào xem xét những yếu tố tác động đến việc nắm giữ tiền, ảnh hƣởng của việc nắm giữ tiền đối với các quyết định đầu tƣ, tài trợ cũng nhƣ những chính sách quản trị của công ty.
Mặc dù đã có nhiều nghiên cứu về việc nắm giữ tiền mặt của doanh nghiệp nhƣng rất ít các nghiên cứu tập trung vào nghiên cứu tác động trực tiếp của việc nắm giữ tiền mặt lên giá trị doanh nghiệp, cũng nhƣ giúp LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 doanh nghiệp xác định đƣợc mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu để có thể tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Trong thực tế liệu có tồn tại mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu có thể tối đa hóa giá trị doanh nghiệp không? Mức nắm giữ tiền mặt tối ƣu là điểm mà tại đó lợi ích biên bù đắp chi phí biên. Và giá trị doanh nghiệp có giảm hay không khi lƣợng tiền mặt nắm giữ vƣợt khỏi mức tiền mặt nắm giữ tối ƣu? Xuất phát từ những lý do trên, Tác giả đã chọn đề tài “Mối quan hệ phi tuyến giữa nắm giữ tiền mặt và giá trị của các doanh nghiệp” làm đề tài nghiên cứu. Bài nghiên cứu này nhằm góp phần giúp các doanh nghiệp có một cái nhìn đầy đủ hơn về vấn đề nắm giữ tiền mặt.
Từ đó, doanh nghiệp có thể điều chỉnh lƣợng tiền mặt nắm giữ hợp lý để tối ƣu hóa giá trị doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu và các vấn đề nghiên cứu Bài nghiên cứu xem xét mối quan hệ phi tuyến giữa việc nắm giữ tiền mặt và giá trị doanh nghiệp.