Luận văn thạc sĩ UEH: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng BIDV

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu ueh giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại ngân hàng tmcp đầu tư và phát triển việt nam, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề xuất giải

• Tác giả: Bùi Thanh Bảo Yến
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Đức
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển dịch vụ thẻ tại Ngân hàng TMCP Đầu Tư và Phát triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG
• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DỊCH VỤ THẺ CỦA NHTM
• 1.1. THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT
• 1.1.1. Sự cần thiết của việc thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.1.2. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2. DỊCH VỤ THẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.2.1. Khái niệm và đặc điểm của thẻ ngân hàng và dịch vụ thẻ
• 1.2.2. Phân loại thẻ ngân hàng
• 1.2.3. Các chủ thể tham gia dịch vụ thẻ của NHTM
• 1.2.4. Vai trò của dịch vụ thẻ trong việc phát triển kinh tế xã hội
• 1.2.5. Quy trình phát hành và thanh toán thẻ
• 1.3. SỰ CẦN THIẾT ĐẨY MẠNH SỰ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI
• 1.3.1. Khái niệm về phát triển dịch vụ thẻ
• 1.3.2. Các chỉ tiêu xác định sự phát triển dịch vụ thẻ
• 1.3.3. Ý nghĩa việc phát triển dịch vụ thẻ
• 1.4. NHỮNG RỦI RO TRONG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ
• 1.4.1. Rủi ro giả mạo
• 1.4.2. Rủi ro tín dụng
• 1.4.3. Rủi ro kỹ thuật
• 1.4.4. Rủi ro đạo đức
• 1.5. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ CỦA NHTM
• 1.5.1. Nhân tố chủ quan
• 1.5.2. Nhân tố khách quan
• 1.6. KẾT LUẬN CHƢƠNG 1
• 2. CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1.1. Quá trình thành lập và phát triển
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức hoạt động
• 2.1.3. Tình hình hoạt động từ năm 2009 đến 2012
• 2.2. THỰC TRẠNG DỊCH VỤ THẺ TẠI BIDV
• 2.2.1. Tình hình phát triển dịch vụ thẻ tại Việt Nam
• 2.2.2. Quy trình nghiệp vụ thẻ của BIDV
• 2.2.3. Các loại thẻ do BIDV phát hành và thanh toán
• 2.2.4. Thực trạng cung ứng dịch vụ thẻ tại BIDV giai đoạn 2009-2012
• 2.3. ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI BIDV
• 2.3.1. Kết quả đạt đƣợc
• 2.3.2. Những tồn tại và hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những tồn tại
• 2.4. KẾT LUẬN CHƢƠNG 2
• 3. CHƢƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.1. ĐỊNH HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA BIDV GIAI ĐOẠN 2011-2015 VÀ TẦM NHÌN ĐẾN 2020
• 3.1.1. Định hƣớng phát triển chung
• 3.1.2. Định hƣớng về phát triển dịch vụ thẻ
• 3.1.3. Tình hình phát triển kinh tế xã hội
• 3.1.4. Tiềm năng của thị trƣờng thẻ
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ THẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƢ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.2.1. Nhóm giải pháp do bản thân Ngân hàng TMCP Đầu tƣ và Phát triển Việt Nam tổ chức thực hiện
• 3.2.2. Nhóm giải pháp hỗ trợ
• 3.3. KẾT LUẬN CHƢƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC 1: CÁC HÌNH THỨC THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶTc
• PHỤ LỤC 2: PHÂN LOẠI THẺ NGÂN HÀNG
• PHỤ LỤC 3: HOẠT ĐỘNG PHÁT HÀNH THẺ
• PHỤ LỤC 4: HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ

Tóm tắt

I. Tổng quan về dịch vụ thẻ tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam

Dịch vụ thẻ tại ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã trở thành một phần quan trọng trong hệ thống ngân hàng thương mại. Với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu thanh toán không dùng tiền mặt, dịch vụ thẻ không chỉ đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà còn góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng. BIDV đã đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ và phát triển các sản phẩm thẻ đa dạng, từ thẻ ghi nợ đến thẻ tín dụng, nhằm phục vụ tốt nhất cho khách hàng.

1.1. Khái niệm và vai trò của dịch vụ thẻ ngân hàng

Dịch vụ thẻ ngân hàng là hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, cho phép khách hàng thực hiện các giao dịch tài chính một cách nhanh chóng và an toàn. Thẻ ngân hàng không chỉ giúp khách hàng dễ dàng quản lý tài chính cá nhân mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho các giao dịch thương mại.

1.2. Lịch sử phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV

BIDV đã bắt đầu cung cấp dịch vụ thẻ từ những năm đầu thế kỷ 21. Qua nhiều năm phát triển, ngân hàng đã không ngừng cải tiến công nghệ và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

II. Những thách thức trong phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV

Mặc dù dịch vụ thẻ tại BIDV đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác và sự phát triển của công nghệ tài chính (Fintech) đang tạo ra áp lực lớn đối với BIDV. Để duy trì và phát triển dịch vụ thẻ, ngân hàng cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và tăng cường các tiện ích đi kèm.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại và các sản phẩm thẻ đa dạng đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. BIDV cần phải có những chiến lược marketing hiệu quả để thu hút khách hàng.

2.2. Áp lực từ công nghệ tài chính Fintech

Sự phát triển nhanh chóng của các công ty Fintech đã làm thay đổi cách thức cung cấp dịch vụ tài chính. BIDV cần phải nhanh chóng áp dụng công nghệ mới để không bị tụt lại phía sau.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV

Để phát triển dịch vụ thẻ, BIDV cần áp dụng một số phương pháp chiến lược. Việc đầu tư vào công nghệ, nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ là những yếu tố quan trọng. Ngoài ra, ngân hàng cũng cần chú trọng đến việc đào tạo nhân viên và cải thiện dịch vụ khách hàng.

3.1. Đầu tư vào công nghệ mới

BIDV cần đầu tư vào các công nghệ tiên tiến như thẻ chip EMV và các giải pháp thanh toán di động để nâng cao tính bảo mật và tiện lợi cho khách hàng.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ khách hàng sẽ giúp BIDV tạo ra sự khác biệt trong dịch vụ thẻ, từ đó thu hút và giữ chân khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về dịch vụ thẻ

Nghiên cứu về dịch vụ thẻ tại BIDV cho thấy rằng việc phát triển dịch vụ thẻ không chỉ mang lại lợi ích cho ngân hàng mà còn cho khách hàng. Các tiện ích từ dịch vụ thẻ như thanh toán nhanh chóng, an toàn và dễ dàng đã giúp nâng cao trải nghiệm của khách hàng. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự phát triển của dịch vụ thẻ đã góp phần tăng trưởng doanh thu cho ngân hàng.

4.1. Lợi ích của dịch vụ thẻ đối với khách hàng

Khách hàng sử dụng dịch vụ thẻ được hưởng nhiều lợi ích như thanh toán nhanh chóng, an toàn và các chương trình khuyến mãi hấp dẫn từ ngân hàng.

4.2. Tác động của dịch vụ thẻ đến doanh thu của BIDV

Sự gia tăng số lượng thẻ phát hành và giao dịch qua thẻ đã giúp BIDV tăng trưởng doanh thu đáng kể trong những năm qua.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của dịch vụ thẻ tại BIDV

Dịch vụ thẻ tại BIDV đã có những bước phát triển mạnh mẽ và hứa hẹn sẽ tiếp tục phát triển trong tương lai. Với sự đầu tư vào công nghệ và cải tiến dịch vụ, BIDV có thể nâng cao vị thế cạnh tranh và đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng. Triển vọng phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV là rất khả quan, đặc biệt trong bối cảnh thị trường tài chính ngày càng phát triển.

5.1. Định hướng phát triển dịch vụ thẻ trong tương lai

BIDV sẽ tiếp tục mở rộng các sản phẩm thẻ và cải thiện chất lượng dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.

5.2. Tầm nhìn của BIDV trong lĩnh vực dịch vụ thẻ

BIDV hướng tới việc trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực dịch vụ thẻ tại Việt Nam, với các sản phẩm và dịch vụ tiên tiến nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam trong giai đoạn 2009 - 2012 ghi nhận những bước chuyển mình mạnh mẽ, với tốc độ tăng trưởng số lượng thẻ phát hành toàn thị trường đạt 38%, đưa tổng quy mô thẻ cả nước chạm mốc 57,1 triệu thẻ vào cuối năm 2012. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và sức ép cạnh tranh ngày càng gia tăng từ các ngân hàng thương mại cổ phần cũng như nhóm ngân hàng ngoại có ưu thế vượt trội về công nghệ, việc phát triển dịch vụ thẻ trở thành mục tiêu chiến lược của hệ thống ngân hàng Việt Nam.

Đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV), quá trình chuyển đổi từ mô hình ngân hàng chuyên doanh phục vụ đầu tư xây dựng cơ bản sang ngân hàng thương mại bán lẻ đa năng đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực cạnh tranh trong mảng dịch vụ thẻ. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của đề tài tập trung vào việc đánh giá toàn diện bức tranh hoạt động thẻ của BIDV, chỉ rõ những điểm nghẽn về cơ cấu sản phẩm, công nghệ bảo mật và năng lực khai thác hạ tầng thanh toán.

Mục tiêu nghiên cứu cụ thể bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về dịch vụ thẻ ngân hàng thương mại; phân tích thực trạng cung ứng dịch vụ thẻ tại BIDV giai đoạn 2009 - 2012; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp mang tính khả thi nhằm đẩy mạnh quy mô, nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa nguồn thu phí. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ thực tiễn giúp BIDV gia tăng thị phần từ mức 8,97% năm 2012 lên các mốc cao hơn, đồng thời đóng góp tích cực vào mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thanh toán quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết trung gian tài chính hiện đại và lý thuyết thanh toán phi tiền mặt để làm rõ vai trò của ngân hàng trong việc tuần hoàn vốn và tối ưu hóa chi phí giao dịch xã hội. Căn cứ khoản 6a, Điều 98, Luật các tổ chức tín dụng số 47/2010/QH12, dịch vụ thanh toán qua thẻ ngân hàng được xác định là phương thức chi trả không dùng tiền mặt phát triển ở trình độ cao, kết hợp giữa công nghệ viễn thông hiện đại và nghiệp vụ ngân hàng truyền thống.

Bên cạnh đó, đề tài tiếp cận khung lý thuyết quản trị rủi ro ngân hàng thương mại để phân loại 4 nhóm rủi ro đặc thù trong hoạt động thẻ: rủi ro giả mạo trong phát hành và thanh toán, rủi ro tín dụng đối với hạn mức chi tiêu thẻ, rủi ro kỹ thuật hệ thống vận hành liên tục 24/7, và rủi ro đạo đức từ phía cán bộ nghiệp vụ. Nghiên cứu cũng làm rõ 3 khái niệm cốt lõi:

• Thẻ ngân hàng: Phương tiện thanh toán đích danh do ngân hàng phát hành cho khách hàng nhằm thực hiện giao dịch rút tiền, chuyển khoản và chi trả mua sắm hàng hóa dịch vụ.
• Ngân hàng phát hành và ngân hàng thanh toán: Chủ thể thiết lập hợp đồng quản trị tài khoản với chủ thẻ, và chủ thể ký kết hợp tác, lắp đặt thiết bị POS/EDC với đơn vị chấp nhận thẻ.
• Tiện ích dịch vụ thẻ: Hệ sinh thái giá trị gia tăng tích hợp trên thẻ bao gồm quản lý tài khoản tiết kiệm, dịch vụ thấu chi, thanh toán hóa đơn tự động và các chương trình ưu đãi liên kết.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp duy vật biện chứng, thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng và tổng hợp số liệu thứ cấp. Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính kiểm toán, thống kê nghiệp vụ của Trung tâm Thẻ BIDV, các báo cáo chuyên đề của Hiệp hội Thẻ Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong toàn bộ giai đoạn 2009 - 2012.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ hoạt động cung ứng thẻ trên mạng lưới gồm 117 chi nhánh và sở giao dịch, hơn 551 điểm mạng lưới và 1.300 điểm ATM/POS của BIDV tại 63 tỉnh, thành phố. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ hệ thống giúp loại bỏ sai số cục bộ, đảm bảo tính đại diện cao nhất cho năng lực kinh doanh thẻ của ngân hàng. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích so sánh chuỗi thời gian kết hợp phân tích cơ cấu là nhằm chỉ ra sự biến động về quy mô phát hành, tốc độ tăng trưởng doanh thu dịch vụ, đồng thời bóc tách tỷ trọng giữa các phân khúc thẻ nội địa và thẻ quốc tế trong mối tương quan với toàn ngành có 46 ngân hàng thương mại đang trang bị 14.300 máy ATM và 101.400 máy POS.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát và phân tích dữ liệu thực tế tại BIDV giai đoạn 2009 - 2012 đưa ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, quy mô phát hành thẻ tăng trưởng vượt bậc về số lượng tuyệt đối. Năm 2009, tổng số thẻ phát hành của BIDV đạt 1.616.927 thẻ, đến năm 2010 tăng lên 2.734.663 thẻ, năm 2011 đạt 3.577.598 thẻ và đến năm 2012 chạm mốc 4.926.515 thẻ, tương ứng mức tăng gấp hơn 3 lần sau 4 năm. Thị phần của ngân hàng duy trì đà tăng ổn định, đạt mức 8,97% toàn thị trường vào năm 2012.

Thứ hai, cơ cấu danh mục sản phẩm thẻ có sự mất cân đối nghiêm trọng giữa thẻ nội địa và thẻ quốc tế. Năm 2012, thẻ ghi nợ nội địa (Harmony, eTrans, Moving và thẻ liên kết) chiếm tới 4.886.015 thẻ, tương đương 99,18% tổng lượng thẻ phát hành. Ngược lại, các sản phẩm thẻ tín dụng quốc tế mang thương hiệu Visa chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn: dòng Visa Flexi đạt 22.500 thẻ (0,46%) và Visa Precious đạt 18.000 thẻ (0,37%), đưa tổng tỷ trọng thẻ tín dụng chưa chạm tới ngưỡng 1%.

Thứ ba, doanh thu từ hoạt động dịch vụ thẻ ghi nhận bước nhảy vọt ấn tượng. Từ mức khởi điểm khiêm tốn 3 tỷ đồng vào năm 2009, doanh thu đã tăng gấp hơn 14 lần vào năm 2010, duy trì đà tăng trưởng liên tục và đạt mốc 101 tỷ đồng vào năm 2012, ghi nhận mức tăng 43% so với năm 2011. Cơ cấu doanh thu chuyển dịch tích cực sang thu phí thanh toán qua POS và phí dịch vụ thẻ tín dụng.

Thứ tư, mạng lưới cơ sở hạ tầng được đầu tư mở rộng nhưng hiệu quả khai thác chưa đồng đều. Mạng lưới ATM và POS của BIDV đạt hơn 1.300 thiết bị vào năm 2012, đóng góp vào mạng lưới chung của toàn ngành với hơn 14.300 máy ATM và 101.400 máy POS, tuy nhiên các giao dịch thẻ tại BIDV phần lớn vẫn tập trung vào mục đích rút tiền mặt tại ATM thay vì chi tiêu thanh toán qua POS.

Thảo luận kết quả

Khi xem xét diễn biến dữ liệu, sự chuyển biến của dịch vụ thẻ BIDV có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ đường thể hiện đà tăng trưởng số lượng thẻ từ 1,61 triệu lên 4,93 triệu thẻ, kết hợp cùng biểu đồ cột chồng phân tích cơ cấu doanh thu dịch vụ thẻ giai đoạn 2009 - 2012. Bảng tổng hợp thị phần cũng làm nổi bật vị thế cạnh tranh của BIDV so với các ngân hàng đi trước như Vietcombank hay Techcombank.

Nguyên nhân cốt lõi của sự tăng trưởng quy mô phát hành bắt nguồn từ chủ trương triển khai quyết liệt Chỉ thị 20/2007/CT-TTg về trả lương qua tài khoản cho các cơ quan hành chính sự nghiệp, cùng sự ra đời của các dòng sản phẩm đa dạng hóa như thẻ Moving cho sinh viên, thẻ eTrans cho doanh nghiệp và thẻ cao cấp Harmony.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất khiến tỷ lệ thẻ tín dụng quốc tế dừng ở mức dưới 1% là do quy trình thẩm định thu nhập còn khắt khe, tâm lý e ngại nợ tiêu dùng của người dân và sự thiếu hụt các chương trình tiếp thị đột phá. Hơn nữa, chuẩn công nghệ bảo mật thẻ từ truyền thống tiềm ẩn nguy cơ skimming, đòi hỏi ngân hàng phải khẩn trương chuyển dịch sang chuẩn thẻ chip EMV theo xu hướng kết nối liên minh thanh toán quốc gia Banknetvn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa tầm nhìn đưa BIDV trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu và nâng cao hiệu quả kinh doanh dịch vụ thẻ, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi công nghệ và nâng cao chuẩn bảo mật thẻ

• Đơn vị thực hiện: Trung tâm Công nghệ thông tin phối hợp cùng Trung tâm Thẻ BIDV.
• Hành động: Thay thế toàn bộ hệ thống phôi thẻ từ sang thẻ chip điện tử theo tiêu chuẩn quốc tế EMV; tích hợp phần mềm giám sát giao dịch giả mạo thời gian thực nhằm giảm thiểu 90% nguy cơ gian lận thẻ.
• Mục tiêu và lộ trình: Hoàn thành nâng cấp 100% hệ thống đầu mối chấp nhận thẻ ATM/POS và toàn bộ thẻ quốc tế trong giai đoạn 2013 - 2015.

2. Đa dạng hóa sản phẩm và tái cơ cấu tỷ trọng thẻ tín dụng quốc tế

• Đơn vị thực hiện: Khối Khách hàng Bán lẻ và hệ thống 117 chi nhánh toàn quốc.
• Hành động: Mở rộng phát triển dòng thẻ đồng thương hiệu BIDV Manchester United, thẻ MasterCard Platinum hạn mức lên đến 1 tỷ đồng và thẻ BIDV Ready; đơn giản hóa thủ tục cấp hạn mức tín chấp qua lương.
• Mục tiêu và lộ trình: Nâng tỷ trọng số lượng thẻ tín dụng quốc tế từ mức 0,83% năm 2012 lên mức 3 - 5% trên tổng số thẻ phát hành vào cuối năm 2015.

3. Mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ và tối ưu hóa hạ tầng POS

• Đơn vị thực hiện: Phòng Phát triển Mạng lưới thanh toán tại các chi nhánh.
• Hành động: Ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ với các chuỗi siêu thị, trung tâm thương mại, bệnh viện, trường học; ban hành chính sách phí chiết khấu linh hoạt nhằm khuyến khích điểm bán hàng hóa dịch vụ.
• Mục tiêu và lộ trình: Lắp đặt thêm 2.000 đến 3.000 điểm máy POS mới mỗi năm, nâng tốc độ tăng trưởng doanh số thanh toán qua POS đạt trên 35%/năm trong giai đoạn 2013 - 2016.

4. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ vĩ mô và đẩy mạnh truyền thông thanh toán không tiền mặt

• Đơn vị thực hiện: Đề xuất lên Ngân hàng Nhà nước và các bộ ngành liên quan.
• Hành động: Triển khai hiệu quả Quyết định 2453/QĐ-TTg về đề án thanh toán không dùng tiền mặt; hướng dẫn thực hiện nghiêm túc Thông tư 35/2012/TT-NHNN về khung phí thẻ ghi nợ nội địa; hoàn tất hợp nhất các liên minh thẻ Smartlink, VNBC về đầu mối chuyển mạch quốc gia Banknetvn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung nghiên cứu của luận văn mang tính ứng dụng thực tiễn cao, là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng:

• Ban lãnh đạo và cán bộ quản lý sản phẩm thẻ tại các ngân hàng thương mại: Cung cấp cơ sở thực chứng và các bài học kinh nghiệm trong việc phát triển sản phẩm thẻ bán lẻ, thiết kế quy trình phát hành 14 bước, thiết lập hạn mức tín dụng và xây dựng chiến lược định vị thương hiệu thẻ.
• Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Cung cấp dữ liệu thực tiễn từ mạng lưới ngân hàng thương mại nhà nước lớn, hỗ trợ công tác hoạch định chính sách thúc đẩy liên minh chuyển mạch thẻ quốc gia và hoàn thiện khung pháp lý về an ninh thanh toán.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu tham khảo học thuật chuyên sâu về nghiệp vụ ngân hàng thương mại, phương pháp luận nghiên cứu định lượng trong lĩnh vực dịch vụ tài chính hiện đại.
• Doanh nghiệp thương mại dịch vụ và các đơn vị chấp nhận thẻ: Nắm bắt quy trình vận hành thanh toán qua máy POS, quyền lợi và cơ chế phí chiết khấu khi hợp tác làm điểm thanh toán không tiền mặt với hệ thống ngân hàng.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao số lượng thẻ ghi nợ nội địa của BIDV lại chiếm tỷ trọng áp đảo trên 99% trong giai đoạn 2009 - 2012?

Thực trạng này xuất phát từ việc triển khai Chỉ thị 20/2007/CT-TTg về trả lương qua tài khoản ngân hàng cho các đơn vị hưởng ngân sách, giúp BIDV phát hành hàng triệu thẻ eTrans và thẻ liên kết sinh viên. Ngược lại, điều kiện phát hành thẻ tín dụng đòi hỏi chứng minh thu nhập phức tạp, khiến thẻ quốc tế chỉ chiếm dưới 1% tổng quy mô phát hành.

Doanh thu dịch vụ thẻ của BIDV đã có sự bứt phá như thế nào trong giai đoạn nghiên cứu?

Doanh thu dịch vụ thẻ của BIDV đã tăng trưởng vượt bậc từ mức 3 tỷ đồng vào năm 2009 lên 101 tỷ đồng vào năm 2012, tức tăng hơn 33 lần sau 4 năm. Động lực chính đến từ sự gia tăng mạnh mẽ của phí giao dịch thanh toán qua POS, phí rút tiền trên hệ thống hơn 1.300 máy ATM/POS và các khoản thu từ dịch vụ thẻ tín dụng quốc tế.

Chuẩn công nghệ EMV đóng vai trò gì đối với sự phát triển dịch vụ thẻ của BIDV?

Chuẩn thẻ chip EMV tích hợp bộ vi xử lý thông minh giúp mã hóa dữ liệu giao dịch phức tạp, loại bỏ hoàn toàn nguy cơ bị sao chép trộm thông tin dải từ tại các điểm ATM và POS. Việc triển khai chuẩn EMV trên các dòng thẻ Visa và MasterCard giúp BIDV ngăn chặn tối đa rủi ro giả mạo và tạo tiền đề phát triển các tiện ích thanh toán không tiếp xúc.

Quy trình phát hành thẻ tại BIDV được tổ chức chặt chẽ qua những khâu nào?

Quy trình phát hành thẻ tại chi nhánh BIDV gồm 14 bước nghiêm ngặt: từ tiếp nhận hồ sơ, đối chiếu chứng minh nhân thân, thẩm định hạn mức trên phần mềm CMS, kiểm soát viên phê duyệt, phong tỏa tài khoản bảo đảm, đến Trung tâm Thẻ dập nổi, in mã PIN niêm phong và bàn giao trực tiếp đến tay khách hàng theo phiếu hẹn tối đa 7 ngày làm việc.

Ngân hàng thương mại được hưởng những lợi ích cốt lõi nào khi phát triển mạnh dịch vụ thẻ?

Dịch vụ thẻ mang lại nguồn thu phí dịch vụ đa dạng từ phí thường niên, phí giao dịch, phí rút tiền và lãi suất cho vay tiêu dùng. Đồng thời, việc phát hành hàng triệu thẻ giúp ngân hàng huy động được nguồn tiền gửi thanh toán không kỳ hạn khổng lồ với chi phí vốn cực thấp trên các tài khoản thẻ đang hoạt động.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện quá trình phát triển dịch vụ thẻ tại BIDV giai đoạn 2009 - 2012, chỉ ra mức tăng trưởng số lượng thẻ từ 1.616.927 thẻ lên 4.926.515 thẻ và doanh thu đạt mốc 101 tỷ đồng.
• Nghiên cứu nhận diện rõ nét sự mất cân đối cơ cấu khi thẻ ghi nợ nội địa chiếm tới 99,18%, trong khi mảng thẻ tín dụng quốc tế giàu tiềm năng chỉ chiếm dưới 1% thị phần nội bộ.
• Hệ thống 4 nhóm giải pháp đã được đề xuất với trọng tâm là chuyển đổi công nghệ thẻ chip chuẩn EMV, đa dạng hóa danh mục thẻ đồng thương hiệu và mở rộng thêm hàng nghìn điểm thanh toán POS.
• Kế hoạch hành động trong giai đoạn tiếp theo cần tập trung chuẩn hóa quy trình quản trị rủi ro, đẩy mạnh hợp nhất chuyển mạch cùng liên minh Banknetvn nhằm hướng tới mục tiêu trở thành ngân hàng bán lẻ hàng đầu khu vực vào năm 2020.
• Các nhà quản trị ngân hàng và chuyên gia nghiên cứu tài chính có thể khai thác toàn bộ dữ liệu, mô hình phân tích và giải pháp trong công trình này để ứng dụng xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ ngân hàng số hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu quy trình thanh toán qua việc sử dụng thẻ khi thanh toán. Mỗi khi thanh toán hàng hóa, dịch vụ tại các đơn vị chấp nhận thẻ, chủ thẻ phải xuất trình thẻ và ký xác nhận vào biên lai thanh toán. Chủ thẻ không phải thanh toán ngay mà sẽ bị trích nợ từ tài khoản tiền gửi thanh toán hoặc nộp tiền mặt tại ngân hàng phát hành khi đến hạn thanh toán. Theo thông lệ, chủ thẻ chính còn có thể yêu cầu ngân hàng phát hành thêm thẻ phụ, và phải chịu trách nhiệm thanh toán các khoản chi tiêu, cùng lãi phát sinh.

Tuy chủ thẻ chính và chủ thẻ phụ cùng chi tiêu chung một tài khoản, nhưng chủ thẻ chính mới là người có trách nhiệm cuối cùng trong việc thanh toán với ngân hàng phát hành. Ngân hàng thanh toán Ngân hàng thanh toán là cầu nối trung gian giữa chủ thẻ và đơn vị cung ứng hàng hóa dịch vụ. Đồng thời, ngân hàng thanh toán cũng là thành viên chính thức của các tổ chức thẻ để có thể tham gia quá trình thanh toán thẻ quốc tế. Ngân hàng thanh toán chấp nhận các loại thẻ như một phương tiện thanh toán thông qua việc ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ với các điểm cung ứng hàng hoá dịch vụ trên địa bàn.

Khi đó, ngân hàng thanh toán sẽ cung cấp cho các đơn vị chấp nhận thẻ thiết bị phục vụ cho việc thanh toán thẻ, hướng dẫn đơn vị cách thức vận hành, cũng như quản lý và xử lý những giao dịch thẻ tại các đơn vị này. Thông thường, ngân hàng thanh toán sẽ thu từ các đơn vị chấp nhận thẻ một mức phí chiết khấu cho việc chấp nhận thanh toán thẻ của đơn vị, có thể tính bằng phần trăm trên giá trị mỗi giao dịch hoặc tính theo tổng giá trị giao dịch thẻ. Mức chiết khấu cao hay thấp phụ thuộc vào từng ngân hàng và vào mối quan hệ chiến lược của ngân hàng với đơn vị chấp nhận thẻ. Trên thực tế rất nhiều ngân hàng vừa là ngân hàng phát hành vừa là ngân hàng thanh toán thẻ.

Với tư cách là ngân hàng phát hành, khách hàng của họ là chủ thẻ còn với tư cách là ngân hàng thanh toán, khách hàng là các đơn vị cung ứng hàng hoá dịch vụ có ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đơn vị chấp nhận thẻ Các đơn vị cung ứng hàng hoá dịch vụ ký kết hợp đồng chấp nhận thẻ như một phương tiện thanh toán được gọi là đơn vị chấp nhận thẻ. Các ngành kinh doanh của các đơn vị chấp nhận thẻ rất đa dạng, như: nhà hàng ăn uống, khách sạn, sân bay.

Các điểm chấp nhận thẻ sẽ để biểu trưng của thẻ tại quầy thanh toán, hoặc phía trước các cửa hàng, để thông tin đến khách hàng loại thẻ có thể sử dụng. Mặc dù phải trả cho ngân hàng thanh toán một khoản phí chiết khấu nhất định, nhưng bù lại, các đơn vị chấp nhận thẻ sẽ thu hút được nhiều khách hàng hơn, bán được nhiều hàng hóa hơn. Bằng cách chấp nhận thẻ thanh toán, đơn vị chấp nhận thẻ đã tạo thêm sự tiện lợi, dễ dàng trong khâu thanh toán, cũng như tác phong chuyên nghiệp trong khâu phục vụ khách hàng, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh cũng như lợi nhuận của đơn vị. Để trở thành đơn vị chấp nhận thẻ của một ngân hàng, đơn vị đó phải có tình hình tài chính tốt và có năng lực kinh doanh.

Cũng như việc các ngân hàng phát hành phải thẩm định khách hàng trước khi phát hành thẻ, ngân hàng thanh toán cũng cần tiến hành đánh giá lựa chọn đơn vị chấp nhận thẻ trước khi ký hợp đồng. Chỉ có những đơn vị có hiệu quả kinh doanh cao, có khả năng thu hút được nhiều giao dịch thanh toán thẻ thì ngân hàng mới có thể thu hồi được vốn đầu tư và có lợi nhuận từ những đơn vị đó. Tổ chức thẻ quốc tế Tổ chức thẻ quốc tế đóng vai trò trung tâm xử lý, có chức năng cấp phép và thông tin giao dịch của các ngân hàng thành viên trên toàn thế giới, và là đơn vị đứng đầu quản lý mọi hoạt động thanh toán thẻ trong mạng lưới của mình. Một số tổ chức có mạng lưới hoạt động rộng khắp và đạt được sự nổi tiếng về thương hiệu, đa dạng về sản phẩm như: tổ chức thẻ Visa, tổ chức thẻ MasterCard, công ty thẻ American Express, công ty thẻ JCB, công ty thẻ Diners Club, công ty Mondex….

Tổ chức thẻ quốc tế không thực hiện việc phát hành thẻ và không có mối quan hệ trực tiếp với chủ thẻ cũng như đơn vị chấp nhận thẻ, mà đóng vai trò cầu nối phục vụ quy trình thanh toán giữa các ngân hàng thành viên, thông qua việc cung cấp mạng lưới viễn thông trên phạm vi toàn cầu. Tuy không phát hành thẻ, nhưng các tổ chức thẻ quốc tế đều có tên trên sản phẩm do ngân hàng thành viên của mình cung cấp. Mỗi tổ chức thẻ quốc LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 tế đưa ra những quy định cơ bản về hoạt động phát hành, sử dụng và thanh toán thẻ riêng, bắt buộc sự tuân thủ của các tổ chức tham gia. Vai trò của dịch vụ thẻ trong việc phát triển kinh tế xã hội 1.

Đối với ngân hàng Trước hết, dịch vụ thẻ góp phần tăng lợi nhuận ngân hàng. Hoạt động kinh doanh thẻ mang lại nhiều nguồn thu nhập cho ngân hàng thông qua việc thu phí và lãi. Các khoản thu có thể kể đến như: thu phí phát hành, phí thường niên, phí giao dịch, phí chuyển đổi ngoại tệ từ tổ chức thẻ quốc tế, phí rút tiền mặt, phí thanh toán và lãi cho khoản tín dụng mà chủ thẻ chậm thanh toán… Đồng thời, dịch vụ thẻ ra đời góp phần đa dạng hóa dịch vụ ngân hàng. Đây là phương thức thanh toán phổ biến và rất được ưa chuộng, do đó, qua việc cung cấp tốt dịch vụ thẻ, ngân hàng sẽ tạo được ấn tượng tốt trong mắt khách hàng, cũng như khẳng định uy tín và nâng cao vị thế của mình.

Từ đó, ngân hàng sẽ có thêm cơ hội tiếp xúc và giới thiệu đến khách hàng những sản phẩm dịch vụ mới khác. Như vậy, bản thân dịch vụ thẻ không những đã tạo thêm sự đa dạng trong danh mục sản phẩm cung ứng đến khách hàng, mà còn giúp thúc đẩy các nghiệp vụ khác phát triển. Ngoài ra, dịch vụ thẻ phát triển, đặc biệt là thẻ ghi nợ sẽ giúp cho ngân hàng thu hút được khách hàng mở tài khoản, thu hút được dòng tiền gửi vào ngân hàng, gồm: số lượng tiền gửi của khách hàng để thanh toán thẻ, số lượng tiền ký quỹ duy trì tài khoản, số tiền khách hàng nộp vào thẻ nhưng chưa sử dụng đến. Các tài khoản này sẽ giúp cho ngân hàng có được một nguồn vốn huy động đáng kể với lãi suất thấp, để có thể phục vụ cho các mục đích kinh doanh khác nhằm tối đa hóa lợi nhuận.

Đối với thẻ tín dụng, một cách gián tiếp, ngân hàng có thể tận dụng được lượng tiền gửi của cả hai đối tượng khách hàng là chủ thẻ và đơn vị chấp nhận thẻ. Đồng thời, thẻ tín dụng còn là một cách dễ dàng nhất cho ngân hàng trong việc mở rộng tín dụng. Việc cung cấp dịch vụ thẻ tạo điều kiện cho các ngân hàng có thể tiếp cận sâu rộng đến nhiều đối tượng khách hàng khác nhau và tăng thêm thị phần mà không cần phải mở chi nhánh mới. Dịch vụ thẻ còn góp phần vào công cuộc hiện đại hóa, tăng tính cạnh tranh của ngân hàng.

Khi sự cạnh tranh giữa các ngân hàng tăng lên, để tiếp tục tồn tại và phát triển, ngân hàng phải luôn tìm kiếm, phát minh ra những loại thẻ thanh toán mới, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng. Điều này bắt buộc ngân hàng phải liên tục đầu tư LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 thêm thiết bị kỹ thuật công nghệ, nâng cao trình độ cán bộ nhân viên để có thể cung cấp cho thị trường những sản phẩm tốt nhất. Trước mưu cầu phát triển đó, ngân hàng sẽ luôn trong tư thế tìm cách đổi mới, hoàn thiện mình. Một vai trò khác của dịch vụ thẻ đối với ngân hàng là thúc đẩy quá trình hội nhập, cũng như mở rộng cơ hội hợp tác giữa các ngân hàng.

Nghiệp vụ thanh toán thẻ thúc đẩy mối quan hệ liên kết, hợp tác kinh doanh chặt chẽ, bền vững giữa các ngân hàng với nhau, giữa ngân hàng và các tổ chức kinh doanh. Bên cạnh đó, khi tham gia thị trường thẻ, ngân hàng sẽ trở thành thành viên của một tổ chức thẻ quốc tế, tạo điều kiện cho ngân hàng tiếp cận với quá trình phát triển trên toàn cầu hóa, hội nhập với cộng đồng quốc tế. Đối với chủ thẻ Vai trò đầu tiên của dịch vụ thẻ đối với chủ thẻ phải nhắc đến đó là sự tiện ích trong thanh toán. Chủ thẻ có thể sử dụng thẻ để thanh toán hàng hóa, dịch vụ trong và ngoài nước mà không cần sử dụng tiền mặt.

Dịch vụ thẻ đặc biệt hữu ích đối với chủ thẻ khi đi du lịch hay công tác xa, đặc biệt là khi đi nước ngoài. Chủ thẻ không cần phải mang theo tiền mặt hay séc du lịch, mà vẫn có thể đáp ứng mọi nhu cầu chi tiêu của mình. Thẻ còn có thể được dùng để rút tiền mặt tại bất cứ đơn vị chấp nhận thẻ trên toàn thế giới, vào bất kỳ lúc nào. Ngoài ra, việc sử dụng thẻ sẽ an toàn hơn nhiều so với các hình thức thanh toán khác như tiền mặt, séc… Khi thẻ bị mất không có nghĩa là tiền sẽ mất, vì người không phải chủ thẻ khó sử dụng được vì thẻ đã được bảo mật bằng mã số PIN và chữ ký của chủ thẻ ở mặt phía sau thẻ.

Trong trường hợp mất thẻ, chủ thẻ chỉ cần thông báo đến ngân hàng phát hành hoặc ngân hàng đại lý để khóa thẻ và có thể được cấp lại thẻ khác. Hơn nữa, trong quá trình sử dụng thẻ để mua hàng, nếu hàng đã mua không đủ tiêu chuẩn chất lượng thì chủ thẻ có thể yêu cầu được ngân hàng phát hành bảo vệ, thậm chí có thể được bồi thường. Một tiện ích khác của thẻ tín dụng là chủ thẻ được cấp một hạn mức tín dụng. Khi đến hạn thanh toán, chủ thẻ chỉ cần thanh toán số tiền tối thiểu, số nợ còn lại chủ thẻ có thể trả sau và chỉ phải chịu lãi theo mức lãi suất cho vay tiêu dùng.