phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng: - Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp. - Chƣơng 2: Phƣơng pháp luận và thiết kế nghiên cứu. - Chƣơng 3: Thực trạng tình hình tài chính Công ty cổ phần sữa Hà Nội. - Chƣơng 4: Kết luận và khuyến nghị.
3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Về cơ sở lý thuyết thì hiện nay chủ đề phân tích tài chính doanh nghiệp có nhiều nghiên cứu của các tác giả trong nƣớc, thể hiện ở các cuốn giáo trình, chuyên khảo, cụ thể một số công trình nhƣ: - Giáo trình phân tích tài chính doanh nghiệp của tác giả Ngô Thế Chi và Nguyễn Trọng Cơ (2008). - Giáo trình phân tích báo cáo tài chính của tác giả Đào Lê Minh và Cộng sự (2009). - Tài chính doanh nghiệp của tác giả Bùi Hữu Phƣớc và Cộng sự (2009).
Thông qua các công trình nghiên cứu về cơ sở lý thuyết phân tích tài chính doanh nghiệp nhƣ nêu ở trên, tác giả có cơ sở để hệ thống hóa một số vấn đề lý luận cơ bản về phân tích tài chính doanh nghiệp. Về mặt thực tiễn có nhiều luận văn thạc sĩ nghiên cứu về chủ đề phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Trong các ngành, lĩnh vực khác nhau đều có đề tài nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp. Có thể điểm qua một số công trình nghiên cứu về phân tích tình hình tài chính doanh nghiệp nhƣ sau: - Trong lĩnh vực xuất nhập khẩu có đề tài: “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty Xuất nhập khẩu hàng không Việt Nam” của tác giả Nguyễn Hƣơng Lý (2012).
- Trong lĩnh vực sản xuất bánh kẹo có đề tài: “Phân tích tài chính Công ty cổ phần Kinh Đô” của tác giả Vũ Thị Bích Hà (2012). - Trong lĩnh vực sản xuất sữa có đề tài: “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần sữa Việt Nam” của tác giả Lâm Thị Thƣ (2012), hay đề tài: 4 “Phân tích tình hình tài chính tại Công ty cổ phần sữa Việt Nam của tác giả Lê Thu Hòa (2013). Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu trƣớc đây sử dụng phƣơng pháp so sánh giản đơn qua các thời kỳ và/hoặc phƣơng pháp so sánh Dupont, so sánh với doanh nghiệp trong ngành mà chƣa sử dụng một cách hệ thống các phƣơng pháp phân tích. Đồng thời qua tìm hiểu của tác giả thì công trình nghiên cứu về phân tích tài chính Công ty cổ phần sữa Hà Nội chƣa có tác giả nào thực hiện.
Hơn nữa, xuất phát từ thực trạng tài chính của Công ty cổ phần sữa Hà Nội trong những năm vừa qua tồn tại nhiều hạn chế cần khắc phục. Vì vậy, tác giả lựa chọn đề tài “Phân tích tài chính Công ty cổ phần sữa Hà Nội” cho luận văn này nhằm đƣa ra các khuyến nghị về tài chính đối với Công ty cổ phần sữa Hà Nội và một số khuyến nghị với cơ quan quản lý Nhà nƣớc và các nhà đầu tƣ. Cơ sở lý luận về phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Khái quát về phân tích tài chính doanh nghiệp 1.
Khái niệm về phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là sử dụng một tập hợp các khái niệm, phƣơng pháp và công cụ để thu thập và xử lý các thông tin kế toán và các thông tin khác trong quản lý doanh nghiệp, nhằm đánh giá tình hình tài chính, khả năng và tiềm lực của doanh nghiệp, giúp ngƣời sử dụng thông tin đƣa ra các quyết định tài chính, quyết định quản lý phù hợp. Mục tiêu của phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là tổng thể các phƣơng pháp đƣợc sử dụng để đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ và hiện tại, giúp cho nhà quản lý doanh nghiệp, nhà đầu tƣ, khách hàng, cơ quan quản lý Nhà nƣớc đánh giá đƣợc hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Do đó, mục tiêu chung của phân tích tài chính bao gồm [9]: 5 - Cung cấp đầy đủ, kịp thời và trung thực các thông tin về tài chính cho chủ sở hữu, ngƣời cho vay, nhà đầu tƣ, ban lãnh đạo doanh nghiệp để giúp họ có những quyết định đúng đắn trong tƣơng lai. - Đánh giá đúng thực trạng doanh nghiệp trong kỳ báo cáo về vốn, tài sản, hiệu quả của việc sử dụng vốn và tài sản hiện có, tìm ra các tồn tại và nguyên nhân của nó để có biện pháp đối phó thích hợp trong tƣơng lai.
- Cung cấp những thông tin về tình hình huy động vốn, các hình thức huy động vốn, chính sách vay nợ, mức độ sử dụng các loại đòn bẩy nhằm đạt đƣợc yêu cầu gia tăng lợi nhuận trong tƣơng lai. Tuy nhiên đối với mỗi đối tƣợng cụ thể, họ lại cần những thông tin khác nhau nên họ sẽ tập trung vào các khía cạnh khác nhau của tình hình tài chính doanh nghiệp. Do đó, mục tiêu cụ thể của việc phân tích tài chính doanh nghiệp đối với từng đối tƣợng nhƣ sau: Đối với nhà quản trị doanh nghiệp: Mối quan tâm của chủ doanh nghiệp cũng nhƣ các nhà quản trị doanh nghiệp chính là khả năng phát triển, tối đa hóa lợi nhuận, và tối đa hóa giá trị doanh nghiệp. Do đó, các thông tin về thực trạng tài chính, thông tin về cơ cấu tài sản, cơ cấu nguồn vốn, khả năng thanh toán, khả năng sinh lời…là những thông tin cần thiết không chỉ giúp họ điều hành hoạt động sản xuất kinh doanh có hiệu quả mà còn giúp họ trong việc lập các kế hoạch sản xuất trong tƣơng lai.
Đối với ngân hàng, tổ chức tín dụng, hay các chủ nợ: Mối quan tâm của ngân hàng, tổ chức tín dụng hay các chủ nợ chính là khả năng trả nợ của doanh nghiệp, do đó các thông tin về khả năng sinh lợi, khả năng thanh toán các khoản nợ vay…là những thông tin hữu ích từ đó các đối tƣợng này ra quyết định nên dừng lại hay tiếp tục cho doanh nghiệp vay nợ. 6 Đối với các nhà đầu tƣ: Mối quan tâm của các nhà đầu tƣ là hiệu quả kinh doanh và tiềm năng phát triển của doanh nghiệp thể hiện qua các tiêu chí nhƣ tỷ lệ cổ tức, khả năng thanh toán và các rủi ro tiềm ẩn mà doanh nghiệp có thể đối mặt trong tƣơng lai. Do đó, phân tích tài chính doanh nghiệp sẽ giúp cho các nhà đầu tƣ nhận biết và dự đoán tất cả những yếu tố trên từ đó đƣa ra các quyết định đầu tƣ hiệu quả và chính xác. Đối với các nhà cung cấp: Mối quan tâm của các nhà cung cấp là khả năng thanh toán hiện tại cũng nhƣ tƣơng lai của doanh nghiệp, việc phân tích tài chính cung cấp các thông tin về khả năng thanh toán, thông tin này giúp cho nhà cung cấp quyết định xem có cho doanh nghiệp mua chịu vật tƣ, hàng hóa hay không và đƣợc mua chịu trong thời gian bao lâu.
Đối với cơ quan quản lý Nhà nƣớc: Đối với cơ quan thuế: thông tin về tài chính giúp cơ quan thuế xác định số nghĩa vụ thuế của doanh nghiệp bao gồm số thuế đã nộp, phải nộp, chậm nộp; Đối với cơ quan thống kê hay nghiên cứu: phân tích tài chính cung cấp thông tin để tổng hợp các chỉ tiêu tài chính về ngành…nhằm phục vụ cho các nghiên cứu chính sách. Trình tự và các bước tiến hành phân tích tài chính doanh nghiệp [9] Bƣớc 1: Thu thập thông tin Ngƣời phân tích sử dụng mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải và thuyết minh thực trạng hoạt động tài chính doanh nghiệp, phục vụ cho quá trình dự đoán tài chính. Các thông tin đến từ nhiều nguồn khác nhau: bao gồm cả những thông tin nội bộ đến những thông tin bên ngoài, những thông tin kế toán và thông tin quản lý khác…trong đó các thông tin kế toán phản ánh tập trung trong các báo cáo tài chính doanh nghiệp là những nguồn thông tin quan trọng. 7 Bƣớc 2: Xử lý thông tin Sau quá trình thu thập các thông tin cần thiết, giai đoạn tiếp theo của phân tích tài chính là quá trình xử lý thông tin đã thu thập đƣợc; xử lý thông tin là quá trình sắp xếp các thông tin theo những mục tiêu nhất định nhằm tính toán, so sánh, giải thích, đánh giá, xác định nguyên nhân của các kết quả đã đạt đƣợc phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định.
Bƣớc 3: Dự đoán và quyết định Quá trình thu thập và xử lý thông tin nhằm chuẩn bị những tiền đề và điều kiện cần thiết để ngƣời sử dụng thông tin dự đoán nhu cầu và đƣa ra các quyết định tài chính. Đối với từng đối tƣợng, việc sử dụng thông tin phân tích nhằm đƣa ra các quyết định liên quan tới các mục tiêu khác nhau. Đối với chủ doanh nghiệp phân tích tài chính nhằm đƣa ra các quyết định liên quan tới mục tiêu hoạt động của doanh nghiệp là tăng trƣởng, phát triển, tối đa hóa lợi nhuận hay tối đa hóa giá trị doanh nghiệp; đối với ngƣời cho vay và nhà đầu tƣ vào doanh nghiệp thì đƣa ra các quyết định về tài trợ và đầu tƣ… 1. Phương pháp phân tích tài chính doanh nghiệp [7,9] 1.
Phương pháp so sánh Phƣơng pháp so sánh là một công cụ rất hữu ích trong phân tích tài chính. Việc so sánh số liệu của nhiều năm chỉ ra xu hƣớng và tốc độ phát triển của doanh nghiệp. Phƣơng pháp so sánh có thể áp dụng theo hƣớng so sánh về lƣợng hoặc so sánh bằng tỷ lệ phần trăm tăng trƣởng; nhƣng dù bằng cách nào thì phân tích tài chính cũng cần chỉ ra đƣợc tác động của sự thay đổi đó đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nhà phân tích có thể so sánh các kết quả của kỳ này với kết quả của kỳ trƣớc để thấy đƣợc sự tăng trƣởng của doanh nghiệp, so sánh kết quả thực hiện với các chỉ tiêu kế hoạch để thấy mức độ hoàn thành kế hoạch của doanh nghiệp.
Nhà phân tích cũng có thể so sánh theo chiều dọc để xác định tỷ trọng 8 của từng chỉ tiêu trong tổng thể hay so sánh theo chiều ngang để thấy đƣợc xu hƣớng thay đổi của một chỉ tiêu qua nhiều kỳ. Phƣơng pháp so sánh thƣờng đƣợc lồng ghép trong phân tích tỷ lệ thông qua việc so sánh và phân tích sự biến động của các tỷ lệ tài chính qua các năm hoặc so sánh các tỷ lệ tài chính của doanh nghiệp với các định mức.