Luận văn UEH: Giải pháp mở rộng tín dụng tại Quỹ tín dụng Trung ương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp mở rộng tín dụng tại hệ thống quỹ tín dụng trung ương Việt Nam, góp phần phát triển kinh tế.

• Tác giả: Vũ Chu Bảo Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hồng Thắng
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh tế - Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp mở rộng tín dụng tại hệ thống quỹ tín dụng trung ương Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ TÍN DỤNG & HOẠT ĐỘNG CỦA QTD
• 1.1. Lý luận chung về tín dụng
• 1.2. Bản chất của tín dụng
• 1.3. Phân loại tín dụng
• 1.4. Các hình thức cấp tín dụng
• 1.4.1. Hình thức cho vay
• 1.4.2. Hình thức cho thuê tài chính
• 1.4.3. Hình thức bao thanh toán
• 1.4.4. Hoạt động bảo lãnh ngân hàng
• 1.4.5. Mô hình Quỹ tín dụng Desjardins ở Quebec - Canada
• 1.4.5.1. Khái quát về Mô hình Desjardins
• 1.4.5.2. Những vấn đề cơ bản về QTDTW
• 1.4.5.3. Sự cần thiết phải mở rộng tín dụng tại QTDTW
• 1.4.5.4. Một số kinh nghiệm mở rộng tín dụng tại QTD Desjardins của Canada
• 1.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG TẠI HỆ THỐNG QTDNDTW
• 2.1. Giới thiệu về hệ thống Quỹ tín dụng
• 2.2. Khái quát về hệ thống QTDTW
• 2.3. Lịch sử hình thành và phát triển QTD tại Việt Nam
• 2.4. Những thuận lợi và những khó khăn chủ yếu của QTDTW giai đoạn 2010-2020
• 2.5. Thực trạng hoạt động tín dụng của QTDTW từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.5.1. Cơ chế điều hành hoạt động tín dụng tại QTDTW
• 2.5.2. Thực trạng hoạt động tín dụng của QTDTW từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.5.2.1. Tình hình cho vay và dư nợ
• 2.5.2.2. So sánh dư nợ của QTDTW với các TCTD phi ngân hàng từ năm 2006 đến năm 2010
• 2.5.2.3. Những sản phẩm tín dụng đang được QTDTW triển khai
• 2.5.2.3.1. Nghiệp vụ cho vay
• 2.5.2.3.2. Nghiệp vụ Bảo lãnh ngân hàng
• 2.5.3. Đánh giá thực trạng tín dụng của QTDTW
• 2.5.3.1. Những thành tựu trong hoạt động tín dụng của QTDTW
• 2.5.3.2. Những tồn tại và nguyên nhân tồn tại
• 2.5.3.2.1. Những tồn tại về thực trạng tín dụng
• 2.5.3.2.2. Những nguyên nhân tồn tại của thực trạng tín dụng
• 2.5.4. Một số ảnh hưởng do môi trường pháp lý tại VN
• 2.5.5. Ứng dụng mô hình SWOT tại QTDTW trong hoạt động mở rộng tín dụng
• 2.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP MỞ RỘNG TÍN DỤNG TẠI QTDTW
• 3.1. Định hướng phát triển QTDTW đến năm 2020
• 3.2. Các nhiệm vụ chủ yếu cần tập trung thực hiện của QTDTW trong giai đoạn năm 2011-2020
• 3.3. Một số giải pháp mở rộng tín dụng tại QTDTW
• 3.3.1. Giải pháp đối với Hội sở chính của QTDTW
• 3.3.2. Giải pháp đối với các chi nhánh QTDTW
• 3.3.3. Một số giải pháp hỗ trợ
• 3.3.3.1. Giải pháp đối với các QTDCS
• 3.3.3.2. Kiến nghị đối với NHNN
• 3.3.3.3. Kiến nghị đối với các ban ngành có liên quan
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tín dụng và hệ thống quỹ tín dụng trung ương Việt Nam

Tín dụng là một phần quan trọng trong nền kinh tế, đặc biệt là trong hệ thống quỹ tín dụng trung ương Việt Nam. Quỹ tín dụng trung ương đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho các tổ chức tín dụng cơ sở, từ đó hỗ trợ phát triển kinh tế địa phương. Việc mở rộng tín dụng tại quỹ này không chỉ giúp tăng trưởng kinh tế mà còn góp phần ổn định xã hội.

1.1. Khái niệm và vai trò của tín dụng trong nền kinh tế

Tín dụng được hiểu là mối quan hệ vay mượn giữa người cho vay và người đi vay, với mục đích đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất và tiêu dùng. Trong bối cảnh Việt Nam, tín dụng không chỉ là công cụ tài chính mà còn là yếu tố quyết định đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

1.2. Hệ thống quỹ tín dụng trung ương Việt Nam

Quỹ tín dụng trung ương được thành lập nhằm hỗ trợ các quỹ tín dụng cơ sở trong việc cung cấp dịch vụ tài chính cho người dân. Hệ thống này đã có những bước phát triển đáng kể, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để mở rộng tín dụng hiệu quả.

II. Những thách thức trong việc mở rộng tín dụng tại quỹ tín dụng trung ương

Mặc dù quỹ tín dụng trung ương đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc mở rộng tín dụng. Các vấn đề như thiếu vốn, rủi ro tín dụng và sự cạnh tranh từ các tổ chức tín dụng khác đang gây khó khăn cho hoạt động của quỹ.

2.1. Thiếu vốn và nguồn lực tài chính

Một trong những thách thức lớn nhất là việc thiếu hụt nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu vay mượn ngày càng tăng. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng mở rộng tín dụng của quỹ.

2.2. Rủi ro tín dụng và quản lý rủi ro

Rủi ro tín dụng là một yếu tố quan trọng cần được quản lý chặt chẽ. Việc không kiểm soát tốt rủi ro có thể dẫn đến tình trạng nợ xấu, ảnh hưởng đến hoạt động của quỹ.

III. Giải pháp mở rộng tín dụng tại quỹ tín dụng trung ương Việt Nam

Để mở rộng tín dụng, quỹ tín dụng trung ương cần áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng trưởng tín dụng mà còn đảm bảo an toàn tài chính cho quỹ.

3.1. Tăng cường quản lý và giám sát tín dụng

Quản lý tín dụng chặt chẽ sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý tín dụng cũng là một giải pháp cần thiết.

3.2. Đa dạng hóa sản phẩm tín dụng

Để thu hút nhiều khách hàng hơn, quỹ cần phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về tín dụng tại quỹ tín dụng trung ương

Nghiên cứu về hoạt động tín dụng tại quỹ tín dụng trung ương đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp mở rộng tín dụng đã giúp quỹ tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm qua.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp mở rộng tín dụng

Các giải pháp đã được triển khai mang lại nhiều kết quả tích cực, như tăng trưởng dư nợ và số lượng khách hàng. Điều này cho thấy tiềm năng phát triển của quỹ tín dụng trung ương.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ những kết quả đạt được, quỹ tín dụng trung ương có thể rút ra nhiều bài học kinh nghiệm quý báu để tiếp tục phát triển trong tương lai.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của quỹ tín dụng trung ương Việt Nam

Quỹ tín dụng trung ương Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển trong tương lai. Việc mở rộng tín dụng không chỉ giúp quỹ phát triển mà còn góp phần vào sự ổn định và phát triển kinh tế của đất nước.

5.1. Triển vọng phát triển của quỹ tín dụng trung ương

Với những giải pháp đã được đề xuất, quỹ tín dụng trung ương có thể mở rộng hoạt động tín dụng một cách bền vững và hiệu quả.

5.2. Định hướng phát triển trong tương lai

Quỹ cần xác định rõ định hướng phát triển trong tương lai, tập trung vào việc nâng cao chất lượng dịch vụ và mở rộng thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hệ thống tài chính nông thôn đóng vai trò huyết mạch trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội tại Việt Nam. Trong cấu trúc tổ chức tín dụng hợp tác, Quỹ tín dụng Trung ương giữ vị thế là đầu mối điều hòa vốn và liên kết mạng lưới 25 chi nhánh trên địa bàn 53 tỉnh, thành phố nhằm hỗ trợ trực tiếp cho gần 1.000 Quỹ tín dụng nhân dân cơ sở. Với quy mô vốn điều lệ ban đầu từ 110 tỷ đồng và định hướng nâng lên mức 2.000 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn Nhà nước chiếm trên 90%, Quỹ tín dụng Trung ương mang sứ mệnh hỗ trợ dòng vốn sản xuất cho khu vực nông nghiệp và nông thôn.

Tuy nhiên, thực tế hoạt động giai đoạn 2005 - 2010 cho thấy việc mở rộng tín dụng tại định chế này vẫn gặp nhiều rào cản lớn, dẫn đến việc thị phần tín dụng luôn duy trì ở mức rất khiêm tốn, chỉ chiếm từ 0,04% đến 1,5% so với toàn hệ thống tổ chức tín dụng Việt Nam. Bên cạnh đó, lợi nhuận của đơn vị phụ thuộc tới hơn 98% vào hoạt động cho vay truyền thống, trong khi các nghiệp vụ tài chính hiện đại khác chưa phát huy được tiềm năng vốn có. Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để vừa tăng trưởng quy mô dư nợ, đa dạng hóa sản phẩm, vừa bảo đảm an toàn thanh khoản toàn hệ thống trong bối cảnh chuẩn bị chuyển đổi sang mô hình Ngân hàng Hợp tác xã.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào ba nội dung trọng tâm: hệ thống hóa lý luận về tín dụng hợp tác xã; phân tích và đánh giá thực trạng dư nợ của Quỹ tín dụng Trung ương giai đoạn 2005 - 2010; và đề xuất hệ thống giải pháp chiến lược nhằm mở rộng quy mô tín dụng an toàn, hiệu quả đến năm 2020. Đề tài mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi cung cấp luận cứ khoa học để nâng tốc độ tăng trưởng dư nợ bình quân trên 25% mỗi năm, tăng tỷ trọng cho vay hợp vốn lên trên 20%, đồng thời tối ưu hóa việc giải ngân hàng trăm tỷ đồng vốn tài trợ từ các tổ chức quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết trung gian tài chính và bản chất của quan hệ tín dụng ngân hàng. Về bản chất, tín dụng là quan hệ chuyển giao quyền sử dụng vốn tiền tệ giữa bên cho vay và bên đi vay dựa trên nguyên tắc hoàn trả cả gốc và lãi đúng kỳ hạn thỏa thuận. Khung lý thuyết phân loại tín dụng theo nhiều tiêu thức đa dạng: theo thời hạn gồm cho vay ngắn hạn dưới 12 tháng, trung hạn từ 1 đến 5 năm và dài hạn trên 5 năm; theo bảo đảm gồm cho vay có tài sản bảo đảm và cho vay tín chấp; theo phương thức hoàn trả gồm trả nợ một lần khi đáo hạn và trả nợ định kỳ theo kỳ hạn. Các hình thức cấp tín dụng hiện đại như cho thuê tài chính theo Nghị định 16/2001/NĐ-CP, bao thanh toán có truy đòi hoặc không truy đòi, và hoạt động phát hành thư bảo lãnh ngân hàng cũng được vận dụng làm cơ sở đối chiếu.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kế thừa mô hình Quỹ Tiết kiệm và Tín dụng Desjardins tại Quebec, Canada được sáng lập từ năm 1900. Mô hình Desjardins vận hành theo cấu trúc liên kết 2 cấp hoàn chỉnh, kết hợp hài hòa giữa tính tương trợ thành viên và khả năng cung ứng sản phẩm ngân hàng hiện đại 24/7. Đồng thời, mô hình ma trận SWOT được áp dụng để phân tích tương quan giữa điểm mạnh nội tại, điểm yếu vận hành, cơ hội thị trường và thách thức cạnh tranh, tạo nền tảng thiết lập chiến lược mở rộng tín dụng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp định lượng thu thập từ các báo cáo tài chính kiểm toán thường niên giai đoạn 2006 - 2010 của Quỹ tín dụng Trung ương, cơ sở dữ liệu của Trung tâm Thông tin Tín dụng (CIC), số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cùng các báo cáo tiến độ giải ngân dự án ADB 1802 và Dự án Tài chính Nông thôn II của Ngân hàng Thế giới.

Về quy mô mẫu và phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu thực hiện phương pháp chọn mẫu toàn bộ đối với 25 chi nhánh trực thuộc Quỹ tín dụng Trung ương và chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên đối với 998 Quỹ tín dụng cơ sở hoạt động trên 53 tỉnh, thành phố nhằm đảm bảo tính đại diện cho các vùng kinh tế sinh thái khác nhau.

Phương pháp phân tích chủ đạo bao gồm phương pháp thống kê mô tả nhằm tính toán các chỉ tiêu biến động dư nợ, tốc độ tăng trưởng, tỷ trọng cơ cấu kỳ hạn và phân tích so sánh thị phần qua các năm. Việc lựa chọn phương pháp thống kê mô tả kết hợp phân tích ma trận SWOT được căn cứ trên mục tiêu làm rõ chuỗi số liệu thực nghiệm 5 năm và đánh giá toàn diện môi trường kinh doanh đặc thù của mô hình liên kết hai cấp. Dòng thời gian nghiên cứu bao quát số liệu giai đoạn 2006 - 2010 và định hình giải pháp chiến lược phát triển cho giai đoạn 2011 - 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu thực tế tại Quỹ tín dụng Trung ương từ năm 2006 đến năm 2010 đã mang lại các phát hiện cốt lõi sau:

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng dư nợ diễn biến với biên độ dao động mạnh và chịu tác động lớn từ các nguồn vốn tài trợ quốc tế. Năm 2006, tổng dư nợ đạt 3.044 tỷ đồng. Bước sang năm 2007, dư nợ ghi nhận mức tăng trưởng đột biến lên đến 46,09% nhờ giải ngân thành công 158 tỷ đồng từ Dự án Tài chính doanh nghiệp nông thôn ADB 1802 và 60 tỷ đồng từ Dự án Tài chính Nông thôn II. Tuy nhiên, năm 2008 tốc độ tăng trưởng sụt giảm mạnh xuống chỉ còn 8,87% do tác động tiêu cực của khủng hoảng tài chính toàn cầu. Tình hình phục hồi tích cực trong năm 2009 với mức tăng 34,74% và đạt mức tăng trưởng 29,94% trong năm 2010 để tuân thủ định hướng kiểm soát trần tín dụng 30% của Ngân hàng Nhà nước.

       TỐC ĐỘ TĂNG TRƯỞNG DƯ NỢ CỦA QTDTW QUA CÁC NĂM (2007 - 2010)
               2007                    2008             2009            2010

Thứ hai, cơ cấu dư nợ theo kỳ hạn cho thấy sự mất cân đối rõ nét khi tập trung chủ yếu vào ngắn hạn. Dư nợ cho vay ngắn hạn luôn chiếm tỷ trọng chi phối với 2.358 tỷ đồng trong tổng quy mô 3.870 tỷ đồng, tương đương hơn 60,9%. Cho vay trung hạn dao động từ 853 tỷ đồng đến 1.190 tỷ đồng, trong khi dư nợ cho vay dài hạn chỉ tăng nhẹ từ 69 tỷ đồng năm 2006 lên 293 tỷ đồng năm 2010, chiếm tỷ trọng chưa tới 8%.

Thứ ba, cơ cấu cho vay theo loại hình thể hiện rõ vai trò hỗ trợ thành viên khi dư nợ cho vay trong hệ thống chiếm trên 64%, đạt 2.501 tỷ đồng, trong đó cho vay mở rộng tín dụng chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 90% tổng dư nợ cấp cho các quỹ cơ sở. Ngược lại, hình thức cho vay hợp vốn mới chỉ chiếm khoảng 10%. Đối với cho vay ngoài hệ thống đạt 1.369 tỷ đồng, dư nợ cho vay tiêu dùng ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ từ 192 tỷ đồng năm 2006 lên mức 1.081 tỷ đồng vào năm 2010.

Thứ tư, thị phần tín dụng của Quỹ tín dụng Trung ương so với toàn hệ thống các tổ chức tín dụng tại Việt Nam còn rất thấp, chỉ chiếm tỷ lệ từ 0,04% đến 1,5%. Trong khi đó, khối ngân hàng thương mại nhà nước chiếm tỷ trọng áp đảo từ 57,6% đến 63,2% và khối ngân hàng thương mại cổ phần chiếm từ 28,4% đến 33,6%.

Nhóm Tổ chức Tín dụng	Tỷ trọng Dư nợ Năm 2007	Tỷ trọng Dư nợ Năm 2008	Tỷ trọng Dư nợ Năm 2009	Tỷ trọng Dư nợ Năm 2010
TCTD Nhà nước	63,20%	62,80%	57,60%	58,60%
NHTM Cổ phần	28,70%	28,40%	33,60%	32,40%
NH Liên doanh, Chi nhánh NH Nước ngoài	3,80%	4,10%	3,40%	3,80%
Công ty Tài chính, Cho thuê Tài chính	2,80%	3,00%	1,00%	0,04%
Quỹ Tín dụng Trung ương	0,10%	0,08%	0,50%	0,04%
Quỹ Tín dụng Cơ sở	1,40%	1,62%	3,90%	5,12%
Toàn Hệ thống	100,00%	100,00%	100,00%	100,00%

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên xuất phát từ cả yếu tố chủ quan lẫn khách quan. Về mặt chủ quan, năng lực tài chính tự có của Quỹ tín dụng Trung ương còn khiêm tốn, công nghệ thông tin lạc hậu chưa kết nối mạng đồng bộ thời gian thực với các quỹ cơ sở, và trình độ cán bộ tín dụng trong việc thẩm định các dự án trung dài hạn quy mô lớn còn nhiều bất cập. Về mặt khách quan, địa bàn nông nghiệp chịu rủi ro thiên tai dịch bệnh cao, cộng thêm hành lang pháp lý và chính sách thuế đối với khối kinh tế hợp tác chưa thực sự thông thoáng.

Khi đối chiếu với kinh nghiệm từ mô hình Quỹ tín dụng Desjardins của Canada, sự khác biệt thể hiện rõ ở tính chủ động liên kết vốn và mức độ hiện đại hóa dịch vụ. Desjardins hoạt động như một tập đoàn tài chính đa năng với mạng lưới liên kết hợp vốn rất mạnh mẽ giữa các quỹ thành viên, cung ứng dịch vụ thẻ, thanh toán quốc tế và bảo hiểm toàn diện 24/7. Trong khi đó, tại Quỹ tín dụng Trung ương Việt Nam, tỷ trọng cho vay hợp vốn 10% còn quá khiêm tốn khiến các quỹ cơ sở thường xuyên phải từ chối các dự án đầu tư có quy mô vốn lớn vượt hạn mức.

Diễn biến tăng trưởng tín dụng phản ánh rõ nét quỹ đạo phục hồi hình chữ V sau cuộc suy thoái năm 2008. Các bảng số liệu cơ cấu thị phần cho thấy định chế đang đứng trước sức ép cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại, khẳng định tính cấp thiết phải nâng quy mô vốn điều lệ và chuyển đổi mô hình định chế sang ngân hàng hợp tác.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng và vận dụng ma trận SWOT, hệ thống giải pháp mở rộng tín dụng giai đoạn 2011 - 2020 được xác lập như sau:

Thứ nhất, tăng cường năng lực tài chính và tái cơ cấu quy trình quản trị tại Hội sở chính Quỹ tín dụng Trung ương. Ban điều hành cần triển khai kế hoạch tăng vốn điều lệ từ mức 110 tỷ đồng lên mục tiêu 2.000 tỷ đồng trước năm 2015 thông qua nguồn vốn cấp bổ sung từ ngân sách Nhà nước và phát hành cổ phần cho các quỹ cơ sở thành viên. Mục tiêu cụ thể là nâng hệ số an toàn vốn (CAR) đạt trên 9% và kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới 2% toàn hệ thống.

Thứ hai, đẩy mạnh cơ chế cho vay hợp vốn và đa dạng hóa sản phẩm tại mạng lưới 25 chi nhánh. Chi nhánh cần chủ động phối hợp với các quỹ cơ sở triển khai mô hình cho vay hợp vốn theo tỷ lệ chuẩn hóa 70% vốn tài trợ từ Quỹ tín dụng Trung ương và 30% vốn đối ứng từ quỹ cơ sở. Mục tiêu đặt ra là nâng tỷ trọng cho vay hợp vốn từ mức 10% lên tối thiểu 25% tổng dư nợ trong giai đoạn 2011 - 2015, đồng thời mở rộng các nghiệp vụ phát hành bảo lãnh dự thầu, bảo lãnh thực hiện hợp đồng và cho vay tiêu dùng tín chấp đối với cán bộ, công nhân viên chức.

Thứ ba, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ ngân hàng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Khẩn trương đầu tư hệ thống ngân hàng lõi Core Banking kết nối trực tuyến toàn diện mạng lưới gần 1.000 quỹ cơ sở thành viên trước năm 2018. Bên cạnh đó, tổ chức định kỳ 50 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm nhằm nâng cao kỹ năng thẩm định tín dụng trung dài hạn và quản trị rủi ro dòng tiền cho đội ngũ cán bộ tín dụng.

Thứ tư, hoàn thiện hành lang pháp lý và kiến nghị cơ chế hỗ trợ từ Ngân hàng Nhà nước. Ngân hàng Nhà nước cần khẩn trương trình Chính phủ phê duyệt đề án chuyển đổi mô hình Quỹ tín dụng Trung ương thành Ngân hàng Hợp tác xã trong giai đoạn 2012 - 2013, đồng thời ban hành cơ chế tái cấp vốn ưu đãi và miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp nhằm hỗ trợ định chế tích tụ vốn phục vụ khu vực nông nghiệp nông thôn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

Thứ nhất, ban lãnh đạo và cán bộ tín dụng tại hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã. Tài liệu cung cấp cẩm nang thực tiễn về quy trình vận hành cho vay hợp vốn theo tỷ lệ 70/30, giải pháp điều hòa vốn thanh khoản và phương pháp quản trị rủi ro tín dụng tại địa bàn nông thôn.

Thứ hai, cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Luận văn là căn cứ khoa học hỗ trợ công tác hoạch định chính sách, hoàn thiện khung pháp lý giám sát an toàn vi mô và định hướng tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng hợp tác xã.

Thứ ba, học viên cao học, giảng viên và các nhà nghiên cứu chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng. Công trình cung cấp mô hình phân tích SWOT bài bản, kinh nghiệm quốc tế từ mô hình Desjardins Canada và chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2006 - 2010 phục vụ nghiên cứu học thuật.

Thứ tư, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, hợp tác xã sản xuất và hộ kinh doanh cá thể. Nhóm đối tượng này có thể nắm bắt cơ hội tiếp cận các gói tín dụng dự án quốc tế lãi suất thấp như ADB 1802 và WB Tài chính Nông thôn II để mở rộng hoạt động sản xuất kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp

Mô hình Quỹ tín dụng Desjardins Canada mang lại bài học kinh nghiệm gì cho Việt Nam?
Mô hình Desjardins chứng minh tính ưu việt của cấu trúc liên kết 2 cấp, việc ứng dụng công nghệ ngân hàng trực tuyến 24/7 và cơ chế liên kết tài trợ dự án lớn giữa các quỹ cơ sở. Tại Việt Nam, việc áp dụng bài học này giúp Quỹ tín dụng Trung ương đẩy mạnh bán buôn vốn, tối ưu hóa cho vay hợp vốn và chuẩn bị nền tảng chuyển đổi thành Ngân hàng Hợp tác xã thành công.

Tại sao tốc độ tăng trưởng dư nợ của Quỹ tín dụng Trung ương năm 2008 chỉ đạt 8,87%?
Năm 2008 ghi nhận mức tăng trưởng thấp nhất giai đoạn 2006 - 2010 do ảnh hưởng trực tiếp từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Sự suy thoái kinh tế gây đứt gãy chuỗi sản xuất nông nghiệp, làm suy giảm khả năng trả nợ của các hộ nông dân và khiến sức hấp thụ vốn tại các quỹ cơ sở giảm sút nghiêm trọng dù nguồn vốn khả dụng vẫn dồi dào.

Cơ chế cho vay hợp vốn giữa Quỹ tín dụng Trung ương và Quỹ cơ sở được thực hiện ra sao?
Cơ chế này áp dụng khi khách hàng có nhu cầu vay vốn vượt quá hạn mức phán quyết của một quỹ cơ sở. Theo hợp đồng ký kết, Quỹ tín dụng Trung ương cấp 70% tổng vốn vay và quản lý tài sản bảo đảm, còn Quỹ tín dụng cơ sở đóng góp 30% vốn và chịu trách nhiệm trực tiếp thẩm định, giám sát và thu hồi nợ vay tại địa phương.

Tại sao tín dụng ngắn hạn lại chiếm tỷ trọng áp đảo trong cơ cấu dư nợ của Quỹ tín dụng Trung ương?
Tín dụng ngắn hạn chiếm hơn 60% dư nợ, đạt 2.358 tỷ đồng năm 2007 do phần lớn nguồn vốn huy động đầu vào là tiền gửi ngắn hạn. Ngoài ra, chu kỳ canh tác nông nghiệp mang tính mùa vụ cao và năng lực thẩm định các dự án dài hạn của đội ngũ cán bộ cơ sở còn hạn chế, buộc đơn vị phải ưu tiên an toàn thanh khoản ngắn hạn.

Các nguồn vốn dự án quốc tế đóng vai trò như thế nào trong việc mở rộng tín dụng?
Nguồn vốn quốc tế giữ vai trò đòn bẩy tài chính then chốt. Cụ thể, trong năm 2007, việc giải ngân 158 tỷ đồng từ Dự án ADB 1802 và 60 tỷ đồng từ Dự án Ngân hàng Thế giới đã trực tiếp tạo ra mức tăng trưởng dư nợ kỷ lục 46,09%, cung cấp dòng vốn trung dài hạn với chi phí thấp cho kinh tế hộ nông thôn.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về tín dụng hợp tác xã và vai trò điều hòa vốn của Quỹ tín dụng Trung ương đối với gần 1.000 quỹ cơ sở trên 53 tỉnh, thành phố.
• Phân tích bức tranh thực nghiệm giai đoạn 2006 - 2010 với sự tăng trưởng dư nợ bình quân đạt trên 29% sau khủng hoảng, đồng thời chỉ rõ hạn chế về thị phần khi chỉ chiếm dưới 1,5% toàn hệ thống.
• Đúc kết bài học giá trị từ mô hình Desjardins Canada và vận dụng ma trận SWOT để làm rõ các nút thắt về vốn tự có và hạ tầng công nghệ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược đồng bộ bao gồm tăng vốn điều lệ lên 2.000 tỷ đồng, nâng tỷ trọng hợp vốn 70/30 lên 25%, và số hóa quy trình quản trị.
• Xác lập lộ trình chuyển đổi mô hình hoạt động sang Ngân hàng Hợp tác xã trước năm 2020 nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính vi mô.

Luận văn đóng góp khung lý luận và bằng chứng thực tiễn vững chắc cho quá trình tái cơ cấu hệ thống tài chính nông thôn tại Việt Nam. Trong giai đoạn phát triển tiếp theo, việc khẩn trương triển khai số hóa hệ thống và chuẩn hóa năng lực cán bộ tín dụng là yêu cầu cấp thiết. Các nhà nghiên cứu, nhà quản lý chính sách và cán bộ điều hành tài chính hãy khai thác ngay những phát hiện của công trình này để xây dựng chiến lược mở rộng tín dụng nông thôn bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, tác giả đề cập đến một số vấn đề cơ bản về tín dụng, hoạt động của Quỹ tín dụng. Bên cạnh đó tác giả đã đề cập đến một số kinh nghiệm mà Quỹ tín dụng Desjasdins đã thực hiện để tạo tiền đề cho sự phân tích thực tế ở chương sau.1 Lý luận chung về tín dụng 1.1 Bản chất của tín dụng Tín dụng (Credit) là quan hệ vay mượn, quan hệ sử dụng vốn lẫn nhau giữa người đi vay và người cho vay dựa trên nguyên tắc hoàn trả, kèm theo lợi tức khi đến hạn. Như vậy, tín dụng có thể hiểu một cách đơn giản là một quan hệ giao dịch giữa hai chủ thể, trong đó một bên chuyển giao tiền hoặc tài sản cho bên kia bằng nhiều hình thức như: cho vay, bán chịu hàng hoá, chiết khấu, bảo lãnh,… được sử dụng trong một thời gian nhất định và theo một số điều kiện nhất định nào đó đã thỏa thuận. Như vậy, xét về bản chất, tín dụng được hiểu theo hai nghĩa sau: • Thứ nhất, tín dụng là hệ thống quan hệ kinh tế giữa người đi vay và người cho vay, nhờ quan hệ ấy mà vốn tiền tệ được vận động từ chủ thể này sang chủ thể khác để sử dụng cho các nhu cầu khác nhau trong nền kinh tế-xã hội.

• Thứ hai, tín dụng được coi là một số vốn, làm bằng hiện vật hoặc bằng kim loại theo nguyên tắc hoàn trả, để đáp ứng cho các nhu cầu của các chủ thể tín dụng. 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.2 Phân loại tín dụng Dựa vào mục đích của tín dụng Theo tiêu thức này, tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: • Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh công thương nghiệp; • Cho vay tiêu dùng cá nhân; • Cho vay mua bán bất động sản; • Cho vay sản xuất nông nghiệp; • Cho vay kinh doanh xuất nhập khẩu… Dựa vào thời hạn tín dụng Theo tiêu thức này, tín dụng có thể phân chia thành các loại sau: • Cho vay ngắn hạn : Là loại cho vay có thời hạn dưới một năm. Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản lưu động của các doanh nghiệp và các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân. Tín dụng ngắn hạn thường chiếm tỷ trọng cao trong các tổ chức tín dụng.

• Cho vay trung hạn : Là loại cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm. Mục đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ cho việc đầu tư vào tài sản cố định, cải tiến hoặc đổi mới thiết bị công nghệ, mở rộng sản xuất kinh doanh, xây dựng các dự án mới có quy mô nhỏ và thời hạn thu hồi vốn nhanh. • Cho vay dài hạn : Là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích của loại cho vay này để đáp ứng các nhu cầu dài hạn như xây dựng nhà ở, nhằm tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư có quy mô lớn, xây dựng các xí nghiệp mới… Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng: 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Theo tiêu thức này, tín dụng có thể được chia thành các loại sau: • Cho vay không có bảo đảm : Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của bản thân khách hàng vay vốn để quyết định cho vay.

Đối với những khách hàng tốt, trung thực trong kinh doanh, có khả năng tài chính mạnh, quản trị có hiệu quả thì tổ chức tín dụng có thể cấp tín dụng dựa vào uy tín của bản thân khách hàng, mà không cần một nguồn thu nợ thứ hai bổ sung. • Cho vay có bảo đảm : Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào đó. Các loại bảo đảm tiền vay này là căn cứ pháp lý để tổ chức tín dụng có thêm một nguồn thu nợ thứ hai bổ sung cho nguồn thu nợ. Dựa vào phương thức cho vay: Theo tiêu thức này, tín dụng có thể chia thành các loại sau: • Cho vay theo món vay; • Cho vay theo hạn mức tín dụng; • Cho vay theo hạn mức thấu chi.

Dựa vào phương thức hoàn trả nợ vay: Theo tiêu thức này, tín dụng có thể được phân chia thành các loại sau: • Cho vay chỉ có một kỳ hạn trả nợ hay còn gọi là cho vay trả nợ một lần khi đáo hạn; • Cho vay có nhiều kỳ hạn trả nợ hay còn gọi là cho vay trả góp; hình thức cho vay này yêu cầu khách hàng phải hoàn trả vốn gốc và lãi theo định kỳ. Loại cho vay 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] này chủ yếu được áp dụng cho vay bất động sản, nhà ở, cho vay tiêu dùng, cho vay đối với những người kinh doanh nhỏ lẻ (thường áp dụng cho các tiểu thương ở chợ)… • Cho vay trả nợ nhiều lần nhưng không có kỳ hạn trả nợ cụ thể mà tùy khả năng tài chính của mình mà người đi vay có thể trả nợ bất cứ lúc nào. Dựa vào hình thức cấp tín dụng: Theo tiêu thức này, tín dụng có thể được phân chia thành các loại sau: • Chiết khấu thương phiếu: là việc NHTM sẽ đứng ra trả tiền trước cho khách hàng. Số tiền ngân hàng ứng trước phụ thuộc vào giá trị chứng từ, lãi suất chiết khấu, thời hạn chiết khấu và lệ phí chiết khấu.

Thực chất là Ngân hàng đã bỏ tiền ra mua thương phiếu theo một giá mà bao giờ cũng nhỏ hơn giá trị của thương phiếu (cho vay gián tiếp). • Cho vay: là việc ngân hàng đưa tiền cho khách hàng với cam kết khách hàng phải hoàn trả cả gốc và lãi trong khoảng thời gian đã xác định. Cho vay gồm các hình thức chủ yếu như: thấu chi, cho vay trực tiếp (từng lần, theo hạn mức tín dụng, trả góp), cho vay gián tiếp. • Bảo lãnh (tái bảo lãnh): Bảo lãnh ngân hàng là cam kết của ngân hàng dưới hình thức thư bảo lãnh về việc thực hiện các nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng của ngân hàng khi khách hàng không thực hiện đúng nghĩa vụ đã cam kết.

• Cho thuê tài chính: là việc ngân hàng bỏ tiền mua sắm tài sản cho khách hàng thuê. Sau một thời gian nhất định khách hàng phải trả cả gốc lẫn lãi cho ngân hàng. Tài sản cho thuê thường là tài sản cố định. Vì vậy, cho thuê tài chính được xếp vào tín dụng trung dài hạn.3 Các hình thức cấp tín dụng : 1.1 Hình thức cho vay: 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] • Cho vay ngắn hạn: Mục đích của cho vay ngắn hạn: Cho vay ngắn hạn nhằm tài trợ cho việc đầu tư tài sản lưu động của Doanh nghiệp và nhu cầu chi tiêu ngắn hạn của cá nhân.

Đối với khách hàng doanh nghiệp, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường có nhu cầu về tài sản lưu động rất lớn. Để đầu tư vào tài sản lưu động, doanh nghiệp thường sử dụng nguồn vốn ngắn hạn. Nguồn vốn ngắn hạn của doanh nghiệp bao gồm các khoản sau: + Các khoản nợ phải trả người bán; + Các khoản ứng trước của người mua; + Thuế và các khoản phải nộp Nhà nước; + Các khoản phải trả công nhân viên; + Các khoản phải trả khác; + Vay ngắn hạn từ Tổ chức tín dụng. Do sự chênh lệch về thời gian và doanh số giữa tiền thu bán hàng và tiền đầu tư vào tài sản lưu động hoặc do nhu cầu gia tăng đầu tư tài sản lưu động đột biến theo thời vụ nên doanh nghiệp thường bị thiếu hụt về nguồn vốn ngắn hạn.

Vì vậy nhu cầu tài trợ nguồn vốn ngắn hạn từ các tổ chức tín dụng là rất cần thiết. Nhu cầu tài trợ ngắn hạn của doanh nghiệp có thể chia ra thành: nhu cầu tài trợ ngắn hạn thường xuyên và nhu cầu tài trợ ngắn hạn thời vụ. Nhu cầu tài trợ thường xuyên do đặc điểm luân chuyển vốn của doanh nghiệp quyết định, trong khi nhu cầu tài trợ thời vụ do đặc điểm thời vụ của ngành sản xuất kinh doanh quyết định. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đối với khách hàng cá nhân, phát sinh từ các nhu cầu chi tiêu ngắn hạn hợp lý, tổ chức tín dụng sẽ quyết định cho vay ngắn hạn.

Các phương thức cho vay ngắn hạn: Có nhiều phương thức cho vay ngắn hạn, tùy vào đối tượng khách hàng của mình mà tổ chức tín dụng lựa chọn phương thức cho vay phù hợp. + Đối với khách hàng là doanh nghiệp: tổ chức tín dụng thường thỏa thuận với khách hàng áp dụng một trong hai phương thức cho vay phổ biến hiện nay là : Cho vay từng lần: mỗi lần vay vốn khách hàng và tổ chức tín dụng thực hiện thủ tục vay vốn cần thiết và ký kết hợp đồng tín dụng. Cho vay theo hạn mức tín dụng : tổ chức tín dụng và khách hàng xác định và thỏa thuận một hạn mức tín dụng duy trì trong một khoản thời gian nhất định. + Đối với khách hàng là cá nhân: tổ chức tín dụng thưởng thỏa thuận với khách hàng áp dụng một trong hai phương thức cho vay phổ biến hiện nay là : Cho vay từng lần.

Cho vay trả góp. • Cho vay trung, dài hạn: Mục đích của cho vay trung, dài hạn: Cho vay trung hạn là các khoản cho vay có thời hạn cho vay đến 60 tháng. Cho vay dài hạn là các khoản cho vay có thời hạn cho vay từ 60 tháng trở lên. Mục đích của cho vay trung và dài hạn là nhằm đầu tư vào các tài sản cố định của doanh nghiệp hoặc đầu tư vào các dự án đầu tư.

Hiện nay, mục đích cho vay trung, dài hạn còn nhằm phục vụ cho nhu cầu mua sắm quyền sử dụng đất, xây dựng, sữa chữa nhà ở… đối với khách hàng cá nhân. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Đối với khách hàng doanh nghiệp, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp thường có nhu cầu phát triển, mở rộng sản xuất, đổi mới công nghệ, đổi mới các phương tiện vận chuyển… Đặc biệt đối với nền kinh tế của Việt Nam hiện nay, nhu cầu vốn xây dựng cơ bản là rất lớn. Trong lúc các nhà kinh doanh chưa tích lũy được nhiều, chưa có thời gian để tích lũy vốn, tâm lý đầu tư trực tiếp của công chúng vào các doanh nghiệp còn hạn chế.