LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Là một trong ba lĩnh vực cấu thành hoạt động hàng không dân dụng, quá trình hình thành và phát triển của lĩnh vực quản lý bay gắn liền với lịch sử phát triển của ngành hàng không Việt Nam. Với hệ thống trang thiết bị, cơ sở vật chất, kỹ thuật đƣợc trang bị ngày càng hiện đại, cùng với nỗ lực cố gắng phấn đấu của tập thể cán bộ, công nhân viên, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã thực hiện điều hành hàng triệu lƣợt chuyến bay trong nƣớc và quốc tế đảm bảo an toàn, điều hòa, hiệu quả. Với thành tựu đã đạt đƣợc, Tổng công ty đã đƣợc nhà nƣớc tặng thƣởng danh hiệu Anh hùng lao động thời kỳ đổi mới và nhiều phần thƣởng cao quý khác; đƣợc Hiệp hội vận tải hàng không quốc tế (IATA) trao tặng giải thƣởng “Đại bàng” - đây là giải thƣởng trao tặng cho các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực hàng không dân dụng của các quốc gia trên thế giới có nhiều đóng góp cho sự phát triển và đạt tiêu chuẩn cao về cung cấp dịch vụ trong lĩnh vực hàng không.
Có đƣợc thành tựu trên chính là nhờ nỗ lực cố gắng của bao thế hệ cán bộ, công nhân viên lao động đã nỗ lực phấn đấu trong lao động, sản xuất, xây dựng Tổng công ty. Có thể nói, Tổng công ty không thể phát triển nhƣ ngày hôm nay nếu không có đội ngũ cán bộ, công nhân viên, nhất là những nhân viên hàng không có tâm huyết, đƣợc đào tạo về quản lý, năng lực chuyên môn, ngoại ngữ đáp ứng các yêu cầu trong từng giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, theo các cuộc tự đánh giá, Tổng công ty cũng nhận thấy rằng chất lƣợng nguồn nhân lực chƣa thực sự đáp ứng yêu cầu hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; nguồn nhân lực phát triển chƣa thực sự bền vững; chất lƣợng đào tạo, huấn luyện còn hạn chế; năng lực của các cơ sở đào tạo còn 2 nhiều bất cập cả về trang thiết bị và con ngƣời, có ảnh hƣởng trực tiếp đến chất lƣợng đào tạo, huấn luyện nhân viên hàng không. Để đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành hàng không trong giai đoạn tới, nhất là trong bối cảnh hội nhập quốc tế, toàn cầu hóa về hàng không ngày càng sâu rộng và nền kinh tế tri thức đã và đang trở thành xu thế tất yếu của thời đại, khoa học, kỹ thuật, công nghệ về hàng không có sự phát triển vƣợt bậc, yêu cầu nguồn nhân lực hàng không lĩnh vực quản lý bay phải có đủ trình độ, năng lực ngang tầm tiếp thu, làm chủ hệ thống trang thiết bị kỹ thuật, công nghệ hiện đại, cung cấp dịch vụ bảo đảm hoạt động bay an toàn, điều hòa, hiệu quả trong điều kiện lƣu lƣợng, mật độ bay ngày càng tăng cao; việc nâng cao chất lƣợng huấn luyện, đào tạo tại chỗ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt cùng với sự phát triển bền vững của Tổng công ty.
Trong thời gian qua, công tác đào tạo, huấn luyện phát triển nguồn nhân lực của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã đạt đƣợc những thành tựu đáng khích lệ. Công tác đào tạo, huấn luyện tại chỗ gồm: huấn luyện năng định, huấn luyện định kỳ, huấn luyện phục hồi, huấn luyện chuyển loại, huấn luyện nâng cao. đáp ứng yêu cầu sát hạch cấp giấy phép, năng định cho nhân viên hàng không. Trong triển khai thực hiện nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện tại chỗ với các chuyên ngành quản lý bay đặc thù, lực lƣợng giáo viên, huấn luyện viên có vai trò rất quan trọng, quyết định chất lƣợng đào tạo, huấn luyện.
Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn nêu trên và với mong muốn đánh giá, tìm ra các giải pháp nhằm phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên để nâng cao chất lƣợng công tác đào tạo, huấn luyện, góp phần vào yêu cầu phát triển của Tổng công ty trong thời gian tới, tôi đã lựa chọn nghiên cứu, xây dựng đề tài “Phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên tại Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam”. 3 Tôi mong nhận đƣợc các ý kiến đóng góp để đề tài đƣợc hoàn thiện hơn và đề tài này sẽ đóng góp tốt cho sự phát triển của cơ quan công tác. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài 2. Công trình nghiên cứu nước ngoài - Diana Walter với tác phẩm “Đào tạo tại chỗ” (còn đƣợc gọi là: Đào tạo tại nơi làm việc) đã khái quát hóa mô hình đào tạo tại chỗ và khẳng định đào tạo tại chỗ là phƣơng pháp rất hiệu quả giúp con ngƣời thu nhận kiến thức và kỹ năng liên quan đến công việc của họ vì hoạt động đào tạo đƣợc thực hiện ngay tại nơi làm việc của ngƣời học.
Đây là phƣơng pháp th ch hợp để phát triển các kỹ năng thành thạo đồng nhất với nghề nghiệp của ngƣời học, giúp ngƣời học có thể nhanh chóng nâng cao tay nghề và tăng năng suất lao động. - Công trình nghiên cứu của Mel Silberman và Carol Auerback đã khởi xƣớng quan điểm về “Đào tạo t ch cực”. Quan điểm này cho rằng: chìa khóa đào tạo thành công là thiết kế hoạt động học nhƣ thế nào để ngƣời học tiếp thu đƣợc kiến thức và kỹ năng để vận dụng vào quá trình lao động một cách hiệu quả chứ không phải chỉ tiếp nhận chúng. Việc học đòi hỏi ngƣời học tự mình tham gia và thực hiện và chỉ có đào tạo t ch cực mới làm đƣợc điều này.
Nghiên cứu này có giá trị định hƣớng cho việc tìm kiếm các mô hình đào tạo nhân lực hiểu quả đáp ứng nhu cầu sản xuất của doanh nghiệp trong đào tạo nhân lực, vấn đề nhu cầu đào tạo đƣợc các nhà nghiên cứu đặc biệt quan tâm. Công trình nghiên cứu trong nước Tác giả Trần Khánh Đức với công trình “Ch nh sách quốc gia về phát triển đội ngũ giảng viên đại học Việt Nam” đã đi sâu nghiên cứu làm rõ: mạng lƣới giáo dục đại học, so sánh chính sách quốc gia trƣớc và sau đổi mới, mô hình tổng thể của ngƣời giảng viên đại học, so sánh quốc gia trƣớc và sau đổi mới, mô hình tổng thể của ngƣời giảng viên đại học, các chính sách của Nhà nƣớc đối với nhà giáo, chiến lƣợc phát triển đội ngũ giảng viên. 4 Cùng với các đề tài, có nhiều luận án chuyên ngành nghiên cứ về đội ngũ giáo viên ở nhiều góc độ khác nhau. Luận án tiến sỹ của tác giả Nguyễn Văn Đệ (2010) “Phát triển đội ngũ giảng viên các trường đại học ở vùng đồng bằng sông Cửu Long đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học”.
Tác giả đã đƣa ra thực trạng về chất lƣợng đội ngũ giảng viên của các trƣờng Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Từ đó đề ra các giải pháp để phát triển đội ngũ giảng viên của các trƣờng Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Phạm vi nghiên cứu của đề tài là trƣờng Đại học khu vực Đồng bằng sông Cửu Long; Luận án tiến sỹ của tác giả Thái Huy Bảo (2014) “Phát triển đội ngũ giảng viên bộ môn phương pháp giảng dạy trong các trường, khoa Đại học sư phạm Hà Nội”. Ở đề tài này tác giả đi sâu nghiên cứu vào các phƣơng pháp giảng dạy của đội ngũ giảng viên trong nhà trƣờng.
Đồng thời tác giả cũng đƣa ra các giải pháp để phát triển triển đội ngũ giảng viên bộ môn phƣơng pháp giảng dạy trong các trƣờng, khoa Đại học sƣ phạm Hà Nội. Phạm vi của đề tài là ở trong các trƣờng, khoa Đại học sƣ phạm Hà Nội; Luận án tiến sỹ của tác giả Lại Văn Ch nh (2014) “Nghiên cứu và dự đoán tiềm năng phát triển của giảng viên dựa trên các đặc tính nghiệp vụ và hồ sơ cá nhân làm cơ sở xây dựng chương trình phát triển đội ngũ giảng viên”. Tác giả đã nghiên cứu và đƣa ra dự đoán tiềm năng phát triển của giảng viên dựa trên các đặc t nh nghiệp vụ và hồ sơ cá nhân làm cơ sở xây dựng chƣơng trình phát triển đội ngũ giảng viên. Phạm vi nghiên cứu rộng khắp trên cả nƣớc.
Đây là một đề tài đƣợc đánh giá cao và có nhiều đóng góp cho sự nghiệp giáo dục nƣớc nhà. Ngoài đề tài luận án đã đề cập trên, còn có những bài viết đăng trên tạp chí của các nhà khoa học nhƣ: Nguyễn Hữu Độ (2019) “Nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục ở Việt Nam”, Tạp chí Tổ chức nhà nƣớc, xác định đội ngũ giáo viên là nhân tố quyết định thành công 5 của quá trình đổi mới giáo dục, vì vậy, ngành Giáo dục luôn coi việc nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm. Trên cơ sở khái quát về thực trạng cũng nhƣ những giải pháp của ngành Giáo dục nhằm phát triển, nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo theo tinh thần Nghị quyết số 29- NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng. - Bên cạnh các công trình nghiên cứu nêu trên còn rất nhiều các công trình nghiên cứu liên quan đến nâng cao chất lƣợng và phát triển đội ngũ giáo viên nhƣng tựu chung lại, các công trình nghiên cứu này mới chỉ nghiên cứu một góc độ nhỏ liên quan đến nâng cao chất lƣợng và phát triển đội ngũ giáo viên trong phạm vi giới hạn của đề tài đó nghiên cứu.
Trên tinh thần học hỏi những kinh nghiệm từ các tài liệu tham khảo cùng với việc khảo sát thực tế tại Tổng công ty, từ đó có những sáng kiến về giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên. Luận văn nghiên cứu vấn đề này với mục đ ch góp phần nghiên cứu hoàn chỉnh vấn đề và tìm ra giải pháp có thể vận dụng vào thực tiễn vào việc phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên tại Tổng ty Quản lý bay Việt Nam. Mục đ ch, nhiệm vụ nghiên cứu 3. Mục đích Dựa trên cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn nhằm phân tích, làm rõ và đánh giá thực trạng về công tác đào tạo, huấn luyện đƣa ra những quan điểm đánh giá và đề xuất các giải pháp phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên của Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam.
Nhiệm vụ - Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên, huấn luyện viên để xây dựng cơ sở lý thuyết cho việc nghiên cứu vấn đề của đề tài. 6 - Nghiên cứu, phân t ch công tác đào tạo, huấn luyện tại Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam.