phần mở đầu, tác giả đã điều chỉnh, bổ sung và xây dựng thang đo ý định mua của người tiêu dùng. Nghiên cứu định tính được thực hiện bằng kỹ thuật lấy ý kiến đóng góp của các chuyên gia cụ thể gồm: - _1 Bác sĩ đinh dưỡng khoa dinh dưỡng bệnh viện Đà Nẵng. ~_1 Nhân viên chuyên phân phối thực phẩm chức năng. Tác giả trao đổi với các chuyên gia về các yếu tố thành phần ảnh hưởng.
đến ý định mua thực phẩm chức năng của người tiêu dùng, các biến quan sát cho từng thang đo các thành phần trong mô hình. Qua đó, điều chỉnh lại bảng câu hỏi để đảm bảo các thông tin cung cấp là cần thiết và phù hợp khi thực hiện khảo sát chính thức. Xây dựng thang đo Qua nghiên cứu các lý thuyết về ý định mua của người tiêu dùng cũng. như kết quả của các nghiên cứu có liên quan, kết hợp với phương pháp tham khảo ý kiến của chuyên gia để điều chỉnh và bé sung các thang đo cho phù hợp.
- Thang do thái độ của người tiêu dùng: Trong bảng phỏng vấn các chuyên gia cho rằng việc lựa chọn các biến số 23 từ (1) đến (8) là hoàn toàn phù hợp với đối tượng nghiên cứu. Tuy nhiên, hiện nay thị trường xuất hiện rất nhiều loại thực phẩm chức năng ngoại nhập có xuất xứ từ nhiều quốc gia khác nhau. Nhóm chuyên gia cho rằng nên đưa vào. biến “Thực phẩm chức năng có thương hiệu ngoại tốt hơn thương hiệu nội địa.” nhằm đánh giá thái độ của người tiêu dùng giữa thương hiệu nội địa và ngoại nhập, sản phẩm nào được ưa chuộng hơn.
~ Thang đo niềm tỉn kiểm soát: Các biến nghiên cứu có trong thang đo là hoàn toàn phù hợp cho nghiên cứu ý định mua gồm có thu nhập, điều kiện sức khoẻ, mùi vị và độ an toàn của thực phẩm chức năng. ~ Thang đo kiến thức về thực phẩm chức năng: Nhóm chuyên gia cho rằng các biến từ (3) đến (8) trong bản phỏng vấn. hoàn toàn phù hợp với nghiên cứu. Tuy nhiên tại biến (1) “ Thực phẩm chức năng có chứa các thành phần y học” và biến (2)" Thực phẩm chức năng có thê dùng quá liều" có xu hướng nghiêng về kiến thức chuyên môn hơn là kiến thức cơ bản mà người tiêu dùng có thể nhận định được.
Nếu đưa các yếu tố này vào có thể làm người tiêu dùng phân vân và kết quả nghiên cứu có thể phản ánh không chính xác về kiến thức chung của người tiêu dùng. Tại biến (5) “ Thực phẩm chức năng chỉ tôn tại dưới dạng sữa và nước trái cây” gây hạn chế nhận định của người tiêu dùng về các chủng loại thực phẩm chức năng trên thị trường. Nhóm chuyên gia cho rằng nên thay đổi thành “Thue phẩm chức năng tôn tại dưới nhiều dạng ”. Thêm vào đó việc sử dụng tràn lan thực phẩm chức năng như hiện nay chỉ thông qua quảng cáo, giới thiệu, tư vấn một phía từ phía người bán hàng và thực trạng thực phẩm chức năng thật giả gây khó khăn cho việc nhận biết của người tiêu dùng nên có thể dẫn tới trường hợp dùng quá liều hoặc gây ra tác dụng phụ, ngộ độc.
Vì vậy nhóm chuyên gia đóng góp ý kiến nên bố sung biến “Thực phẩm chức năng có thể 24 gây tác dụng phụ. - Thang đo ý thức sức khoẻ: Nhóm chuyên gia đồng ý với các biến có trong thang đo và không có chỉnh sửa hay bồ sung cho thang đo này. ~ Thang đo truyền thông xã hội: Tại biến (2) '* Quan điểm phô biến cho rằng tôi nên mua thực phẩm chức. năng” là không rõ ràng, không xác định được quan điểm này của ai, của các cá nhân riêng lẻ hay một nhóm người tiêu dùng.
Vì vậy, nhóm chuyên gia và tác giả điều chỉnh thành “ Xã hội có đánh giá cao về thực phẩm chức năng” để khi khảo sát các đáp viên dễ dàng hiểu nội dung câu hỏi và bỗ sung thêm biến “Xã hội có xu hướng tiêu dùng thực phẩm chức năng nhiều hơn” nhằm đánh giá xu hướng tiêu dùng loại thực phẩm này. - Thang đo ý định mua thực phẩm chức năng: Nhóm chuyên gia cho rằng có quá nhiều 1, nén loại bỏ bớt và chỉ giữ lại các nhân tổ (2), (3), (4), (6) nhằm phản ánh được ý định, xu hướng hành vi của người tiêu dùng Đà Nẵng với các loại thực phẩm chức năng. Sau khi có sự đóng góp ý kiến từ các chuyên gia, tác giả đã tổng hợp và ký hiệu lại các thang đo yếu tố ảnh hưởng đến ý định mua của người tiêu dùng thực phẩm chức năng tại Đà Nẵng và trình bày rõ ràng nội dung của các yếu tố cũng như ký hiệu, mã hoá các biến số có trong thang đo nhằm phục vụ cho việc chạy dữ liệu bằng phần mềm SPSS. Xây dựng thang đo Ký Các nhân tổ và chỉ báo Tác giả hiệu Thái độ của người tiêu dùng +pị | Thực phẩm chức năng là thực phẩm giàu dinh dưỡng “Thực phẩm chức năng có thê có ảnh TD2 | hưởng tích cực đối với sức khoẻ cá nhân Tôi nghĩ việc tiêu thụ thực phâm chức TD3 năng là thân thiện với môi trường Sử dụng thực phẩm chức năng thì TD4 G.
thuận tiện - Mohamed va M.N Người có nhu cầu thực sự thì nên - TDS. Shamsudin (2012; dùng thực phẩm chức năng. de Barcellos Việc tiêu dùng thực phâm chức năn, He eoevoepgguops =| và cộng sự (2009) TD6 |là cần thiết ngay cả đối với người khỏe mạnh. TD; Thực phâm chức năng có thê bù đắp cho chế độ ăn uống không lành mạnh Sự an toàn của thực phâm chức năng TD8 đã được nghiên cứu kỹ lưỡng TD9 “Thực Pl phâm chức năng g có thương g hiệu ngoại tốt hơn thương hiệu nội địa.* 26 Niềm tin kiểm soát Mức thu nhập của tôi có thề ảnh hưởng NTKSI đến sự tiêu dùng thực phẩm chức năng của tôi Điễu kiện sức khoẻ của tôi có thé anh NTKS2 hưởng đến việc tôi tiêu dùng thực phẩm chức năng Park Oak Hee (2010), Mỗi quan tâm về an toàn thực phẩm có NTKS3 thể ảnh hưởng đến việc sử dụng thực phẩm chức năng của tôi Sự quan tâm về mùi vị thực phâm có NTKS4 thể ảnh hưởng đến việc tôi tiêu dùng thực phẩm chức năng, Kiến thức của người tiêu dùng Thực phẩm chức năng dùng cho Maria Säiksjärvi và KTI những người có vấn đề sức khỏe cộng sự (2008), Thực phẩm chức năng đất đỏ do chỉ KT2 phí nghiên cứu tốn kém Thực phẩm chức năng tốn tại dưới KT3 nhiều dạng* Thực phâm chức năng chỉ được bày KT4 bán trong các cửa hàng chuyên biệt và nhà thuốc Thực phâm chức năng nên được sử KTS dụng vào định kỳ Thuc phim chức năng có thê gây tác KT6 dụng phụ* 27 Tôi biết đến thực phâm chức năng từ KT? khá lâu Tôi nghĩ rằng tôi rất am hiểu về thực KT8 phẩm chức năng Ý thức của người tiêu dùng Tôi là người có ý thức cá nhân về sức YTI khoẻ Tôi thường cảnh giác chuyên biển bên YT2 ¬ trong cơ thể YT3 | Tôi suy nghĩ về sức khoẻ tôi rất nhiều Tôi chú ý đến tình trạng sức khoẻ của tôi YT4 hàng ngày yrs | TÔIcó tách nhiệm với nh tạng sức _| Hyehuyn Hong (2009) khoẻ của mình Tôi chỉ bận tâm về sức khoẻ khi tôi ôm YT6 đau Cuộc sống không có ốm đau và bệnh tật YT7 : : đối với tôi rất quan trọng Sức khoẻ của tôi phụ thuộc vào cách mà YT8 tôi chăm sóc sức khoẻ “Truyền thông xã hội Những người tiêu dùng thực phâm chức TTI ene eave P Park Oak Hee (2010) năng nghĩ tôi nên mua nó Xã hội có đánh giá cao về thực phẩm TT2 chức năng* Phương tiện truyền thông khuyến khích 28 tôi mua thực phâm chức năng ra | Các chuyên gia sức khỏe khuyên tôi nên mua thực phẩm chức năng spr | CA đình, bạn bè, đồng nghiệp khuyên tôi nên sử dụng thực phẩm chức năng spre | Nhà sản xuất khuyến khích tôi mua thực phẩm chức năng Người nỗi tiếng khuyến khích tôi mua TT7 l thực phẩm chức năng xạ, | Xã hồi có xu hướng tiêu dùng thực phẩm chức năng nhiều hơn* Ý định mua thực phẩm chức năng, YD, | Tôi sẽ mua thực phẩm chức năng nếu nó được bày bán rộng rãi tại thị trường Tôi sẽ chủ động tìm kiếm và mua thực ype phẩm chức năng trong tương lai gần Jane Kolodinsky, Tôi có ý định mua thực phâm chức năng | JoAnne Labrecque va YD3 | vào tháng tới trong kế hoạch tiêu thụ|_ cộng sự (2007); Park thực phẩm Oak Hee (2010) Tôi lên kế hoạch mua thực phẩm chức YD4 |năng vào tháng tới trong kế hoạch tiêu thụ thực phẩm Ghi chú: chỉ báo có dấu * là chỉ báo bố sung thông qua nghiên cứu định tính 29 2.
Nghiên cứu định lượng Nghiên cứu chính thức được thực hiện bằng phương pháp định lượng. Nghiên cứu này được thực hiện thông qua việc khảo sát lấy ý kiến của người tiêu dùng chưa từng sử dụng thực phẩm chức năng. Thiết kế bản câu hỏi 'Về hình thức, bản câu hỏi được trình bày rõ ràng, dễ hiểu, dễ đọc. Nội dung bản câu hỏi gồm có 3 phần sau: - Phan 1: Cau hỏi sàng lọc để lựa chọn đối tượng chưa từng sử dụng thực phẩm chức năng.
- Phan 2: Những câu hỏi về các nhân tố ảnh hưởng đến ý định mua thực. phẩm chức năng. - Phần 3: lặc điểm cá nhân của người tiêu dùng Các thang đo trong bản câu hỏi gồm có: > Thang do Likert di tir mite độ hoàn toàn không đồng ý đến hoàn toàn đồng ý để đo lường các biến chính của nghiên cứu. > Thang đo định danh, thang đo khoảng được chọn đề thiết lập các câu hỏi cho biến phụ của đặc điểm cá nhân người tiêu dùng ( giới tính, độ tuổi, thu nhập, trình độ học vấn, tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp) (Bảng câu hỏi khảo sát được trình bày ở phụ lục 2) b.
Tổng thể nghiên cứu Nghiên cứu này được thực hiện thông qua việc khảo sát lấy ý kiến của người tiêu dùng chưa từng sử dụng thực phẩm chức năng tại thành phố Đà Nẵng. Phương thức lấy mẫu Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng phương pháp phi xác suất với hình thức chọn mẫu thuận tiện. Dữ liệu được thu thập thông qua hình thức phỏng vấn trực tiếp bằng bản câu hỏi. Kích thước mẫu Hair và cộng sự (1998) cho rằng, với phân tích nhân tố (EFA), cỡ mẫu tối thiểu phải là N # 5*x (với : tổng số biến quan sáU.