Luận văn Thạc sĩ: Ảnh hưởng lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích ảnh hưởng của lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

• Tác giả: Huỳnh Ngọc Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Thị Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài chính – Ngân hàng
• Đề tài: Ảnh Hưởng Của Lý Thuyết Thời Điểm Thị Trường Đến Phát Hành Cổ Phần Của Các Doanh Nghiệp Trên Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI
• 1.1. Giới thiệu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Điểm mới của đề tài nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu của đề tài nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CÁC LÝ THUYẾT NỀN TẢNG VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Các lý thuyết nền tảng
• 2.1.1. Lý thuyết Thời điểm thị trường
• 2.1.2. Lý thuyết thông tin bất cân xứng
• 2.1.3. Lý thuyết về phát hành và rủi ro
• 2.2. Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới
• 2.2.1. Phát hành cổ phần ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của cổ phiếu
• 2.2.2. Phát hành cổ phần có sự thay đổi trong tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của chứng khoán
• 2.2.3. Các nhân tố khác ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của chứng khoán
• 2.3. Các nghiên cứu thực nghiệm về lý thuyết thời điểm thị trường tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Dữ liệu nghiên cứu
• 3.2. Các biến, giả thiết, mô hình nghiên cứu
• 3.2.1. Các biến phụ thuộc và độc lập trong mô hình nghiên cứu
• 3.2.2. Các giả thiết nghiên cứu
• 3.3. Lựa chọn mô hình nghiên cứu
• 3.4. Phương pháp kiểm định mô hình
• 3.4.1. So sánh kết quả hồi quy bằng 3 phương pháp Pooled OLS, FEM và REM
• 3.4.2. Kiểm định Likelihood Ratio
• 3.4.3. Kiểm định Hausman
• 3.4.4. Kiểm định các giả thiết của phương pháp bình phương nhỏ nhất
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Phân tích TSSL các công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam
• 4.2. Thống kê mô tả các biến giải thích và TSSL hàng năm của cổ phiếu
• 4.3. Kết quả kiểm định mô hình
• 4.3.1. So sánh mức độ phù hợp của Phương pháp hồi quy Pooled OLS, FEM và REM
• 4.3.2. Kết quả kiểm định Likelihood Ratio
• 4.3.3. Kết quả kiểm định Hausman
• 4.3.4. Kết quả kiểm định phương sai thay đổi
• 4.3.5. Kết quả kiểm định đa cộng tuyến
• 4.3.6. Kết quả kiểm định tự tương quan của nhiễu
• 4.4. Phân tích kết quả mô hình hồi quy
• 4.4.1. Mô hình hồi quy về phát hành cổ phần và phát hành cổ phần có sự thay đổi trong SCS tác động đến TSSL trong dài hạn của cổ phiếu
• 4.4.2. Mô hình hồi quy về sự thay đổi trong SCS mà không có phát hành cổ phần tác động đến TSSL trong dài hạn của cổ phiếu
• 4.4.3. So sánh sự tác động của lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần có sự pha loãng trong SCS và không có phát hành cổ phần mà có sự pha loãng trong SCS từ kết quả hồi quy của mô hình 3 và mô hình 4
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Những hạn chế của luận văn
• 5.2. Hướng phát triển của đề tài
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về lý thuyết thời điểm thị trường và phát hành cổ phần

Lý thuyết thời điểm thị trường (Market Timing Theory) đã trở thành một trong những lý thuyết quan trọng trong lĩnh vực tài chính, đặc biệt là trong việc phát hành cổ phần của các doanh nghiệp. Lý thuyết này cho rằng các công ty có khả năng phát hành cổ phần khi cổ phiếu của họ được định giá cao và mua lại cổ phần hoặc phát hành nợ khi chứng khoán bị định giá thấp. Điều này có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định phát hành cổ phần của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam.

1.1. Lý thuyết thời điểm thị trường và tác động đến phát hành cổ phần

Lý thuyết thời điểm thị trường được xây dựng bởi Baker và Wurgler (2000) cho thấy rằng các công ty có thể tận dụng thời điểm thị trường để tối ưu hóa lợi nhuận từ việc phát hành cổ phần. Khi cổ phiếu được định giá cao, doanh nghiệp có thể phát hành cổ phần với giá tốt hơn, từ đó gia tăng vốn đầu tư cho các dự án phát triển.

1.2. Tình hình phát hành cổ phần tại thị trường chứng khoán Việt Nam

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã chứng kiến sự gia tăng đáng kể trong hoạt động phát hành cổ phần trong những năm gần đây. Các doanh nghiệp niêm yết thường xuyên sử dụng lý thuyết thời điểm thị trường để quyết định thời điểm phát hành cổ phần, nhằm tối đa hóa lợi ích cho cổ đông.

II. Vấn đề và thách thức trong phát hành cổ phần

Mặc dù lý thuyết thời điểm thị trường cung cấp một khung lý thuyết hữu ích, nhưng việc áp dụng lý thuyết này trong thực tế vẫn gặp nhiều thách thức. Các doanh nghiệp phải đối mặt với nhiều yếu tố tác động đến quyết định phát hành cổ phần, bao gồm thông tin bất cân xứng và tâm lý thị trường.

2.1. Thách thức từ thông tin bất cân xứng

Thông tin bất cân xứng giữa nhà quản lý và nhà đầu tư có thể dẫn đến sự giảm giá cổ phiếu khi công ty công bố phát hành cổ phần. Các nhà đầu tư có thể nghi ngờ về động cơ phát hành cổ phần, từ đó ảnh hưởng đến quyết định đầu tư của họ.

2.2. Tâm lý thị trường và ảnh hưởng đến quyết định phát hành

Tâm lý thị trường có thể ảnh hưởng lớn đến quyết định phát hành cổ phần. Khi thị trường đang trong giai đoạn tăng trưởng, các doanh nghiệp có xu hướng phát hành cổ phần nhiều hơn, trong khi trong giai đoạn suy thoái, họ có thể trì hoãn quyết định này.

III. Phương pháp nghiên cứu ảnh hưởng của lý thuyết thời điểm thị trường

Để kiểm định ảnh hưởng của lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần, nghiên cứu sử dụng phương pháp hồi quy đa biến với dữ liệu bảng. Mô hình này cho phép phân tích mối quan hệ giữa các biến độc lập và tỷ suất sinh lợi của cổ phiếu.

3.1. Dữ liệu và mẫu nghiên cứu

Mẫu nghiên cứu bao gồm 404 quan sát từ các công ty niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2010 đến tháng 6 năm 2014. Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính và thông tin thị trường.

3.2. Mô hình hồi quy và các biến nghiên cứu

Mô hình hồi quy sử dụng các biến như tỷ suất sinh lợi (TSSL), tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát (SCS), và các yếu tố khác như xu hướng (MOMENTUM) và tỷ số giá sổ sách trên giá thị trường (BM) để phân tích tác động đến phát hành cổ phần.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy lý thuyết thời điểm thị trường có tác động đáng kể đến quyết định phát hành cổ phần của các doanh nghiệp. Các công ty thường phát hành cổ phần khi cổ phiếu được định giá cao, dẫn đến tỷ suất sinh lợi thấp trong dài hạn.

4.1. Phân tích kết quả hồi quy

Kết quả hồi quy cho thấy rằng việc phát hành cổ phần có sự pha loãng trong tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát dẫn đến sự giảm TSSL trung bình hàng năm. Điều này cho thấy rằng các nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi quyết định đầu tư vào các công ty phát hành cổ phần.

4.2. Ứng dụng lý thuyết thời điểm thị trường trong thực tiễn

Các doanh nghiệp có thể áp dụng lý thuyết thời điểm thị trường để tối ưu hóa chiến lược phát hành cổ phần, từ đó gia tăng giá trị cho cổ đông và cải thiện hiệu quả hoạt động kinh doanh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng lý thuyết thời điểm thị trường có ảnh hưởng lớn đến quyết định phát hành cổ phần của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn cần nhiều nghiên cứu hơn để hiểu rõ hơn về các yếu tố tác động đến quyết định này.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng lý thuyết thời điểm thị trường có tác động đáng kể đến phát hành cổ phần, tuy nhiên, các yếu tố như thông tin bất cân xứng và tâm lý thị trường cũng cần được xem xét.

5.2. Hướng nghiên cứu tương lai

Các nghiên cứu trong tương lai có thể tập trung vào việc phân tích sâu hơn về các yếu tố tác động đến quyết định phát hành cổ phần, cũng như áp dụng lý thuyết thời điểm thị trường trong các bối cảnh khác nhau.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH HUỲNH NGỌC NAM ẢNH HƯỞNG CỦA LÝ THUYẾT THỜI ĐIỂM THỊ TRƯỜNG ĐẾN PHÁT HÀNH CỔ PHẦN CỦA CÁC DOANH NGHIỆP TRÊN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM. Chuyên ngành : TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG Mã số : 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS.TS TRẦN THỊ THÙY LINH TP.HỒ CHÍ MINH – NĂM 2014 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn thạc sĩ kinh tế với đề tài “Ảnh hưởng của lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần của các doanh nghiệp trên thị trường chứng khoán Việt Nam” là bài nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của PGS TS. Trần Thị Thùy Linh. Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tôi sẽ chịu trách nhiệm về nội dung tôi đã trình bày trong luận văn này.HCM, ngày tháng năm 2014 Tác giả Huỳnh Ngọc Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ TÓM TẮT . 1 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI .2 Mục tiêu nghiên cứu .3 Đối tượng phạm vi nghiên cứu .4 Phương pháp nghiên cứu .5 Điểm mới của đề tài nghiên cứu .6 Kết cấu của đề tài nghiên cứu . 5 CHƯƠNG 2: CÁC LÝ THUYẾT NỀN TẢNG VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM TRƯỚC ĐÂY .1 Các lý thuyết nền tảng .1 Lý thuyết Thời điểm thị trường .2 Lý thuyết thông tin bất cân xứng .3 Lý thuyết về phát hành và rủi ro .2 Các nghiên cứu thực nghiệm trên thế giới .1 Phát hành cổ phần ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của cổ phiếu .2 Phát hành cổ phần có sự thay đổi trong tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của chứng khoán .3 Các nhân tố khác ảnh hưởng đến TSSL dài hạn của chứng khoán .3 Các nghiên cứu thực nghiệm về lý thuyết thời điểm thị trường tại Việt Nam .15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Dữ liệu nghiên cứu .2 Các biến, giả thiết, mô hình nghiên cứu .1 Các biến phụ thuộc và độc lập trong mô hình nghiên cứu . Biến phụ thuộc được sử dụng trong mô hình hồi quy . Các biến độc lập được sử dụng trong mô hình hồi quy.2 Các giả thiết nghiên cứu .3 Lựa chọn mô hình nghiên cứu .3 Phương pháp kiểm định mô hình .1 So sánh kết quả hồi quy bằng 3 phương pháp Pooled OLS, FEM và REM .2 Kiểm định Likelihood Ratio .3 Kiểm định Hausman.4 Kiểm định các giả thiết của phương pháp bình phương nhỏ nhất .33 CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU .1 Phân tích TSSL các công ty niêm yết trên sàn giao dịch chứng khoán Việt Nam .2 Thống kê mô tả các biến giải thích và TSSL hàng năm của cổ phiếu .3 Kết quả kiểm định mô hình .1 So sánh mức độ phù hợp của Phương pháp hồi quy Pooled OLS, FEM và REM.2 Kết quả kiểm định Likelihood Ratio.3 Kết quả kiểm định Hausman .4 Kết quả kiểm định phương sai thay đổi .5 Kết quả kiểm định đa cộng tuyến .6 Kết quả kiểm định tự tương quan của nhiễu .4 Phân tích kết quả mô hình hồi quy .48 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.1 Mô hình hồi quy về phát hành cổ phần và phát hành cổ phần có sự thay đổi trong SCS tác động đến TSSL trong dài hạn của cổ phiếu .2 Mô hình hồi quy về sự thay đổi trong SCS mà không có phát hành cổ phần tác động đến TSSL trong dài hạn của cổ phiếu .3 So sánh sự tác động của lý thuyết thời điểm thị trường đến phát hành cổ phần có sự pha loãng trong SCS và không có phát hành cổ phần mà có sự pha loãng trong SCS từ kết quả hồi quy của mô hình 3 và mô hình 4 .61 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN .2 Những hạn chế của luận văn .3 Hướng phát triển của đề tài.65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tên đầy đủ TSSL Tỷ suất sinh lợi SCS Tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát MT Lý thuyết thời điểm thị trường OLS Ordinal Least Square FEM Fixed Effect Model REM Random Effect Model HOSE Ho Chi Minh Stock Exchange HNX Ha Noi Stock Exchange LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Trang Bảng 2.1: Bảng tổng hợp kết quả nghiên cứu TSSL chứng khoán của các nghiên cứu thực nghiệm.1: Mô tả mẫu các công ty theo ngành.2 Giải thích các biến độc lập trong mô hình hồi quy .3: Các giả thiết nghiên cứu và kỳ vọng dấu .1: TSSL trung bình hàng năm theo phát hành cổ phần từ tháng 7/2010- tháng 6/2014 .2: Thống kê mô tả cho các công ty phát hành cổ phần theo sự thay đổi trong tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát .3: Thống kê mô tả cho các biến trong hồi quy tỷ suất sinh lợi .4: Kết quả hồi quy theo 3 phương pháp Pooled OLS, FEM và REM .5: Kết quả kiểm định Likelihood Ratio .6: Kết quả kiểm định Hausman .7: Kết quả kiểm định Wald test .8: Ma trận tương quan các biến giải thích mô hình 1 .9: Ma trận trương quan các biến giải thích mô hình 2 .10: Ma trận trương quan các biến giải thích mô hình 3 .11: Ma trận trương quan các biến giải thích mô hình 4 .12: Kết quả kiểm định tự tương quan của nhiễu Durbin-Watson .13: Kết quả hồi quy TSSL hàng năm R i,t (mô hình 1) .14: Kết quả hồi quy TSSL hàng năm R i,t (mô hình 2) .15: Kết quả hồi quy TSSL hàng năm Ri,t (mô hình 3) .16 (tổng hợp từ bảng 4.15): Sự tác động của phát hành cổ phiếu theo những thay đổi trong cổ phần của các cổ đông kiểm soát (SCS) đến TSSL .55 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.17: Bảng kết quả hồi quy TSSL hàng năm R i,t (mô hình 4) .18 (tổng hợp từ bảng 4.17): Sự tác động của phát hành cổ phiếu có sự thay đổi trong SCS và sự thay đổi trong SCS mà không có phát hành cổ phiếu đến TSSL .61 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ VÀ ĐỒ THỊ Hình, Đồ thị Trang Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu .1: TSSL trung bình các công ty phát hành cổ phần và các công ty không có phát hành cổ phần .2: Diễn biến TSSL trung bình các công ty phát hành cổ phần có pha loãng và các công ty phát hành cổ phần không có pha loãng trong năm 2011 .3: TSSL trung bình các công ty suy giảm trong SCS không đi kèm phát hành cổ phần và các công ty gia tăng trong SCS không đi kèm phát hành cổ phần .60 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 TÓM TẮT Bài nghiên cứu kiểm định tác động của lý thuyết thời điểm thị trường (MT) đến các công ty phát hành cổ phần tại Việt Nam. Mẫu nghiên cứu gồm có 404 quan sát các công ty theo năm trong giai đoạn từ tháng 7 năm 2010 đến tháng 06 năm 2014. Tác giả phân tích lý thuyết thời điểm thị trường bằng phương pháp hồi quy Fixed Effect Model (FEM). Kết quả bài nghiên cứu cho thấy lý thuyết thời điểm thị trường có tác động đến các công ty phát hành cổ phần và các công ty phát hành cổ phần có sự pha loãng đáng kể trong tỷ lệ sở hữu cổ phần của cổ đông kiểm soát (SCS). Hệ số logarithm phát hành cổ phần (ISSUE) tăng 1 đơn vị dự đoán một mức TSSSL trung bình hàng năm (Ri,t) trong tương lai giảm 1. Một cuộc phát hành cổ phần có sự sụt giảm đáng kể trong SCS (ISSUE x Dummy Decrease SCS larger 5%) dự đoán một sự suy giảm TSSL trung bình hàng năm (Ri,t) trong tương lai là 31. Ngoài ra, TSSL trung bình hàng năm (Ri,t) trong tương lai của cổ phiếu còn chịu tác động của 2 nhân tố: Nhân tố xu hướng của cổ phiếu (MOM) và tỷ số giá sổ sách trên giá thị trường của cổ phiếu (BM). Nhân tố xu hướng của cổ phiếu (MOM) gia tăng 1 đơn vị dự đoán sẽ làm gia tăng TSSL trung bình hàng năm (Ri,t) trong tương lai của cổ phiếu 0.31%, nghiên cứu của Larrain và Urzua (2012) cũng có kết quả tương tự. Hệ số logarithm tự nhiên tỷ số giá sổ sách trên giá thị trường (BM) của cổ phiếu gia tăng 1 đơn vị sẽ làm gia tăng TSSL trung bình hàng năm (Ri,t) trong tương lai của cổ phiếu 9.37%, phù hợp với nghiên cứu của Pontiff và Woodgate (2008). LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN ĐỀ TÀI 1.1 Giới thiệu Có nhiều lý thuyết nghiên cứu về Tỷ suất sinh lợi (TSSL) của chứng khoán. TSSL của chứng khoán là tổng các khoản thu nhập hoặc lỗ của nhà đầu tư từ lúc nắm giữ cho đến lúc bán chứng khoán. Lý thuyết về thị trường hiệu quả của Modigliani và Miller (1958) phát biểu rằng giá cả chứng khoán được xác định tại mức cân bằng và phản ánh đầy đủ thông tin hiện có trên thị trường, việc giá tăng hay giảm là do phản ứng với các thông tin mới. Theo đó, Giá chứng khoán là ngẫu nhiên và không dự doán trước được. Đi kèm với lý thuyết của 2 ông là những giả định của thị trường hiệu quả. Lý thuyết về thông tin bất cân xứng của Myers và Majluf (1984) dự đoán một sự suy giảm trong giá cổ phiếu khi một công ty thông báo phát hành cổ phần. Do nhà quản lý có thông tin nhiều hơn các nhà đầu tư bên ngoài. Các nhà đầu tư bên ngoài nhận ra điều này và tự bảo vệ mình bằng cách điều chỉnh giảm giá cổ phiếu một cách hợp lý. Lý thuyết về Phát hành cổ phần và rủi ro của Carlson, Fisher và Giammarino (2006) cho rằng khi công ty đứng trước một cơ hội đầu tư được ví như công ty đang có một quyền chọn đầu tư. Việc phát hành cổ phiếu thể hiện một sự suy giảm trong rủi ro bởi vì nó cho phép công ty chuyển đổi quyền chọn đầu tư thành một tài sản thực. Mà tài sản thực này ít rủi ro hơn quyền chọn đầu tư. Vì vậy việc phát hành cổ phiếu làm cho rủi ro của công ty sụt giảm dẫn đến tỷ suất sinh lợi giảm.