Quan Điểm Của Hồ Chí Minh Về Giáo Dục Đạo Đức Cho Thanh Niên Và Vận Dụng Vào Điều Kiện Hiện Nay

Luận văn thạc sĩ giáo dục nghiên cứu quan điểm của hồ chí minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên và vận dụng vào điều kiện hiện nay, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

• Tác giả: Nguyễn Thu Trang
• Người hướng dẫn: GS. Mạch Quang Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học
• Đề tài: Quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên và vận dụng vào điều kiện hiện nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Dục Đạo Đức cho Thanh Niên thời nay

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Hồ Chí Minh luôn dành cho thanh niên, thế hệ trẻ nước ta tình cảm thương yêu sâu sắc và sự quan tâm chăm sóc ân cần. Một trong những di sản tinh thần vô giá mà Người để lại là những tư tưởng về giáo dục thanh niên vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội và giải phóng con người. Thông qua những bài nói, bài viết, Hồ Chí Minh đã có những chỉ dẫn cơ bản và cụ thể về quan điểm, đường lối, nội dung giáo dục thanh niên. Trong đó, vấn đề được Người quan tâm và đề cập sâu sắc nhất đó chính là vấn đề giáo dục đạo đức thanh niên, giúp họ trở thành người công dân tốt, người lao động tốt, người chiến sĩ tốt. Người cho rằng, thanh niên phải có đạo đức cách mạng mới hoàn thành được nhiệm vụ. Có đạo đức cách mạng thì sẽ không sợ thất bại, không lùi bước trước khó khăn; có đạo đức cách mạng thì sẽ không kiêu ngạo, tự mãn, không kèn cựa địa vị, không suy bì hưởng thụ…Điều đó cho thấy vai trò quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho thanh niên.

1.1. Tầm quan trọng của giáo dục đạo đức theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nước hiện nay, trước xu thế toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế, việc bồi dưỡng cho thanh niên nước ta có kiến thức văn hoá, trình độ chuyên môn nghiệp vụ cao, phẩm chất chính trị, tư tưởng đạo đức vững vàng là một công việc cực kỳ to lớn và có ý nghĩa trọng đại. Đảng và Nhà nước ta, với nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò quan trọng của thanh niên trong sự nghiệp cách mạng, đã luôn quan tâm tới công tác giáo dục thanh niên, đã đào tạo được các lớp người kế tục xứng đáng sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc và xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

1.2. Thực trạng đáng lo ngại về đạo đức của một bộ phận thanh niên

Song trong những năm gần đây, do tác động tiêu cực của nền kinh tế thị trường và sự hạn chế trong các biện pháp giáo dục - đào tạo thanh niên, một bộ phận thanh niên nước ta đang có những biểu hiện tiêu cực đáng lo ngại như: phai nhạt lý tưởng, lệch lạc trong nhận thức về giá trị cuộc sống, bàng quan với trách nhiệm xã hội, lười biếng lao động, chạy theo lối sống thực dụng, buông thả, tự do tuỳ tiện, không chịu học tập, thiếu ý thức rèn luyện phấn đấu vươn lên, thoái hoá về đạo đức, tình trạng phạm pháp trong thanh niên có chiều hướng gia tăng…

II. Cơ sở hình thành quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức

Để có thể phân tích được nội dung của một quan điểm, tư tưởng nào đó, trước hết chúng ta cần phải tìm hiểu cơ sở hình thành quan điểm, tư tưởng đó. Vì vậy, việc xác định cơ sở góp phần tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên nói riêng là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng. Theo tài liệu gốc, quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên được xuất phát từ những cơ sở chủ yếu sau.

2.1. Kế thừa truyền thống đạo đức tốt đẹp của dân tộc Việt Nam

Dân tộc Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Trong quá trình tồn tại và phát triển, dân tộc Việt Nam đã phải vượt qua rất nhiều khó khăn, thử thách hiểm nghèo, phải liên tục đấu tranh chống lại nạn xâm lăng, ách đô hộ, âm mưu đồng hoá của kẻ thù, thường xuyên phải đấu tranh để thích ứng với thiên nhiên và vật lộn với thiên tai khắc nghiệt. Chính những đặc điểm này đã ảnh hưởng tới sự hình thành hệ giá trị của dân tộc Việt Nam, tạo nên sự gắn bó cộng đồng bền chặt, sự thương yêu đùm bọc, đoàn kết bảo vệ lẫn nhau, cùng giúp nhau vượt qua mọi khó khăn của cuộc sống. Theo giáo sư Vũ Khiêu, truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam bao gồm: lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết, lao động cần cù và sáng tạo, tinh thần nhân đạo, lòng yêu thương và quý trọng con người.

2.2. Tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại trong giáo dục đạo đức

Trong quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh rất chú trọng tiếp nhận những tinh hoa văn hoá nhân loại để làm giàu trí tuệ của mình. Đối với văn hoá phương Đông, Hồ Chí Minh đã tiếp thu những tư tưởng về giáo dục đạo đức của Nho giáo mà trước hết là học thuyết của Khổng Tử. Lịch sử ghi nhận Khổng Tử là một trong những người đầu tiên ở Trung Quốc mở trường dạy học. Ông cho rằng ý nghĩa của việc giáo dục là cải tạo nhân tính, giúp con người từ bỏ cái ác, trở về với bản tính thiện tự nhiên của mình. Khổng Tử không quan niệm giáo dục chỉ có tính mở mang tri thức, giải thích vũ trụ mà nó mở mang cả trí, tình và ý, hay là trí, nhân, dũng để người ta đạt tới con người đạo lý.

2.3. Ảnh hưởng từ hoàn cảnh gia đình và quê hương đất nước

Một bối cảnh văn hoá nữa có nhiều tác động thiết thực và có ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm giáo dục đạo đức cho thanh niên của Hồ Chí Minh là hoàn cảnh quê hương và gia đình. Quê hương Nam Đàn – tỉnh Nghệ An, nơi Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên tuy đất đai khô cằn, đời sống nghèo nàn nhưng người dân xứ Nghệ lại có truyền thống hiếu học từ lâu. Bên cạnh sự ảnh hưởng của quê hương, nhân cách, kiến thức và tư tưởng Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ gia đình. Gia đình Hồ Chí Minh là một gia đình nhà Nho yêu nước, coi trọng đạo lý, học vấn và giáo dục con cái. Các thành viên trong gia đình luôn yêu thương, quan tâm chăm sóc lẫn nhau và có quan hệ thân tình, gắn bó đoàn kết với bà con làng xóm.

III. Nội dung cốt lõi của giáo dục đạo đức theo Hồ Chí Minh

Nội dung giáo dục đạo đức theo quan điểm Hồ Chí Minh cho thanh niên là hệ thống các chuẩn mực, giá trị đạo đức mà thanh niên cần phải rèn luyện để trở thành những người có ích cho xã hội, cho đất nước. Theo Hồ Chí Minh, giáo dục đạo đức không chỉ là truyền thụ kiến thức về đạo đức mà còn phải chú trọng đến việc hình thành và phát triển những phẩm chất đạo đức tốt đẹp trong mỗi con người. Các phẩm chất này phải được thể hiện trong hành động thực tế.

3.1. Giáo dục về lòng yêu nước tinh thần tự hào dân tộc sâu sắc

Yêu nước là phẩm chất hàng đầu trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh. Lòng yêu nước phải được thể hiện bằng những hành động cụ thể, thiết thực, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Người yêu cầu thanh niên phải có ý thức về chủ quyền quốc gia, dân tộc, phải sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Tinh thần tự hào dân tộc phải đi đôi với lòng tự trọng, không tự ti, mặc cảm trước các dân tộc khác.

3.2. Giáo dục về tinh thần đoàn kết ý thức cộng đồng trách nhiệm

Đoàn kết là sức mạnh vô địch của dân tộc Việt Nam. Hồ Chí Minh luôn đề cao tinh thần đoàn kết trong thanh niên, đoàn kết giữa các dân tộc, tôn giáo, tầng lớp xã hội. Ý thức cộng đồng trách nhiệm là sự quan tâm đến lợi ích chung của tập thể, xã hội, sẵn sàng giúp đỡ người khác khi gặp khó khăn. Thanh niên cần phải có ý thức xây dựng tập thể vững mạnh, góp phần vào sự phát triển của đất nước.

3.3. Giáo dục về phẩm chất cần kiệm liêm chính chí công vô tư

Đây là những phẩm chất đạo đức cơ bản của người cán bộ cách mạng, đồng thời cũng là những chuẩn mực đạo đức mà thanh niên cần phải rèn luyện. Cần là siêng năng, chăm chỉ trong công việc và học tập. Kiệm là tiết kiệm, không lãng phí. Liêm là trong sạch, không tham ô, hối lộ. Chính là ngay thẳng, thật thà, không gian dối. Chí công vô tư là làm việc công, đặt lợi ích của tập thể, xã hội lên trên lợi ích cá nhân.

IV. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào giáo dục đạo đức hiện nay

Trong bối cảnh hiện nay, việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên càng trở nên cấp thiết. Sự phát triển của kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế đã mang lại những cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra không ít thách thức đối với đạo đức của thanh niên. Vì vậy, cần phải có những giải pháp cụ thể, thiết thực để giáo dục đạo đức cho thanh niên theo quan điểm Hồ Chí Minh.

4.1. Đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục đạo đức phù hợp

Nội dung giáo dục đạo đức cần phải được cập nhật, bổ sung những kiến thức mới về đạo đức xã hội, đạo đức công dân, đạo đức nghề nghiệp. Phương pháp giáo dục cần phải đa dạng, sinh động, hấp dẫn, tạo hứng thú cho thanh niên. Cần tăng cường các hoạt động thực tiễn, tạo cơ hội cho thanh niên trải nghiệm, rèn luyện đạo đức trong cuộc sống.

4.2. Phát huy vai trò của gia đình nhà trường và xã hội trong giáo dục

Gia đình là cái nôi của đạo đức. Nhà trường là môi trường quan trọng để giáo dục đạo đức. Xã hội là nơi thanh niên tiếp xúc, học hỏi và rèn luyện đạo đức. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong việc giáo dục đạo đức cho thanh niên. Cần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tạo điều kiện cho thanh niên phát triển toàn diện.

4.3. Tăng cường vai trò của Đoàn Thanh niên trong giáo dục đạo đức

Đoàn Thanh niên là tổ chức của thanh niên, do thanh niên và vì thanh niên. Đoàn Thanh niên có vai trò quan trọng trong việc tập hợp, đoàn kết, giáo dục và định hướng cho thanh niên. Cần phát huy vai trò của Đoàn Thanh niên trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục đạo đức, tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho thanh niên. Cần xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn có tâm, có tầm, có uy tín trong thanh niên.

V. Giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho thanh niên

Để nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức cho thanh niên trong thời đại hiện nay, cần có những giải pháp đồng bộ, toàn diện, từ việc đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục đến việc tăng cường vai trò của các tổ chức đoàn thể và gia đình, xã hội. Đồng thời, cần chú trọng đến việc tạo môi trường văn hóa lành mạnh, góp phần định hướng giá trị cho thanh niên.

5.1. Tăng cường giáo dục lý tưởng cách mạng và đạo đức Hồ Chí Minh

Cần đẩy mạnh việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức Hồ Chí Minh cho thanh niên, giúp họ hiểu rõ về lịch sử, truyền thống của dân tộc, về tư tưởng Hồ Chí Minh và đạo đức Hồ Chí Minh. Cần tạo điều kiện cho thanh niên tham gia các hoạt động xã hội, tình nguyện, góp phần xây dựng đất nước.

5.2. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh tạo động lực cho thanh niên

Cần tạo ra một môi trường văn hóa lành mạnh, trong đó các giá trị tốt đẹp được tôn vinh, các tệ nạn xã hội bị đẩy lùi. Cần tạo điều kiện cho thanh niên phát triển tài năng, sáng tạo, đóng góp vào sự phát triển của đất nước. Cần có những chính sách hỗ trợ thanh niên trong học tập, việc làm, khởi nghiệp.

5.3. Kiểm soát và ngăn chặn các thông tin độc hại trên mạng xã hội

Trong thời đại công nghệ số, mạng xã hội có ảnh hưởng rất lớn đến thanh niên. Cần có những biện pháp kiểm soát và ngăn chặn các thông tin độc hại, sai lệch trên mạng xã hội, bảo vệ thanh niên khỏi những ảnh hưởng tiêu cực. Cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục cho thanh niên về kỹ năng sử dụng internet an toàn, hiệu quả.

VI. Kết luận Vai trò giáo dục đạo đức trong sự nghiệp xây dựng đất nước

Giáo dục đạo đức cho thanh niên theo quan điểm Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Khi thanh niên có đạo đức tốt, họ sẽ trở thành những công dân có ích, góp phần vào sự phát triển của đất nước. Vì vậy, cần phải tiếp tục nghiên cứu, vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên vào thực tiễn cuộc sống.

6.1. Tiếp tục nghiên cứu và phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh

Nghiên cứu sâu rộng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức trong bối cảnh mới, cập nhật kiến thức và phương pháp giáo dục hiện đại để áp dụng một cách hiệu quả. Chia sẻ kinh nghiệm và bài học thành công trong việc giáo dục đạo đức từ các mô hình và tổ chức khác nhau.

6.2. Đánh giá và điều chỉnh chính sách giáo dục đạo đức thường xuyên

Thực hiện đánh giá định kỳ về hiệu quả của các chương trình giáo dục đạo đức hiện hành. Điều chỉnh và cập nhật các chính sách để phản ánh sự thay đổi của xã hội và nhu cầu của thanh niên, đảm bảo phù hợp và hiệu quả trong thời đại mới. Tiếp thu phản hồi từ thanh niên, gia đình và cộng đồng để cải thiện liên tục các hoạt động giáo dục đạo đức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 QUAN ĐIỂM CỦA HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO THANH NIÊN 1.Cơ sở hình thành quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên Như chúng ta đã biết, để có thể phân tích được nội dung của một quan điểm, tư tưởng nào đó, trước hết chúng ta cần phải tìm hiểu cơ sở hình thành quan điểm, tư tưởng đó. Vì vậy, việc xác định cơ sở góp phần tìm hiểu tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và quan điểm Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên nói riêng là một vấn đề có ý nghĩa quan trọng. Qua nghiên cứu, chúng tôi nhận thấy quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên được xuất phát từ những cơ sở chủ yếu sau: 1.Truyền thống đạo đức của dân tộc Dân tộc Việt Nam có lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Trong quá trình tồn tại và phát triển, dân tộc Việt Nam đã phải vượt qua rất nhiều khó khăn, thử thách hiểm nghèo, phải liên tục đấu tranh chống lại nạn xâm lăng, ách đô hộ, âm mưu đồng hoá của kẻ thù, thường xuyên phải đấu tranh để thích ứng với thiên nhiên và vật lộn với thiên tai khắc nghiệt.

Chính những đặc điểm này đã ảnh hưởng tới sự hình thành hệ giá trị của dân tộc Việt Nam, tạo nên sự gắn bó cộng đồng bền chặt, sự thương yêu đùm bọc, đoàn kết bảo vệ lẫn nhau, cùng giúp nhau vượt qua mọi khó khăn của cuộc sống. Vì vậy, trong nấc thang giá trị xã hội, việc ưu tiên các giá trị cộng đồng, hay nói cách khác, việc đề cao các giá trị đạo đức là đặc điểm nổi bật trong đời sống của dân tộc Việt Nam. Các giá trị đạo đức đó được bồi đắp thường xuyên trong suốt chiều 7 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] dài lịch sử và cùng với thời gian, những giá trị đó trở nên ổn định, được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác thông qua con đường giáo dục và trở thành động lực, sức mạnh, bản sắc của nhân cách con người Việt Nam. Theo giáo sư Vũ Khiêu, truyền thống đạo đức của dân tộc Việt Nam bao gồm: lòng yêu nước, truyền thống đoàn kết, lao động cần cù và sáng tạo, tinh thần nhân đạo, lòng yêu thương và quý trọng con người.

Giáo sư Trần Văn Giàu cho rằng, các giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc Việt Nam bao gồm: yêu nước, cần cù, anh hùng, sáng tạo, lạc quan, thương người, vì nghĩa. Còn trong các văn kiện của Đảng và Nhà nước, các giá trị đạo đức thường được đề cập đến và được coi là những giá trị nổi bật. Chẳng hạn, Nghị quyết của Bộ Chính trị về một số định hướng lớn trong công tác tư tưởng đã khẳng định: “Những giá trị văn hoá truyền thống bền vững của dân tộc Việt Nam là lòng yêu nước nồng nàn, ý thức cộng đồng sâu sắc, đạo lý “thương người như thể thương thân”, đức tính cần cù…”. Như vậy, từ quan điểm của các nhà khoa học cũng như của Đảng ta, có thể khẳng định, dân tộc Việt Nam có một di sản giá trị đạo đức vô cùng phong phú, trong đó, các giá trị điển hình là: tinh thần yêu nước, lòng thương người sâu sắc, tinh thần đoàn kết, tinh thần lao động cần cù, tiết kiệm.

Những giá trị đạo đức đó luôn được các thế hệ người dân Việt Nam lưu giữ, phát triển và trở thành một nội dung cơ bản trong quá trình giáo dục nhân cách con người Việt Nam. Một bối cảnh văn hoá nữa có nhiều tác động thiết thực và có ảnh hưởng sâu sắc đến quan điểm giáo dục đạo đức cho thanh niên của Hồ Chí Minh là hoàn cảnh quê hương và gia đình. Quê hương Nam Đàn – tỉnh Nghệ An, nơi Hồ Chí Minh sinh ra và lớn lên tuy đất đai khô cằn, đời sống nghèo nàn nhưng người dân xứ Nghệ lại có truyền 8 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] thống hiếu học từ lâu. Theo sử sách ghi lại thì từ khi nhà Lý mở khoa thi đầu tiên (1075), cho đến khoa thi theo lối cử tử cuối cùng của nhà Nguyễn (1918) thì ở vùng đất Nghệ Tĩnh có 248 người đỗ đại khoa.

Ngoài ra, Nam Đàn còn có rất nhiều người đỗ đạt cao, nhiều tấm gương về sự ham học, khổ học, thông minh, có nghĩa khí, trọng đạo lý làm người, yêu nước, dám can việc trái, dám trình bày việc phải với người trên, không sợ uy quyền, đào tạo được nhiều người thành danh… Tính cách xứ Nghệ với các đặc điểm: lý tưởng trong tâm hồn, trung kiên trong bản chất, khắc khổ trong sinh hoạt, cứng cỏi trong giao lưu…đều là những tính cách có ý nghĩa đạo đức. Điều đó có tác dụng lớn trong việc hình thành ý chí, nghị lực của Hồ Chí Minh ngay từ thời niên thiếu. Bên cạnh sự ảnh hưởng của quê hương, nhân cách, kiến thức và tư tưởng Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ gia đình. Gia đình Hồ Chí Minh là một gia đình nhà Nho yêu nước, coi trọng đạo lý, học vấn và giáo dục con cái.

Các thành viên trong gia đình luôn yêu thương, quan tâm chăm sóc lẫn nhau và có quan hệ thân tình, gắn bó đoàn kết với bà con làng xóm. Ông ngoại của Người là một nhà giáo mẫu mực, giàu tình thương yêu, cưu mang con em nhà nghèo học tập. Phụ thân của Người - ông Nguyễn Sinh Sắc - là người có tư chất thông minh, say mê bền bỉ học tập. Ông luôn giáo dục con cái lòng tự hào về truyền thống quật cường của dân tộc, sống nhân ái, khí tiết.

Bà Hoàng Thị Loan – thân mẫu của Hồ Chí Minh - là người đôn hậu, đảm đang, hết mực thương yêu chồng con, động viên, chăm sóc chồng thi đỗ Phó bảng. Cùng với những ảnh hưởng tốt đẹp được tiếp nhận từ giáo dục của gia đình, Hồ Chí Minh còn chịu ảnh hưởng sâu sắc từ các sĩ phu, các nhà Nho yêu nước đương thời, trực tiếp là Hồ Sĩ Tạo, Vương Thúc Mậu, Phan Bội Châu, Vương Thúc Quý…Với các sĩ phu này, Hồ Chí Minh đã tiếp nhận về mặt tư tưởng yêu nước, tình cảm thương dân… 9 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Như vậy có thể thấy, Hồ Chí Minh đã hấp thụ truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo, cùng truyền thống đạo đức của dân tộc ngay từ cái nôi gia đình và quê hương. Những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam được thấm đượm vào Hồ Chí Minh từ thời niên thiếu, được Người trân trọng gìn giữ, phát huy trở thành cơ sở đầu tiên để hình thành nên tư tưởng vĩ đại của Người, trong đó có hệ thống quan điểm về giáo dục đạo đức cho thanh niên – thế hệ trẻ nước nhà.Tinh hoa văn hoá nhân loại Trong quá trình hoạt động cách mạng, Hồ Chí Minh rất chú trọng tiếp nhận những tinh hoa văn hoá nhân loại để làm giàu trí tuệ của mình. Trong quá trình tiếp nhận và vận dụng, Người đã phê phán sắc bén và biết kế thừa một cách có chọn lọc, không bao giờ sao chép máy móc, cũng không bao giờ phủ định sạch trơn, mà có sự phân tích sâu sắc để tìm ra những yếu tố tích cực, làm giàu thêm vốn kiến thức và hành trang tư tưởng của mình.

Đó cũng là một trong những lý do để những người tiến bộ đánh giá cao những cống hiến của Hồ Chí Minh đối với tiến trình phát triển văn minh nhân loại. Đối với văn hoá phương Đông, Hồ Chí Minh đã tiếp thu những tư tưởng về giáo dục đạo đức của Nho giáo mà trước hết là học thuyết của Khổng Tử. Lịch sử ghi nhận Khổng Tử là một trong những người đầu tiên ở Trung Quốc mở trường dạy học. Ông cho rằng ý nghĩa của việc giáo dục là cải tạo nhân tính, “Giáo dục là tu sửa cái đạo làm người”, giúp con người từ bỏ cái ác, trở về với bản tính thiện tự nhiên của mình.

Khổng Tử không quan niệm giáo dục chỉ có tính mở mang tri thức, giải thích vũ trụ mà nó mở mang cả trí, tình và ý, hay là trí, nhân, dũng để người ta đạt tới con người đạo lý. Vì vậy, mục đích giáo dục theo Khổng Tử trước hết là để ứng dụng cho có ích với đời, với xã hội, sau đó là để có nhân cách và để tìm tòi đạo lý. Trong nội dung giáo dục, ông đặc biệt đề cao việc giáo dục đạo đức cho tất cả mọi người, không phân biệt bởi đó là công 10 (LUAN.nay TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cụ, phương tiện chủ yếu của giai cấp phong kiến trong việc cai trị và quản lý xã hội. Giáo dục đạo đức còn là tiền đề, điều kiện quan trọng nhất để hình thành và hoàn thiện đạo đức con người, góp phần duy trì trật tự kỷ cương của xã hội.

Đồng thời, giáo dục đạo đức còn có vai trò quyết định trong việc tạo lập ra mẫu người lý tưởng và xã hội lý tưởng. Với vai trò quan trọng đó, nội dung giáo dục đạo đức theo Khổng Tử quan trọng nhất là: Nhân, trí, dũng. Sau này, các nhà Nho như: Mạnh Tử, Tuân Tử…bổ sung thêm một số đức tính, chuẩn mực đạo đức khác tạo nên Ngũ thường gồm: Nhân, nghĩa, lễ, trí, tín. Có thể nói, những quan niệm cơ bản của Khổng Tử và Nho giáo về giáo dục, giáo dục đạo đức đã được Hồ Chí Minh tiếp thu một cách có chọn lọc và có sự cải biến đi cho phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam.

Chính vì vậy, khi nghiên cứu quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên, chúng ta sẽ thấy có rất nhiều khái niệm đạo đức của Nho giáo được Người sử dụng nhưng mang nội dung mới, sâu sắc hơn. Và những quan niệm của Nho giáo cũng trở thành một tiền đề rất quan trọng trong quá trình hình thành quan điểm của Hồ Chí Minh về giáo dục đạo đức cho thanh niên. Ngoài Nho giáo, Hồ Chí Minh còn tiếp thu những tư tưởng tích cực của Phật giáo như tư tưởng từ bi, bác ái. Bằng thuyết nhân quả luân hồi, ở hiền gặp lành, Phật giáo khuyến khích con người ăn ở nhân đức để có cuộc sống tốt đẹp trong thế giới mai sau.

Phật giáo đã góp phần nâng cao đời sống đạo đức của người dân, dẫu chỉ là về mặt tinh thần. Phật giáo cũng củng cố cách sống nhân nghĩa, chân tình của người Việt Nam.Vì vậy, Hồ Chí Minh rất coi trọng và tiếp thu tinh thần nhân ái vị tha, hướng đến cái thiện của đạo Phật để xây dựng xã hội mới.