Phần mở đầu Chƣơng 1: Tổng quan nhiên cứu, cơ sở lý luận về kiểm soát chi NSNN Chƣơng 2: Phƣơng pháp và thiết kế nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng về công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc qua hệ thống Kho bạc Nhà nƣớc. Chƣơng 4: Mục tiêu, phƣơng hƣớng và một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi ngân sách nhà nƣớc trong thời gian tới Kết luận 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC 1. Tổng quan nghiên cứu Hoạt động kiểm soát chi NSNN tại hệ thống KBNN là một trong những hoạt động cơ bản, mũi nhọn của ngành, do vậy trong thời gian qua có nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến hoạt động kiểm soát chi NSNN trong hệ thống KBNN. Trong quá trình nghiên đề tài luận văn của mình, tác giả đã tìm hiểu các đề tài trƣớc đó đã nghiên cứu để kế thừa, tham khảo và rút kinh nghiệm.
Cụ thể nhƣ sau: - Đề tài Luận văn thạc sĩ kinh tế “Hoàn thiện công tác kiểm soát chi thường xuyên qua Kho bạc Nhà nước Khánh Hòa” của tác giả Đỗ Thị Thu Trang năm 2012 đã nghiên cứu thực trạng công tác kiểm soát chi thƣờng xuyên NSNN qua KBNN Khánh Hòa, phân tích số liệu chi thƣờng xuyên và yêu cầu đổi mới của công tác quản lý NSNN trong thời gian tới nhằm đƣa ra các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi NSNN qua KBNN Khánh Hòa, đáp ứng đƣợc yêu cầu hiện đại hóa công tác quản lý, điều hành NSNN, phù hợp với quá trình cải cách tài chính công, phù hợp với chuẩn mực và thông lệ quốc tế. - Đề tài “Hoàn thiện công tác ki ểm soát thanh toán v ốn đầu tư XDCB tại Kho bạc Nhà nước Đà Nẵng” của tác giả Đoàn Kim Khuyên năm 2012 - Luận văn thạc sĩ kinh tế. Đề tài đã hệ thống hoáđƣợc một số vấn đề lý luận cơ bản về đầu tƣ xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nƣớc, quản lý vốn đầu tƣ xây dựng cơ bản nguồn vốn ngân sách nhà nƣ ớc. Làm rõ thực trạng công tác ki ểm soát thanh toán vốn đầu tƣ XDCB từ ngân sách nhà nƣ ớc tại kho bạc nhà nƣớc Đà Nẵng và đề xuất giải pháp nh ằm hoàn thiện cơ chế quản lý nâng cao hiệu quả công tác ki ểm soát thanh toán v ốn đầu tƣ XDCB từ NSNN tại Kho bạc Nhà nƣớc Đà Nẵng trong thời gian tới.
- Đề tài Luận văn thạc sỹ kinh tế “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn Ngân sách Nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Giang” của tác giả Bùi Mạnh Tuyên đánh giá, phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN trên địa 5 bàn tỉnh Hà Giang. Làm rõ những kết quả, những hạn chế, khó khăn trong công tác quản lý dự án đầu tƣ xây dựng sử dụng nguồn Ngân sách Nhà nƣớc để đề xuất những giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Hà Giang. - Đề tài Luận văn thạc sỹ kinh tế năm 2015: “Kiểm soát chi thường xuyên ngân sách nhà nước qua Kho bạc nhà nước Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương” của tác giả Phạm Thị Hƣơng đã phân tích thực trạng về mô hình tổ chức, công tác kiểm soát chi tại KBNN Tứ Kỳ, đánh giá những kết quả đạt đƣợc và hạn chế về công tác kiểm soát chi tại KBNN Tứ Kỳ. Đề xuất các giải pháp về con ngƣời, quy trình ngiệp vụ cũng nhƣ nội dung kiểm soát chi nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi tại KBNN Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dƣơng.
- Đề tài Luận văn thạc sĩ kinh tế năm 2016: “Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản của Kho bạc Nhà nước tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn” của tác giả Vũ Hồng Phƣợng đã phân tích thực trạng hoạt động kiểm soát chi của hệ thống KBNN và các nhân tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng hoạt động kiểm soát chi đối với những dự án sử dụng nguồn vốn đầu tƣ XDCB từ NSNN, cụ thể là các dự án này thuộc Bộ NN & PTNT. Từ đó đƣa ra những Đề xuất một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát chi nguồn vốn đầu tƣ XDCB tại hệ thống KBNN Việt Nam. - Đề tài nghiên cứu khoa học KBNN “Tích hợp quy trình kiểm soát cam kết chi và kiểm soát chi NSNN qua KBNN phù hợp với lộ trình triển khai chiến lƣợc phát triển KBNN đến năm 2020” của TS. Nguyễn Văn Quang và Ths.
Hà Xuân Hoài (2010). Mục đích nghiên cứu đề tài là xây dựng nội dung cơ bản có tính lý luận chung về cam kết chi và kiểm soát cam kết chi NSNN; nghiên cứu, phân tích, đánh giá quy trình kiểm soát NSNN qua hệ thống KBNN và quy trình kiểm soát cam kết chi NSNN qua KBNN, xác định các điểm tƣơng đồng, khác biệt, mối quan hệ có tính tƣơng hỗ của hai nghiệp vụ do KBNN cùng thực hiện. Trên cơ sở đó, tác giả đề xuất xây dựng một quy trình tích hợp kiểm soát cam kết chi và kiểm soát chi NSNN qua KBNN; quy trình tích hợp này đƣợc hoạch định thành hai giai đoạn cơ 6 bản gắn với lộ trình triển khai chiến lƣợc phát triển KBNN đến năm 2020. - Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát chi NSNN qua hệ thống KBNN của KBNN.
Đề án của KBNN thực hiện từ năm 2015-2017 của KBNN, đề án sử dụng phân tích, tổng hợp, so sánh, tổ chức Hội thảo tại KBNN để lấy ý kiến tham gia trực tiếp của Giám đốc, Trƣởng phòng Kiểm soát chi, Trƣởng phòng Kế toán Nhà nƣớc thuộc KBNN tỉnh, thành phố. Đề tài đánh giá thực trạng về mô hình tổ chức và quy trình nghiệp vụ công tác kiểm soát chi Ngân sách Nhà nƣớc qua hệ thống KBNN, đƣa ra những kết quả đã đạt đƣợc, điểm còn hạn chế và những nguyên nhân của việc hạn chế. Từ đó xây dựng đề xuất mô hình tổ chức trong công tác kiểm soát các khoản chi NSNN trong hệ thống KBNN nhằm đổi mới công tác quản lý, kiểm soát chi qua KBNN. - Bài báo “Đẩy mạnh cải cách hành chính trong lĩnh vực hoạt động Kho bạc Nhà nước” của Ths.
Lƣu Hoàng (2017), Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 175, trang 26-28. Trong khuôn khổ bài viết, tác giả đã tập trung đề cập đến cải cách hành chính trong hoạt động KBNN nhƣ cải cách quy trình nghiệp vụ, ứng dụng công nghệ thông tin đặc biệt với quy trình chi ngân sách tác giả đã đề xuất thực hiện cải cách cơ chế kiểm soát chi theo hƣớng chuyển từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”. - Bài báo “Triển khai hiệu quả các giải pháp kiểm soát chi Ngân sách Nhà nước” của Vũ Đức Hiệp và Nguyễn Thị Cẩm Bình (2017), Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 175, trang 29-31. Trong khuôn khổ bài viết, các tác giả đã đề xuất rà soát hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm tính thống nhất đồng bộ; loại bỏ, tháo gỡ các rào cản khó khăn vƣớng mắc, tạo điều kiện thuận lợi đẩy nhanh tiến độ thực hiện giải ngân, nâng cao hiệu quả dự án đầu tƣ công; tăng cƣờng công tác phối hợp theo dõi, kiểm tra, thanh tra.
; các giải pháp của KBNN để thực hiện kiểm soát chi các nguồn vốn từ Ngân sách Nhà nƣớc. - Bài báo “Giải pháp nâng cao hiệu quả quy trình một cửa” của Dƣơng Thanh Bình (2017), Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 178, trang 22-23. Trong khuôn khổ bài biết tác giả đã đƣa ra một số giải pháp nhƣ hoàn thanh quy 7 trình một cửa, xây dựng chƣơng trình giao nhận hồ sơ, chứng từ, triển khai dịch vụ công điện tử trong kiểm soát chi. - Bài báo “Kho bạc Nhà nước phấn đấu đến năm 2020 hình thành quy trình kiểm soát chi điện tử ” của Ths Lƣơng Thị Hồng Thúy – Nguyễn Thị Cẩm Bình (2017), Tạp chí Tài chính, số 657, trang 1-4.
Trong khuôn khổ bài viết tác giả đã phân tích về việc hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin là nền tảng hình thành KBNN điện tử đồng thời phân tích các điều kiện để hình thành KBNN điện tử nhƣ cải cách quy trình nghiệp vụ, xây dựng các ứng dụng nhằm hỗ trợ cán bộ kiểm soát chi nhƣ hỗ trợ chi lƣơng, chi đầu tƣ. Ngoài ra trên tạp chí Quản lý Ngân quỹ Quốc gia có rất nhiều bài báo đề cập đến vấn đề kiểm soát chi nhƣ: “Quy trình kiểm soát thanh toán vốn đầu tư: một vài đề xuất” của Lâm Hồng Cƣờng, 2016, Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia, số 169 trang 21-23, bài báo “Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý kiểm soát thanh toán vốn đầu tƣ” của Nguyễn Thị Thanh Hƣơng, 2017, Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia số 179, trang 11-13. Nhìn chung các tài liệu trên đã phân tích những khó khăn, vƣớng mắc trong hoạt động kiểm soát chi ở nhiều góc đô, phạm vi khác nhau. Đƣa ra những giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện, nâng cao hiệu quả kiểm soát chi qua hệ thống KBNN bằng nhiều giải pháp đồng bộ về công nghệ thông tin, quy trình nghiệp vụ.
Tuy nhiên, hiện nay Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát chi NSNN qua hệ thống KBNN của KBNN đã tổ chức triển khai thí điểm Đề án tại KBNN Phú Thọ và KBNN Thừa Thiên - Huế từ tháng 5/2017, Sở giao dịch KBNN từ tháng 7/2017, KBNN Thái Nguyên từ tháng 8/2017 và triển khai diện rộng trên toàn quốc từ tháng 10/2017. Với một mô hinh tổ chức mới cũng nhƣ quy trình mới đƣợc đƣa vào áp dụng trong toàn hệ thống KBNN thì việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi là thực sự cần thiết. Hiện nay, chƣa có đề tài nào nghiên cứu đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi theo mô hình thống nhất đầu mối. Học viên lựa chọn đề tài Kiếm soát chi ngân sách nhà nƣớc trong điều kiện triển khai Đề án “Thống nhất đầu mối kiểm soát các khoản chi ngân sách nhà nƣớc 8 trong hệ thống KBNN” là rất cần thiết để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi trong điều kiện triển khai Đề án thống nhất đầu mối kiểm soát chi NSNN qua KBNN.
Đề tài tác giả lựa chọn sẽ có những nội dung nghiên cứu mang tính kế thừa có chọn lọc các lý thuyết nghiên cứu của các tác giả trƣớc đó, nhƣng phần lớn các nội dung thể hiện các quan điểm và kết quả nghiên cứu độc lập của tác giả và không trùng lặp với các công trình nghiên cứu đã công bố.