Luận văn thạc sĩ: Quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện Đăk Glei, Kon Tum

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum, cung cấp giải pháp hiệu quả.

• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Luận Văn Thạc Sĩ Quản Lý Kinh Tế Quản Lý Chi Thường Xuyên Ngân Sách Nhà Nước Tại Huyện Đăk Glei Tỉnh Kon Tum
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Địa điểm: Kon Tum

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 1.1.2. Khái niệm quản lý chi thường xuyên NSNN
• 1.1.3. Nguyên tắc của quản lý chi thường xuyên NSNN
• 1.1.4. Vai trò của quản lý chi thường xuyên NSNN
• 1.2. NỘI DUNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.2.1. Lập dự toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện
• 1.2.2. Chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện
• 1.2.3. Quyết toán chi thường xuyên NSNN cấp huyện
• 1.2.4. Kiểm soát, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về chi thường xuyên NSNN cấp huyện
• 1.3. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP HUYỆN
• 1.3.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.3.2. Điều kiện kinh tế
• 1.3.3. Điều kiện xã hội
• 1.4. KINH NGHIỆM QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC Ở MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG
• 1.4.1. Kinh nghiệm của huyện Tư Nghĩa, Quảng Ngãi
• 1.4.2. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN tại huyện Ngọc Hồi
• 1.4.3. Kinh nghiệm quản lý chi thường xuyên NSNN tại huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai
• 1.4.4. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho huyện Đăk Glei
• 1.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM CỦA HUYỆN ĐĂK GLEI ẢNH HƯỞNG ĐẾN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN
• 2.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế
• 2.1.3. Điều kiện xã hội
• 2.1.4. Tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực quản lý chi thường xuyên ngân sách cấp huyện
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA HUYỆN ĐĂK GLEI GIAI ĐOẠN 2015-2019
• 2.2.1. Thực trạng lập, phân bổ và giao dự toán chi thường xuyên NSNN
• 2.2.2. Thực trạng chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN
• 2.2.3. Thực trạng quyết toán, công tác kiểm soát trong chi thường xuyên NSNN
• 2.2.4. Thực trạng công tác thanh tra, kiểm tra xử lý vi phạm chi thường xuyên NSNN
• 2.3. ĐÁNH GIÁ VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NSNN TẠI HUYỆN ĐĂK GLEI
• 2.3.1. Những kết quả đạt được
• 2.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.3.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.4. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐĂK GLEI, TỈNH KON TUM
• 3.1. CĂN CỨ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển KT-XH của huyện Đăk Glei đến năm 2025
• 3.1.2. Quan điểm hoàn thiện công tác quản lý chi NSNN tại huyện Đăk Glei
• 3.1.3. Định hướng hoàn thiện quản lý chi thường xuyên ngân sách huyện
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC HUYỆN ĐĂK GLEI GIAI ĐOẠN 2020-2025
• 3.2.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên NSNN
• 3.2.2. Hoàn thiện công tác lập, phân bổ, giao dự toán chi thường xuyên
• 3.2.3. Hoàn thiện công tác chấp hành dự toán chi thường xuyên NSNN
• 3.2.4. Hoàn thiện công tác quyết toán chi thường xuyên
• 3.2.5. Hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát công tác quản lý chi thường xuyên NSNN
• 3.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.3.1. Đối với Trung ương
• 3.3.2. Đối với cấp tỉnh
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Toàn cảnh quản lý chi thường xuyên NSNN huyện Đăk Glei 2024

Luận văn thạc sĩ về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei, tỉnh Kon Tum cung cấp một cái nhìn sâu sắc và toàn diện về một trong những khía cạnh trọng yếu của quản lý tài chính công ở cấp địa phương. Chi thường xuyên là nhiệm vụ chi cốt lõi của ngân sách, nhằm đảm bảo hoạt động ổn định của bộ máy nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội, và thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên về phát triển kinh tế, an ninh, quốc phòng. Tại một huyện miền núi với nhiều đặc thù như Đăk Glei, việc quản lý hiệu quả khoản chi này không chỉ giúp duy trì sự ổn định mà còn là tiền đề để thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Nội dung nghiên cứu đi sâu vào cơ sở lý luận, phân tích thực trạng và đề xuất các giải pháp khả thi, mang lại giá trị thực tiễn cao cho công tác điều hành ngân sách tại địa phương. Hiểu rõ các nguyên tắc và nội dung của quản lý chi thường xuyên là bước đầu tiên để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng ngân sách.

1.1. Vai trò cốt lõi của quản lý chi thường xuyên NSNN

Quản lý chi thường xuyên NSNN đóng vai trò quyết định đến sự tồn tại và vận hành của bộ máy nhà nước. Theo luận văn, hoạt động này tác động trực tiếp đến việc thực hiện các chức năng của Nhà nước, từ đó quyết định chất lượng và hiệu quả của bộ máy quản lý. Quản lý tốt chi ngân sách nhà nước sẽ góp phần đảm bảo mục tiêu ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn. Một nền tài chính lành mạnh, được tạo ra từ việc quản lý chi hiệu quả, sẽ hạn chế tiêu cực, tham ô, lãng phí, đồng thời tạo thêm nguồn lực để đầu tư phát triển hạ tầng. Hơn nữa, thông qua các khoản chi cho an sinh xã hội, giáo dục, y tế, công tác quản lý chi thường xuyên còn là công cụ điều tiết thu nhập, thực hiện công bằng xã hội, giảm bớt sự phân hóa giàu nghèo. Đây là nền tảng để duy trì ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội và an ninh quốc phòng, đặc biệt tại các địa bàn biên giới như Đăk Glei.

1.2. Các nguyên tắc quản lý theo Luật Ngân sách Nhà nước

Việc quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei phải tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc được quy định trong Luật Ngân sách Nhà nước. Nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là quản lý theo dự toán. Mọi khoản chi chỉ được thực hiện khi đã có trong dự toán ngân sách được Hội đồng nhân dân (HĐND) phê duyệt. Nguyên tắc thứ hai là tiết kiệm và hiệu quả, đòi hỏi việc chi một đồng ngân sách phải tạo ra lợi ích lớn nhất, không chỉ về kinh tế mà còn về xã hội, chính trị. Tiết kiệm không có nghĩa là cắt giảm chi tiêu mà là chi tiêu hợp lý, đúng lúc, đúng chỗ. Nguyên tắc thứ ba là chi trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước (KBNN). KBNN có trách nhiệm kiểm soát chi ngân sách, đảm bảo các khoản chi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức trước khi thanh toán. Việc tuân thủ các nguyên tắc này giúp đảm bảo tính kỷ luật tài chính, hạn chế tùy tiện và nâng cao trách nhiệm giải trình trong sử dụng ngân sách công.

II. Thách thức trong thực trạng quản lý chi NSNN tại Đăk Glei

Việc phân tích thực trạng quản lý chi thường xuyên tại huyện Đăk Glei giai đoạn 2015-2019 cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng cũng bộc lộ không ít tồn tại và thách thức. Mặc dù công tác quản lý đã dần đi vào nề nếp, tuân thủ các quy định của pháp luật, nhưng hiệu quả chưa thực sự như kỳ vọng. Một trong những thách thức lớn nhất đến từ đặc điểm kinh tế xã hội huyện Đăk Glei, một huyện nghèo, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp, nguồn thu ngân sách địa phương còn hạn hẹp và phụ thuộc lớn vào trợ cấp từ cấp trên. Tỷ lệ hộ nghèo năm 2019 vẫn còn ở mức cao (26,88%). Điều này tạo ra áp lực lớn lên chi thường xuyên, đặc biệt là chi cho an sinh xã hội và các chương trình mục tiêu quốc gia. Bên cạnh đó, các hạn chế trong từng khâu của chu trình ngân sách, từ lập dự toán đến quyết toán, cũng là nguyên nhân làm giảm hiệu quả quản lý, gây ra tình trạng lãng phí, thất thoát cần được khắc phục kịp thời.

2.1. Ảnh hưởng từ đặc điểm kinh tế xã hội đặc thù

Đăk Glei là huyện biên giới, có địa hình chia cắt, dân tộc thiểu số chiếm trên 87,3%. Kinh tế huyện tuy có tăng trưởng nhưng quy mô còn nhỏ, cơ cấu kinh tế chuyển dịch chậm, chưa có ngành mũi nhọn. Nguồn thu tại chỗ còn thấp, năm 2019 chỉ đạt 20.992 triệu đồng, chiếm 4,5% tổng thu ngân sách huyện. Do đó, huyện vẫn chưa tự cân đối được ngân sách, các khoản chi, đặc biệt là chi thường xuyên, phụ thuộc phần lớn vào nguồn bổ sung từ ngân sách cấp trên. Luận văn chỉ rõ: "hiện nay huyện vẫn chưa tự cân đối được ngân sách địa phương, vụ chi vẫn lớn hơn nguồn thu cân đối, đặc biệt là chỉ thường xuyên luôn chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chỉ ngân sách của huyện". Tỷ trọng chi thường xuyên năm 2019 chiếm tới 56,1% tổng chi, gây áp lực lớn lên việc cân đối ngân sách và hạn chế nguồn lực cho đầu tư phát triển.

2.2. Hạn chế trong công tác lập chấp hành và quyết toán

Công tác quản lý chi thường xuyên tại Đăk Glei còn tồn tại hạn chế ở cả ba khâu của chu trình ngân sách. Trong khâu lập dự toán, việc xây dựng dự toán đôi khi còn mang tính hình thức, chưa bám sát thực tế và các định mức, tiêu chuẩn. Giai đoạn 2015-2019, dù cơ cấu chi thường xuyên đã có sự điều chỉnh nhưng vẫn chưa thực sự tối ưu. Ở khâu chấp hành, vẫn còn tình trạng chi chưa đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức, việc mua sắm tài sản còn dàn trải. Công tác quyết toán ngân sách đôi khi còn chậm trễ, số liệu báo cáo chưa đảm bảo tính chính xác tuyệt đối, việc đối chiếu với KBNN chưa kịp thời. Những hạn chế này làm giảm tính minh bạch và hiệu quả sử dụng ngân sách, cần có các giải pháp đồng bộ để khắc phục, đảm bảo kỷ luật tài chính công.

III. Phương pháp lập dự toán chi thường xuyên NSNN hiệu quả

Lập dự toán là khâu mở đầu và có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ chu trình ngân sách. Một bản dự toán ngân sách khoa học, sát thực tế sẽ là nền tảng cho việc phân bổ và sử dụng nguồn lực hiệu quả. Để hoàn thiện công tác này tại huyện Đăk Glei, cần tập trung vào việc tuân thủ đúng quy trình và dựa trên các căn cứ pháp lý, thực tiễn vững chắc. Luận văn nhấn mạnh, mục tiêu của lập dự toán là "xác lập các chỉ tiêu thu chỉ ngân sách Nhà nước hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn". Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan tài chính, các đơn vị sử dụng ngân sách và HĐND huyện. Việc cải tiến công tác lập dự toán không chỉ giúp đảm bảo cân đối thu chi mà còn góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei.

3.1. Quy trình lập dự toán ngân sách theo Luật định

Quy trình lập dự toán chi thường xuyên phải được thực hiện một cách bài bản, bắt đầu từ hướng dẫn của UBND cấp tỉnh. Sau đó, UBND huyện triển khai và giao số kiểm tra cho các đơn vị trực thuộc. Các đơn vị này lập dự toán của mình gửi về Phòng Tài chính - Kế hoạch để tổng hợp. Phòng Tài chính - Kế hoạch sẽ làm việc với từng đơn vị, hoàn chỉnh dự toán chung và trình UBND huyện. UBND huyện tiếp tục trình Thường trực HĐND cùng cấp cho ý kiến trước khi gửi Sở Tài chính. Toàn bộ quy trình này đảm bảo tính dân chủ, công khai và có sự tham gia của nhiều cấp, nhiều ngành, giúp bản dự toán cuối cùng phản ánh sát nhất nhu cầu thực tế và tuân thủ Luật Ngân sách Nhà nước.

3.2. Căn cứ quan trọng để xây dựng dự toán chi tiết

Để dự toán chi có tính khả thi, cần dựa trên các căn cứ vững chắc. Thứ nhất là chủ trương, chính sách của Nhà nước và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Thứ hai là các chỉ tiêu kế hoạch cụ thể liên quan đến từng lĩnh vực. Thứ ba, và quan trọng nhất, là khả năng cân đối nguồn thu ngân sách địa phương và nguồn bổ sung từ cấp trên. Thứ tư là hệ thống các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi tiêu hiện hành. Cuối cùng, cần phân tích, đánh giá tình hình thực hiện dự toán của năm trước để rút kinh nghiệm. Việc kết hợp các căn cứ này sẽ giúp xây dựng một dự toán ngân sách chi tiết, hợp lý và có tính thuyết phục cao khi trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt.

IV. Giải pháp chấp hành và quyết toán ngân sách đúng quy định

Chấp hành và quyết toán là hai giai đoạn hiện thực hóa dự toán và tổng kết, đánh giá quá trình sử dụng ngân sách. Để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei, cần hoàn thiện cả hai khâu này. Chấp hành dự toán là quá trình biến các chỉ tiêu trên giấy thành hiện thực, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về chi tiêu. Trong khi đó, quyết toán ngân sách là khâu cuối cùng, nhằm xác nhận tính trung thực, hợp pháp của các khoản chi, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho các kỳ ngân sách tiếp theo. Việc siết chặt kỷ luật trong chấp hành và nâng cao chất lượng quyết toán sẽ góp phần ngăn chặn lãng phí, tiêu cực và đảm bảo nguồn lực công được sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, hướng tới mục tiêu tự chủ tài chính trong dài hạn.

4.1. Tối ưu hóa khâu chấp hành dự toán chi thường xuyên

Mục tiêu của chấp hành dự toán là đảm bảo phân phối và sử dụng vốn hợp lý, tiết kiệm. Để làm được điều này, các cơ quan chức năng cần hướng dẫn cụ thể cho các đơn vị sử dụng ngân sách. Mọi khoản chi phải được thực hiện thông qua KBNN và phải đáp ứng đủ ba điều kiện: có trong dự toán, đúng chế độ tiêu chuẩn, và được thủ trưởng đơn vị phê duyệt. Các khoản chi thường xuyên cần được phân bổ đều trong năm. Cơ quan tài chính phải thường xuyên kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng kinh phí tại các đơn vị. Việc tăng cường kiểm soát chi ngân sách ngay trong quá trình chấp hành sẽ giúp ngăn chặn sai phạm từ sớm, đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách.

4.2. Nguyên tắc quyết toán ngân sách minh bạch chính xác

Công tác quyết toán ngân sách phải đảm bảo số liệu chính xác, trung thực, đầy đủ và được đối chiếu, xác nhận với KBNN. Theo Luật Ngân sách Nhà nước (2015), báo cáo quyết toán của ngân sách cấp huyện không được quyết toán chi lớn hơn thu. Mỗi báo cáo phải kèm theo thuyết minh, đánh giá hiệu quả chi ngân sách gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ được giao. Quá trình xét duyệt quyết toán phải được thực hiện theo nguyên tắc thẩm định từng khoản phát sinh, đảm bảo chứng từ hợp pháp, hạch toán đúng mục lục ngân sách. Việc công khai ngân sách sau khi quyết toán cũng là một yêu cầu bắt buộc, giúp tăng cường sự giám sát của người dân và các tổ chức xã hội.

V. Biện pháp tăng cường kiểm soát thanh tra chống lãng phí

Kiểm soát, thanh tra là công cụ quan trọng để đảm bảo kỷ luật, kỷ cương tài chính và phòng chống tham nhũng, lãng phí trong quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei. Hoạt động này không chỉ diễn ra ở cuối chu trình mà phải được thực hiện xuyên suốt, từ khâu lập dự toán đến khi quyết toán. Luận văn của tác giả A Duy Khánh đề xuất cần hoàn thiện công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm soát chi ngân sách một cách toàn diện. Mục tiêu là phòng ngừa, phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm, đồng thời kiến nghị sửa đổi những sơ hở trong cơ chế, chính sách. Tăng cường thanh tra tài chính sẽ góp phần nâng cao trách nhiệm của các đơn vị sử dụng ngân sách, đảm bảo tiền của Nhà nước được chi tiêu minh bạch và hiệu quả nhất.

5.1. Nâng cao vai trò kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước

Kho bạc Nhà nước (KBNN) đóng vai trò là "người gác cổng" cuối cùng của ngân sách. Việc nâng cao hiệu quả kiểm soát chi ngân sách của KBNN là giải pháp then chốt. KBNN phải kiểm soát chặt chẽ tính hợp pháp, hợp lệ của hồ sơ, chứng từ đối với từng khoản chi; đối chiếu với dự toán đã được giao và đảm bảo chi đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức. Việc phối hợp chặt chẽ, đối chiếu số liệu thường xuyên giữa cơ quan tài chính và KBNN sẽ đảm bảo chi đúng, chi đủ và ngăn chặn các khoản chi sai quy định. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quy trình kiểm soát chi cũng giúp quá trình này diễn ra nhanh chóng, minh bạch và hiệu quả hơn.

5.2. Hoàn thiện công tác thanh tra và xử lý vi phạm tài chính

Công tác thanh tra tài chính cần được thực hiện thường xuyên, có kế hoạch hoặc đột xuất để giám sát việc chấp hành ngân sách tại các đơn vị. Hoạt động này giúp phát hiện các sai phạm như chi sai lĩnh vực, sai chế độ, không đúng nguồn. Khi phát hiện vi phạm, cần có biện pháp xử lý nghiêm minh, từ xử lý hành chính, xử lý kinh tế (thu hồi tài sản) đến chuyển cơ quan điều tra nếu có dấu hiệu hình sự. Việc xử lý nghiêm các sai phạm không chỉ có tác dụng răn đe mà còn góp phần củng cố kỷ luật tài chính, làm lành mạnh hóa môi trường quản lý tài chính công tại địa phương.

VI. Định hướng giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách Đăk Glei

Trên cơ sở phân tích lý luận và thực trạng, luận văn đã đề xuất một hệ thống các giải pháp quản lý ngân sách đồng bộ nhằm hoàn thiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại huyện Đăk Glei đến năm 2025. Các giải pháp này không chỉ tập trung vào việc khắc phục những tồn tại, hạn chế trước mắt mà còn hướng đến mục tiêu phát triển bền vững trong dài hạn. Định hướng chung là phải gắn quản lý ngân sách với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của huyện, tăng cường kỷ luật tài khóa, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công. Việc triển khai thành công các giải pháp này đòi hỏi sự quyết tâm chính trị của cả hệ thống chính quyền địa phương, sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan và sự nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính.

6.1. Hoàn thiện bộ máy và nâng cao năng lực cán bộ quản lý

Con người là yếu tố quyết định. Do đó, giải pháp hàng đầu là phải hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý chi thường xuyên, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, tránh chồng chéo. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng để nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ và đạo đức công vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác tài chính - ngân sách. Cán bộ phải nắm vững Luật Ngân sách Nhà nước, các chính sách, chế độ chi tiêu và có khả năng phân tích, dự báo tốt. Một đội ngũ cán bộ có năng lực sẽ là nền tảng vững chắc để triển khai hiệu quả các khâu trong chu trình quản lý chi ngân sách nhà nước.

6.2. Tăng cường công khai minh bạch và chính sách tài khóa

Minh bạch hóa là giải pháp căn cơ để nâng cao hiệu quả quản lý. Cần thực hiện nghiêm túc việc công khai ngân sách ở tất cả các khâu, từ dự toán, phân bổ đến quyết toán, theo quy định của pháp luật. Việc công khai giúp tăng cường sự giám sát của HĐND, các tổ chức xã hội và người dân. Về chính sách tài khóa, huyện cần xây dựng các cơ chế, chính sách khuyến khích tăng thu, nuôi dưỡng nguồn thu bền vững. Đồng thời, cần thực hành tiết kiệm, chống lãng phí một cách triệt để, ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, từng bước nâng cao khả năng tự chủ tài chính và giảm phụ thuộc vào ngân sách cấp trên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện là nhiệm vụ trọng tâm nhằm duy trì hoạt động thông suốt của bộ máy công quyền, đồng thời bảo đảm an sinh xã hội và an ninh quốc phòng tại địa phương. Tại huyện Đăk Glei, một địa bàn miền núi biên giới phía Bắc tỉnh Kon Tum với 130 km đường biên tiếp giáp nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào, công tác quản lý tài chính công đối mặt với nhiều thách thức đặc thù. Trong giai đoạn 2015–2019, tổng chi ngân sách nhà nước của huyện tăng từ 325.185 triệu đồng năm 2015 lên 442.158 triệu đồng năm 2019. Trong đó, chi thường xuyên luôn chiếm tỷ trọng áp đảo, ghi nhận ở mức 184.837 triệu đồng năm 2015 và tăng lên 248.242 triệu đồng vào năm 2019, chiếm 56,1% tổng cơ cấu chi.

Mặc dù tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất bình quân của huyện có bước tiến mạnh mẽ từ 5,12% năm 2015 lên 14,42% năm 2019, nguồn thu ngân sách mà huyện được hưởng thực tế còn rất khiêm tốn. Năm 2019, thu ngân sách huyện hưởng chỉ đạt 20.992 triệu đồng, chiếm vỏn vẹn 4,5% tổng thu ngân sách địa phương (450.059 triệu đồng). Điều này khiến huyện Đăk Glei chưa thể tự cân đối ngân sách và phụ thuộc lớn vào nguồn trợ cấp bổ sung từ ngân sách cấp trên, đơn cử như khoản thu bổ sung 266.662 triệu đồng vào năm 2015. Bên cạnh đó, thực tiễn quản lý chi thường xuyên tại 12 xã, thị trấn vẫn bộc lộ hạn chế trong khâu lập dự toán, chấp hành và thanh tra, kiểm soát.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả A Duy Khánh tập trung giải quyết yêu cầu cấp thiết về việc hoàn thiện chu trình quản lý chi thường xuyên. Nghiên cứu xác lập cơ sở khoa học và thực tiễn nhằm cắt giảm thất thoát, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, phấn đấu giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên để ưu tiên nguồn vốn cho chi đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế - xã hội đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý tài chính công hiện đại theo quan điểm của Dương Đăng Chinh và Phạm Văn Khoan (2009), kết hợp lý thuyết quản lý nhà nước về kinh tế của Đỗ Hoàng Toàn và Mai Văn Bưu (2008). Nền tảng lý luận khẳng định chi thường xuyên là khoản chi không hoàn trả trực tiếp, phục vụ tiêu dùng xã hội và duy trì chức năng quản lý nhà nước. Công tác quản lý chi thường xuyên được thực hiện toàn diện qua chu trình 3 giai đoạn: lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách.

Luận văn quán triệt các chuẩn mực theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015, nhấn mạnh 3 nguyên tắc cốt lõi: nguyên tắc quản lý theo dự toán được Hội đồng nhân dân thông qua; nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả gắn với kết quả đầu ra theo nghiên cứu của Trần Thị Lan Hương (2015); và nguyên tắc kiểm soát thanh toán trực tiếp 100% qua Kho bạc Nhà nước. Các khái niệm nền tảng bao gồm: dự toán ngân sách cấp huyện, định mức phân bổ dự toán, kỷ luật tài khóa và chấp hành ngân sách. Quy trình lập dự toán cấp huyện được mô hình hóa qua 10 bước nghiêm ngặt từ khâu giao số kiểm tra của Ủy ban nhân dân tỉnh đến bước quyết định dự toán của Hội đồng nhân dân huyện.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2015–2019 thu thập từ Niên giám thống kê huyện Đăk Glei, các báo cáo tài chính của Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước huyện, Chi cục Thống kê và các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân huyện. Cỡ mẫu nghiên cứu bao phủ toàn bộ 100% các đơn vị thụ hưởng ngân sách trên địa bàn, gồm 12 đơn vị hành chính cấp xã, thị trấn và 35 đơn vị dự toán trực thuộc huyện Đăk Glei. Phương pháp chọn mẫu toàn thể này được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ thực trạng quản lý ngân sách của một đơn vị hành chính cấp huyện vùng sâu, vùng xa.

Phương pháp phân tích chủ đạo là thống kê mô tả kết hợp phương pháp so sánh số tuyệt đối và số tương đối. Thống kê mô tả được lựa chọn nhằm hệ thống hóa chuỗi số liệu tài chính liên tục trong 5 năm, làm rõ biến động cơ cấu chi qua từng niên độ. Phương pháp so sánh tương đối giúp lượng hóa mức độ hoàn thành kế hoạch dự toán và tỷ lệ tăng trưởng giữa các lĩnh vực sự nghiệp, trong khi so sánh tuyệt đối chỉ ra sự chênh lệch quy mô kinh phí phân bổ. Timeline nghiên cứu đánh giá thực trạng giai đoạn 2015–2019 và đề xuất giải pháp ứng dụng cho giai đoạn 2020–2025.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô chi thường xuyên ngân sách huyện Đăk Glei tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2015–2019. Chi thường xuyên tăng từ 184.837 triệu đồng năm 2015 lên 248.242 triệu đồng năm 2019, tăng tuyệt đối 63.450 triệu đồng, tương ứng với mức tăng trưởng 34,33%. Tỷ trọng chi thường xuyên luôn chiếm vị trí chủ đạo trong tổng chi ngân sách địa phương, dao động quanh ngưỡng 56%–57%.

Thứ hai, cơ cấu chi ngân sách đã có sự chuyển dịch tích cực theo hướng tinh giảm tiêu dùng để gia tăng tích lũy. Tỷ trọng chi thường xuyên giảm nhẹ từ 56,8% năm 2015 xuống còn 56,1% năm 2019. Xu hướng này tạo điều kiện mở rộng chi đầu tư phát triển từ 41.269 triệu đồng năm 2015 lên 73.796 triệu đồng năm 2019, ghi nhận mức tăng trưởng vượt bậc 71,8% (tăng 32.527 triệu đồng).

Thứ ba, tính tự chủ ngân sách của địa phương còn rất hạn chế. Mặc dù thu ngân sách huyện hưởng năm 2019 đạt 20.992 triệu đồng, tăng gần 1,5 lần so với mức 15.974 triệu đồng năm 2015, nguồn thu nội địa này chỉ đáp ứng khoảng 8,45% tổng nhu cầu chi thường xuyên của năm 2019. Hơn 90% nguồn kinh phí chi thường xuyên vẫn phải dựa vào trợ cấp cân đối từ ngân sách cấp tỉnh.

Thứ tư, hiệu quả phân bổ chi thường xuyên cho các lĩnh vực an sinh xã hội và sự nghiệp đạt nhiều kết quả quan trọng. Nguồn vốn thường xuyên đã bảo đảm duy trì 100% trạm y tế xã có bác sĩ, 12/12 xã đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế, đồng thời hỗ trợ kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo từ 31,26% xuống còn 26,88% vào năm 2019 (giảm 4,38%). Chất lượng lao động qua đào tạo cũng được nâng từ 40,31% năm 2015 lên 49,4% năm 2019.

Thảo luận kết quả

Thực trạng chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn và phụ thuộc ngân sách cấp trên bắt nguồn từ các nhân tố tự nhiên và kinh tế - xã hội đặc thù. Huyện Đăk Glei có địa hình chia cắt hiểm trở với đỉnh Ngọc Linh cao 2.603m, tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 87,3% (chủ yếu là người Gié Triêng và Xơ Đăng), cùng 29 thôn đặc biệt khó khăn. Mật độ dân số thưa thớt (76 người/km2) làm gia tăng suất chi hành chính và chi vận hành mạng lưới y tế, giáo dục trên địa bàn.

Kết quả nghiên cứu tại Đăk Glei có sự tương đồng với các công trình nghiên cứu của Lê Văn Nghĩa (2018) tại tỉnh Đắk Lắk và Phạm Quốc Hiệp (2015) tại tỉnh Đắk Nông, phản ánh điểm nghẽn chung của khu vực Tây Nguyên là nguồn thu nội thô thấp trong khi gánh nặng an sinh xã hội rất lớn. Tuy nhiên, Đăk Glei có thế mạnh riêng khi chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp sang các cây dược liệu giá trị cao, điển hình là quy hoạch phát triển 4,39 ha sâm Ngọc Linh và 235 ha hồng đẳng sâm, mở ra triển vọng bồi dưỡng nguồn thu lâu dài.

Để trực quan hóa các dữ liệu phức tạp này, nghiên cứu có thể trình bày thông qua biểu đồ cột chồng kết hợp đường xu hướng nhằm thể hiện tương quan giữa quy mô thu ngân sách huyện hưởng và tổng chi thường xuyên qua 5 năm. Đồng thời, bảng ma trận phân tích chu trình 10 bước lập dự toán và bảng tổng hợp 4 chỉ tiêu kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước sẽ giúp các nhà quản lý nhận diện nhanh chóng các điểm nghẽn quy trình.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới và chuẩn hóa công tác lập, phân bổ dự toán ngân sách. Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện chủ trì phối hợp với 12 Ủy ban nhân dân cấp xã và 35 đơn vị dự toán rà soát triệt để các định mức phân bổ. Mục tiêu cắt giảm tối thiểu 5% đến 10% các khoản chi hội nghị, khánh tiết, đi công tác chưa cấp thiết, hoàn thành giao 100% dự toán chi thường xuyên trước ngày 31 tháng 12 hàng năm theo đúng quy định của Luật Ngân sách Nhà nước.

Thứ hai, siết chặt kỷ luật chấp hành dự toán và tăng cường kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước. Kho bạc Nhà nước huyện Đăk Glei thực hiện kiểm soát 100% hồ sơ thanh toán chi thường xuyên theo đúng danh mục mục lục ngân sách, kiên quyết từ chối các khoản chi vượt dự toán hoặc sai chế độ. Ứng dụng dịch vụ công trực tuyến để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ chứng từ thanh toán xuống dưới 24 giờ, bảo đảm nguồn kinh phí được giải ngân kịp thời đến các xã vùng biên giới trong giai đoạn 2021–2025.

Thứ ba, nâng cao chất lượng thẩm định quyết toán và đẩy mạnh công tác thanh tra tài chính. Thanh tra huyện phối hợp cùng Phòng Tài chính - Kế hoạch xây dựng kế hoạch thanh tra định kỳ tối thiểu 4 cuộc mỗi năm tại các đơn vị dự toán có quy mô chi lớn. Đặt mục tiêu xử lý và thu hồi 100% các khoản chi sai quy định nộp lại ngân sách nhà nước, đồng thời thực hiện công khai quyết toán ngân sách đầy đủ 4 bản theo quy định pháp luật.

Thứ tư, kiện toàn bộ máy và nâng cao năng lực đội ngũ công chức quản lý tài chính công. Ủy ban nhân dân huyện Đăk Glei xây dựng đề án đào tạo chuyên môn, đặt mục tiêu đến năm 2025 có 100% cán bộ kế toán cấp xã đạt trình độ đại học chuyên ngành kinh tế - tài chính, vận hành thành thạo hệ thống phần mềm quản lý ngân sách Tabmis và công nghệ số hóa dữ liệu.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm lãnh đạo và công chức chuyên môn tại Phòng Tài chính - Kế hoạch, Kho bạc Nhà nước huyện Đăk Glei cùng các huyện miền núi có điều kiện tương đồng. Luận văn cung cấp quy trình chuẩn hóa và các giải pháp thực tế để kiểm soát chi tiêu, giảm thiểu sai sót trong phân bổ dự toán.

Nhóm thứ hai là Chủ tịch Ủy ban nhân dân và cán bộ kế toán của 12 xã, thị trấn trên địa bàn huyện Đăk Glei. Đề tài hỗ trợ khung tham chiếu thiết thực để xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ, quản lý tài sản công và thực hiện quyền tự chủ tài chính tại cấp cơ sở.

Nhóm thứ ba là học viên cao học, nghiên cứu sinh và giảng viên thuộc khối ngành Quản lý kinh tế, Tài chính công và Kinh tế phát triển. Công trình là nguồn tư liệu thực chứng giá trị về điều hành ngân sách địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực Tây Nguyên.

Nhóm thứ tư là các cơ quan hoạch định chính sách cấp tỉnh như Sở Tài chính, Hội đồng nhân dân tỉnh Kon Tum. Luận văn cung cấp các luận cứ khoa học để hoàn thiện định mức phân bổ ngân sách chi thường xuyên giai đoạn 2021–2025 phù hợp với đặc thù 29 thôn đặc biệt khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Vì sao chi thường xuyên tại huyện Đăk Glei luôn chiếm tỷ trọng trên 56% tổng chi ngân sách trong giai đoạn 2015–2019? Trả lời: Do Đăk Glei là huyện vùng cao có địa bàn rộng 149.364,5 ha, địa hình phức tạp, dân tộc thiểu số chiếm 87,3% và có 29 thôn đặc biệt khó khăn. Ngân sách huyện phải ưu tiên nguồn lực lớn để duy trì bộ máy quản lý tại 12 xã, thị trấn, vận hành 13 cơ sở y tế và 35 trường học nhằm bảo đảm an sinh xã hội.

Câu hỏi 2: Sự chuyển dịch cơ cấu chi ngân sách của huyện Đăk Glei giai đoạn 2015–2019 thể hiện điểm tích cực nào? Trả lời: Điểm tích cực rõ nét là tỷ trọng chi thường xuyên giảm từ 56,8% năm 2015 xuống 56,1% năm 2019, tạo dư địa mở rộng chi đầu tư phát triển. Cụ thể, chi đầu tư phát triển đã tăng mạnh từ 41.269 triệu đồng lên 73.796 triệu đồng, ghi nhận mức tăng 71,8% để hoàn thiện cơ sở hạ tầng.

Câu hỏi 3: Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015 quy định nguyên tắc cốt lõi nào trong quản lý chi thường xuyên? Trả lời: Luật quy định mọi khoản chi phải nằm trong dự toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt, thực hiện theo đúng định mức và thanh toán trực tiếp qua Kho bạc Nhà nước. Báo cáo quyết toán năm của ngân sách cấp huyện không được phép quyết toán chi vượt quá nguồn thu thực tế được hưởng.

Câu hỏi 4: Nguồn thu ngân sách nội địa của huyện Đăk Glei đáp ứng được bao nhiêu phần trăm nhu cầu chi thường xuyên? Trả lời: Năm 2019, nguồn thu ngân sách huyện được hưởng đạt 20.992 triệu đồng trên tổng số 442.158 triệu đồng chi ngân sách, chỉ đáp ứng được khoảng 8,45% nhu cầu chi thường xuyên (248.242 triệu đồng). Huyện phải dựa vào hơn 90% kinh phí trợ cấp cân đối từ ngân sách cấp trên.

Câu hỏi 5: Bài học kinh nghiệm nào từ các địa phương lân cận có giá trị ứng dụng cao cho Đăk Glei? Trả lời: Bài học từ huyện Ngọc Hồi và huyện Chư Prông cho thấy việc trao quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp gắn với trách nhiệm người đứng đầu giúp tiết kiệm ngân sách. Đồng thời, việc ứng dụng phần mềm kế toán thống nhất giúp rút ngắn thời gian kiểm soát và nâng cao tính minh bạch.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý về quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp huyện theo Luật Ngân sách Nhà nước năm 2015.
• Đánh giá sâu sắc thực trạng chi thường xuyên huyện Đăk Glei giai đoạn 2015–2019, chỉ ra quy mô chi tăng từ 184.837 triệu đồng lên 248.242 triệu đồng.
• Ghi nhận bước chuyển dịch tích cực khi chi đầu tư phát triển tăng 71,8%, trong khi tỷ trọng chi thường xuyên giảm nhẹ từ 56,8% xuống 56,1%.
• Nhận diện các điểm nghẽn lớn về mức độ tự chủ tài chính khi thu ngân sách huyện hưởng năm 2019 chỉ đạt 20.992 triệu đồng (chiếm 4,5% tổng thu).
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về lập dự toán, chấp hành, quyết toán và thanh tra tài chính với lộ trình thực hiện cụ thể đến năm 2025.

Đóng góp then chốt của luận văn là cung cấp cơ sở khoa học giúp chính quyền địa phương tái cấu trúc chi tiêu công hiệu quả. Lộ trình tiếp theo đòi hỏi huyện cần thí điểm cơ chế khoán chi theo kết quả đầu ra giai đoạn 2021–2023 và hoàn thành số hóa 100% quy trình kiểm soát ngân sách vào năm 2025. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên môn có thể khai thác các mô hình và số liệu phân tích trong luận văn để ứng dụng vào công tác điều hành tài chính thực tiễn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, các danh mục có liên quan nội dung chính của luận văn được cấu trúc thành 03 chương chính như sau: Chương l. Cơ sở lý luận về quản lý chí thường xuyên NSNN cấp huyện Chương 2. Thực trạng công tác quản lý chỉ thường xuyên NSNN huyện Dak Glei, tinh Kon Tum. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chỉ thường xuyên NSNN huyén Dak Glei, tinh Kon Tum trong thời gian tới.

Tổng quan nghiên cứu Sơ lược tài liệu chính sử dụng trong nghiên cứu: - Đỗ Hoàng Toàn & Mai Van Buu (2008), Giéo trinh “OLNN về kinh „ Đại học kinh tế quốc dân, Bộ môn quản lý kinh tế xuất bản [17]. Tác giả đã chỉ rõ được khái niệm, quy luật, nguyên tắc, công cụ, mục tiêu và các chức năng QLNN về kinh tế nói chung. Giáo trình này cung cấp bức tranh tông quan về QLNN về kinh tế nói chung giúp người đọc có góc nhìn tổng thể về hoạt động QLNN. - Dương Đăng Chinh, Phạm Văn Khoan (2009), “Giáo trình quản lý tài chính công”, Học viện Tài chính, Hà Nội [2].

Giáo trình đã làm rõ các nội dung: tổng quan về tài chính công và quản lý tài chính công, ngân sách nhà nước và quản lý chu trình ngân sách nhà nước, quản lý thu ngân sách nhà nước, quản lý chỉ đầu tư phát triển của ngân sách nhà nước, quản lý chi thường xuyên của ngân sách nhà nước, quản lý tài chính ở các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức cân đối ngân sách nhà nước, quản lý quỹ ngân sách nhà nước, quản lý hoạt động tín dụng nhà nước, quản lý các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách nhà nước ~ Vũ Văn Hóa & Lê Văn Hưng (2009), Giáo trình “7ä chính công ”„ Đại học kinh doanh và công nghệ Hà Nội, Khoa Tài chính ngân hàng xuắt bản [7]. Tác giả đã trình bày những vấn đề lý luận và nghiệp vụ quản lý tài chính nhà nước. Tác giả cũng giúp người đọc nâng cao hiểu biết, nhận thức được cơ sở và cơ chế của việc khai thác và sử dụng các nguồn tài chính trong quan hệ giữa các chủ thể trong quá trình tạo lập, quản lý và sử dụng các nguồn tài chính công. - Đặng Văn Du, Bùi Tiến Hanh (2010), “Giáo trình quản lÿ chỉ ngân sách nhà nước ", Học viện Tài chính, Hà Nội [3].

Giáo trình hướng dẫn lập dự toán, chấp hành dự toán, kiểm soát các khoản chỉ và quyết toán qua Kho bac nhà nước đối với chi thường xuyên và chỉ đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách nhà nước.Giáo trình đã trình bày các nội dung về: tổng quan về tài chính công và quản lý tài chính công, quản lý ngân sách nhà nước, quản lý tín dụng nhà nước, quản lý các quỹ tài chính công ngoài ngân sách nhà nước, quản lý công sản”. Liên quan đến vấn đề quản lý chỉ thường xuyên NSNN có rất nhiều các công trình nghiên cứu khoa học như: luận văn thạc sỹ, luận án tiến sĩ, đề tài khoa học ở cấp bộ, sở, ban ngành Có thể khái quát tình hình nghiên cứu liên quan đến nội dung luận văn này trong thời gian gần đây như sau: - Lê Toàn Thắng (2013) “Phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước ở Việt Nam hiện nay” Luận án tiễn sĩ quản lý hành chính công, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh [15]. Trong luận án nghiên cứu của mình tác giả đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về phân cấp quản lý Nhà nước; thông qua nghiên cứu thực trạng về phân cấp quản lý ngân sách Nhà nước ở Việt Nam, tác giả đã có những đánh giá và chỉ ra các ưu điểm và các hạn chế. Một trong những hạn chế được tác giả chú trọng nghiên cứu đó là phân cấp quản lý NSNN ở Việt Nam vẫn thực hiện theo phương thức quản lý theo các yếu tố đầu vào, hạn chế này làm cho hiệu quả sử dụng NSNN chưa cao.

- Trần Thị Lan Hương (2015) “Kinh nghiệm quản lý ngân sách của. một số nước”, bài đăng trên Tạp chí Tài chính số 11 kỳ 1-2015 [6]. Bài viết đưa ra các phương thức quản lý NSNN tiên tiến như: “quản lý chỉ tiêu NSNN theo. kết quả đầu ra, quản lý ngân sách theo kế hoạch chỉ tiêu trung hạn.

Phương, thức quản lý chỉ tiêu NSNN theo kết quả đầu ra đòi hỏi những thay đổi trong khuôn khổ pháp luật, thể chế, cách thức xây dựng và điều hành kế hoạch ngân sách. Phương thức quản lý chỉ tiêu trung hạn hướng đến 6 mục tiêu cụ thể là tăng cường kỷ luật tài chính, tích hợp thứ tự ưu tiên chính sách khác nhau vào. ngân sách năm, giúp phân bỗ nguồn lực giữa các ngành khác nhau, thúc đây hiệu quả cho quá trình hoạt động, nhấn mạnh đến trách nhiệm giải trình đối với các khoản chỉ tiêu công. Bài viết đưa ra phương hướng cho hoạt động quản lý chỉ tại Việt Nam là tăng cường khoán chỉ và trao quyền tự chủ, chịu trách nhiệm về biên chế, kinh phí và sản phẩm cho từng đơn vị sử dụng ngân sách hướng đến áp dụng thí điểm phương thức quản lý ngân sách dựa trên kết quả đầu ra ở một số bộ, ngành khi đủ điều kiện”.

- Phạm Quốc Hiệp (2015) “Hoàn thiện quản lý chỉ thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Đăk Nông", Luận văn thạc sĩ kinh tế, Đại học Đà Nẵng [5]. Luận văn đã hệ thống hoá và làm rõ thêm một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chỉ ngân sách cấp tỉnh và hiệu quả quản lý chỉ ngân sách cấp tỉnh. Đề tài còn chỉ ra được những bất cập như quy trình phân bổ nguồn lực NSNN còn thiếu mối liên kết chặt chẽ giữa kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội trung. hạn với nguồn lực trong khuôn khô kinh tế vĩ mô được dự báo, nhiều điểm yếu trong hệ thông thông tin quản lý chỉ NSNN.

Đề tài đề ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý chỉ thường xuyên NSNN tai tỉnh Đăk Nông. như: Tổ chức, xây dựng thể chế, cung cấp thông tin, sử dụng các công cụ để phân bổ nguồn lực tối ưu, tạo ra kết quả cuối cùng phù hợp với những chế tài hiện hành; phân bổ nguồn lực phù hợp với mục tiêu chiến lược ưu tiên. ~ Nguyễn Thị Thanh Mai (2017) “ Hoàn thiện quản lý Nhà nước đối với thu chỉ NSNN của thành phố Hải Phòng”, Luận văn tiến sĩ kinh tế, Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương, Hà Nội [I1]. Luận án tiến sĩ kinh tế đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ một số vấn đề cơ sở lý luận về ngân sách nhà nước, ngân sách địa phương và quản lý nhà nước đối với thu-chỉ ngân sách địa phương.

Trên cơ sở tổng kết kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với thu- chỉ ngân sách địa phương của một số tỉnh, thành phó, tác giả Luận án đã rút ra bài học cho thành phố Hải Phòng; phân tích một số hạn chế trong quản lý nhà nước đối với thu-chi ngân sách của thành phố Hải Phòng, chỉ rõ những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những hạn chế đó; đồng thời đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với thu-chi ngân sách ở địa phương này. Cung cấp một số luận cứ khoa học và đề xuất các giải pháp chủ yếu để thành phố Hải Phòng hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với thu-chi ngân sách địa phương, nâng cao hiệu quả thu-chi ngân sách của thành phó, góp phần thúc đầy phát triển kinh tế-xã hội của thành phố một cách hiệu quả, bền vững. - Lê Văn Nghĩa (2018), “Quản jý chỉ ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk” Luận án tiến sĩ, Học viện chính trị Quốc Gia Hồ Chỉ Minh [13], đã khái quát hóa những vấn đề lý thuyết căn bản nhất của quản lý chỉ NSNN cấp tỉnh dựa trên các thành quả nghiên cứu mới nhất và các quy định pháp luật cập nhật, phù hợp với điều kiện Việt Nam. Đưa ra các bài học kinh nghiệm hữu ích cho Đắk Lắk trên các phương diện phân bỗ NSNN cho mục tiêu ưu tiên, tiết kiệm chi thường xuyên để tăng đầu tư cho kết cấu hạ tầng, chú trọng kiểm tra, giám sát đảm bảo kỷ luật chỉ NSNN.

Làm rõ điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân chính trong quản lý chỉ NSNN 6 tinh Dak Lắk giai đoạn 2010-2016, trong đó nhấn mạnh rằng, tỉnh Đắk Lắk đã tuân thủ nghiêm chinh pháp luật về quản lý chỉ NSNN cấp tỉnh, đã bước đầu đổi mới quản lý chỉ NSNN phù hợp với kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế, nhưng chất lượng quản lý chỉ NSNN chưa đáp ứng kỳ vọng. Nguyên nhân của hạn chế là do cơ chế, chính sách, định mức chỉ NSNN của Trung ương còn một số bất cập; tốc độ phát triển kinh tế tỉnh Đắk Lắk còn thấp; năng lực của bộ máy và cán bộ quản lý ngân sách nhà nước cấp tỉnh chưa đáp ứng yêu cầu. Đề xuất một số phương hướng hoàn thiện quản lý chỉ NSNN 6 tinh Đắk „ trong đó chú trọng yêu cầu thiết lập và duy trì kỷ luật tài khóa chặt chẽ phục vụ các ưu tiên phát triển KT-XH trên địa bàn, cải thiện cơ bản hiệu quả sử dụng NS bằng cách nâng cao chất lượng tắt cả các khâu. trong chu trình NS.

- Nguyễn Hữu Trung (2018) “Quản lý nhà nước về chỉ ngân sách tại huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam”, Luận văn thạc sĩ, Đại học Kinh tế Đà Nẵng [18]. Tác giả đã nêu đầy đủ cơ sở lý luận về chỉ NSNN và quản lý chỉ NSNN; phân tích và đánh giá thực trạng quản lý chỉ thường xuyên và quản lý chỉ đầu tư phát triển trên địa bàn huyện Đại Lộc và đã nhận thấ én tại, công tác quản lý chỉ NSNN tại huyện Đại Lộc vẫn còn nhiều hạn chế, tồn tại trong các. bước lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và thanh tra, kiểm tra; cần phải hoàn thiện về các cơ ché, chính sách liên quan đến quản lý chỉ ngân sách đảm bảo sự phát triển ổn định, bền vững cả về kinh tế, văn hóa, xã hội trên địa bàn huyện. Tóm lại, các nghiên cứu trên đã có nhiều đóng góp cho các nhà quản lý trong việc tăng cường quản lý chỉ NSNN, trong đó có công tác quản lý chỉ thường xuyên NSNN.

Tuy nhiên, các nghiên cứu này vẫn chưa thể chứng minh được các mối quan hệ giữa các nhân tố ảnh hưởng tới công tác quản lý chỉ thường xuyên NSNN tai một địa ban cu thé nhu huyén Dak Glei, tinh Kon Tum.